| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៨៧
The Middle-Length Suttas Collection 87
បិយជាតិកសុត្ត
Born From the Beloved
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស គហបតិស្ស ឯកបុត្តកោ បិយោ មនាបោ កាលង្កតោ ហោតិ។ តស្ស កាលង្កិរិយាយ នេវ កម្មន្តា បដិភន្តិ ន ភត្តំ បដិភាតិ។ សោ អាឡាហនំ គន្ត្វា កន្ទតិ: “កហំ, ឯកបុត្តក, កហំ, ឯកបុត្តកា”តិ។
Now at that time a certain householder’s dear and beloved only child passed away. After their death he didn’t feel like working or eating. He would go to the cemetery and wail, “Where are you, my only child? Where are you, my only child?”
អថ ខោ សោ គហបតិ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ តំ គហបតិំ ភគវា ឯតទវោច: “ន ខោ តេ, គហបតិ, សកេ ចិត្តេ ឋិតស្ស ឥន្ទ្រិយានិ, អត្ថិ តេ ឥន្ទ្រិយានំ អញ្ញថត្តន៑”តិ។
Then he went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him, “Householder, you look like someone who’s not in their right mind; your faculties have deteriorated.”
“កិញ្ហិ មេ, ភន្តេ, ឥន្ទ្រិយានំ នាញ្ញថត្តំ ភវិស្សតិ; មយ្ហញ្ហិ, ភន្តេ, ឯកបុត្តោ បិយោ មនាបោ កាលង្កតោ។ តស្ស កាលង្កិរិយាយ នេវ កម្មន្តា បដិភន្តិ, ន ភត្តំ បដិភាតិ។ សោហំ អាឡាហនំ គន្ត្វា កន្ទាមិ: ‘កហំ, ឯកបុត្តក, កហំ, ឯកបុត្តកាៜ”តិ។
“And how, sir, could my faculties not have deteriorated? For my dear and beloved only child has passed away. Since their death I haven’t felt like working or eating. I go to the cemetery and wail: ‘Where are you, my only child? Where are you, my only child?’”
“ឯវមេតំ, គហបតិ, ឯវមេតំ, គហបតិ។ បិយជាតិកា ហិ, គហបតិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកា”តិ។
“That’s so true, householder! That’s so true, householder! For our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.”
“កស្ស ខោ នាមេតំ, ភន្តេ, ឯវំ ភវិស្សតិ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ? បិយជាតិកា ហិ ខោ, ភន្តេ, អានន្ទសោមនស្សា បិយប្បភវិកា”តិ។ អថ ខោ សោ គហបតិ ភគវតោ ភាសិតំ អនភិនន្ទិត្វា បដិក្កោសិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ។
“Sir, who on earth could ever think such a thing! For our loved ones are a source of joy and happiness.” Disagreeing with the Buddha’s statement, rejecting it, he got up from his seat and left.
តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា អក្ខធុត្តា ភគវតោ អវិទូរេ អក្ខេហិ ទិព្ពន្តិ។ អថ ខោ សោ គហបតិ យេន តេ អក្ខធុត្តា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អក្ខធុត្តេ ឯតទវោច: “ឥធាហំ, ភោន្តោ, យេន សមណោ គោតមោ តេនុបសង្កមិំ; ឧបសង្កមិត្វា សមណំ គោតមំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ មំ, ភោន្តោ, សមណោ គោតមោ ឯតទវោច: ‘ន ខោ តេ, គហបតិ, សកេ ចិត្តេ ឋិតស្ស ឥន្ទ្រិយានិ, អត្ថិ តេ ឥន្ទ្រិយានំ អញ្ញថត្តន៑ៜតិ។ ឯវំ វុត្តេ, អហំ, ភោន្តោ, សមណំ គោតមំ ឯតទវោចំ: ‘កិញ្ហិ មេ, ភន្តេ, ឥន្ទ្រិយានំ នាញ្ញថត្តំ ភវិស្សតិ; មយ្ហញ្ហិ, ភន្តេ, ឯកបុត្តកោ បិយោ មនាបោ កាលង្កតោ។ តស្ស កាលង្កិរិយាយ នេវ កម្មន្តា បដិភន្តិ, ន ភត្តំ បដិភាតិ។ សោហំ អាឡាហនំ គន្ត្វា កន្ទាមិ—កហំ, ឯកបុត្តក, កហំ, ឯកបុត្តកាៜតិ។ ‘ឯវមេតំ, គហបតិ, ឯវមេតំ, គហបតិ។ បិយជាតិកា ហិ, គហបតិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។ ‘កស្ស ខោ នាមេតំ, ភន្តេ, ឯវំ ភវិស្សតិ—បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកា? បិយជាតិកា ហិ ខោ, ភន្តេ, អានន្ទសោមនស្សា បិយប្បភវិកាៜតិ។ អថ ខ្វាហំ, ភោន្តោ, សមណស្ស គោតមស្ស ភាសិតំ អនភិនន្ទិត្វា បដិក្កោសិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កមិន៑”តិ។
Now at that time several gamblers were playing dice not far from the Buddha. That householder approached them and told them what had happened.
“ឯវមេតំ, គហបតិ, ឯវមេតំ, គហបតិ។ បិយជាតិកា ហិ, គហបតិ, អានន្ទសោមនស្សា បិយប្បភវិកា”តិ។
“That’s so true, householder! That’s so true, householder! For our loved ones are a source of joy and happiness.”
អថ ខោ សោ គហបតិ “សមេតិ មេ អក្ខធុត្តេហី”តិ បក្កាមិ។
Thinking, “The gamblers and I are in agreement,” the householder left.
អថ ខោ ឥទំ កថាវត្ថុ អនុបុព្ពេន រាជន្តេបុរំ បាវិសិ។ អថ ខោ រាជា បសេនទិ កោសលោ មល្លិកំ ទេវិំ អាមន្តេសិ: “ឥទំ តេ, មល្លិកេ, សមណេន គោតមេន ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜ”តិ។
Eventually that topic of discussion reached the royal compound. Then King Pasenadi addressed Queen Mallikā, “Mallika, your ascetic Gotama said this: ‘Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.’”
“សចេតំ, មហារាជ, ភគវតា ភាសិតំ, ឯវមេតន៑”តិ។
“If that’s what the Buddha said, great king, then that’s how it is.”
“ឯវមេវ បនាយំ មល្លិកា យញ្ញទេវ សមណោ គោតមោ ភាសតិ តំ តទេវស្ស អព្ភនុមោទតិ: ‘សចេតំ, មហារាជ, ភគវតា ភាសិតំ ឯវមេតន៑ៜតិ។ សេយ្យថាបិ នាម, យញ្ញទេវ អាចរិយោ អន្តេវាសិស្ស ភាសតិ តំ តទេវស្ស អន្តេវាសី អព្ភនុមោទតិ: ‘ឯវមេតំ, អាចរិយ, ឯវមេតំ, អាចរិយាៜតិ។ ឯវមេវ ខោ ត្វំ, មល្លិកេ, យញ្ញទេវ សមណោ គោតមោ ភាសតិ តំ តទេវស្ស អព្ភនុមោទសិ: ‘សចេតំ, មហារាជ, ភគវតា ភាសិតំ ឯវមេតន៑ៜតិ។ ចរ បិរេ, មល្លិកេ, វិនស្សា”តិ។
“No matter what the ascetic Gotama says, Mallikā agrees with him: ‘If that’s what the Buddha said, great king, then that’s how it is.’ You’re just like a student who agrees with everything their teacher says. Go away, Mallikā, get out of here!”
អថ ខោ មល្លិកា ទេវី នាឡិជង្ឃំ ព្រាហ្មណំ អាមន្តេសិ: “ឯហិ ត្វំ, ព្រាហ្មណ, យេន ភគវា តេនុបសង្កម; ឧបសង្កមិត្វា មម វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទាហិ, អប្បាពាធំ អប្បាតង្កំ លហុដ្ឋានំ ពលំ ផាសុវិហារំ បុច្ឆ: ‘មល្លិកា, ភន្តេ, ទេវី ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតិ, អប្បាពាធំ អប្បាតង្កំ លហុដ្ឋានំ ពលំ ផាសុវិហារំ បុច្ឆតីៜតិ; ឯវញ្ច វទេហិ: ‘ភាសិតា នុ ខោ, ភន្តេ, ភគវតា ឯសា វាចា—បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។ យថា តេ ភគវា ព្យាករោតិ តំ សាធុកំ ឧគ្គហេត្វា មម អារោចេយ្យាសិ។ ន ហិ តថាគតា វិតថំ ភណន្តី”តិ។
Then Queen Mallikā addressed the brahmin Nāḷijaṅgha, “Please, brahmin, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. Ask him if he is healthy and well, nimble, strong, and living comfortably. And then say: ‘Sir, did the Buddha make this statement: “Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress”?’ Remember well how the Buddha answers and tell it to me. For Realized Ones say nothing that is not so.”
