| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā |
៦. សុរុសុរុវគ្គវណ្ណនា
6. Surusuruvaggavaṇṇanā
៦២៧. សុរុសុរុការកន្តិ សុរុសុរូតិ ឯវំ សទ្ទំ កត្វា កត្វា។ ទវោតិ បរិហាសវចនំ; តំ យេន កេនចិ បរិយាយេន ‘‘កិំ ពុទ្ធោ , សិលកពុទ្ធោ, បដិពុទ្ធោ; កិំ ធម្មោ, គោធម្មោ, អជធម្មោ; កិំ សង្ឃោ, មិគសង្ឃោ, បសុសង្ឃោ’’តិអាទិនា នយេន តីណិ រតនានិ អារព្ភ ន កាតព្ពន្តិ អត្ថោ។
627.Surusurukārakanti surusurūti evaṃ saddaṃ katvā katvā. Davoti parihāsavacanaṃ; taṃ yena kenaci pariyāyena ‘‘kiṃ buddho , silakabuddho, paṭibuddho; kiṃ dhammo, godhammo, ajadhammo; kiṃ saṅgho, migasaṅgho, pasusaṅgho’’tiādinā nayena tīṇi ratanāni ārabbha na kātabbanti attho.
៦២៨. ហត្ថនិល្លេហកន្តិ ហត្ថំ និល្លេហិត្វា និល្លេហិត្វា។ ភុញ្ជន្តេន ហិ អង្គុលិមត្តម្បិ និល្លេហិតុំ ន វដ្ដតិ។ ឃនយាគុផាណិតបាយាសាទិកេ បន អង្គុលីហិ គហេត្វា អង្គុលិយោ មុខេ បវេសេត្វា ភុញ្ជិតុំ វដ្ដតិ។ បត្តនិល្លេហកឱដ្ឋនិល្លេហកេសុបិ ឯសេវ នយោ។ តស្មា ឯកង្គុលិយាបិ បត្តោ ន និល្លេហិតព្ពោ, ឯកឱដ្ឋោបិ ជិវ្ហាយ ន និល្លេហិតព្ពោ, ឱដ្ឋមំសេហិ ឯវ បន គហេត្វា អន្តោ បវេសេតុំ វដ្ដតិ។
628.Hatthanillehakanti hatthaṃ nillehitvā nillehitvā. Bhuñjantena hi aṅgulimattampi nillehituṃ na vaṭṭati. Ghanayāguphāṇitapāyāsādike pana aṅgulīhi gahetvā aṅguliyo mukhe pavesetvā bhuñjituṃ vaṭṭati. Pattanillehakaoṭṭhanillehakesupi eseva nayo. Tasmā ekaṅguliyāpi patto na nillehitabbo, ekaoṭṭhopi jivhāya na nillehitabbo, oṭṭhamaṃsehi eva pana gahetvā anto pavesetuṃ vaṭṭati.
៦៣១. កោកនទេតិ ឯវំនាមកេ។ កោកនទន្តិ បទុមំ វុច្ចតិ, សោ ច បាសាទោ បទុមសណ្ឋានោ, តេនស្ស កោកនទោត្វេវ នាមំ អកំសុ។ ន សាមិសេន ហត្ថេន បានីយថាលកន្តិ ឯតំ បដិក្កូលវសេន បដិក្ខិត្តំ, តស្មា សង្ឃិកម្បិ បុគ្គលិកម្បិ គិហិសន្តកម្បិ អត្តនោ សន្តកម្បិ សង្ខម្បិ សរាវម្បិ ថាលកម្បិ ន គហេតព្ពមេវ, គណ្ហន្តស្ស ទុក្កដំ។ សចេ បន ហត្ថស្ស ឯកទេសោ អាមិសមក្ខិតោ ន ហោតិ, តេន បទេសេន គហេតុំ វដ្ដតិ។
631.Kokanadeti evaṃnāmake. Kokanadanti padumaṃ vuccati, so ca pāsādo padumasaṇṭhāno, tenassa kokanadotveva nāmaṃ akaṃsu. Na sāmisena hatthena pānīyathālakanti etaṃ paṭikkūlavasena paṭikkhittaṃ, tasmā saṅghikampi puggalikampi gihisantakampi attano santakampi saṅkhampi sarāvampi thālakampi na gahetabbameva, gaṇhantassa dukkaṭaṃ. Sace pana hatthassa ekadeso āmisamakkhito na hoti, tena padesena gahetuṃ vaṭṭati.
