| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
អជ្ឈារាមេឧបាហនបដិក្ខេបកថាទិវណ្ណនា
Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathādivaṇṇanā
២៥១. ឧណ្ណាហិ កតបាទុកាតិ ឯត្ថ ឧណ្ណាមយកម្ពលេហិ កតា បាទុកា សង្គយ្ហន្តិ។
251.Uṇṇāhikatapādukāti ettha uṇṇāmayakambalehi katā pādukā saṅgayhanti.
២៥៣. គង្គាមហកីឡិកាយាតិ គង្គាមហេ កីឡិកាយ។ តត្ថ ហិ ឥត្ថិបុរិសា យានេហិ ឧទកកីឡំ គច្ឆន្តិ។ បីឋកសិវិកន្តិ ផលកាទិនា កតំ បីឋកយានំ។ បដបោតលិកំ អន្ទោលិកា។ សព្ពម្បិ យានំ ឧបាហនេនបិ គន្តុំ អសមត្ថស្ស គិលានស្ស អនុញ្ញាតំ។
253.Gaṅgāmahakīḷikāyāti gaṅgāmahe kīḷikāya. Tattha hi itthipurisā yānehi udakakīḷaṃ gacchanti. Pīṭhakasivikanti phalakādinā kataṃ pīṭhakayānaṃ. Paṭapotalikaṃ andolikā. Sabbampi yānaṃ upāhanenapi gantuṃ asamatthassa gilānassa anuññātaṃ.
២៥៤. វាឡរូបានីតិ អាហរិមានិ វាឡរូបានិ។ ចតុរង្គុលាធិកានីតិ ឧទ្ទលោមីឯកន្តលោមីហិ វិសេសទស្សនំ។ ចតុរង្គុលតោ ហិ ឩនានិ កិរ ឧទ្ទលោមីអាទីសុ បវិសន្តិ។ វានចិត្រោ ឧណ្ណាមយត្ថរណោតិ នានាវណ្ណេហិ ឧណ្ណាមយសុត្តេហិ ភិត្តិច្ឆេទាទិវសេន វាយិត្វា កតចិត្តត្ថរណោ។ ឃនបុប្ផកោតិ ពហលរាគោ។ បកតិតូលិកាតិ តូលបុណ្ណា ភិសិ។ វិកតិកាតិ សីហរូបាទិវសេន វានចិត្រាវ គយ្ហតិ។ ឧទ្ទលោមីតិ ‘‘ឧភតោទសំ ឧណ្ណាមយត្ថរណ’’ន្តិ ទីឃនិកាយដ្ឋកថាយំ វុត្តំ។ កោសេយ្យកដ្ដិស្សមយន្តិ កោសិយសុត្តានំ អន្តរា សុវណ្ណមយសុត្តានិ បវេសេត្វា វីតំ។ សុវណ្ណសុត្តំ កិរ ‘‘កដ្ដិស្សំ, កសដ’’ន្តិ ច វុច្ចតិ។ តេនេវ ‘‘កោសេយ្យកសដមយ’’ន្តិ អាចរិយ-ធម្មបាលត្ថេរេន វុត្តន្តិ វទន្តិ។ រតនបរិសិព្ពិតន្តិ សុវណ្ណលិត្តំ។ សុទ្ធកោសេយ្យន្តិ រតនបរិសិព្ពនរហិតំ។
254.Vāḷarūpānīti āharimāni vāḷarūpāni. Caturaṅgulādhikānīti uddalomīekantalomīhi visesadassanaṃ. Caturaṅgulato hi ūnāni kira uddalomīādīsu pavisanti. Vānacitro uṇṇāmayattharaṇoti nānāvaṇṇehi uṇṇāmayasuttehi bhitticchedādivasena vāyitvā katacittattharaṇo. Ghanapupphakoti bahalarāgo. Pakatitūlikāti tūlapuṇṇā bhisi. Vikatikāti sīharūpādivasena vānacitrāva gayhati. Uddalomīti ‘‘ubhatodasaṃ uṇṇāmayattharaṇa’’nti dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ vuttaṃ. Koseyyakaṭṭissamayanti kosiyasuttānaṃ antarā suvaṇṇamayasuttāni pavesetvā vītaṃ. Suvaṇṇasuttaṃ kira ‘‘kaṭṭissaṃ, kasaṭa’’nti ca vuccati. Teneva ‘‘koseyyakasaṭamaya’’nti ācariya-dhammapālattherena vuttanti vadanti. Ratanaparisibbitanti suvaṇṇalittaṃ. Suddhakoseyyanti ratanaparisibbanarahitaṃ.
