| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៧. សំវិធានសិក្ខាបទំ
7. Saṃvidhānasikkhāpadaṃ
១៨១. សត្តមេ ‘‘តាសំ ភិក្ខុនីនំ បច្ឆា គច្ឆន្តីន’’ន្តិ បទានិ ‘‘បត្តចីវរ’’ន្តិ បាឋសេសេន យោជេតព្ពានីតិ អាហ ‘‘បច្ឆា គច្ឆន្តីនំ បត្តចីវរ’’ន្តិ។ តា ភិក្ខុនិយោ បច្ឆា គច្ឆន្តិយោតិ វិភត្តិវិបល្លាសំ កត្វា ‘‘ទូសេសុ’’ន្តិបទេន យោជេតព្ពានីតិ អាហ ‘‘តា ភិក្ខុនិយោ ចោរា ទូសយិំសូ’’តិ។ អថ វា វិភត្តិវិបល្លាសមកត្វា ‘‘អច្ឆិន្ទិំសូ’’តិ បទេ ‘‘បត្តចីវរ’’ន្តិបទំ អជ្ឈាហរិត្វា ‘‘ទូសេសុ’’ន្តិបទេ ‘‘សីល’’ន្តិ បាឋំ អជ្ឈាហរិត្វា យោជេតព្ពន្តិ ទដ្ឋព្ពំ។
181. Sattame ‘‘tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pacchā gacchantīna’’nti padāni ‘‘pattacīvara’’nti pāṭhasesena yojetabbānīti āha ‘‘pacchā gacchantīnaṃ pattacīvara’’nti. Tā bhikkhuniyo pacchā gacchantiyoti vibhattivipallāsaṃ katvā ‘‘dūsesu’’ntipadena yojetabbānīti āha ‘‘tā bhikkhuniyo corā dūsayiṃsū’’ti. Atha vā vibhattivipallāsamakatvā ‘‘acchindiṃsū’’ti pade ‘‘pattacīvara’’ntipadaṃ ajjhāharitvā ‘‘dūsesu’’ntipade ‘‘sīla’’nti pāṭhaṃ ajjhāharitvā yojetabbanti daṭṭhabbaṃ.
១៨២-៣. សំបុព្ពោ, វិបុព្ពោ ច ធាធាតុ ត្វាបច្ចយោ ហោតីតិ អាហ ‘‘សំវិទហិត្វា’’តិ។ កុក្កុដោតិ តម្ពចូឡោ។ សោ ហិ កុកតិ អាហារត្ថំ បាណកាទយោ អាទទាតីតិ កុក្កុដោ។ អយន្តិ គាមោ។ អធិករណេ ណោតិ អាហ ‘‘សម្បទន្តិ ឯត្ថា’’តិ។ ឯត្ថាតិ ច ឯតស្មិំ គាមេ។ ឧត្តរបទស្ស អធិករណត្ថត្តា បុព្ពបទេន ឆដ្ឋីសមាសោតិ អាហ ‘‘កុក្កុដាន’’ន្តិអាទិ។ ឯវំ ណសទ្ទស្ស អធិករណត្ថំ, បុព្ពបទេន ឆដ្ឋីសមាសញ្ច ទស្សេត្វា ឥទានិ ណសទ្ទស្ស ភាវត្ថំ, បុព្ពបទេន ពាហិរត្ថសមាសញ្ច ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘អថ វា’’តិ។ តត្ថាតិ បច្ឆិមបាឋេ។ ឧប្បតិត្វាតិ ឧឌ្ឌិត្វា ឧទ្ធំ អាកាសំ លង្គិត្វាតិ អត្ថោ។ ឯត្ថាតិ បច្ឆិមបាឋេ។ ទ្វិធាតិ បទគមនបក្ខគមនវសេន ទ្វិបការេន។ ‘‘ឧបចារោ ន លព្ភតី’’តិឥមិនា គាមន្តរោ ន ហោតិ, ឯកគាមោយេវ បន ហោតិ, តស្មា អាបត្តិបិ ឯកាយេវ ហោតីតិ ទស្សេតិ។ បច្ចូសេតិ បភាតេ។ សោ ហិ បដិវិរុទ្ធំ តិមិរំ ឧសេតិ នាសេតីតិ បច្ចូសោតិ វុច្ចតិ។ វស្សន្តស្សាតិ រវន្តស្ស។ ‘‘វចនតោ’’តិបទំ ‘‘អាបត្តិយេវា’’តិបទេ ញាបកហេតុ។ រតនមត្តន្តរោតិ កុក្កុបមាណេន ព្យវធានោ។
182-3. Saṃpubbo, vipubbo ca dhādhātu tvāpaccayo hotīti āha ‘‘saṃvidahitvā’’ti. Kukkuṭoti tambacūḷo. So hi kukati āhāratthaṃ pāṇakādayo ādadātīti kukkuṭo. Ayanti gāmo. Adhikaraṇe ṇoti āha ‘‘sampadanti etthā’’ti. Etthāti ca etasmiṃ gāme. Uttarapadassa adhikaraṇatthattā pubbapadena chaṭṭhīsamāsoti āha ‘‘kukkuṭāna’’ntiādi. Evaṃ ṇasaddassa adhikaraṇatthaṃ, pubbapadena chaṭṭhīsamāsañca dassetvā idāni ṇasaddassa bhāvatthaṃ, pubbapadena bāhiratthasamāsañca dassetuṃ vuttaṃ ‘‘atha vā’’ti. Tatthāti pacchimapāṭhe. Uppatitvāti uḍḍitvā uddhaṃ ākāsaṃ laṅgitvāti attho. Etthāti pacchimapāṭhe. Dvidhāti padagamanapakkhagamanavasena dvipakārena. ‘‘Upacāro na labbhatī’’tiiminā gāmantaro na hoti, ekagāmoyeva pana hoti, tasmā āpattipi ekāyeva hotīti dasseti. Paccūseti pabhāte. So hi paṭiviruddhaṃ timiraṃ useti nāsetīti paccūsoti vuccati. Vassantassāti ravantassa. ‘‘Vacanato’’tipadaṃ ‘‘āpattiyevā’’tipade ñāpakahetu. Ratanamattantaroti kukkupamāṇena byavadhāno.
