| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
៣០. ចិតកបូជកវគ្គោ
30. Citakapūjakavaggo
១-១០. ចិតកបូជកត្ថេរអបទានាទិវណ្ណនា
1-10. Citakapūjakattheraapadānādivaṇṇanā
១-២. តិំសតិមេ វគ្គេ បឋមាបទានេ អាហុតិំ យិដ្ឋុកាមោហន្តិ បូជាសក្ការំ ការេតុកាមោ អហំ។ នានាបុប្ផំ សមានយិន្តិ នានា អនេកវិធំ ចម្បកសលលាទិបុប្ផំ សំ សុដ្ឋុ អានយិំ, រាសិំ អកាសិន្តិ អត្ថោ។ សិខិនោ លោកពន្ធុនោតិ សកលលោកត្តយពន្ធុស្ស ញាតកស្ស សិខិស្ស ភគវតោ បរិនិព្ពុតស្ស ចិតកំ អាឡាហនចិតកំ ទារុរាសិំ ជលន្តំ អាទិត្តំ ទិស្វា តញ្ច មយា រាសីកតំ បុប្ផំ ឱកិរិំ បូជេសិន្តិ អត្ថោ។
1-2. Tiṃsatime vagge paṭhamāpadāne āhutiṃ yiṭṭhukāmohanti pūjāsakkāraṃ kāretukāmo ahaṃ. Nānāpupphaṃ samānayinti nānā anekavidhaṃ campakasalalādipupphaṃ saṃ suṭṭhu ānayiṃ, rāsiṃ akāsinti attho. Sikhino lokabandhunoti sakalalokattayabandhussa ñātakassa sikhissa bhagavato parinibbutassa citakaṃ āḷāhanacitakaṃ dārurāsiṃ jalantaṃ ādittaṃ disvā tañca mayā rāsīkataṃ pupphaṃ okiriṃ pūjesinti attho.
៦-៧. ទុតិយាបទានេ អជិនុត្តរវាសនោតិ អជិនមិគចម្មំ ឧត្តរាសង្គំ កត្វា និវាសិនោ អច្ឆាទនោតិ អត្ថោ។ អភិញ្ញា បញ្ច និព្ពត្តាតិ ឥទ្ធិវិធាទយោ បញ្ច អភិញ្ញាយោ បញ្ច ញាណានិ និព្ពត្តា ឧប្បាទិតា និប្ផាទិតា។ ចន្ទស្ស បរិមជ្ជកោតិ ចន្ទមណ្ឌលស្ស សមន្តតោ មជ្ជកោ, ផុដ្ឋោ អហោសិន្តិ អត្ថោ។ វិបស្សិំ លោកបជ្ជោតន្តិ សកលលោកត្តយេ បទីបសទិសំ វិបស្សិំ ភគវន្តំ មម សន្តិកំ អភិគតំ វិសេសេន សម្បត្តំ អាគតំ។ ទិស្វា បារិច្ឆត្តកបុប្ផានីតិ ទេវលោកតោ បារិច្ឆត្តកបុប្ផានិ អាហរិត្វា វិបស្សិស្ស សត្ថុនោ មត្ថកេ ឆត្តាការេន អហំ ធារេសិន្តិ អត្ថោ។
6-7. Dutiyāpadāne ajinuttaravāsanoti ajinamigacammaṃ uttarāsaṅgaṃ katvā nivāsino acchādanoti attho. Abhiññā pañca nibbattāti iddhividhādayo pañca abhiññāyo pañca ñāṇāni nibbattā uppāditā nipphāditā. Candassa parimajjakoti candamaṇḍalassa samantato majjako, phuṭṭho ahosinti attho. Vipassiṃ lokapajjotanti sakalalokattaye padīpasadisaṃ vipassiṃ bhagavantaṃ mama santikaṃ abhigataṃ visesena sampattaṃ āgataṃ. Disvā pāricchattakapupphānīti devalokato pāricchattakapupphāni āharitvā vipassissa satthuno matthake chattākārena ahaṃ dhāresinti attho.
