| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
អាទាយសត្តកកថាវណ្ណនា
Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
៣១១. ‘‘ន បុន អាគមិស្ស’’ន្តិ ឥទំ អាវាសបលិពោធុបច្ឆេទការណទស្សនំ។ បញ្ចសុ ហិ ចីវរមាសេសុ យទា កទាចិ ន បច្ចេស្សន្តិ ចិត្តេន ឧបចារសីមាតិក្កមេន អាវាសបលិពោធោ ឆិជ្ជតិ។ បច្ចេស្សន្តិ ពហិឧបចារគតស្ស បន យត្ថ កត្ថចិ ន បច្ចេស្សន្តិ ចិត្តេ ឧប្បន្នមត្តេ ឆិជ្ជតិ។ បឋមំ ចីវរបលិពោធោ ឆិជ្ជតីតិ ន បច្ចេស្សន្តិ បក្កមនតោ បុរេតរមេវ ចីវរស្ស និដ្ឋិតត្តា វុត្តំ។ ‘‘កតចីវរមាទាយា’’តិ ហិ វុត្តំ។ អត្ថតកថិនស្ស ហិ ភិក្ខុនោ យាវ ‘‘សង្ឃតោ វា ទាយកកុលាទិតោ វា ចីវរំ លភិស្សាមី’’តិ ចីវរាសា វា លទ្ធវត្ថានំ សហាយសម្បទាទិយោគំ លភិត្វា សង្ឃាដិអាទិភាវេន ‘‘ឆិន្ទិត្វា ករិស្សាមី’’តិ ករណិច្ឆា វា បវត្តតិ, តាវ ចីវរបលិពោធោ អនុបច្ឆិន្នោ ឯវ។ យទា បន យថាបត្ថិតដ្ឋានតោ ចីវរាទីនំ សព្ពថា អលាភេន វា ចីវរាសា ចេវ លទ្ធានំ កត្វា និដ្ឋានេន វា នដ្ឋវិនដ្ឋាទិភាវេន វា ចីវរេ និរបេក្ខតាយ វា ករណិច្ឆា ច វិគច្ឆតិ, តទា ចីវរបលិពោធោ ឧបច្ឆិន្នោ ហោតិ។
311.‘‘Na puna āgamissa’’nti idaṃ āvāsapalibodhupacchedakāraṇadassanaṃ. Pañcasu hi cīvaramāsesu yadā kadāci na paccessanti cittena upacārasīmātikkamena āvāsapalibodho chijjati. Paccessanti bahiupacāragatassa pana yattha katthaci na paccessanti citte uppannamatte chijjati. Paṭhamaṃ cīvarapalibodho chijjatīti na paccessanti pakkamanato puretarameva cīvarassa niṭṭhitattā vuttaṃ. ‘‘Katacīvaramādāyā’’ti hi vuttaṃ. Atthatakathinassa hi bhikkhuno yāva ‘‘saṅghato vā dāyakakulādito vā cīvaraṃ labhissāmī’’ti cīvarāsā vā laddhavatthānaṃ sahāyasampadādiyogaṃ labhitvā saṅghāṭiādibhāvena ‘‘chinditvā karissāmī’’ti karaṇicchā vā pavattati, tāva cīvarapalibodho anupacchinno eva. Yadā pana yathāpatthitaṭṭhānato cīvarādīnaṃ sabbathā alābhena vā cīvarāsā ceva laddhānaṃ katvā niṭṭhānena vā naṭṭhavinaṭṭhādibhāvena vā cīvare nirapekkhatāya vā karaṇicchā ca vigacchati, tadā cīvarapalibodho upacchinno hoti.
