| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៧២
The Middle-Length Suttas Collection 72
អគ្គិវច្ឆសុត្ត
With Vacchagotta on Fire
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
អថ ខោ វច្ឆគោត្តោ បរិព្ពាជកោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ វច្ឆគោត្តោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
Then the wanderer Vacchagotta went up to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
“កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ‘សស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Master Gotama, is this your view: ‘The cosmos is eternal. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘សស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ បន, ភោ គោតម, ‘អសស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘The cosmos is not eternal. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘អសស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ‘អន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘The world is finite. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘អន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ បន, ភោ គោតម, ‘អនន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘The world is infinite. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘អនន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘The soul and the body are the same thing. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘តំ ជីវំ តំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ បន, ភោ គោតម, ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘The soul and the body are different things. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ‘ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘A Realized One still exists after death. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ បន, ភោ គោតម, ‘ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘A Realized One no longer exists after death. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ‘ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘A Realized One both still exists and no longer exists after death. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“កិំ បន, ភោ គោតម, ‘នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោ”តិ?
“Then is this your view: ‘A Realized One neither still exists nor no longer exists after death. This is the only truth, other ideas are silly’?”
“ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ: ‘នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜ”តិ។
“That’s not my view, Vaccha.”
“‘កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, សស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—សស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ បន, ភោ គោតម, អសស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—អសស្សតោ លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, អន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—អន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ បន, ភោ គោតម, អនន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—អនន្តវា លោកោ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, តំ ជីវំ តំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—តំ ជីវំ តំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ បន, ភោ គោតម, អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរំ, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ បន, ភោ គោតម, ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ នុ ខោ, ភោ គោតម, ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ ‘កិំ បន, ភោ គោតម, នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន្តិ—ឯវំទិដ្ឋិ ភវំ គោតមោៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ខោ អហំ, វច្ឆ, ឯវំទិដ្ឋិ—នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា, ឥទមេវ សច្ចំ មោឃមញ្ញន៑ៜតិ វទេសិ។ កិំ បន ភោ គោតមោ អាទីនវំ សម្បស្សមានោ ឯវំ ឥមានិ សព្ពសោ ទិដ្ឋិគតានិ អនុបគតោ”តិ?
“Master Gotama, when asked these ten questions, you say: ‘That’s not my view.’ Seeing what drawback do you avoid all these convictions?”
“‘សស្សតោ លោកោៜតិ ខោ, វច្ឆ, ទិដ្ឋិគតមេតំ ទិដ្ឋិគហនំ ទិដ្ឋិកន្តារោ ទិដ្ឋិវិសូកំ ទិដ្ឋិវិប្ផន្ទិតំ ទិដ្ឋិសំយោជនំ សទុក្ខំ សវិឃាតំ សៅបាយាសំ សបរិឡាហំ, ន និព្ពិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្ពានាយ សំវត្តតិ។ ‘អសស្សតោ លោកោៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘អន្តវា លោកោៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘អនន្តវា លោកោៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘តំ ជីវំ តំ សរីរន៑ៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘អញ្ញំ ជីវំ អញ្ញំ សរីរន៑ៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណាៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណាៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណាៜតិ ខោ, វច្ឆ …បេ… ‘នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណាៜតិ ខោ, វច្ឆ, ទិដ្ឋិគតមេតំ ទិដ្ឋិគហនំ ទិដ្ឋិកន្តារោ ទិដ្ឋិវិសូកំ ទិដ្ឋិវិប្ផន្ទិតំ ទិដ្ឋិសំយោជនំ សទុក្ខំ សវិឃាតំ សៅបាយាសំ សបរិឡាហំ, ន និព្ពិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្ពានាយ សំវត្តតិ។ ឥមំ ខោ អហំ, វច្ឆ, អាទីនវំ សម្បស្សមានោ ឯវំ ឥមានិ សព្ពសោ ទិដ្ឋិគតានិ អនុបគតោ”តិ។
“Each of these ten convictions is the thicket of views, the desert of views, the trick of views, the evasiveness of views, the fetter of views. They’re beset with anguish, distress, and fever. They don’t lead to disillusionment, dispassion, cessation, peace, insight, awakening, and Nibbana. Seeing this drawback I avoid all these convictions.”
“អត្ថិ បន ភោតោ គោតមស្ស កិញ្ចិ ទិដ្ឋិគតន៑”តិ?
“But does Master Gotama have any convictions at all?”
“ទិដ្ឋិគតន្តិ ខោ, វច្ឆ, អបនីតមេតំ តថាគតស្ស។ ទិដ្ឋញ្ហេតំ, វច្ឆ, តថាគតេន: ‘ឥតិ រូបំ, ឥតិ រូបស្ស សមុទយោ, ឥតិ រូបស្ស អត្ថង្គមោ; ឥតិ វេទនា, ឥតិ វេទនាយ សមុទយោ, ឥតិ វេទនាយ អត្ថង្គមោ; ឥតិ សញ្ញា, ឥតិ សញ្ញាយ សមុទយោ, ឥតិ សញ្ញាយ អត្ថង្គមោ; ឥតិ សង្ខារា, ឥតិ សង្ខារានំ សមុទយោ, ឥតិ សង្ខារានំ អត្ថង្គមោ; ឥតិ វិញ្ញាណំ, ឥតិ វិញ្ញាណស្ស សមុទយោ, ឥតិ វិញ្ញាណស្ស អត្ថង្គមោៜតិ។ តស្មា តថាគតោ សព្ពមញ្ញិតានំ សព្ពមថិតានំ សព្ពអហង្ការមមង្ការមានានុសយានំ ខយា វិរាគា និរោធា ចាគា បដិនិស្សគ្គា អនុបាទា វិមុត្តោតិ វទាមី”តិ។
“The Realized One has done away with convictions. For the Realized One has seen: ‘Such is form, such is the origin of form, such is the ending of form. Such is feeling, such is the origin of feeling, such is the ending of feeling. Such is perception, such is the origin of perception, such is the ending of perception. Such are functioning patterns, such is the origin of functioning patterns, such is the ending of functioning patterns. Such is consciousness, such is the origin of consciousness, such is the ending of consciousness.’ That’s why the Realized One is freed with the ending, fading away, cessation, giving up, and letting go of all conceiving, all worries, and all ego, possessiveness, or underlying tendency to conceit, I say.”
“ឯវំ វិមុត្តចិត្តោ បន, ភោ គោតម, ភិក្ខុ កុហិំ ឧបបជ្ជតី”តិ?
“But Master Gotama, when a bhikkhu’s mind is freed like this, where are they reborn?”
“ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតិ”។
“‘They’re reborn’ doesn’t apply, Vaccha.”
“តេន ហិ, ភោ គោតម, ន ឧបបជ្ជតី”តិ?
“Well then, are they not reborn?”
“ន ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតិ”។
“‘They’re not reborn’ doesn’t apply, Vaccha.”
“តេន ហិ, ភោ គោតម, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតី”តិ?
“Well then, are they both reborn and not reborn?”
“ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតិ”។
“‘They’re both reborn and not reborn’ doesn’t apply, Vaccha.”
“តេន ហិ, ភោ គោតម, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតី”តិ?
“Well then, are they neither reborn nor not reborn?”
“នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតិ”។
“‘They’re neither reborn nor not reborn’ doesn’t apply, Vaccha.”
“‘ឯវំ វិមុត្តចិត្តោ បន, ភោ គោតម, ភិក្ខុ កុហិំ ឧបបជ្ជតីៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតីៜតិ វទេសិ។ ‘តេន ហិ, ភោ គោតម, ន ឧបបជ្ជតីៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ន ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតីៜតិ វទេសិ។ ‘តេន ហិ, ភោ គោតម, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតីៜតិ វទេសិ។ ‘តេន ហិ, ភោ គោតម, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីៜតិ ឥតិ បុដ្ឋោ សមានោ ‘នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ខោ, វច្ឆ, ន ឧបេតីៜតិ វទេសិ។ ឯត្ថាហំ, ភោ គោតម, អញ្ញាណមាបាទិំ, ឯត្ថ សម្មោហមាបាទិំ។ យាបិ មេ ឯសា ភោតោ គោតមស្ស បុរិមេន កថាសល្លាបេន អហុ បសាទមត្តា សាបិ មេ ឯតរហិ អន្តរហិតា”តិ។
“Master Gotama, when asked all these questions, you say: ‘It doesn’t apply.’ I fail to understand this point, Master Gotama; I’ve fallen into confusion. And I’ve now lost even the degree of clarity I had from previous discussions with Master Gotama.”
“អលញ្ហិ តេ, វច្ឆ, អញ្ញាណាយ, អលំ សម្មោហាយ។ គម្ភីរោ ហាយំ, វច្ឆ, ធម្មោ ទុទ្ទសោ ទុរនុពោធោ សន្តោ បណីតោ អតក្កាវចរោ និបុណោ បណ្ឌិតវេទនីយោ។ សោ តយា ទុជ្ជានោ អញ្ញទិដ្ឋិកេន អញ្ញខន្តិកេន អញ្ញរុចិកេន អញ្ញត្រយោគេន អញ្ញត្រាចរិយកេន។
“No wonder you don’t understand, Vaccha, no wonder you’re confused. For this principle is deep, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, comprehensible to the astute. It’s hard for you to understand, since you have a different view, creed, and preference, unless you dedicate yourself to practice with the guidance of tradition.
