| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបកថា
153. Yānādipaṭikkhepakathā
២៥៣. ឥត្ថិយុត្តេនាតិ ឯត្ថ រូឡីវសេន ធេនុបិ ឥត្ថី នាមាតិ អាហ ‘‘ធេនុយុត្តេនា’’តិ។ បុរិសន្តរេនាតិ ឯត្ថ បុរិសោ ឯវ អន្តរោ អញ្ញោ ឯត្ថាតិ បុរិសន្តរំ យានំ។ បុរិសន្តរោ នាម អត្ថតោ សារថីតិ អាហ ‘‘បុរិសសារថិនា’’តិ, យានេនាតិ យោជនា។ គង្គាមហិយាយាតិ ឯត្ថ គង្គា ច មហី ច គង្គាមហី, តត្ថ កីឡិកា គង្គាមហិយាតិ អត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘គង្គាមហីកីឡិកាយា’’តិ។ តត្ថ ហិ ឥត្ថិបុរិសា យានេហិ ឧទកកីឡំ កីឡន្តិ។ បុរិសយុត្តំ ហត្ថវដ្ដកន្តិ ឯត្ថ ‘‘អនុជានាមិ ភិក្ខវេ បុរិសយុត្តញ្ច ហត្ថវដ្ដកញ្ចា’’តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឯត្ថា’’តិអាទិ។ តត្ថ បុរិសយុត្តន្តិ បុរិសេន យុជ្ជិតព្ពន្តិ បុរិសយុត្តំ យានំ។ ហត្ថវដ្ដកន្តិ ហត្ថេន វដ្ដេតព្ពន្តិ ហត្ថវដ្ដកំ យានំ។ យានុគ្ឃាតេនាតិ យានស្ស ឧល្លង្ឃិត្វា គមនេន។ ហនធាតុ ហិ គត្យត្ថោ។ តមត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យានំ អភិរុហន្តស្សា’’តិអាទិ។ ‘‘តប្បច្ចយា’’តិ ឥមិនា យានុគ្ឃាតេនាតិ ឯត្ថ ហេត្វត្ថេ ករណវចនន្តិ ទស្សេតិ។ បីឋកសិវិកន្តិ បីឋេន សហ កតំ សិវិកំ។ បដបោដលិកន្តិ បដមយំ បោដលិកំ។
253.Itthiyuttenāti ettha rūḷīvasena dhenupi itthī nāmāti āha ‘‘dhenuyuttenā’’ti. Purisantarenāti ettha puriso eva antaro añño etthāti purisantaraṃ yānaṃ. Purisantaro nāma atthato sārathīti āha ‘‘purisasārathinā’’ti, yānenāti yojanā. Gaṅgāmahiyāyāti ettha gaṅgā ca mahī ca gaṅgāmahī, tattha kīḷikā gaṅgāmahiyāti atthaṃ dassento āha ‘‘gaṅgāmahīkīḷikāyā’’ti. Tattha hi itthipurisā yānehi udakakīḷaṃ kīḷanti. Purisayuttaṃhatthavaṭṭakanti ettha ‘‘anujānāmi bhikkhave purisayuttañca hatthavaṭṭakañcā’’ti dassento āha ‘‘etthā’’tiādi. Tattha purisayuttanti purisena yujjitabbanti purisayuttaṃ yānaṃ. Hatthavaṭṭakanti hatthena vaṭṭetabbanti hatthavaṭṭakaṃ yānaṃ. Yānugghātenāti yānassa ullaṅghitvā gamanena. Hanadhātu hi gatyattho. Tamatthaṃ dassento āha ‘‘yānaṃ abhiruhantassā’’tiādi. ‘‘Tappaccayā’’ti iminā yānugghātenāti ettha hetvatthe karaṇavacananti dasseti. Pīṭhakasivikanti pīṭhena saha kataṃ sivikaṃ. Paṭapoṭalikanti paṭamayaṃ poṭalikaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៥៣. យានាទិបដិក្ខេបោ • 153. Yānādipaṭikkhepo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / យានាទិបដិក្ខេបកថា • Yānādipaṭikkhepakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / យានាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Yānādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អជ្ឈារាមេឧបាហនបដិក្ខេបកថាទិវណ្ណនា • Ajjhārāmeupāhanapaṭikkhepakathādivaṇṇanā
