| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៨១
The Middle-Length Suttas Collection 81
ឃដិការសុត្ត
With Ghaṭīkāra
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា កោសលេសុ ចារិកំ ចរតិ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ។ អថ ខោ ភគវា មគ្គា ឱក្កម្ម អញ្ញតរស្មិំ បទេសេ សិតំ បាត្វាកាសិ។
So I have heard. At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of bhikkhus. Then the Buddha left the road, and at a certain spot he smiled.
អថ ខោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ឯតទហោសិ: “កោ នុ ខោ ហេតុ, កោ បច្ចយោ ភគវតោ សិតស្ស បាតុកម្មាយ? ន អការណេន តថាគតា សិតំ បាតុករោន្តី”តិ។
Then Venerable Ānanda thought, “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled? Realized Ones do not smile for no reason.”
អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ឯកំសំ ចីវរំ កត្វា យេន ភគវា តេនញ្ជលិំ បណាមេត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច: “កោ នុ ខោ, ភន្តេ, ហេតុ, កោ បច្ចយោ ភគវតោ សិតស្ស បាតុកម្មាយ? ន អការណេន តថាគតា សិតំ បាតុករោន្តី”តិ។
So Ānanda arranged his robe over one shoulder, raised his joined palms toward the Buddha, and said, “What is the cause, what is the reason why the Buddha smiled? Realized Ones do not smile for no reason.”
“ភូតបុព្ពំ, អានន្ទ, ឥមស្មិំ បទេសេ វេគឡិង្គំ នាម គាមនិគមោ អហោសិ ឥទ្ធោ ចេវ ផីតោ ច ពហុជនោ អាកិណ្ណមនុស្សោ។ វេគឡិង្គំ ខោ, អានន្ទ, គាមនិគមំ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឧបនិស្សាយ វិហាសិ។ ឥធ សុទំ, អានន្ទ, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អារាមោ អហោសិ។ ឥធ សុទំ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ និសិន្នកោ ភិក្ខុសង្ឃំ ឱវទតី”តិ។
“Once upon a time, Ānanda, there was a market town in this spot named Vebhaliṅga. It was successful and prosperous, populous, full of people. And Kassapa, a blessed one, a perfected one, a fully awakened Buddha, lived supported by Vebhaliṅga. It was here, in fact, that he had his monastery, where he sat and advised the bhikkhu Saṅgha.”
អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ចតុគ្គុណំ សង្ឃាដិំ បញ្ញបេត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច: “តេន ហិ, ភន្តេ, ភគវា និសីទតុ ឯត្ថ។ អយំ ភូមិបទេសោ ទ្វីហិ អរហន្តេហិ សម្មាសម្ពុទ្ធេហិ បរិភុត្តោ ភវិស្សតី”តិ។ និសីទិ ភគវា បញ្ញត្តេ អាសនេ។ និសជ្ជ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ:
Then Ānanda spread out his outer robe folded in four and said to the Buddha, “Well then, sir, may the Blessed One sit here! Then this piece of land will have been occupied by two perfected ones, fully awakened Buddhas.” The Buddha sat on the seat spread out. When he was seated he said to Venerable Ānanda:
“ភូតបុព្ពំ, អានន្ទ, ឥមស្មិំ បទេសេ វេគឡិង្គំ នាម គាមនិគមោ អហោសិ ឥទ្ធោ ចេវ ផីតោ ច ពហុជនោ អាកិណ្ណមនុស្សោ។ វេគឡិង្គំ ខោ, អានន្ទ, គាមនិគមំ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឧបនិស្សាយ វិហាសិ។ ឥធ សុទំ, អានន្ទ, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អារាមោ អហោសិ។ ឥធ សុទំ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ និសិន្នកោ ភិក្ខុសង្ឃំ ឱវទតិ។
“Once upon a time, Ānanda, there was a market town in this spot named Vebhaliṅga. It was successful and prosperous, populous, full of people. And Kassapa, a blessed one, a perfected one, a fully awakened Buddha, lived supported by Vebhaliṅga. It was here, in fact, that he had his monastery, where he sat and advised the bhikkhu Saṅgha.
វេគឡិង្គេ ខោ, អានន្ទ, គាមនិគមេ ឃដិការោ នាម កុម្ភការោ កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ឧបដ្ឋាកោ អហោសិ អគ្គុបដ្ឋាកោ។ ឃដិការស្ស ខោ, អានន្ទ, កុម្ភការស្ស ជោតិបាលោ នាម មាណវោ សហាយោ អហោសិ បិយសហាយោ។ អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ អាមន្តេសិ: ‘អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
The Buddha Kassapa had as chief supporter in Vebhaliṅga a potter named Ghaṭīkāra. Ghaṭīkāra had a dear friend named Jotipāla, a brahmin student. Then Ghaṭīkāra addressed Jotipāla, ‘Come, dear Jotipāla, let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
ឯវំ វុត្តេ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘អលំ, សម្ម ឃដិការ។ កិំ បន តេន មុណ្ឌកេន សមណកេន ទិដ្ឋេនាៜតិ?
When he said this, Jotipāla said to him, ‘Enough, dear Ghaṭīkāra. What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’
ទុតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ …បេ… តតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ ឯតទវោច: ‘អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
For a second time … and a third time, Ghaṭīkāra addressed Jotipāla, ‘Come, dear Jotipāla, let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
តតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘អលំ, សម្ម ឃដិការ។ កិំ បន តេន មុណ្ឌកេន សមណកេន ទិដ្ឋេនាៜតិ?
For a third time, Jotipāla said to him, ‘Enough, dear Ghaṭīkāra. What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’
‘តេន ហិ, សម្ម ជោតិបាល, សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គមិស្សាម សិនាយិតុន៑ៜតិ។
‘Well then, dear Jotipāla, let’s take some bathing paste of powdered shell and go to the river to bathe.’
‘ឯវំ, សម្មាៜតិ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស បច្ចស្សោសិ។ អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ ច កុម្ភការោ ជោតិបាលោ ច មាណវោ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ អគមំសុ សិនាយិតុំ។
‘Yes, dear,’ replied Jotipāla. So that’s what they did.
អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ អាមន្តេសិ: ‘អយំ, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អវិទូរេ អារាមោ។ អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
Then Ghaṭīkāra addressed Jotipāla, ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away. Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
ឯវំ វុត្តេ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘អលំ, សម្ម ឃដិការ។ កិំ បន តេន មុណ្ឌកេន សមណកេន ទិដ្ឋេនាៜតិ?
When he said this, Jotipāla said to him, ‘Enough, dear Ghaṭīkāra. What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’
ទុតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ …បេ… តតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ ឯតទវោច: ‘អយំ, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អវិទូរេ អារាមោ។ អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
For a second time … and a third time, Ghaṭīkāra addressed Jotipāla, ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away. Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
តតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘អលំ, សម្ម ឃដិការ។ កិំ បន តេន មុណ្ឌកេន សមណកេន ទិដ្ឋេនាៜតិ?
For a third time, Jotipāla said to him, ‘Enough, dear Ghaṭīkāra. What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’
អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ ឱវដ្ដិកាយំ បរាមសិត្វា ឯតទវោច: ‘អយំ, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អវិទូរេ អារាមោ។ អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
Then Ghaṭīkāra grabbed Jotipāla by the belt and said, ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away. Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
អថ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឱវដ្ដិកំ វិនិវដ្ដេត្វា ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘អលំ, សម្ម ឃដិការ។ កិំ បន តេន មុណ្ឌកេន សមណកេន ទិដ្ឋេនាៜតិ?
So Jotipāla undid his belt and said to Ghaṭīkāra, ‘Enough, dear Ghaṭīkāra. What’s the use of seeing that shaveling, that fake ascetic?’
អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ ជោតិបាលំ មាណវំ សីសំន្ហាតំ កេសេសុ បរាមសិត្វា ឯតទវោច: ‘អយំ, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អវិទូរេ អារាមោ។ អាយាម, សម្ម ជោតិបាល, កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិស្សាម។ សាធុសម្មតញ្ហិ មេ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
Then Ghaṭīkāra grabbed Jotipāla by the hair of his freshly-washed head and said, ‘Dear Jotipāla, the Buddha Kassapa’s monastery is not far away. Let’s go to see the Blessed One Kassapa, the perfected one, the fully awakened Buddha. For I deem it holy to see that Blessed One.’