១១-១៣. តតិយាបទានេ បុត្តោ មម បព្ពជិតោតិ មយ្ហំ បុត្តោ សទ្ធាយ បព្ពជិតោ។ កាសាយវសនោ តទាតិ តស្មិំ បព្ពជិតកាលេ កាសាយនិវត្ថោ , ន ពាហិរកបព្ពជ្ជាយ បព្ពជិតោតិ អត្ថោ។ សោ ច ពុទ្ធត្តំ សម្បត្តោតិ សោ មយ្ហំ បុត្តោ ចតូសុ ពុទ្ធេសុ សាវកពុទ្ធភាវំ សំ សុដ្ឋុ បត្តោ, អរហត្តំ បត្តោតិ អត្ថោ។ និព្ពុតោ លោកបូជិតោតិ សកលលោកេហិ កតសក្ការោ ខន្ធបរិនិព្ពានេន បរិនិព្ពុតោតិ អត្ថោ។ វិចិនន្តោ សកំ បុត្តន្តិ អហំ តស្ស គតទេសំ បុច្ឆិត្វា សកំ បុត្តំ វិចិនន្តោ បច្ឆតោ អគមំ, អនុគតោ អស្មីតិ អត្ថោ។ និព្ពុតស្ស មហន្តស្សាតិ មហន្តេហិ សីលក្ខន្ធាទីហិ យុត្តត្តា មហន្តស្ស តស្ស មម បុត្តស្ស អរហតោ អាទហនដ្ឋានេ ចិតកំ ចិតកដ្ឋានំ អហំ អគមាសិន្តិ អត្ថោ។ បគ្គយ្ហ អញ្ជលិំ តត្ថាតិ តស្មិំ អាទហនដ្ឋានេ អញ្ជលិំ ទសង្គុលិសមោធានំ បគ្គហេត្វា សិរសិ កត្វា អហំ ចិតកំ ទហនទារុរាសិំ វន្ទិត្វា បណាមំ កត្វា សេតច្ឆត្តញ្ច បគ្គយ្ហាតិ ន កេវលមេវ វន្ទិត្វា ធវលច្ឆត្តញ្ច បគ្គយ្ហ ឧក្ខិបិត្វា អហំ អារោបេសិំ បតិដ្ឋបេសិន្តិ អត្ថោ។
11-13. Tatiyāpadāne putto mama pabbajitoti mayhaṃ putto saddhāya pabbajito. Kāsāyavasano tadāti tasmiṃ pabbajitakāle kāsāyanivattho , na bāhirakapabbajjāya pabbajitoti attho. Soca buddhattaṃ sampattoti so mayhaṃ putto catūsu buddhesu sāvakabuddhabhāvaṃ saṃ suṭṭhu patto, arahattaṃ pattoti attho. Nibbuto lokapūjitoti sakalalokehi katasakkāro khandhaparinibbānena parinibbutoti attho. Vicinanto sakaṃ puttanti ahaṃ tassa gatadesaṃ pucchitvā sakaṃ puttaṃ vicinanto pacchato agamaṃ, anugato asmīti attho. Nibbutassa mahantassāti mahantehi sīlakkhandhādīhi yuttattā mahantassa tassa mama puttassa arahato ādahanaṭṭhāne citakaṃ citakaṭṭhānaṃ ahaṃ agamāsinti attho. Paggayha añjaliṃ tatthāti tasmiṃ ādahanaṭṭhāne añjaliṃ dasaṅgulisamodhānaṃ paggahetvā sirasi katvā ahaṃ citakaṃ dahanadārurāsiṃ vanditvā paṇāmaṃ katvā setacchattañca paggayhāti na kevalameva vanditvā dhavalacchattañca paggayha ukkhipitvā ahaṃ āropesiṃ patiṭṭhapesinti attho.
១៧-១៨. ចតុត្ថាបទានេ អនុគ្គតម្ហិ អាទិច្ចេតិ សូរិយេ អនុគ្គតេ អនុដ្ឋិតេ បច្ចូសកាលេតិ អត្ថោ។ បសាទោ វិបុលោ អហូតិ រោគបីឡិតស្ស មយ្ហំ ចិត្តប្បសាទោ វិបុលោ អតិរេកោ ពុទ្ធានុស្សរណេន អហុ អហោសិ។ មហេសិនោ ពុទ្ធសេដ្ឋស្ស លោកម្ហិ បាតុភាវោ បាកដភាវោ អហោសីតិ សម្ពន្ធោ។ ឃោសមស្សោសហំ តត្ថាតិ តស្មិំ បាតុភាវេ សតិ ‘‘អហំ គិលានោ ពុទ្ធោ ឧប្បន្នោ’’តិ ឃោសំ អស្សោសិំ។ ន ច បស្សាមិ តំ ជិនន្តិ តំ ជិតបញ្ចមារំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ ន បស្សាមិ, ពាឡ្ហគិលានត្តា គន្ត្វា បស្សិតុំ ន សក្កោមីតិ អត្ថោ។ មរណញ្ច អនុប្បត្តោតិ មរណាសន្នកាលំ អនុប្បត្តោ, អាសន្នមរណោ ហុត្វាតិ អត្ថោ។ ពុទ្ធសញ្ញមនុស្សរិន្តិ ពុទ្ធោតិនាមំ អនុស្សរិំ, ពុទ្ធារម្មណំ មនសិ អកាសិន្តិ អត្ថោ។
17-18. Catutthāpadāne anuggatamhi ādicceti sūriye anuggate anuṭṭhite paccūsakāleti attho. Pasādo vipulo ahūti rogapīḷitassa mayhaṃ cittappasādo vipulo atireko buddhānussaraṇena ahu ahosi. Mahesino buddhaseṭṭhassa lokamhi pātubhāvo pākaṭabhāvo ahosīti sambandho. Ghosamassosahaṃ tatthāti tasmiṃ pātubhāve sati ‘‘ahaṃ gilāno buddho uppanno’’ti ghosaṃ assosiṃ. Na ca passāmi taṃ jinanti taṃ jitapañcamāraṃ sammāsambuddhaṃ na passāmi, bāḷhagilānattā gantvā passituṃ na sakkomīti attho. Maraṇañca anuppattoti maraṇāsannakālaṃ anuppatto, āsannamaraṇo hutvāti attho. Buddhasaññamanussarinti buddhotināmaṃ anussariṃ, buddhārammaṇaṃ manasi akāsinti attho.