តេន ហិ, វច្ឆ, តញ្ញេវេត្ថ បដិបុច្ឆិស្សាមិ; យថា តេ ខមេយ្យ តថា នំ ព្យាករេយ្យាសិ។
Well then, Vaccha, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
តំ កិំ មញ្ញសិ, វច្ឆ, សចេ តេ បុរតោ អគ្គិ ជលេយ្យ, ជានេយ្យាសិ ត្វំ: ‘អយំ មេ បុរតោ អគ្គិ ជលតីៜ”តិ?
What do you think, Vaccha? Suppose a fire was burning in front of you. Would you know: ‘This fire is burning in front of me’?”
“សចេ មេ, ភោ គោតម, បុរតោ អគ្គិ ជលេយ្យ, ជានេយ្យាហំ: ‘អយំ មេ បុរតោ អគ្គិ ជលតីៜ”តិ។
“Yes, I would, Master Gotama.”
“សចេ បន តំ, វច្ឆ, ឯវំ បុច្ឆេយ្យ: ‘យោ តេ អយំ បុរតោ អគ្គិ ជលតិ អយំ អគ្គិ កិំ បដិច្ច ជលតីៜតិ, ឯវំ បុដ្ឋោ ត្វំ, វច្ឆ, កិន្តិ ព្យាករេយ្យាសី”តិ?
“But Vaccha, suppose they were to ask you: ‘This fire burning in front of you: what does it depend on to burn?’ How would you answer?”
“សចេ មំ, ភោ គោតម, ឯវំ បុច្ឆេយ្យ:
‘យោ តេ អយំ បុរតោ អគ្គិ ជលតិ អយំ អគ្គិ កិំ បដិច្ច ជលតីៜតិ, ឯវំ បុដ្ឋោ អហំ, ភោ គោតម, ឯវំ ព្យាករេយ្យំ: ‘យោ មេ អយំ បុរតោ អគ្គិ ជលតិ អយំ អគ្គិ តិណកដ្ឋុបាទានំ បដិច្ច ជលតីៜ”តិ។
“I would answer like this: ‘This fire burning in front of me burns in dependence on grass and logs as fuel.’”
“សចេ តេ, វច្ឆ, បុរតោ សោ អគ្គិ និព្ពាយេយ្យ, ជានេយ្យាសិ ត្វំ: ‘អយំ មេ បុរតោ អគ្គិ និព្ពុតោៜ”តិ?
“Suppose that fire burning in front of you was extinguished. Would you know: ‘This fire in front of me is extinguished’?”
“សចេ មេ, ភោ គោតម, បុរតោ សោ អគ្គិ និព្ពាយេយ្យ, ជានេយ្យាហំ: ‘អយំ មេ បុរតោ អគ្គិ និព្ពុតោៜ”តិ។
“Yes, I would, Master Gotama.”
“សចេ បន តំ, វច្ឆ, ឯវំ បុច្ឆេយ្យ: ‘យោ តេ អយំ បុរតោ អគ្គិ និព្ពុតោ សោ អគ្គិ ឥតោ កតមំ ទិសំ គតោ—បុរត្ថិមំ វា ទក្ខិណំ វា បច្ឆិមំ វា ឧត្តរំ វាៜតិ, ឯវំ បុដ្ឋោ ត្វំ, វច្ឆ, កិន្តិ ព្យាករេយ្យាសី”តិ?
“But Vaccha, suppose they were to ask you: ‘This fire in front of you that is extinguished: in what direction did it go—east, south, west, or north?’ How would you answer?”
“ន ឧបេតិ, ភោ គោតម, យញ្ហិ សោ, ភោ គោតម, អគ្គិ តិណកដ្ឋុបាទានំ បដិច្ច អជលិ តស្ស ច បរិយាទានា អញ្ញស្ស ច អនុបហារា អនាហារោ និព្ពុតោត្វេវ សង្ខ្យំ គច្ឆតី”តិ។
“It doesn’t apply, Master Gotama. The fire depended on grass and logs as fuel. When that runs out, and no more fuel is added, the fire is reckoned to have become extinguished due to lack of fuel.”