អថ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលស្ស មាណវស្ស ឯតទហោសិ: ‘អច្ឆរិយំ វត ភោ, អព្ភុតំ វត ភោ។ យត្រ ហិ នាមាយំ ឃដិការោ កុម្ភការោ ឥត្តរជច្ចោ សមានោ អម្ហាកំ សីសំន្ហាតានំ កេសេសុ បរាមសិតព្ពំ មញ្ញិស្សតិ; ន វតិទំ កិរ ឱរកំ មញ្ញេ ភវិស្សតីៜតិ; ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘យាវតាទោហិបិ, សម្ម ឃដិការាៜតិ?
Then Jotipāla thought, ‘Oh, how incredible, how amazing, how this potter Ghaṭīkāra, though born in a lower caste, should presume to grab me by the hair of my freshly-washed head! This must be no ordinary matter.’ He said to Ghaṭīkāra, ‘You’d even milk it to this extent, dear Ghaṭīkāra?’
‘យាវតាទោហិបិ, សម្ម ជោតិបាល។ តថា ហិ បន មេ សាធុសម្មតំ តស្ស ភគវតោ ទស្សនំ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្សាៜតិ។
‘I even milk it to this extent, dear Jotipāla. For that is how holy I deem it to see that Blessed One.’
‘តេន ហិ, សម្ម ឃដិការ, មុញ្ច; គមិស្សាមាៜតិ។
‘Well then, dear Ghaṭīkāra, release me, we shall go.’
អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ ច កុម្ភការោ ជោតិបាលោ ច មាណវោ យេន កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា ឃដិការោ កុម្ភការោ កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ជោតិបាលោ បន មាណវោ កស្សបេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។
Then Ghaṭīkāra the potter and Jotipāla the brahmin student went to the Buddha Kassapa. Ghaṭīkāra bowed and sat down to one side, but Jotipāla exchanged greetings with the Buddha and sat down to one side.
ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អយំ មេ, ភន្តេ, ជោតិបាលោ មាណវោ សហាយោ បិយសហាយោ។ ឥមស្ស ភគវា ធម្មំ ទេសេតូៜតិ។ អថ ខោ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឃដិការញ្ច កុម្ភការំ ជោតិបាលញ្ច មាណវំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ។ អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ ច កុម្ភការោ ជោតិបាលោ ច មាណវោ កស្សបេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតា សមាទបិតា សមុត្តេជិតា សម្បហំសិតា កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កមិំសុ។
Ghaṭīkāra said to the Buddha Kassapa, ‘Sir, this is my dear friend Jotipāla, a brahmin student. Please teach him the Dhamma.’ Then the Buddha Kassapa educated, encouraged, fired up, and inspired Ghaṭīkāra and Jotipāla with a Dhamma talk. Then they got up from their seat, bowed, and respectfully circled the Buddha Kassapa, keeping him on their right, before leaving.
អថ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ ឃដិការំ កុម្ភការំ ឯតទវោច: ‘ឥមំ នុ ត្វំ, សម្ម ឃដិការ, ធម្មំ សុណន្តោ អថ ច បន អគារស្មា អនគារិយំ ន បព្ពជិស្សសីៜតិ?
Then Jotipāla said to Ghatīkāra, ‘Dear Ghaṭīkāra, you have heard this teaching, so why don’t you go forth from the lay life to homelessness?’
‘ននុ មំ, សម្ម ជោតិបាល, ជានាសិ, អន្ធេ ជិណ្ណេ មាតាបិតរោ បោសេមីៜតិ?
‘Don’t you know, dear Jotipāla, that I look after my blind old parents?’
‘តេន ហិ, សម្ម ឃដិការ, អហំ អគារស្មា អនគារិយំ បព្ពជិស្សាមីៜតិ។
‘Well then, dear Ghaṭīkāra, I shall go forth from the lay life to homelessness.’
អថ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ ច កុម្ភការោ ជោតិបាលោ ច មាណវោ យេន កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ, អានន្ទ, ឃដិការោ កុម្ភការោ កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អយំ មេ, ភន្តេ, ជោតិបាលោ មាណវោ សហាយោ បិយសហាយោ។ ឥមំ ភគវា បព្ពាជេតូៜតិ។ អលត្ថ ខោ, អានន្ទ, ជោតិបាលោ មាណវោ កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សន្តិកេ បព្ពជ្ឹ, អលត្ថ ឧបសម្បទំ។
Then Ghaṭīkāra and Jotipāla went to the Buddha Kassapa, bowed and sat down to one side. Ghaṭīkāra said to the Buddha Kassapa, ‘Sir, this is my dear friend Jotipāla, a brahmin student. Please give him the going forth.’ And Jotipāla the brahmin student received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.
អថ ខោ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ អចិរូបសម្បន្នេ ជោតិបាលេ មាណវេ អឌ្ឍមាសុបសម្បន្នេ វេគឡិង្គេ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន ពារាណសី តេន ចារិកំ បក្កាមិ។ អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន ពារាណសី តទវសរិ។ តត្រ សុទំ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ពារាណសិយំ វិហរតិ ឥសិបតនេ មិគទាយេ។ អស្សោសិ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា: ‘កស្សបោ កិរ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ពារាណសិំ អនុប្បត្តោ ពារាណសិយំ វិហរតិ ឥសិបតនេ មិគទាយេៜតិ។ អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា ភទ្រានិ ភទ្រានិ យានានិ យោជាបេត្វា ភទ្រំ យានំ អភិរុហិត្វា ភទ្រេហិ ភទ្រេហិ យានេហិ ពារាណសិយា និយ្យាសិ មហច្ចរាជានុភាវេន កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ទស្សនាយ។ យាវតិកា យានស្ស ភូមិ យានេន គន្ត្វា យានា បច្ចោរោហិត្វា បត្តិកោវ យេន កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ, អានន្ទ, កិកិំ កាសិរាជានំ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ។
Not long after Jotipāla’s ordination, a fortnight later, the Buddha Kassapa—having stayed in Vebhaliṅga as long as he pleased—set out for Varanasi. Traveling stage by stage, he arrived at Varanasi, where he stayed near Varanasi, in the deer park at Isipatana. King Kikī of Kāsi heard that he had arrived. He had the finest carriages harnessed. He then mounted a fine carriage and, along with other fine carriages, set out in full royal pomp from Varanasi to see the Buddha Kassapa. He went by carriage as far as the terrain allowed, then descended and approached the Buddha Kassapa on foot. He bowed and sat down to one side. The Buddha educated, encouraged, fired up, and inspired him with a Dhamma talk.
អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតោ សមាទបិតោ សមុត្តេជិតោ សម្បហំសិតោ កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ស្វាតនាយ ភត្តំ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេនាៜតិ។ អធិវាសេសិ ខោ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ តុណ្ហីភាវេន។
Then King Kikī said to the Buddha, ‘Sir, would the Buddha together with the bhikkhu Saṅgha please accept tomorrow’s meal from me?’ The Buddha Kassapa consented with silence.
អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបស្ស ភគវតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អធិវាសនំ វិទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ។ អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន សកេ និវេសនេ បណីតំ ខាទនីយំ ភោជនីយំ បដិយាទាបេត្វា បណ្ឌុបុដកស្ស សាលិនោ វិគតកាឡកំ អនេកសូបំ អនេកព្យញ្ជនំ, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស កាលំ អារោចាបេសិ: ‘កាលោ, ភន្តេ, និដ្ឋិតំ ភត្តន៑ៜតិ។
Then, knowing that the Buddha had consented, King Kikī got up from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving. And when the night had passed, King Kikī had delicious fresh and cooked foods prepared in his own home—soft saffron rice with the dark grains picked out, served with many soups and sauces. Then he had the Buddha informed of the time, saying, ‘Sir, it’s time. The meal is ready.’