អជិនមិគចម្មានំ អតិសុខុមត្តា ទុបដ្ដតិបដ្ដានិ កត្វា សិព្ពន្តីតិ វុត្តំ ‘‘អជិនប្បវេណី’’តិ។ រត្តវិតានេនាតិ សព្ពរត្តេន វិតានេន។ យំ បន នានាវណ្ណំ វានចិត្តំ វា លេបចិត្តំ វា, តំ វដ្ដតិ។ ឧភតោលោហិតកូបធានេបិ ឯសេវ នយោ។ ‘‘ចិត្រំ វា’’តិ ឥទំ បន សព្ពថា កប្បិយត្តា វុត្តំ, ន បន ឧភតោឧបធានេសុ អកប្បិយត្តា។ ន ហិ លោហិតក-សទ្ទោ ចិត្តេ វត្តតិ, បដលិគ្គហណេនេវ ចិត្តកស្សបិ អត្ថរណស្ស សង្គហេតព្ពប្បសង្គតោ, កាសាវំ បន លោហិតកវោហារំ ន គច្ឆតិ។ តស្មា វិតានេបិ ឧភតោឧបធានេបិ វដ្ដតិ។ សចេ បមាណយុត្តន្តិអាទិ អញ្ញប្បមាណាតិក្កន្តស្ស ពិព្ពោហនស្ស បដិក្ខិត្តភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ, ន បន ឧច្ចាសយនមហាសយនភាវទស្សនត្ថំ តថា អវុត្តត្តា។ តំ បន ឧបធានំ ឧបោសថិកានំ គហដ្ឋានំ វដ្ដតិ។ ឧច្ចាសយនមហាសយនមេវ ហិ តទា តេសំ ន វដ្ដតិ។ ទីឃនិកាយដ្ឋកថាទីសុ កិញ្ចាបិ ‘‘ឋបេត្វា តូលិកំ សព្ពានេវ គោនកាទីនិ រតនបរិសិព្ពិតានិ វដ្ដន្តី’’តិអាទិ វុត្តំ, វិនយដ្ឋកថាយេវ កប្បិយាកប្បិយភាវេ បមាណន្តិ គហេតព្ពំ។
Ajinamigacammānaṃ atisukhumattā dupaṭṭatipaṭṭāni katvā sibbantīti vuttaṃ ‘‘ajinappaveṇī’’ti. Rattavitānenāti sabbarattena vitānena. Yaṃ pana nānāvaṇṇaṃ vānacittaṃ vā lepacittaṃ vā, taṃ vaṭṭati. Ubhatolohitakūpadhānepi eseva nayo. ‘‘Citraṃ vā’’ti idaṃ pana sabbathā kappiyattā vuttaṃ, na pana ubhatoupadhānesu akappiyattā. Na hi lohitaka-saddo citte vattati, paṭaliggahaṇeneva cittakassapi attharaṇassa saṅgahetabbappasaṅgato, kāsāvaṃ pana lohitakavohāraṃ na gacchati. Tasmā vitānepi ubhatoupadhānepi vaṭṭati. Sace pamāṇayuttantiādi aññappamāṇātikkantassa bibbohanassa paṭikkhittabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ, na pana uccāsayanamahāsayanabhāvadassanatthaṃ tathā avuttattā. Taṃ pana upadhānaṃ uposathikānaṃ gahaṭṭhānaṃ vaṭṭati. Uccāsayanamahāsayanameva hi tadā tesaṃ na vaṭṭati. Dīghanikāyaṭṭhakathādīsu kiñcāpi ‘‘ṭhapetvā tūlikaṃ sabbāneva gonakādīni ratanaparisibbitāni vaṭṭantī’’tiādi vuttaṃ, vinayaṭṭhakathāyeva kappiyākappiyabhāve pamāṇanti gahetabbaṃ.
អជ្ឈារាមេឧបាហនបដិក្ខេបកថាទិវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathādivaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៥២. កដ្ឋបាទុកាទិបដិក្ខេបោ • 152. Kaṭṭhapādukādipaṭikkhepo
១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបោ • 153. Yānādipaṭikkhepo
១៥៤. ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបោ • 154. Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā
អជ្ឈារាមេឧបាហនបដិក្ខេបកថា • Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathā
យានាទិបដិក្ខេបកថា • Yānādipaṭikkhepakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā
កដ្ឋបាទុកាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Kaṭṭhapādukādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
យានាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / យានាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi
១៥១. អជ្ឈារាមេ ឧបាហនបដិក្ខេបកថា • 151. Ajjhārāme upāhanapaṭikkhepakathā
១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបកថា • 153. Yānādipaṭikkhepakathā
១៥៤. ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបកថា • 154. Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepakathā
