| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
យានាទិបដិក្ខេបកថា
Yānādipaṭikkhepakathā
២៥៣. ឥត្ថិយុត្តេនាតិ ធេនុយុត្តេន។ បុរិសន្តរេនាតិ បុរិសសារថិនា។ បុរិសយុត្តេនាតិ គោណយុត្តេន។ ឥត្ថន្តរេនាតិ ឥត្ថិសារថិនា។ គង្គាមហិយាយាតិ គង្គាមហកីឡិកាយ។ បុរិសយុត្តំ ហត្ថវដ្ដកន្តិ ឯត្ថ បុរិសយុត្តំ ឥត្ថិសារថិ វា ហោតុ, បុរិសសារថិ វា វដ្ដតិ។ ហត្ថវដ្ដកំ បន ឥត្ថិយោ វា វដ្ដេន្តុ បុរិសា វា, វដ្ដតិយេវ។ យានុគ្ឃាតេនាតិ យានំ អភិរុហន្តស្ស សព្ពោ កាយោ ចលតិ តប្បច្ចយា។ សិវិកន្តិ បីឋកសិវិកំ។ បាដង្កិន្តិ វំសេ លគ្គេត្វា កតំ បដបោតលិកំ។
253.Itthiyuttenāti dhenuyuttena. Purisantarenāti purisasārathinā. Purisayuttenāti goṇayuttena. Itthantarenāti itthisārathinā. Gaṅgāmahiyāyāti gaṅgāmahakīḷikāya. Purisayuttaṃ hatthavaṭṭakanti ettha purisayuttaṃ itthisārathi vā hotu, purisasārathi vā vaṭṭati. Hatthavaṭṭakaṃ pana itthiyo vā vaṭṭentu purisā vā, vaṭṭatiyeva. Yānugghātenāti yānaṃ abhiruhantassa sabbo kāyo calati tappaccayā. Sivikanti pīṭhakasivikaṃ. Pāṭaṅkinti vaṃse laggetvā kataṃ paṭapotalikaṃ.
២៥៤. ឧច្ចាសយនមហាសយននានីតិ ឯត្ថ ឧច្ចាសយនន្តិ បមាណាតិក្កន្តំ មញ្ចំ។ មហាសយនន្តិ អកប្បិយត្ថរណំ, អាសន្ទីអាទីសុ អាសន្ទីតិ បមាណាតិក្កន្តាសនំ។ បល្លង្កោតិ បាទេសុ វាឡរូបានិ ឋបេត្វា កតោ។ គោនកោតិ ទីឃលោមកោ មហាកោជវោ; ចតុរង្គុលាធិកានិ កិរ តស្ស លោមានិ។ ចិត្តកាតិ វានចិត្រោ ឧណ្ណាមយត្ថរណោ។ បដិកាតិ ឧណ្ណាមយោ សេតត្ថរណោ។ បដលិកាតិ ឃនបុប្ផកោ ឧណ្ណាមយលោហិតត្ថរណោ; យោ អាមលកបដ្ដោតិបិ វុច្ចតិ។ តូលិកាតិ បកតិតូលិកាយេវ។ វិកតិកាតិ សីហព្យគ្ឃាទិរូបវិចិត្រោ ឧណ្ណាមយត្ថរណោ។ ឧទ្ទលោមីតិ ឯកតោ ឧគ្គតលោមំ ឧណ្ណាមយត្ថរណំ; ‘‘ឧទ្ធលោមី’’តិបិ បាឋោ។ ឯកន្តលោមីតិ ឧភតោ ឧគ្គតលោមំ ឧណ្ណាមយត្ថរណំ។ កដ្ដិស្សន្តិ រតនបរិសិព្ពិតំ កោសេយ្យកដ្ដិស្សមយំ បច្ចត្ថរណំ ។ កោសេយ្យន្តិ រតនបរិសិព្ពិតំ កោសិយសុត្តមយំ បច្ចត្ថរណំ; សុទ្ធកោសេយ្យំ បន វដ្ដតិ។
254.Uccāsayanamahāsayananānīti ettha uccāsayananti pamāṇātikkantaṃ mañcaṃ. Mahāsayananti akappiyattharaṇaṃ, āsandīādīsu āsandīti pamāṇātikkantāsanaṃ. Pallaṅkoti pādesu vāḷarūpāni ṭhapetvā kato. Gonakoti dīghalomako mahākojavo; caturaṅgulādhikāni kira tassa lomāni. Cittakāti vānacitro uṇṇāmayattharaṇo. Paṭikāti uṇṇāmayo setattharaṇo. Paṭalikāti ghanapupphako uṇṇāmayalohitattharaṇo; yo āmalakapaṭṭotipi vuccati. Tūlikāti pakatitūlikāyeva. Vikatikāti sīhabyagghādirūpavicitro uṇṇāmayattharaṇo. Uddalomīti ekato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ; ‘‘uddhalomī’’tipi pāṭho. Ekantalomīti ubhato uggatalomaṃ uṇṇāmayattharaṇaṃ. Kaṭṭissanti ratanaparisibbitaṃ koseyyakaṭṭissamayaṃ paccattharaṇaṃ . Koseyyanti ratanaparisibbitaṃ kosiyasuttamayaṃ paccattharaṇaṃ; suddhakoseyyaṃ pana vaṭṭati.
កុត្តកន្តិ សោឡសន្នំ នាដកិត្ថីនំ ឋត្វា នច្ចនយោគ្គំ ឧណ្ណាមយអត្ថរណំ។ ហត្ថត្ថរអស្សត្ថរាតិ ហត្ថិអស្សបិដ្ឋីសុ អត្ថរណកអត្ថរណា ឯវ។ រថត្ថរេបិ ឯសេវ នយោ។ អជិនប្បវេណីតិ អជិនចម្មេហិ មញ្ចប្បមាណេន សិព្ពិត្វា កតា បវេណី។ កទលីមិគបវរបច្ចត្ថរណន្តិ កទលីមិគចម្មំ នាម អត្ថិ, តេន កតំ បវរបច្ចត្ថរណំ, ឧត្តមបច្ចត្ថរណន្តិ អត្ថោ។ តំ កិរ សេតវត្ថស្ស ឧបរិ កទលីមិគចម្មំ បត្ថរិត្វា សិព្ពិត្វា ករោន្តិ។ សឧត្តរច្ឆទន្តិ សហ ឧត្តរច្ឆទនេន; ឧបរិពទ្ធេន រត្តវិតានេន សទ្ធិន្តិ អត្ថោ ។ សេតវិតានម្បិ ហេដ្ឋា អកប្បិយបច្ចត្ថរណេ សតិ ន វដ្ដតិ, អសតិ បន វដ្ដតិ។ ឧភតោលោហិតកូបធានន្តិ សីសូបធានញ្ច បាទូបធានញ្ចាតិ មញ្ចស្ស ឧភតោលោហិតកូបធានំ, ឯតំ ន កប្បតិ។ យំ បន ឯកមេវ ឧបធានំ ឧភោសុ បស្សេសុ រត្តំ វា ហោតិ, បទុមវណ្ណំ វា ចិត្រំ វា, សចេ បមាណយុត្តំ, វដ្ដតិ។ មហាឧបធានំ បន បដិក្ខិត្តំ។
Kuttakanti soḷasannaṃ nāṭakitthīnaṃ ṭhatvā naccanayoggaṃ uṇṇāmayaattharaṇaṃ. Hatthattharaassattharāti hatthiassapiṭṭhīsu attharaṇakaattharaṇā eva. Rathattharepi eseva nayo. Ajinappaveṇīti ajinacammehi mañcappamāṇena sibbitvā katā paveṇī. Kadalīmigapavarapaccattharaṇanti kadalīmigacammaṃ nāma atthi, tena kataṃ pavarapaccattharaṇaṃ, uttamapaccattharaṇanti attho. Taṃ kira setavatthassa upari kadalīmigacammaṃ pattharitvā sibbitvā karonti. Sauttaracchadanti saha uttaracchadanena; uparibaddhena rattavitānena saddhinti attho . Setavitānampi heṭṭhā akappiyapaccattharaṇe sati na vaṭṭati, asati pana vaṭṭati. Ubhatolohitakūpadhānanti sīsūpadhānañca pādūpadhānañcāti mañcassa ubhatolohitakūpadhānaṃ, etaṃ na kappati. Yaṃ pana ekameva upadhānaṃ ubhosu passesu rattaṃ vā hoti, padumavaṇṇaṃ vā citraṃ vā, sace pamāṇayuttaṃ, vaṭṭati. Mahāupadhānaṃ pana paṭikkhittaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបោ • 153. Yānādipaṭikkhepo
១៥៤. ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបោ • 154. Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepo
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā
យានាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / យានាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អជ្ឈារាមេឧបាហនបដិក្ខេបកថាទិវណ្ណនា • Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi
១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបកថា • 153. Yānādipaṭikkhepakathā
១៥៤. ឧច្ចាសយនមហាសយនបដិក្ខេបកថា • 154. Uccāsayanamahāsayanapaṭikkhepakathā