សោ ច ឥធ ‘‘កតចីវរំ អាទាយា’’តិ វចនេន បកាសិតោ។ ឯវំ ឧបរិ សព្ពត្ថ បាឡិវចនក្កមំ និស្សាយ នេសំ បឋមំ, បច្ឆា ច ឧបច្ឆិជ្ជនំ វុត្តន្តិ ទដ្ឋព្ពំ។ សព្ពថាបិ ច ឥមេសំ ឧភិន្នំ បលិពោធានំ ឧបច្ឆេទេនេវ កថិនុព្ភារោ, ន ឯកស្ស។ តេសញ្ច បុព្ពាបរិយេន, ឯកក្ខណេ ច ឧបច្ឆិជ្ជនំ ទស្សេតុំ ឥមា អដ្ឋ មាតិកា ឋបិតាតិ វេទិតព្ពា។ អន្តោសីមាយន្តិ ចីវរនិដ្ឋានក្ខណេយេវ ឆិន្នត្តា វុត្តំ។ នេវិមំ ចីវរំ ការេស្សន្តិ ចីវរេ អបេក្ខាយ វិគតត្តា ករណបលិពោធស្សាបិ ឧបច្ឆិន្នតំ ទស្សេតិ។ យោ បន អប្បិច្ឆតាយ វា អនត្ថិកតាយ វា សព្ពថា ចីវរំ ន សម្បដិច្ឆតិ, តស្ស ពហិសីមាគតស្ស សព្ពថាបិ ចីវរបលិពោធាភាវេន ន បច្ចេស្សន្តិ សន្និដ្ឋានមត្តេន សន្និដ្ឋានន្តិកោ កថិនុព្ភារោ វេទិតព្ពោ។ សោ បនាតិ បលិពោធុបច្ឆេទោ។ អយំ បនាតិ អាសាវច្ឆេទកោ កថិនុព្ភារោ វិសុំ វិត្ថារេត្វា វុត្តោ, ឥធ ន វុត្តោតិ សម្ពន្ធោ។
So ca idha ‘‘katacīvaraṃ ādāyā’’ti vacanena pakāsito. Evaṃ upari sabbattha pāḷivacanakkamaṃ nissāya nesaṃ paṭhamaṃ, pacchā ca upacchijjanaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. Sabbathāpi ca imesaṃ ubhinnaṃ palibodhānaṃ upacchedeneva kathinubbhāro, na ekassa. Tesañca pubbāpariyena, ekakkhaṇe ca upacchijjanaṃ dassetuṃ imā aṭṭha mātikā ṭhapitāti veditabbā. Antosīmāyanti cīvaraniṭṭhānakkhaṇeyeva chinnattā vuttaṃ. Nevimaṃ cīvaraṃ kāressanti cīvare apekkhāya vigatattā karaṇapalibodhassāpi upacchinnataṃ dasseti. Yo pana appicchatāya vā anatthikatāya vā sabbathā cīvaraṃ na sampaṭicchati, tassa bahisīmāgatassa sabbathāpi cīvarapalibodhābhāvena na paccessanti sanniṭṭhānamattena sanniṭṭhānantiko kathinubbhāro veditabbo. So panāti palibodhupacchedo. Ayaṃ panāti āsāvacchedako kathinubbhāro visuṃ vitthāretvā vutto, idha na vuttoti sambandho.
អនាសាយ លភតីតិ ‘‘យស្មិំ កុលេ ចីវរំ លភិស្សាមា’’តិ អាសា អនុប្បន្នបុព្ពា, តត្ថ ចីវរាសាយ អនុប្បន្នដ្ឋានេ យត្ថ កត្ថចិ លភតីតិ អត្ថោ។ អាសាយ ន លភតីតិ អាសីសិតដ្ឋានេ ន លភតីតិ អត្ថោ។ ឥធ ន វុត្តោតិ ឥធ សវនន្តិកានន្តរេ ន វុត្តោ។ តត្ថាតិ តស្មិំ សីមាតិក្កន្តិកេ។ សីមាតិក្កន្តិកោ នាម ចីវរមាសានំ បរិយន្តទិវសសង្ខាតាយ សីមាយ អតិក្កមនតោ សញ្ជាតោ។ កេចិ ‘‘ពហិសីមាយ កាលាតិក្កមោ សីមាតិក្កមោ’’តិ មញ្ញន្តិ, តេសំ អន្តោឧបចារេ ចីវរកាលាតិក្កមេបិ កថិនុព្ភារោ អសម្មតោ នាម សិយាតិ ន ចេតំ យុត្តំ។ តស្មា យត្ថ កត្ថចិ កាលាតិក្កមោ សីមាតិក្កមោតិ វេទិតព្ពោ។ ឯត្ថ ច បាឡិយំ ‘‘កតចីវរោ’’តិ ឥទំ ឧបលក្ខណមត្តំ, អកតចីវរស្សបិ កាលាតិក្កមេន សីមាតិក្កន្តិកោ ហោតិ, ទ្វេ ច បលិពោធា ឯកតោ ឆិជ្ជន្តិ។ ឯវំ អញ្ញត្ថាបិ យថាសម្ភវំ តំតំ វិសេសនាភាវេបិ កថិនុព្ភារតា, បលិពោធុបច្ឆេទប្បការោ ច វេទិតព្ពោ។ ‘‘សហុព្ភារេ ទ្វេបិ បលិពោធា អបុព្ពំ អចរិមំ ឆិជ្ជន្តី’’តិ ឥទំ អកតចីវរស្ស បច្ចេស្សន្តិ អធិដ្ឋានសម្ភវបក្ខំ សន្ធាយ វុត្តំ, តេសុ អញ្ញតរាភាវេបិ សហុព្ភារោវ ហោតិ។