អថ ខោ, អានន្ទ, កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន កិកិស្ស កាសិរញ្ញោ និវេសនំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ សទ្ធិំ ភិក្ខុសង្ឃេន។ អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ បណីតេន ខាទនីយេន ភោជនីយេន សហត្ថា សន្តប្បេសិ សម្បវារេសិ។
Then Kassapa Buddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of King Kikī, where he sat on the seat spread out, together with the Saṅgha of bhikkhus. Then King Kikī served and satisfied the bhikkhu Saṅgha headed by the Buddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ភុត្តាវិំ ឱនីតបត្តបាណិំ អញ្ញតរំ នីចំ អាសនំ គហេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ពារាណសិយំ វស្សាវាសំ; ឯវរូបំ សង្ឃស្ស ឧបដ្ឋានំ ភវិស្សតីៜតិ។
When the Buddha Kassapa had eaten and washed his hand and bowl, King Kikī took a low seat and sat to one side. There he said to the Buddha Kassapa, ‘Sir, may the Buddha please accept my invitation to reside in Varanasi for the rainy season. The Saṅgha will be looked after in the same style.’
‘អលំ, មហារាជ។ អធិវុត្ថោ មេ វស្សាវាសោៜតិ។
‘Enough, great king. I have already accepted an invitation for the rains residence.’
ទុតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ … តតិយម្បិ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អធិវាសេតុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ពារាណសិយំ វស្សាវាសំ; ឯវរូបំ សង្ឃស្ស ឧបដ្ឋានំ ភវិស្សតីៜតិ។
For a second time … and a third time King Kikī said to the Buddha Kassapa, ‘Sir, may the Buddha please accept my invitation to reside in Varanasi for the rainy season. The Saṅgha will be looked after in the same style.’
‘អលំ, មហារាជ។ អធិវុត្ថោ មេ វស្សាវាសោៜតិ។
‘Enough, Great King. I have already accepted an invitation for the rains residence.’
អថ ខោ, អានន្ទ, កិកិស្ស កាសិរញ្ញោ ‘ន មេ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ អធិវាសេតិ ពារាណសិយំ វស្សាវាសន៑ៜតិ អហុទេវ អញ្ញថត្តំ, អហុ ទោមនស្សំ។ អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា កស្សបំ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ឯតទវោច: ‘អត្ថិ នុ ខោ, ភន្តេ, អញ្ញោ កោចិ មយា ឧបដ្ឋាកតរោៜតិ?
Then King Kikī, thinking, ‘The Buddha does not accept my invitation to reside for the rains in Varanasi,’ became sad and upset. Then King Kikī said to the Buddha Kassapa, ‘Sir, do you have another supporter better than me?’
‘អត្ថិ, មហារាជ, វេគឡិង្គំ នាម គាមនិគមោ។ តត្ថ ឃដិការោ នាម កុម្ភការោ; សោ មេ ឧបដ្ឋាកោ អគ្គុបដ្ឋាកោ។ តុយ្ហំ ខោ បន, មហារាជ, ន មេ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ អធិវាសេតិ ពារាណសិយំ វស្សាវាសន្តិ អត្ថេវ អញ្ញថត្តំ, អត្ថិ ទោមនស្សំ។ តយិទំ ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស នត្ថិ ច ន ច ភវិស្សតិ។
‘Great king, there is a market town named Vebhaliṅga, where there’s a potter named Ghaṭīkāra. He is my chief supporter. Now, great king, you thought, “The Buddha does not accept my invitation to reside for the rains in Varanasi,” and you became sad and upset. But Ghaṭīkāra doesn’t get upset, nor will he.
ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ ពុទ្ធំ សរណំ គតោ, ធម្មំ សរណំ គតោ, សង្ឃំ សរណំ គតោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ, មុសាវាទា បដិវិរតោ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ ពុទ្ធេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ, ធម្មេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ, សង្ឃេ អវេច្ចប្បសាទេន សមន្នាគតោ, អរិយកន្តេហិ សីលេហិ សមន្នាគតោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ ទុក្ខេ និក្កង្ខោ, ទុក្ខសមុទយេ និក្កង្ខោ, ទុក្ខនិរោធេ និក្កង្ខោ, ទុក្ខនិរោធគាមិនិយា បដិបទាយ និក្កង្ខោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ ឯកភត្តិកោ ព្រហ្មចារី សីលវា កល្យាណធម្មោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ និក្ខិត្តមណិសុវណ្ណោ អបេតជាតរូបរជតោ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ បន្នមុសលោ ន សហត្ថា បថវិំ ខណតិ។ យំ ហោតិ កូលបលុគ្គំ វា មូសិកុក្ករោ វា តំ កាជេន អាហរិត្វា ភាជនំ ករិត្វា ឯវមាហ: “ឯត្ថ យោ ឥច្ឆតិ តណ្ឌុលបដិភស្តានិ វា មុគ្គបដិភស្តានិ វា កឡាយបដិភស្តានិ វា និក្ខិបិត្វា យំ ឥច្ឆតិ តំ ហរតូ”តិ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ អន្ធេ ជិណ្ណេ មាតាបិតរោ បោសេតិ។ ឃដិការោ ខោ, មហារាជ, កុម្ភការោ បញ្ចន្នំ ឱរម្ភាគិយានំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា ឱបបាតិកោ តត្ថ បរិនិព្ពាយី អនាវត្តិធម្មោ តស្មា លោកា។
Ghaṭīkāra has gone for refuge to the Buddha, the teaching, and the Saṅgha. He doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or take alcoholic drinks that cause negligence. He has experiential confidence in the Buddha, the teaching, and the Saṅgha, and has the ethics loved by the noble ones. He is free of doubt regarding suffering, its origin, its cessation, and the practice that leads to its cessation. He eats in one part of the day; he’s celibate, ethical, and of good character. He has set aside gems and gold, and rejected gold and money. He’s put down the shovel and doesn’t dig the earth with his own hands. He takes what has crumbled off by a riverbank or been dug up by mice, and brings it back in a carrier. When he has made a pot, he says, “Anyone may leave bagged sesame, mung beans, or chickpeas here and take what they wish.” He looks after his blind old parents. And since he has ended the five lower fetters, Ghaṭīkāra will be reborn spontaneously and will become extinguished there, not liable to return from that world.
ឯកមិទាហំ, មហារាជ, សមយំ វេគឡិង្គេ នាម គាមនិគមេ វិហរាមិ។ អថ ខ្វាហំ, មហារាជ, បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស មាតាបិតរោ តេនុបសង្កមិំ; ឧបសង្កមិត្វា ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស មាតាបិតរោ ឯតទវោចំ: “ហន្ទ កោ នុ ខោ អយំ ភគ្គវោ គតោ”តិ?
This one time, great king, I was staying near the market town of Vebhaliṅga. Then I robed up in the morning and, taking my bowl and robe, went to the home of Ghaṭīkāra’s parents, where I said to them, “Excuse me, where has Bhaggava gone?”
“និក្ខន្តោ ខោ តេ, ភន្តេ, ឧបដ្ឋាកោ អន្តោកុម្ភិយា ឱទនំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជា”តិ។ អថ ខ្វាហំ, មហារាជ, កុម្ភិយា ឱទនំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កមិំ។
“Your supporter has gone out, sir. But take rice from the pot and sauce from the pan and eat.” So that’s what I did. And after eating I got up from my seat and left.
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការោ កុម្ភការោ យេន មាតាបិតរោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា មាតាបិតរោ ឯតទវោច: “កោ កុម្ភិយា ឱទនំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ?
Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said, “Who took rice from the pot and sauce from the pan, ate it, and left?”
“កស្សបោ, តាត, ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ កុម្ភិយា ឱទនំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ?
“It was the Buddha Kassapa, my dear.”
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស ឯតទហោសិ: “លាភា វត មេ, សុលទ្ធំ វត មេ, យស្ស មេ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឯវំ អភិវិស្សត្ថោ”តិ។ អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការំ កុម្ភការំ អឌ្ឍមាសំ បីតិសុខំ ន វិជហតិ, សត្តាហំ មាតាបិតូនំ។
Then Ghaṭīkāra thought, “I’m so fortunate, so very fortunate, in that the Buddha Kassapa trusts me so much!” Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.