“ឯវំ, ភោតី”តិ ខោ នាឡិជង្ឃោ ព្រាហ្មណោ មល្លិកាយ ទេវិយា បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ នាឡិជង្ឃោ ព្រាហ្មណោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “មល្លិកា, ភោ គោតម, ទេវី ភោតោ គោតមស្ស បាទេ សិរសា វន្ទតិ; អប្បាពាធំ អប្បាតង្កំ លហុដ្ឋានំ ពលំ ផាសុវិហារំ បុច្ឆតិ; ឯវញ្ច វទេតិ: ‘ភាសិតា នុ ខោ, ភន្តេ, ភគវតា ឯសា វាចា—បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜ”តិ។
“Yes, ma’am,” he replied. He went to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha, “Master Gotama, Queen Mallikā bows with her head to your feet. She asks if you are healthy and well, nimble, strong, and living comfortably. And she asks whether the Buddha made this statement: ‘Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.’”
“ឯវមេតំ, ព្រាហ្មណ, ឯវមេតំ, ព្រាហ្មណ។ បិយជាតិកា ហិ, ព្រាហ្មណ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាតិ។
“That’s right, brahmin, that’s right! For our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
តទមិនាបេតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកា។ ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយា អញ្ញតរិស្សា ឥត្ថិយា មាតា កាលមកាសិ។ សា តស្សា កាលកិរិយាយ ឧម្មត្តិកា ខិត្តចិត្តា រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហ: ‘អបិ មេ មាតរំ អទ្ទស្សថ, អបិ មេ មាតរំ អទ្ទស្សថាៜតិ?
And here’s a way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress. Once upon a time right here in Sāvatthī a certain woman’s mother passed away. And because of that she went mad and lost her mind. She went from street to street and from square to square saying, ‘Has anyone seen my mother? Has anyone seen my mother?’
ឥមិនាបិ ខោ ឯតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាតិ។
And here’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយា អញ្ញតរិស្សា ឥត្ថិយា បិតា កាលមកាសិ … ភាតា កាលមកាសិ … ភគិនី កាលមកាសិ … បុត្តោ កាលមកាសិ … ធីតា កាលមកាសិ … សាមិកោ កាលមកាសិ។ សា តស្ស កាលកិរិយាយ ឧម្មត្តិកា ខិត្តចិត្តា រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហ: ‘អបិ មេ សាមិកំ អទ្ទស្សថ, អបិ មេ សាមិកំ អទ្ទស្សថាៜតិ?
Once upon a time right here in Sāvatthī a certain woman’s father … brother … sister … son … daughter … husband passed away. And because of that she went mad and lost her mind. She went from street to street and from square to square saying, ‘Has anyone seen my husband? Has anyone seen my husband?’
ឥមិនាបិ ខោ ឯតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាតិ។
And here’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយា អញ្ញតរស្ស បុរិសស្ស មាតា កាលមកាសិ។ សោ តស្សា កាលកិរិយាយ ឧម្មត្តកោ ខិត្តចិត្តោ រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហ: ‘អបិ មេ មាតរំ អទ្ទស្សថ, អបិ មេ មាតរំ អទ្ទស្សថាៜតិ? ឥមិនាបិ ខោ ឯតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាតិ។ ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយា អញ្ញតរស្ស បុរិសស្ស បិតា កាលមកាសិ … ភាតា កាលមកាសិ … ភគិនី កាលមកាសិ … បុត្តោ កាលមកាសិ … ធីតា កាលមកាសិ … បជាបតិ កាលមកាសិ។ សោ តស្សា កាលកិរិយាយ ឧម្មត្តកោ ខិត្តចិត្តោ រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហ: ‘អបិ មេ បជាបតិំ អទ្ទស្សថ, អបិ មេ បជាបតិំ អទ្ទស្សថាៜតិ?