Anāsāya labhatīti ‘‘yasmiṃ kule cīvaraṃ labhissāmā’’ti āsā anuppannapubbā, tattha cīvarāsāya anuppannaṭṭhāne yattha katthaci labhatīti attho. Āsāya na labhatīti āsīsitaṭṭhāne na labhatīti attho. Idha na vuttoti idha savanantikānantare na vutto. Tatthāti tasmiṃ sīmātikkantike. Sīmātikkantiko nāma cīvaramāsānaṃ pariyantadivasasaṅkhātāya sīmāya atikkamanato sañjāto. Keci ‘‘bahisīmāya kālātikkamo sīmātikkamo’’ti maññanti, tesaṃ antoupacāre cīvarakālātikkamepi kathinubbhāro asammato nāma siyāti na cetaṃ yuttaṃ. Tasmā yattha katthaci kālātikkamo sīmātikkamoti veditabbo. Ettha ca pāḷiyaṃ ‘‘katacīvaro’’ti idaṃ upalakkhaṇamattaṃ, akatacīvarassapi kālātikkamena sīmātikkantiko hoti, dve ca palibodhā ekato chijjanti. Evaṃ aññatthāpi yathāsambhavaṃ taṃtaṃ visesanābhāvepi kathinubbhāratā, palibodhupacchedappakāro ca veditabbo. ‘‘Sahubbhāre dvepi palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī’’ti idaṃ akatacīvarassa paccessanti adhiṭṭhānasambhavapakkhaṃ sandhāya vuttaṃ, tesu aññatarābhāvepi sahubbhārova hoti.
៣១២-៣២៥. សមាទាយវារោ អាទាយវារសទិសោវ។ ឧបសគ្គមេវេត្ថ វិសេសោ។ តេនាហ ‘‘បុន សមាទាយវារេបិ…បេ.… តេយេវ ទស្សិតា’’តិ ។ វិប្បកតចីវរេ បក្កមនន្តិកស្ស អភាវតោ ‘‘យថាសម្ភវ’’ន្តិ វុត្តំ។ តេនេវ វិប្បកតចីវរវារេ ឆឡេវ ឧព្ភារា វុត្តា, ចីវរេ ហត្ថគតេ ច អាសាវច្ឆេទិកស្ស អសម្ភវា, សោ ឯតេសុ វារេសុ យត្ថ កត្ថចិ ន វុត្តោ, វិសុញ្ញេវ វុត្តោ។ វិប្បកតវារេ ចេត្ថ អាទាយវារសមាទាយវារវសេន ទ្វេ ឆក្កវារា វុត្តា។
312-325. Samādāyavāro ādāyavārasadisova. Upasaggamevettha viseso. Tenāha ‘‘puna samādāyavārepi…pe… teyeva dassitā’’ti . Vippakatacīvare pakkamanantikassa abhāvato ‘‘yathāsambhava’’nti vuttaṃ. Teneva vippakatacīvaravāre chaḷeva ubbhārā vuttā, cīvare hatthagate ca āsāvacchedikassa asambhavā, so etesu vāresu yattha katthaci na vutto, visuññeva vutto. Vippakatavāre cettha ādāyavārasamādāyavāravasena dve chakkavārā vuttā.
តតោ បរំ និដ្ឋានសន្និដ្ឋាននាសនន្តិកានំ វសេន តីណិ តិកានិ ទស្សិតានិ។ តត្ថ តតិយត្តិកេ អនធិដ្ឋិតេនាតិ ‘‘បច្ចេស្សំ, ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ ឯវំ អនធិដ្ឋិតេន, ន ឯវំ មនសិកត្វាតិ អត្ថោ។ តតិយត្តិកតោ បន បរំ ឯកំ ឆក្កំ ទស្សិតំ។ ឯវំ តីណិ តិកានិ, ឯកំ ឆក្កញ្ចាតិ បឋមំ បន្នរសកំ វុត្តំ, ឥមិនា នយេន ទុតិយបន្នរសកាទីនិ វេទិតព្ពានិ។
Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni. Tattha tatiyattike anadhiṭṭhitenāti ‘‘paccessaṃ, na paccessa’’nti evaṃ anadhiṭṭhitena, na evaṃ manasikatvāti attho. Tatiyattikato pana paraṃ ekaṃ chakkaṃ dassitaṃ. Evaṃ tīṇi tikāni, ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ vuttaṃ, iminā nayena dutiyapannarasakādīni veditabbāni.