តត្រាតិ ‘‘គាមន្តរេ គាមន្តរេ’’តិ វចនេ។ ហីតិ វិត្ថារោ។ ឧភោបីតិ ភិក្ខុភិក្ខុនិយោបិ សំវិទហន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ ន វទន្តីតិ អដ្ឋកថាចរិយា ន កថយន្តិ។ ចតុន្នំ មគ្គានំ សមាគមដ្ឋានំ ចតុក្កំ, ទ្វិន្នំ, តិណ្ណំ, ចតុក្កតោ អតិរេកានំ វា មគ្គានំ សម្ពទ្ធដ្ឋានំ សិង្ឃាដកំ។ តត្រាបីតិ ឧបចារោក្កមនេបិ។ គាមតោតិ អត្តនោ គាមតោ។ យាវ ន ឱក្កមន្តិ, តាវាតិ យោជនា។ សន្ធាយាតិ អារព្ភ។ អថាតិ តស្មិំ និក្ខមនកាលេ។ ទ្វេបីតិ ភិក្ខុភិក្ខុនិយោបិ គច្ឆន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ តន្តិ វចនំ។
Tatrāti ‘‘gāmantare gāmantare’’ti vacane. Hīti vitthāro. Ubhopīti bhikkhubhikkhuniyopi saṃvidahantīti sambandho. Na vadantīti aṭṭhakathācariyā na kathayanti. Catunnaṃ maggānaṃ samāgamaṭṭhānaṃ catukkaṃ, dvinnaṃ, tiṇṇaṃ, catukkato atirekānaṃ vā maggānaṃ sambaddhaṭṭhānaṃ siṅghāṭakaṃ. Tatrāpīti upacārokkamanepi. Gāmatoti attano gāmato. Yāva na okkamanti, tāvāti yojanā. Sandhāyāti ārabbha. Athāti tasmiṃ nikkhamanakāle. Dvepīti bhikkhubhikkhuniyopi gacchantīti sambandho. Tanti vacanaṃ.
ហីតិ វិសេសោ។ ‘‘គាមន្តរេ គាមន្តរេ’’តិ បុរិមស្មិំ នយេ អតិក្កមេ អនាបត្តិ, ឱក្កមនេ អាបត្តីតិ អយំ វិសេសោ។
Hīti viseso. ‘‘Gāmantare gāmantare’’ti purimasmiṃ naye atikkame anāpatti, okkamane āpattīti ayaṃ viseso.
១៨៤. គតបុព្ពត្ថាតិ គតបុព្ពា អត្ថ ភវថាតិ អត្ថោ។ ឯហិ គច្ឆាមាតិ វា អាគច្ឆេយ្យាសីតិ វា វទតីតិ យោជនា។ ចេតិយវន្ទនត្ថន្តិ ថូបស្ស វន្ទិតុំ។
184.Gatapubbatthāti gatapubbā attha bhavathāti attho. Ehi gacchāmāti vā āgaccheyyāsīti vā vadatīti yojanā. Cetiyavandanatthanti thūpassa vandituṃ.
១៨៥. វិសង្កេតេនាតិ ឯត្ថ កាលវិសង្កេតោ, ទ្វារវិសង្កេតោ, មគ្គវិសង្កេតោតិ តិវិធោ។ តត្ថ កាលវិសង្កេតេនេវ អនាបត្តិំ សន្ធាយ ‘‘វិសង្កេតេន គច្ឆន្តិ, អនាបត្តី’’តិ អាហ។ ទ្វារវិសង្កេតេន វា មគ្គវិសង្កេតេន វា អាបត្តិមោក្ខោ នត្ថិ។ តមត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘បុរេភត្ត’’ន្តិអាទិ។ ចក្កសមារុឡ្ហាតិ ឥរិយាបថចក្កំ វា សកដចក្កំ វា សម្មា អារុឡ្ហា។ ជនបទាតិ ជនកោដ្ឋាសា។ បរិយាយន្តីតិ បរិ បុនប្បុនំ យន្តិ ច អាយន្តិ ចាតិ។ សត្តមំ។
185.Visaṅketenāti ettha kālavisaṅketo, dvāravisaṅketo, maggavisaṅketoti tividho. Tattha kālavisaṅketeneva anāpattiṃ sandhāya ‘‘visaṅketena gacchanti, anāpattī’’ti āha. Dvāravisaṅketena vā maggavisaṅketena vā āpattimokkho natthi. Tamatthaṃ dassento āha ‘‘purebhatta’’ntiādi. Cakkasamāruḷhāti iriyāpathacakkaṃ vā sakaṭacakkaṃ vā sammā āruḷhā. Janapadāti janakoṭṭhāsā. Pariyāyantīti pari punappunaṃ yanti ca āyanti cāti. Sattamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. ឱវាទវគ្គោ • 3. Ovādavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៧. សំវិធានសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៧. សំវិទហនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Saṃvidahanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៧. សំវិធានសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៧. សំវិធានសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Saṃvidhānasikkhāpadavaṇṇanā