ឯកមិទាហំ, មហារាជ, សមយំ តត្ថេវ វេគឡិង្គេ នាម គាមនិគមេ វិហរាមិ។ អថ ខ្វាហំ, មហារាជ, បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស មាតាបិតរោ តេនុបសង្កមិំ; ឧបសង្កមិត្វា ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស មាតាបិតរោ ឯតទវោចំ: “ហន្ទ កោ នុ ខោ អយំ ភគ្គវោ គតោ”តិ?
Another time, great king, I was staying near that same market town of Vebhaliṅga. Then I robed up in the morning and, taking my bowl and robe, went to the home of Ghaṭīkāra’s parents, where I said to them, “Excuse me, where has Bhaggava gone?”
“និក្ខន្តោ ខោ តេ, ភន្តេ, ឧបដ្ឋាកោ អន្តោ កឡោបិយា កុម្មាសំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជា”តិ។ អថ ខ្វាហំ, មហារាជ, កឡោបិយា កុម្មាសំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កមិំ។
“Your supporter has gone out, sir. But take porridge from the pot and sauce from the pan and eat.” So that’s what I did. And after eating I got up from my seat and left.
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការោ កុម្ភការោ យេន មាតាបិតរោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា មាតាបិតរោ ឯតទវោច: “កោ កឡោបិយា កុម្មាសំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ?
Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said, “Who took porridge from the pot and sauce from the pan, ate it, and left?”
“កស្សបោ, តាត, ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ កឡោបិយា កុម្មាសំ គហេត្វា បរិយោគា សូបំ គហេត្វា បរិភុញ្ជិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ។
“It was the Buddha Kassapa, my dear.”
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស ឯតទហោសិ: “លាភា វត មេ, សុលទ្ធំ វត មេ, យស្ស មេ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឯវំ អភិវិស្សត្ថោ”តិ។ អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការំ កុម្ភការំ អឌ្ឍមាសំ បីតិសុខំ ន វិជហតិ, សត្តាហំ មាតាបិតូនំ។
Then Ghaṭīkāra thought, “I’m so fortunate, so very fortunate, to be trusted so much by the Buddha Kassapa!” Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.
ឯកមិទាហំ, មហារាជ, សមយំ តត្ថេវ វេគឡិង្គេ នាម គាមនិគមេ វិហរាមិ។ តេន ខោ បន សមយេន កុដិ ឱវស្សតិ។ អថ ខ្វាហំ, មហារាជ, ភិក្ខូ អាមន្តេសិំ:
Another time, great king, I was staying near that same market town of Vebhaliṅga. Now at that time my hut leaked. So I addressed the bhikkhus,
“គច្ឆថ, ភិក្ខវេ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស និវេសនេ តិណំ ជានាថា”តិ។
“Bhikkhus, go to Ghaṭīkāra’s home and find some grass.”
ឯវំ វុត្តេ, មហារាជ, តេ ភិក្ខូ មំ ឯតទវោចុំ: “នត្ថិ ខោ, ភន្តេ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស និវេសនេ តិណំ, អត្ថិ ច ខ្វាស្ស អាវេសនេ តិណច្ឆទនន៑”តិ។
When I said this, those bhikkhus said to me, “Sir, there’s no grass there, but his workshop has a grass roof.”
“គច្ឆថ, ភិក្ខវេ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស អាវេសនំ ឧត្តិណំ ករោថា”តិ។ អថ ខោ តេ, មហារាជ, ភិក្ខូ ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស អាវេសនំ ឧត្តិណមកំសុ។
“Then go to the workshop and strip the grass.” So that’s what they did.
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស មាតាបិតរោ តេ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ: “កេ អាវេសនំ ឧត្តិណំ ករោន្តី”តិ?
Then Ghaṭīkāra’s parents said to those bhikkhus, “Who’s stripping the grass from the workshop?”
“ភិក្ខូ, ភគិនិ, កស្សបស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស កុដិ ឱវស្សតី”តិ។
“It’s the bhikkhus, sister. The Buddha’s hut is leaking.”
“ហរថ, ភន្តេ, ហរថ, ភទ្រមុខា”តិ។
“Take it, sirs! Take it, my dears!”
