| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
អាទាយសត្តកាទិកថាវណ្ណនា
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā
៣១១. អយន្តិ អាសាវច្ឆេទិកោ កថិនុទ្ធារោ។ ឥធ ន វុត្តោតិ បាឡិយំ មាតិកាបទភាជនេ សវនន្តិកានន្តរំ ន វុត្តោ។ តត្ថាតិ តស្មិំ សីមាតិក្កន្តិកេ កថិនុទ្ធារេ។ ‘‘សីមាតិក្កន្តិកោ នាម ចីវរកាលសីមាតិក្កន្តិកោ’’តិ កេនចិ វុត្តំ។ ‘‘ពហិសីមាយំ ចីវរកាលសមយស្ស អតិក្កន្តត្តា សីមាតិក្កន្តិកោ’’តិ អយំ អម្ហាកំ ខន្តិ។ សហុព្ភារេ ‘‘សោ កតចីវរោ’’តិ បាឋោ ទិស្សតិ, ឯវញ្ច សតិ ចីវរបលិពោធោ បឋមំ ឆិជ្ជតីតិ វិញ្ញាយតិ, ឥធ បន បរិវារបាឡិយញ្ច ‘‘ទ្វេ បលិពោធា អបុព្ពំ អចរិមំ ឆិជ្ជន្តី’’តិ (បរិ. ៤១៥) វចនតោ តំ ន សមេតិ, តស្មា វីមំសិតព្ពមេត្ថ ការណំ។
311.Ayanti āsāvacchediko kathinuddhāro. Idha na vuttoti pāḷiyaṃ mātikāpadabhājane savanantikānantaraṃ na vutto. Tatthāti tasmiṃ sīmātikkantike kathinuddhāre. ‘‘Sīmātikkantiko nāma cīvarakālasīmātikkantiko’’ti kenaci vuttaṃ. ‘‘Bahisīmāyaṃ cīvarakālasamayassa atikkantattā sīmātikkantiko’’ti ayaṃ amhākaṃ khanti. Sahubbhāre ‘‘so katacīvaro’’ti pāṭho dissati, evañca sati cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjatīti viññāyati, idha pana parivārapāḷiyañca ‘‘dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī’’ti (pari. 415) vacanato taṃ na sameti, tasmā vīmaṃsitabbamettha kāraṇaṃ.
៣១២. ‘‘សមាទាយវារោ អាទាយវារសទិសោ, ឧបសគ្គមត្តមេត្ថ វិសេសោ’’តិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ។ កេចិ បន ‘‘សព្ពំ អត្តនោ បរិក្ខារំ អនវសេសេត្វា បក្កមន្តោ ‘សមាទាយ បក្កមតី’តិ វុច្ចតី’’តិ វទន្តិ។ បុន សមាទាយវារេបិ តេយេវ ទស្សិតាតិ សម្ពន្ធោ។ វិប្បកតចីវរេ បក្កមនន្តិកស្ស កថិនុទ្ធារស្ស អសម្ភវតោ ‘‘យថាសម្ភវ’’ន្តិ វុត្តំ។ បក្កមនន្តិកោ ហិ កថិនុទ្ធារោ និដ្ឋិតចីវរស្សេវ វសេន វុត្តោ ‘‘ភិក្ខុ អត្ថតកថិនោ កតចីវរំ អាទាយ បក្កមតី’’តិ វុត្តត្តា, តស្មា សោ វិប្បកតចីវរោ ន សម្ភវតីតិ ឆឡេវ ឧព្ភារា តត្ថ ទស្សិតា។
312. ‘‘Samādāyavāro ādāyavārasadiso, upasaggamattamettha viseso’’ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Keci pana ‘‘sabbaṃ attano parikkhāraṃ anavasesetvā pakkamanto ‘samādāya pakkamatī’ti vuccatī’’ti vadanti. Puna samādāyavārepi teyeva dassitāti sambandho. Vippakatacīvare pakkamanantikassa kathinuddhārassa asambhavato ‘‘yathāsambhava’’nti vuttaṃ. Pakkamanantiko hi kathinuddhāro niṭṭhitacīvarasseva vasena vutto ‘‘bhikkhu atthatakathino katacīvaraṃ ādāya pakkamatī’’ti vuttattā, tasmā so vippakatacīvaro na sambhavatīti chaḷeva ubbhārā tattha dassitā.