២១-២៣. បញ្ចមាបទានេ អារាមទ្វារា និក្ខម្មាតិ អារាមទ្វារតោ សង្ឃស្ស និក្ខមនទ្វារមគ្គេហិ អត្ថោ។ គោសីសំ សន្ថតំ មយាតិ តស្មិំ និក្ខមនទ្វារមគ្គេ ‘‘ភគវតោ ភិក្ខុសង្ឃស្ស ច បាទា មា កទ្ទមំ អក្កមន្តូ’’តិ អក្កមនត្ថាយ គោសីសដ្ឋិំ មយា សន្ថរិតន្តិ អត្ថោ។ អនុភោមិ សកំ កម្មន្តិ អត្តនោ គោសីសអត្ថរណកម្មស្ស ពលេន អាជានីយា វាតជវា សិន្ធវា សីឃវាហនាទីនិ វិបាកផលានិ អនុភោមីតិ អត្ថោ។ អហោ ការំ បរមការន្តិ សុខេត្តេ សង្ឃេ មយា សុដ្ឋុ កតំ ការំ អប្បកម្បិ កិច្ចំ មហប្ផលទានតោ បរមការំ ឧត្តមកិច្ចំ អហោ វិម្ហយន្តិ អត្ថោ។ យថា តិណទោសាទិវិរហិតេសុ ខេត្តេសុ វប្បិតំ សាលិពីជំ មហប្ផលំ ទេតិ, ឯវមេវ រាគទោសាទិទោសរហិតេ បរិសុទ្ធកាយវចីសមាចារេ សង្ឃខេត្តេ គោសីសអត្ថរណកម្មំ មយា កតំ, ឥទំ មហប្ផលំ ទេតីតិ វុត្តំ ហោតិ។ ន អញ្ញំ កលមគ្ឃតីតិ អញ្ញំ ពាហិរសាសនេ កតំ កម្មំ សង្ឃេ កតស្ស ការស្ស បូជាសក្ការស្ស កលំ សោឡសិំ កលំ កោដ្ឋាសំ ន អគ្ឃតីតិ សម្ពន្ធោ។
21-23. Pañcamāpadāne ārāmadvārā nikkhammāti ārāmadvārato saṅghassa nikkhamanadvāramaggehi attho. Gosīsaṃ santhataṃ mayāti tasmiṃ nikkhamanadvāramagge ‘‘bhagavato bhikkhusaṅghassa ca pādā mā kaddamaṃ akkamantū’’ti akkamanatthāya gosīsaṭṭhiṃ mayā santharitanti attho. Anubhomi sakaṃ kammanti attano gosīsaattharaṇakammassa balena ājānīyā vātajavā sindhavā sīghavāhanādīni vipākaphalāni anubhomīti attho. Ahokāraṃ paramakāranti sukhette saṅghe mayā suṭṭhu kataṃ kāraṃ appakampi kiccaṃ mahapphaladānato paramakāraṃ uttamakiccaṃ aho vimhayanti attho. Yathā tiṇadosādivirahitesu khettesu vappitaṃ sālibījaṃ mahapphalaṃ deti, evameva rāgadosādidosarahite parisuddhakāyavacīsamācāre saṅghakhette gosīsaattharaṇakammaṃ mayā kataṃ, idaṃ mahapphalaṃ detīti vuttaṃ hoti. Na aññaṃ kalamagghatīti aññaṃ bāhirasāsane kataṃ kammaṃ saṅghe katassa kārassa pūjāsakkārassa kalaṃ soḷasiṃ kalaṃ koṭṭhāsaṃ na agghatīti sambandho.
ឆដ្ឋសត្តមដ្ឋមនវមទសមាបទានានិ ឧត្តានានេវាតិ។
Chaṭṭhasattamaṭṭhamanavamadasamāpadānāni uttānānevāti.
តិំសតិមវគ្គវណ្ណនា សមត្តា។
Tiṃsatimavaggavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi
១. ចិតកបូជកត្ថេរអបទានំ • 1. Citakapūjakattheraapadānaṃ
២. បុប្ផធារកត្ថេរអបទានំ • 2. Pupphadhārakattheraapadānaṃ
៣. ឆត្តទាយកត្ថេរអបទានំ • 3. Chattadāyakattheraapadānaṃ
៤. សទ្ទសញ្ញកត្ថេរអបទានំ • 4. Saddasaññakattheraapadānaṃ
៥. គោសីសនិក្ខេបកត្ថេរអបទានំ • 5. Gosīsanikkhepakattheraapadānaṃ