“ឯវមេវ ខោ, វច្ឆ, យេន រូបេន តថាគតំ បញ្ញាបយមានោ បញ្ញាបេយ្យ តំ រូបំ តថាគតស្ស បហីនំ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ។ រូបសង្ខយវិមុត្តោ ខោ, វច្ឆ, តថាគតោ គម្ភីរោ អប្បមេយ្យោ ទុប្បរិយោគាឡ្ហោ—សេយ្យថាបិ មហាសមុទ្ទោ។ ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ។
“In the same way, Vaccha, any form by which a Realized One might be described has been cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future. A Realized One is freed from reckoning in terms of form. They’re deep, immeasurable, and hard to fathom, like the ocean. ‘They’re reborn’, ‘they’re not reborn’, ‘they’re both reborn and not reborn’, ‘they’re neither reborn nor not reborn’—none of these apply.
យាយ វេទនាយ តថាគតំ បញ្ញាបយមានោ បញ្ញាបេយ្យ សា វេទនា តថាគតស្ស បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតិំ អនុប្បាទធម្មា។ វេទនាសង្ខយវិមុត្តោ ខោ, វច្ឆ, តថាគតោ គម្ភីរោ អប្បមេយ្យោ ទុប្បរិយោគាឡ្ហោ—សេយ្យថាបិ មហាសមុទ្ទោ។ ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ។ យាយ សញ្ញាយ តថាគតំ បញ្ញាបយមានោ បញ្ញាបេយ្យ សា សញ្ញា តថាគតស្ស បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតិំ អនុប្បាទធម្មា។ សញ្ញាសង្ខយវិមុត្តោ ខោ, វច្ឆ, តថាគតោ គម្ភីរោ អប្បមេយ្យោ ទុប្បរិយោគាឡ្ហោ—សេយ្យថាបិ មហាសមុទ្ទោ។ ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ។ យេហិ សង្ខារេហិ តថាគតំ បញ្ញាបយមានោ បញ្ញាបេយ្យ តេ សង្ខារា តថាគតស្ស បហីនា ឧច្ឆិន្នមូលា តាលាវត្ថុកតា អនភាវង្កតា អាយតិំ អនុប្បាទធម្មា។ សង្ខារសង្ខយវិមុត្តោ ខោ, វច្ឆ, តថាគតោ គម្ភីរោ អប្បមេយ្យោ ទុប្បរិយោគាឡ្ហោ—សេយ្យថាបិ មហាសមុទ្ទោ។ ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ។ យេន វិញ្ញាណេន តថាគតំ បញ្ញាបយមានោ បញ្ញាបេយ្យ តំ វិញ្ញាណំ តថាគតស្ស បហីនំ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ។ វិញ្ញាណសង្ខយវិមុត្តោ ខោ, វច្ឆ, តថាគតោ គម្ភីរោ អប្បមេយ្យោ ទុប្បរិយោគាឡ្ហោ—សេយ្យថាបិ មហាសមុទ្ទោ។ ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, ឧបបជ្ជតិ ច ន ច ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតិ, នេវ ឧបបជ្ជតិ ន ន ឧបបជ្ជតីតិ ន ឧបេតី”តិ។
Any feeling … perception … functioning patterns … consciousness by which a Realized One might be described has been cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future. A Realized One is freed from reckoning in terms of consciousness. They’re deep, immeasurable, and hard to fathom, like the ocean. ‘They’re reborn’, ‘they’re not reborn’, ‘they’re both reborn and not reborn’, ‘they’re neither reborn nor not reborn’—none of these apply.”
ឯវំ វុត្តេ, វច្ឆគោត្តោ បរិព្ពាជកោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
When he said this, the wanderer Vacchagotta said to the Buddha:
“សេយ្យថាបិ, ភោ គោតម, គាមស្ស វា និគមស្ស វា អវិទូរេ មហាសាលរុក្ខោ។ តស្ស អនិច្ចតា សាខាបលាសា បលុជ្ជេយ្យុំ, តចបបដិកា បលុជ្ជេយ្យុំ, ផេគ្គូ បលុជ្ជេយ្យុំ; សោ អបរេន សមយេន អបគតសាខាបលាសោ អបគតតចបបដិកោ អបគតផេគ្គុកោ សុទ្ធោ អស្ស, សារេ បតិដ្ឋិតោ; ឯវមេវ ភោតោ គោតមស្ស បាវចនំ អបគតសាខាបលាសំ អបគតតចបបដិកំ អបគតផេគ្គុកំ សុទ្ធំ, សារេ បតិដ្ឋិតំ។
“Master Gotama, suppose there was a large sal tree not far from a town or village. And because it’s impermanent, its branches and foliage, bark and shoots, and softwood would fall off. After some time it would be rid of branches and foliage, bark and shoots, and softwood, consisting purely of heartwood. In the same way, Master Gotama’s dispensation is rid of branches and foliage, bark and shoots, and softwood, pure and established in the pith.
អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម …បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គតន៑”តិ។
Excellent, Master Gotama! … From this day forth, may Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
អគ្គិវច្ឆសុត្តំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