តត្រាយំ អាទិតោ បដ្ឋាយ វារវិភាវនា – អាទាយវារា សត្ត, តថា សមាទាយវារាតិ ទ្វេ សត្តកវារា, តតោ បក្កមនន្តិកំ វជ្ជេត្វា វិប្បកតចីវរស្ស អាទាយសមាទាយវារវសេន ទ្វេ ឆក្កវារា, តតោ បរំ និដ្ឋានសន្និដ្ឋាននាសនន្តិកានំ វសេន តីណិ តិកានិ ទស្សិតានិ។ តត្ថ បឋមត្តិកំ អន្តោសីមាយំ ‘‘បច្ចេស្សំ ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ ឥមំ វិធិំ អនាមសិត្វា ពហិសីមាយមេវ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ បវត្តំ, តស្មា បក្កមនន្តិកសីមាតិក្កន្តិកសឧព្ភារា តត្ថ ន យុជ្ជន្តិ។ ទុតិយត្តិកំ អន្តោសីមាយំ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ បវត្តំ។ តតិយត្តិកំ អនធិដ្ឋិត-បទេន វិសេសេត្វា បវត្តំ, អត្ថតោ បឋមត្តិកេន សមេតិ។ អនធិដ្ឋិតេនាតិ ច ‘‘បច្ចេស្សំ ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ ឯវំ អនធិដ្ឋិតេន, អនិយមិតេនាតិ អត្ថោ។ តតិយត្តិកានន្តរំ ចតុត្ថត្តិកំ សម្ភវន្តំ អន្តោសីមាយំ ‘‘បច្ចេស្ស’’ន្តិ វចនវិសេសេន សម្ភវតិ។ តថា ច យោជិយមានំ ឥតរេហិ សវនន្តិកាទីហិ អវិរុទ្ធំ ហោតីតិ ចតុត្ថត្តិកំ អហុត្វា ឆក្កំ ជាតន្តិ វេទិតព្ពំ។ ឯវំ តីណិ តិកានិ ឯកំ ឆក្កញ្ចាតិ បឋមំ បន្នរសកំ វេទិតព្ពំ។
Tatrāyaṃ ādito paṭṭhāya vāravibhāvanā – ādāyavārā satta, tathā samādāyavārāti dve sattakavārā, tato pakkamanantikaṃ vajjetvā vippakatacīvarassa ādāyasamādāyavāravasena dve chakkavārā, tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni. Tattha paṭhamattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘paccessaṃ na paccessa’’nti imaṃ vidhiṃ anāmasitvā bahisīmāyameva ‘‘na paccessa’’nti pavattaṃ, tasmā pakkamanantikasīmātikkantikasaubbhārā tattha na yujjanti. Dutiyattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘na paccessa’’nti pavattaṃ. Tatiyattikaṃ anadhiṭṭhita-padena visesetvā pavattaṃ, atthato paṭhamattikena sameti. Anadhiṭṭhitenāti ca ‘‘paccessaṃ na paccessa’’nti evaṃ anadhiṭṭhitena, aniyamitenāti attho. Tatiyattikānantaraṃ catutthattikaṃ sambhavantaṃ antosīmāyaṃ ‘‘paccessa’’nti vacanavisesena sambhavati. Tathā ca yojiyamānaṃ itarehi savanantikādīhi aviruddhaṃ hotīti catutthattikaṃ ahutvā chakkaṃ jātanti veditabbaṃ. Evaṃ tīṇi tikāni ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ veditabbaṃ.