៦៣២. ឧទ្ធរិត្វា វាតិ សិត្ថានិ ឧទកតោ ឧទ្ធរិត្វា ឯកស្មិំ ឋានេ រាសិំ កត្វា ឧទកំ ឆឌ្ឌេតិ។ ភិន្ទិត្វា វាតិ សិត្ថានិ ភិន្ទិត្វា ឧទកគតិកានិ កត្វា ឆឌ្ឌេតិ។ បដិគ្គហេ វាតិ បដិគ្គហេន បដិច្ឆន្តោ នំ បដិគ្គហេ ឆឌ្ឌេតិ។ នីហរិត្វាតិ ពហិ នីហរិត្វា ឆឌ្ឌេតិ; ឯវំ ឆឌ្ឌេន្តស្ស អនាបត្តិ។
632.Uddharitvā vāti sitthāni udakato uddharitvā ekasmiṃ ṭhāne rāsiṃ katvā udakaṃ chaḍḍeti. Bhinditvā vāti sitthāni bhinditvā udakagatikāni katvā chaḍḍeti. Paṭiggahe vāti paṭiggahena paṭicchanto naṃ paṭiggahe chaḍḍeti. Nīharitvāti bahi nīharitvā chaḍḍeti; evaṃ chaḍḍentassa anāpatti.
៦៣៤. សេតច្ឆត្តន្តិ វត្ថបលិគុណ្ឋិតំ បណ្ឌរច្ឆត្តំ។ កិលញ្ជច្ឆត្តន្តិ វិលីវច្ឆត្តំ។ បណ្ណច្ឆត្តន្តិ តាលបណ្ណាទីហិ យេហិ កេហិចិ កតំ។ មណ្ឌលពទ្ធំ សលាកពទ្ធន្តិ ឥទំ បន តិណ្ណម្បិ ឆត្តានំ បញ្ជរទស្សនត្ថំ វុត្តំ។ តានិ ហិ មណ្ឌលពទ្ធានិ ចេវ ហោន្តិ សលាកពទ្ធានិ ច។ យម្បិ តត្ថជាតកទណ្ឌកេន កតំ ឯកបណ្ណច្ឆត្តំ ហោតិ, តម្បិ ឆត្តមេវ។ ឯតេសុ យំកិញ្ចិ ឆត្តំ បាណិម្ហិ អស្សាតិ ឆត្តបាណិ។ សោ តំ ឆត្តំ ធារយមានោ វា អំសេ វា កត្វា ឩរុម្ហិ វា ឋបេត្វា យាវ ហត្ថេន ន មុច្ចតិ, តាវស្ស ធម្មំ ទេសេតុំ ន វដ្ដតិ, ទេសេន្តស្ស វុត្តនយេន ទុក្កដំ។ សចេ បនស្ស អញ្ញោ ឆត្តំ ធារេតិ, ឆត្តបាទុកាយ វា ឋិតំ ហោតិ, ហត្ថតោ អបគតមត្តេ ឆត្តបាណិ នាម ន ហោតិ។ តស្ស ធម្មំ ទេសេតុំ វដ្ដតិ។ ធម្មបរិច្ឆេទោ បនេត្ថ បទសោធម្មេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ។
634.Setacchattanti vatthapaliguṇṭhitaṃ paṇḍaracchattaṃ. Kilañjacchattanti vilīvacchattaṃ. Paṇṇacchattanti tālapaṇṇādīhi yehi kehici kataṃ. Maṇḍalabaddhaṃ salākabaddhanti idaṃ pana tiṇṇampi chattānaṃ pañjaradassanatthaṃ vuttaṃ. Tāni hi maṇḍalabaddhāni ceva honti salākabaddhāni ca. Yampi tatthajātakadaṇḍakena kataṃ ekapaṇṇacchattaṃ hoti, tampi chattameva. Etesu yaṃkiñci chattaṃ pāṇimhi assāti chattapāṇi. So taṃ chattaṃ dhārayamāno vā aṃse vā katvā ūrumhi vā ṭhapetvā yāva hatthena na muccati, tāvassa dhammaṃ desetuṃ na vaṭṭati, desentassa vuttanayena dukkaṭaṃ. Sace panassa añño chattaṃ dhāreti, chattapādukāya vā ṭhitaṃ hoti, hatthato apagatamatte chattapāṇi nāma na hoti. Tassa dhammaṃ desetuṃ vaṭṭati. Dhammaparicchedo panettha padasodhamme vuttanayeneva veditabbo.