Once upon a time right here in Sāvatthī a certain man’s mother … father … brother … sister … son … daughter … wife passed away. And because of that he went mad and lost his mind. He went from street to street and from square to square saying, ‘Has anyone seen my wife? Has anyone seen my wife?’
ឥមិនាបិ ខោ ឯតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាតិ។
And here’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.
ភូតបុព្ពំ, ព្រាហ្មណ, ឥមិស្សាយេវ សាវត្ថិយា អញ្ញតរា ឥត្ថី ញាតិកុលំ អគមាសិ។ តស្សា តេ ញាតកា សាមិកំ អច្ឆិន្ទិត្វា អញ្ញស្ស ទាតុកាមា។ សា ច តំ ន ឥច្ឆតិ។ អថ ខោ សា ឥត្ថី សាមិកំ ឯតទវោច: ‘ឥមេ, មំ, អយ្យបុត្ត, ញាតកា ត្វំ អច្ឆិន្ទិត្វា អញ្ញស្ស ទាតុកាមា។ អហញ្ច តំ ន ឥច្ឆាមីៜតិ។ អថ ខោ សោ បុរិសោ តំ ឥត្ថិំ ទ្វិធា ឆេត្វា អត្តានំ ឧប្ផាលេសិ: ‘ឧភោ បេច្ច ភវិស្សាមាៜតិ។ ឥមិនាបិ ខោ ឯតំ, ព្រាហ្មណ, បរិយាយេន វេទិតព្ពំ យថា បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកា”តិ។
Once upon a time right here in Sāvatthī a certain woman went to live with her relative’s family. But her relatives wanted to divorce her from her husband and give her to another, who she didn’t want. So she told her husband about this. But he cut her in two and disemboweled himself, thinking, ‘We shall be together after death.’ That’s another way to understand how our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.”
អថ ខោ នាឡិជង្ឃោ ព្រាហ្មណោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា យេន មល្លិកា ទេវី តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា យាវតកោ អហោសិ ភគវតា សទ្ធិំ កថាសល្លាបោ តំ សព្ពំ មល្លិកាយ ទេវិយា អារោចេសិ។ អថ ខោ មល្លិកា ទេវី យេន រាជា បសេនទិ កោសលោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា រាជានំ បសេនទិំ កោសលំ ឯតទវោច: “តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, បិយា តេ វជិរី កុមារី”តិ?
Then Nāḷijaṅgha the brahmin, having approved and agreed with what the Buddha said, got up from his seat, went to Queen Mallikā, and told her of all they had discussed. Then Queen Mallikā approached King Pasenadi and said to him, “What do you think, great king? Do you love Princess Vajirī?”
“ឯវំ, មល្លិកេ, បិយា មេ វជិរី កុមារី”តិ។
“Indeed I do, Mallikā.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, វជិរិយា តេ កុមារិយា វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ឧប្បជ្ជេយ្យុំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“What do you think, great king? If she were to decay and perish, would sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress arise in you?”
“វជិរិយា មេ, មល្លិកេ, កុមារិយា វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ជីវិតស្សបិ សិយា អញ្ញថត្តំ, កិំ បន មេ ន ឧប្បជ្ជិស្សន្តិ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“If she were to decay and perish, my life would fall apart. How could sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress not arise in me?”
“ឥទំ ខោ តំ, មហារាជ, តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សន្ធាយ ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។
“This is what the Buddha was referring to when he said: ‘Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.’
តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, បិយា តេ វាសភា ខត្តិយា”តិ? “ឯវំ, មល្លិកេ, បិយា មេ វាសភា ខត្តិយា”តិ។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, វាសភាយ តេ ខត្តិយាយ វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ឧប្បជ្ជេយ្យុំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ? “វាសភាយ មេ, មល្លិកេ, ខត្តិយាយ វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ជីវិតស្សបិ សិយា អញ្ញថត្តំ, កិំ បន មេ ន ឧប្បជ្ជិស្សន្តិ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ? “ឥទំ ខោ តំ, មហារាជ, តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សន្ធាយ ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។
What do you think, great king? Do you love Lady Vāsabhā? …
តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, បិយោ តេ វិដដូភោ សេនាបតី”តិ? “ឯវំ, មល្លិកេ, បិយោ មេ វិដដូភោ សេនាបតី”តិ។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, វិដដូភស្ស តេ សេនាបតិស្ស វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ឧប្បជ្ជេយ្យុំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ? “វិដដូភស្ស មេ, មល្លិកេ, សេនាបតិស្ស វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ជីវិតស្សបិ សិយា អញ្ញថត្តំ, កិំ បន មេ ន ឧប្បជ្ជិស្សន្តិ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ? “ឥទំ ខោ តំ, មហារាជ, តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សន្ធាយ ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។
Do you love your son, General Viḍūḍabha? …
តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, បិយា តេ អហន៑”តិ?
Do you love me?”
“ឯវំ, មល្លិកេ, បិយា មេសិ ត្វន៑”តិ។
“Indeed I do love you, Mallikā.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, មយ្ហំ តេ វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ឧប្បជ្ជេយ្យុំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“What do you think, great king? If I were to decay and perish, would sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress arise in you?”
“តុយ្ហញ្ហិ មេ, មល្លិកេ, វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ជីវិតស្សបិ សិយា អញ្ញថត្តំ, កិំ បន មេ ន ឧប្បជ្ជិស្សន្តិ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“If you were to decay and perish, my life would fall apart. How could sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress not arise in me?”
“ឥទំ ខោ តំ, មហារាជ, តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សន្ធាយ ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜតិ។
“This is what the Buddha was referring to when he said: ‘Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.’
តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, បិយា តេ កាសិកោសលា”តិ?
What do you think, great king? Do you love the realms of Kāsi and Kosala?”
“ឯវំ, មល្លិកេ, បិយា មេ កាសិកោសលា។ កាសិកោសលានំ, មល្លិកេ, អានុភាវេន កាសិកចន្ទនំ បច្ចនុភោម, មាលាគន្ធវិលេបនំ ធារេមា”តិ។
“Indeed I do, Mallikā. It’s due to the bounty of Kāsi and Kosala that we use sandalwood imported from Kāsi and wear garlands, perfumes, and makeup.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, កាសិកោសលានំ តេ វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ឧប្បជ្ជេយ្យុំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“What do you think, great king? If these realms were to decay and perish, would sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress arise in you?”
“កាសិកោសលានញ្ហិ, មល្លិកេ, វិបរិណាមញ្ញថាភាវា ជីវិតស្សបិ សិយា អញ្ញថត្តំ, កិំ បន មេ ន ឧប្បជ្ជិស្សន្តិ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា”តិ?
“If they were to decay and perish, my life would fall apart. How could sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress not arise in me?”
“ឥទំ ខោ តំ, មហារាជ, តេន ភគវតា ជានតា បស្សតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សន្ធាយ ភាសិតំ: ‘បិយជាតិកា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា បិយប្បភវិកាៜ”តិ។
“This is what the Buddha was referring to when he said: ‘Our loved ones are a source of sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress.’”
“អច្ឆរិយំ, មល្លិកេ, អព្ភុតំ, មល្លិកេ។ យាវញ្ច សោ ភគវា បញ្ញាយ អតិវិជ្ឈ មញ្ញេ បស្សតិ។ ឯហិ, មល្លិកេ, អាចមេហី”តិ។
“It’s incredible, Mallikā, it’s amazing, how far the Buddha sees with penetrating wisdom, it seems to me. Come, Mallikā, rinse my hands.”
អថ ខោ រាជា បសេនទិ កោសលោ ឧដ្ឋាយាសនា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា យេន ភគវា តេនញ្ជលិំ បណាមេត្វា តិក្ខត្តុំ ឧទានំ ឧទានេសិ:
Then King Pasenadi got up from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his joined palms toward the Buddha, and expressed this heartfelt sentiment three times:
“នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។
“Homage to that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha!
នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស។
Homage to that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha!
នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សា”តិ។
Homage to that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha!”
បិយជាតិកសុត្តំ និដ្ឋិតំ សត្តមំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