បាឡិយំ អាសាទ្វាទសកេ ពហិសីមាគតស្ស កថិនុទ្ធារេសុ តេសម្បិ ចីវរាសាទិវសេន ចីវរបលិពោធោ យាវ ចីវរនិដ្ឋានា តិដ្ឋតីតិ អាហ ‘‘សោ ពហិសីមាគតោ សុណាតិ ‘ឧព្ភតំ កិរ តស្មិំ អាវាសេ កថិនន្តិ…បេ.… សវនន្តិកោ កថិនុទ្ធារោ’’’តិ។ ឯត្ថ ច សវនក្ខណេ អាវាសបលិពោធោ បឋមំ ឆិជ្ជតិ, និដ្ឋិតេ ចីវរបលិពោធោតិ វេទិតព្ពោ។
Pāḷiyaṃ āsādvādasake bahisīmāgatassa kathinuddhāresu tesampi cīvarāsādivasena cīvarapalibodho yāva cīvaraniṭṭhānā tiṭṭhatīti āha ‘‘so bahisīmāgato suṇāti ‘ubbhataṃ kira tasmiṃ āvāse kathinanti…pe… savanantiko kathinuddhāro’’’ti. Ettha ca savanakkhaṇe āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati, niṭṭhite cīvarapalibodhoti veditabbo.
ទិសំគមិកនវកេ ទិសំគមិកោ បក្កមតីតិ ន បច្ចេស្សន្តិ បក្កមតិ, ឥមិនា អាវាសបលិពោធាភាវោ ទស្សិតោ ហោតិ។ តេនេវ វស្សំវុត្ថាវាសេ បុន គន្ត្វា ចីវរនិដ្ឋាបិតមត្តេ និដ្ឋានន្តិកោ កថិនុទ្ធារោ វុត្តោ។ ‘‘ចីវរបដិវិសំ អបវិលាយមានោ’’តិ ឥមិនា ចីវរបលិពោធសមង្គិកត្តមស្ស ទស្សេតិ, អបវិលាយមានោតិ អាកង្ខមានោ។ សេសំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
Disaṃgamikanavake disaṃgamiko pakkamatīti na paccessanti pakkamati, iminā āvāsapalibodhābhāvo dassito hoti. Teneva vassaṃvutthāvāse puna gantvā cīvaraniṭṭhāpitamatte niṭṭhānantiko kathinuddhāro vutto. ‘‘Cīvarapaṭivisaṃ apavilāyamāno’’ti iminā cīvarapalibodhasamaṅgikattamassa dasseti, apavilāyamānoti ākaṅkhamāno. Sesaṃ suviññeyyameva.
អាទាយសត្តកកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ādāyasattakakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
កថិនក្ខន្ធកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ។
Kathinakkhandhakavaṇṇanānayo niṭṭhito.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៨៨. អាទាយសត្តកំ • 188. Ādāyasattakaṃ
១៨៩. សមាទាយសត្តកំ • 189. Samādāyasattakaṃ
១៩០. អាទាយឆក្កំ • 190. Ādāyachakkaṃ
១៩១. សមាទាយឆក្កំ • 191. Samādāyachakkaṃ
១៩២. អាទាយបន្នរសកំ • 192. Ādāyapannarasakaṃ
១៩៣. សមាទាយបន្នរសកាទិ • 193. Samādāyapannarasakādi
១៩៤. វិប្បកតសមាទាយបន្នរសកំ • 194. Vippakatasamādāyapannarasakaṃ
១៩៥. អនាសាទោឡសកំ • 195. Anāsādoḷasakaṃ
១៩៦. អាសាទោឡសកំ • 196. Āsādoḷasakaṃ
១៩៧. ករណីយទោឡសកំ • 197. Karaṇīyadoḷasakaṃ
១៩៨. អបវិលាយននវកំ • 198. Apavilāyananavakaṃ
១៩៩. ផាសុវិហារបញ្ចកំ • 199. Phāsuvihārapañcakaṃ
២០០. បលិពោធាបលិពោធកថា • 200. Palibodhāpalibodhakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អាទាយសត្តកកថា • Ādāyasattakakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អាទាយសត្តកាទិកថាវណ្ណនា • Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អាទាយសត្តកកថាវណ្ណនា • Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៨៨. អាទាយសត្តកកថា • 188. Ādāyasattakakathā