៦៣៥. ទណ្ឌបាណិស្សាតិ ឯត្ថ ទណ្ឌោ នាម មជ្ឈិមស្ស បុរិសស្ស ចតុហត្ថប្បមាណោ ទណ្ឌបាណិភាវោ បនស្ស ឆត្តបាណិម្ហិ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពោ។
635.Daṇḍapāṇissāti ettha daṇḍo nāma majjhimassa purisassa catuhatthappamāṇo daṇḍapāṇibhāvo panassa chattapāṇimhi vuttanayeneva veditabbo.
៦៣៦. សត្ថបាណិម្ហិបិ ឯសេវ នយោ។ អសិំ សន្នហិត្វា ឋិតោបិ ហិ សត្ថបាណិសង្ខ្យំ ន គច្ឆតិ។
636.Satthapāṇimhipi eseva nayo. Asiṃ sannahitvā ṭhitopi hi satthapāṇisaṅkhyaṃ na gacchati.
៦៣៧. អាវុធបាណិស្សាតិ ឯត្ថ កិញ្ចាបិ វុត្តំ – ‘‘អាវុធំ នាម ចាបោ កោទណ្ឌោ’’តិ, អថ ខោ សព្ពាបិ ធនុវិកតិ សទ្ធិំ សរវិកតិយា អាវុធន្តិ វេទិតព្ពំ។ តស្មា សទ្ធិំ វា សរេន ធនុំ គហេត្វា សុទ្ធធនុំ វា សុទ្ធសរំ វា សជិយធនុំ វា និជ្ជិយធនុំ វា គហេត្វា ឋិតស្ស វា និសិន្នស្ស វា ធម្មោ ទេសេតុំ ន វដ្ដតិ។ សចេ បនស្ស ធនុំ កណ្ឋេបិ បដិមុក្កំ ហោតិ, យាវ ហត្ថេន ន គណ្ហាតិ, តាវ ធម្មំ ទេសេតុំ វដ្ដតិយេវាតិ។
637.Āvudhapāṇissāti ettha kiñcāpi vuttaṃ – ‘‘āvudhaṃ nāma cāpo kodaṇḍo’’ti, atha kho sabbāpi dhanuvikati saddhiṃ saravikatiyā āvudhanti veditabbaṃ. Tasmā saddhiṃ vā sarena dhanuṃ gahetvā suddhadhanuṃ vā suddhasaraṃ vā sajiyadhanuṃ vā nijjiyadhanuṃ vā gahetvā ṭhitassa vā nisinnassa vā dhammo desetuṃ na vaṭṭati. Sace panassa dhanuṃ kaṇṭhepi paṭimukkaṃ hoti, yāva hatthena na gaṇhāti, tāva dhammaṃ desetuṃ vaṭṭatiyevāti.
ឆដ្ឋោ វគ្គោ។
Chaṭṭho vaggo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៦. សុរុសុរុវគ្គោ • 6. Surusuruvaggo
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៦. សុរុសុរុវគ្គវណ្ណនា • 6. Surusuruvaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៦. សុរុសុរុវគ្គវណ្ណនា • 6. Surusuruvaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៦. សុរុសុរុវគ្គវណ្ណនា • 6. Surusuruvaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៦. សុរុសុរុវគ្គ-អត្ថយោជនា • 6. Surusuruvagga-atthayojanā
