| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា
3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
៦០៣. តតិយវគ្គេ បត្តេ សញ្ញា បត្តសញ្ញា, សា អស្ស អត្ថីតិ បត្តសញ្ញី, អត្តនោ ភាជនេ ឧបនិពន្ធសញ្ញី ហុត្វាតិ អត្ថោ។ ព្យញ្ជនំ បន អនាទិយិត្វា អត្ថមត្តមេវ ទស្សេតុំ ‘‘បត្តេ សញ្ញំ កត្វា’’តិ វុត្តំ។
603. Tatiyavagge patte saññā pattasaññā, sā assa atthīti pattasaññī, attano bhājane upanibandhasaññī hutvāti attho. Byañjanaṃ pana anādiyitvā atthamattameva dassetuṃ ‘‘patte saññaṃ katvā’’ti vuttaṃ.
៦០៤. ឱលោណីតិ ឯកា ព្យញ្ជនវិកតិ។ ‘‘យោ កោចិ សុទ្ធោ កញ្ជិកតក្កាទិរសឱ’’តិ កេចិ។ សាកសូបេយ្យ-គ្គហណេន យា កាចិ សូបេយ្យសាកេហិ កតា ព្យញ្ជនវិកតិ វុត្តា។ មំសរសាទីនីតិ អាទិ-សទ្ទេន អវសេសា សព្ពាបិ ព្យញ្ជនវិកតិ សង្គហិតាតិ ទដ្ឋព្ពំ។ តេនេវ មាតិកាដ្ឋកថាយំ (កង្ខា. អដ្ឋ. សមសូបកបដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា) វុត្តំ ‘‘ឋបេត្វា បន សូបំ អវសេសា សព្ពាបិ សូបេយ្យា ព្យញ្ជនវិកតិ រសរសោ នាម ហោតី’’តិ។
604.Oloṇīti ekā byañjanavikati. ‘‘Yo koci suddho kañjikatakkādirasao’’ti keci. Sākasūpeyya-ggahaṇena yā kāci sūpeyyasākehi katā byañjanavikati vuttā. Maṃsarasādīnīti ādi-saddena avasesā sabbāpi byañjanavikati saṅgahitāti daṭṭhabbaṃ. Teneva mātikāṭṭhakathāyaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. samasūpakapaṭiggahaṇasikkhāpadavaṇṇanā) vuttaṃ ‘‘ṭhapetvā pana sūpaṃ avasesā sabbāpi sūpeyyā byañjanavikati rasaraso nāma hotī’’ti.
៦០៥. សមបុណ្ណន្តិ អធិដ្ឋានុបគស្ស បត្តស្ស អន្តោមុខវដ្ដិលេខំ អនតិក្កាមេត្វា រចិតំ។ សមភរិតន្តិ តស្សេវ វេវចនំ។ ផលាផលាទីតិ អាទិ-សទ្ទេន ឱទនាទិម្បិ សង្គណ្ហាតិ។ ហេដ្ឋា ឱរោហតីតិ សមន្តា ឱកាសសព្ភាវតោ ចាលិយមានំ ហេដ្ឋា ភស្សតិ។ មត្ថកេ ថូបីកតំ បូវមេវ វដំសកសទិសត្តា ‘‘បូវវដំសក’’ន្តិ វុត្តំ។ បុប្ផវដំសកាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។
605.Samapuṇṇanti adhiṭṭhānupagassa pattassa antomukhavaṭṭilekhaṃ anatikkāmetvā racitaṃ. Samabharitanti tasseva vevacanaṃ. Phalāphalādīti ādi-saddena odanādimpi saṅgaṇhāti. Heṭṭhā orohatīti samantā okāsasabbhāvato cāliyamānaṃ heṭṭhā bhassati. Matthake thūpīkataṃ pūvameva vaṭaṃsakasadisattā ‘‘pūvavaṭaṃsaka’’nti vuttaṃ. Pupphavaṭaṃsakādīsupi eseva nayo.
យស្មា ‘‘សមតិត្តិកោ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហេតព្ពោ’’តិ វចនំ បិណ្ឌបាតោ សម្បុណ្ណោ បដិគ្គហេតព្ពោតិ ទីបេតិ, តស្មា អត្តនោ ហត្ថគតេ បត្តេ បិណ្ឌបាតោ ទិយ្យមានោ ថូបីកតោបិ ចេ ហោតិ, វដ្ដតីតិ ទីបេតិ។ ‘‘ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ ហិ វចនំ បឋមំ ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បច្ឆា បដិគ្គណ្ហតោ អាបត្តីតិ ទីបេតិ។ ‘‘បត្តេ បដិគ្គណ្ហតោ ច ថូបីកតំ ហោតិ, វដ្ដតិ អថូបីកតស្ស បដិគ្គហិតត្តា, បយោគោ បន នត្ថិ អញ្ញត្រ បុព្ពទេសា’’តិ កេនចិ វុត្តំ, តំ ន សារតោ បច្ចេតព្ពំ។ ‘‘ន ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតី’’តិ វចនំ បឋមំ ថូបីកតស្សេវ បច្ឆា បដិគ្គណ្ហនំ ទីបេតិ។ ន ហិ ហត្ថគតេបិ បត្តេ ទិយ្យមានំ ថូបីកតំ គណ្ហន្តោ ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហន្តោ នាម ន ហោតិ, ន ច តេន សមតិត្តិកោ បិណ្ឌបាតោ បដិគ្គហិតោតិ សក្កា វិញ្ញាតុំ។ ‘‘ថូបីកត’’ន្តិ ច ភាវនបុំសកនិទ្ទេសេ គយ្ហមានេ អយមត្ថោ សុដ្ឋុតរំ បាកដោយេវាតិ។
Yasmā ‘‘samatittiko piṇḍapāto paṭiggahetabbo’’ti vacanaṃ piṇḍapāto sampuṇṇo paṭiggahetabboti dīpeti, tasmā attano hatthagate patte piṇḍapāto diyyamāno thūpīkatopi ce hoti, vaṭṭatīti dīpeti. ‘‘Thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassā’’ti hi vacanaṃ paṭhamaṃ thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ pacchā paṭiggaṇhato āpattīti dīpeti. ‘‘Patte paṭiggaṇhato ca thūpīkataṃ hoti, vaṭṭati athūpīkatassa paṭiggahitattā, payogo pana natthi aññatra pubbadesā’’ti kenaci vuttaṃ, taṃ na sārato paccetabbaṃ. ‘‘Na thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhātī’’ti vacanaṃ paṭhamaṃ thūpīkatasseva pacchā paṭiggaṇhanaṃ dīpeti. Na hi hatthagatepi patte diyyamānaṃ thūpīkataṃ gaṇhanto thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhanto nāma na hoti, na ca tena samatittiko piṇḍapāto paṭiggahitoti sakkā viññātuṃ. ‘‘Thūpīkata’’nti ca bhāvanapuṃsakaniddese gayhamāne ayamattho suṭṭhutaraṃ pākaṭoyevāti.
ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Khambhakatavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. ខម្ភកតវគ្គោ • 3. Khambhakatavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៣. ខម្ភកតវគ្គ-អត្ថយោជនា • 3. Khambhakatavagga-atthayojanā