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការោ កុម្ភការោ យេន មាតាបិតរោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា មាតាបិតរោ ឯតទវោច: “កេ អាវេសនំ ឧត្តិណមកំសូ”តិ?
Then Ghaṭīkāra went up to his parents and said, “Who stripped the grass from the workshop?”
“ភិក្ខូ, តាត, កស្សបស្ស កិរ ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស កុដិ ឱវស្សតី”តិ។
“It was the bhikkhus, dear. It seems the Buddha’s hut is leaking.”
អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស ឯតទហោសិ: “លាភា វត មេ, សុលទ្ធំ វត មេ, យស្ស មេ កស្សបោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ឯវំ អភិវិស្សត្ថោ”តិ។ អថ ខោ, មហារាជ, ឃដិការំ កុម្ភការំ អឌ្ឍមាសំ បីតិសុខំ ន វិជហតិ, សត្តាហំ មាតាបិតូនំ។
Then Ghaṭīkāra thought, “I’m so fortunate, so very fortunate, to be trusted so much by the Buddha Kassapa!” Then joy and happiness did not leave him for a fortnight, or his parents for a week.
អថ ខោ, មហារាជ, អាវេសនំ សព្ពន្តំ តេមាសំ អាកាសច្ឆទនំ អដ្ឋាសិ, ន ទេវោតិវស្សិ។ ឯវរូបោ ច, មហារាជ, ឃដិការោ កុម្ភការោៜតិ។
Then the workshop remained with the sky for a roof for the whole three months, but no rain fell on it. And that, great king, is what Ghaṭīkāra the potter is like.’
‘លាភា, ភន្តេ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស, សុលទ្ធា, ភន្តេ, ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស យស្ស ភគវា ឯវំ អភិវិស្សត្ថោៜតិ។
‘Ghaṭīkāra the potter is fortunate, very fortunate, to be so trusted by the Buddha Kassapa.’
អថ ខោ, អានន្ទ, កិកី កាសិរាជា ឃដិការស្ស កុម្ភការស្ស បញ្ចមត្តានិ តណ្ឌុលវាហសតានិ បាហេសិ បណ្ឌុបុដកស្ស សាលិនោ តទុបិយញ្ច សូបេយ្យំ។ អថ ខោ តេ, អានន្ទ, រាជបុរិសា ឃដិការំ កុម្ភការំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ: ‘ឥមានិ ខោ, ភន្តេ, បញ្ចមត្តានិ តណ្ឌុលវាហសតានិ កិកិនា កាសិរាជេន បហិតានិ បណ្ឌុបុដកស្ស សាលិនោ តទុបិយញ្ច សូបេយ្យំ។ តានិ, ភន្តេ, បដិគ្គណ្ហថាៜតិ។
Then King Kikī sent around five hundred cartloads of rice, soft saffron rice, and suitable sauce to Ghaṭīkāra. Then one of the king’s men approached Ghaṭīkāra and said, ‘Sir, these five hundred cartloads of rice, soft saffron rice, and suitable sauce have been sent to you by King Kikī of Kāsi. Please accept them.’
‘រាជា ខោ ពហុកិច្ចោ ពហុករណីយោ។ អលំ មេ។ រញ្ញោវ ហោតូៜតិ។
‘The king has many duties, and much to do. I have enough. Let this be for the king himself.’
សិយា ខោ បន តេ, អានន្ទ, ឯវមស្ស: ‘អញ្ញោ នូន តេន សមយេន ជោតិបាលោ មាណវោ អហោសីៜតិ។ ន ខោ បនេតំ, អានន្ទ, ឯវំ ទដ្ឋព្ពំ។ អហំ តេន សមយេន ជោតិបាលោ មាណវោ អហោសិន៑”តិ។
Ānanda, you might think: ‘Surely the brahmin student Jotipāla must have been someone else at that time?’ But you should not see it like this. I myself was the student Jotipāla at that time.”
ឥទមវោច ភគវា។ អត្តមនោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។
That is what the Buddha said. Satisfied, Venerable Ānanda was happy with what the Buddha said.
ឃដិការសុត្តំ និដ្ឋិតំ បឋមំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