៣១៦-៣២០. តតោ ឥទមេវ បន្នរសកំ ឧបសគ្គវិសេសេន ទុតិយំ សមាទាយបន្នរសកំ នាម កតំ។ បុន ‘‘វិប្បកតចីវរំ អាទាយា’’តិ តតិយំ បន្នរសកំ, ‘‘សមាទាយា’’តិ ចតុត្ថំ បន្នរសកំ ទស្សិតន្តិ ឯវំ ចត្តារិ បន្នរសកានិ វេទិតព្ពានិ។ តត្ថ បឋមទុតិយេសុ បន្នរសកេសុ សព្ពេន សព្ពំ អកតចីវរំ អធិប្បេតំ, ឥតរេសុ ទ្វីសុ វិប្បកតន្តិ វេទិតព្ពំ។ តតោ បរំ ‘‘ចីវរាសាយ បក្កមតី’’តិអាទិនា នយេន និដ្ឋានសន្និដ្ឋាននាសនអាសាវច្ឆេទិកវសេន ឯកោ វារោតិ ឥទមេកំ ចតុក្កំ ជាតំ, តស្មា បុព្ពេ វុត្តានិ តិកានិ អាសាវច្ឆេទិកានិ តីណិ ច តិកានីតិ ឯតំ អនាសាយទ្វាទសកន្តិ វេទិតព្ពំ។ តទនន្តរេ អាសាយទ្វាទសកេ កិញ្ចាបិ បឋមំ ទ្វាទសកំ លព្ភតិ, តថាបិ តំ និព្ពិសេសន្តិ តមេកំ ទ្វាទសកំ អវុត្តសិទ្ធំ កត្វា វិសេសតោ ទស្សេតុំ អាទិតោ បដ្ឋាយ ‘‘អន្តោសីមាយំ បច្ចេស្ស’’ន្តិ វុត្តំ។ តំ ទុតិយចតុក្កេ ‘‘សោ ពហិសីមគតោ សុណាតី’’តិអាទិវចនស្ស តតិយចតុក្កេ សវនន្តិកាទីនញ្ច ឱកាសករណត្ថន្តិ វេទិតព្ពំ។ ឥទំ បន ទ្វាទសកំ អនាសាយវសេនបិ លព្ភមានំ ឥមិនា អវុត្តសិទ្ធំ កត្វា ន ទស្សិតន្តិ វេទិតព្ពំ។ ឯវមេត្ថ ទ្វេ ទ្វាទសកានិ ឧទ្ធរិតព្ពានិ។ ករណីយទ្វាទសកេបិ យថាទស្សិតំ អនាសាយទ្វាទសកំ អវុត្តសិទ្ធំ អាសាយទ្វាទសកញ្ចាតិ ទ្វេ ទ្វាទសកានិ ឧទ្ធរិតព្ពានិ។
316-320. Tato idameva pannarasakaṃ upasaggavisesena dutiyaṃ samādāyapannarasakaṃ nāma kataṃ. Puna ‘‘vippakatacīvaraṃ ādāyā’’ti tatiyaṃ pannarasakaṃ, ‘‘samādāyā’’ti catutthaṃ pannarasakaṃ dassitanti evaṃ cattāri pannarasakāni veditabbāni. Tattha paṭhamadutiyesu pannarasakesu sabbena sabbaṃ akatacīvaraṃ adhippetaṃ, itaresu dvīsu vippakatanti veditabbaṃ. Tato paraṃ ‘‘cīvarāsāya pakkamatī’’tiādinā nayena niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanaāsāvacchedikavasena eko vāroti idamekaṃ catukkaṃ jātaṃ, tasmā pubbe vuttāni tikāni āsāvacchedikāni tīṇi ca tikānīti etaṃ anāsāyadvādasakanti veditabbaṃ. Tadanantare āsāyadvādasake kiñcāpi paṭhamaṃ dvādasakaṃ labbhati, tathāpi taṃ nibbisesanti tamekaṃ dvādasakaṃ avuttasiddhaṃ katvā visesato dassetuṃ ādito paṭṭhāya ‘‘antosīmāyaṃ paccessa’’nti vuttaṃ. Taṃ dutiyacatukke ‘‘so bahisīmagato suṇātī’’tiādivacanassa tatiyacatukke savanantikādīnañca okāsakaraṇatthanti veditabbaṃ. Idaṃ pana dvādasakaṃ anāsāyavasenapi labbhamānaṃ iminā avuttasiddhaṃ katvā na dassitanti veditabbaṃ. Evamettha dve dvādasakāni uddharitabbāni. Karaṇīyadvādasakepi yathādassitaṃ anāsāyadvādasakaṃ avuttasiddhaṃ āsāyadvādasakañcāti dve dvādasakāni uddharitabbāni.
៣២១-៣២២. យស្មា ទិសំគមិកនវកេ ‘‘ទិសំគមិកោ បក្កមតី’’តិ វចនេនេវ ‘‘ន បច្ចេស្ស’’ន្តិ ឥទំ អវុត្តសិទ្ធមេវ, តស្មា តំ ន វុត្តំ។ ឯត្តាវតា ច អាវាសបលិពោធាភាវោ ទស្សិតោ។ ចីវរបដិវីសំ អបវិលាយមានោតិ ឥមិនា ចីវរបលិពោធសមង្គិតមស្ស ទស្សេតិ។ តត្ថ ចីវរបដិវីសន្តិ អត្តនោ បត្តព្ពចីវរភាគំ។ អបវិលាយមានោតិ អាកង្ខមានោ។ តស្ស ចីវរលាភេ សតិ វស្សំវុត្ថាវាសេ និដ្ឋានសន្និដ្ឋាននាសនន្តិកានំ វសេន ឯកំ តិកំ, តេសំយេវ វសេន អន្តរាមគ្គេ ឯកំ, គតដ្ឋានេ ឯកន្តិ តិណ្ណំ តិកានំ វសេន ឯកំ នវកំ វេទិតព្ពំ។
321-322. Yasmā disaṃgamikanavake ‘‘disaṃgamiko pakkamatī’’ti vacaneneva ‘‘na paccessa’’nti idaṃ avuttasiddhameva, tasmā taṃ na vuttaṃ. Ettāvatā ca āvāsapalibodhābhāvo dassito. Cīvarapaṭivīsaṃ apavilāyamānoti iminā cīvarapalibodhasamaṅgitamassa dasseti. Tattha cīvarapaṭivīsanti attano pattabbacīvarabhāgaṃ. Apavilāyamānoti ākaṅkhamāno. Tassa cīvaralābhe sati vassaṃvutthāvāse niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena ekaṃ tikaṃ, tesaṃyeva vasena antarāmagge ekaṃ, gataṭṭhāne ekanti tiṇṇaṃ tikānaṃ vasena ekaṃ navakaṃ veditabbaṃ.
៣២៤. តតោ បរំ និដ្ឋានសន្និដ្ឋាននាសនន្តិកសីមាតិក្កន្តិកសឧព្ភារានំ វសេន ផាសុវិហារបញ្ចកំ វុត្តំ។ សេសមេត្ថ បាឡិតោ អដ្ឋកថាតោ ច សុវិញ្ញេយ្យមេវ។
324. Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikasīmātikkantikasaubbhārānaṃ vasena phāsuvihārapañcakaṃ vuttaṃ. Sesamettha pāḷito aṭṭhakathāto ca suviññeyyameva.
អាទាយសត្តកាទិកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
កថិនក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Kathinakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៨៨. អាទាយសត្តកំ • 188. Ādāyasattakaṃ
១៨៩. សមាទាយសត្តកំ • 189. Samādāyasattakaṃ
១៩៣. សមាទាយបន្នរសកាទិ • 193. Samādāyapannarasakādi
១៩៤. វិប្បកតសមាទាយបន្នរសកំ • 194. Vippakatasamādāyapannarasakaṃ
១៩៥. អនាសាទោឡសកំ • 195. Anāsādoḷasakaṃ
១៩៦. អាសាទោឡសកំ • 196. Āsādoḷasakaṃ
១៩៧. ករណីយទោឡសកំ • 197. Karaṇīyadoḷasakaṃ
១៩៨. អបវិលាយននវកំ • 198. Apavilāyananavakaṃ
១៩៩. ផាសុវិហារបញ្ចកំ • 199. Phāsuvihārapañcakaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អាទាយសត្តកកថា • Ādāyasattakakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អាទាយសត្តកកថាវណ្ណនា • Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អាទាយសត្តកកថាវណ្ណនា • Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៨៨. អាទាយសត្តកកថា • 188. Ādāyasattakakathā
