| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā |
៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា
3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
៥៩៦-៨. ខម្ភកតោ នាម កដិយំ ហត្ថំ ឋបេត្វា កតខម្ភោ។ ឱគុណ្ឋិតោតិ សសីសំ បារុតោ។
596-8.Khambhakato nāma kaṭiyaṃ hatthaṃ ṭhapetvā katakhambho. Oguṇṭhitoti sasīsaṃ pāruto.
៦០០. ឧក្កុដិកាយាតិ ឯត្ថ ឧក្កុដិកា វុច្ចតិ បណ្ហិយោ ឧក្ខិបិត្វា អគ្គបាទេហិ វា, អគ្គបាទេ វា ឧក្ខិបិត្វា បណ្ហីហិយេវ វា ភូមិំ ផុសន្តស្ស គមនំ។ ករណវចនំ បនេត្ថ វុត្តលក្ខណមេវ។
600.Ukkuṭikāyāti ettha ukkuṭikā vuccati paṇhiyo ukkhipitvā aggapādehi vā, aggapāde vā ukkhipitvā paṇhīhiyeva vā bhūmiṃ phusantassa gamanaṃ. Karaṇavacanaṃ panettha vuttalakkhaṇameva.
៦០១. ទុស្សបល្លត្ថិកាយាតិ ឯត្ថ អាយោគបល្លត្ថិកាបិ ទុស្សបល្លត្ថិកា ឯវ។
601.Dussapallatthikāyāti ettha āyogapallatthikāpi dussapallatthikā eva.
៦០២. សក្កច្ចន្តិ សតិំ ឧបដ្ឋបេត្វា។
602.Sakkaccanti satiṃ upaṭṭhapetvā.
៦០៣. អាកិរន្តេបីតិ បិណ្ឌបាតំ ទេន្តេបិ។ បត្តសញ្ញីតិ បត្តេ សញ្ញំ កត្វា។
603.Ākirantepīti piṇḍapātaṃ dentepi. Pattasaññīti patte saññaṃ katvā.
៦០៤. សមសូបកោ នាម យត្ថ ភត្តស្ស ចតុត្ថភាគប្បមាណោ សូបោ ហោតិ។ មុគ្គសូបោ មាសសូបោតិ ឯត្ថ កុលត្ថាទីហិ កតសូបាបិ សង្គហំ គច្ឆន្តិយេវាតិ មហាបច្ចរិយំ វុត្តំ។ រសរសេតិ ឯត្ថ ឋបេត្វា ទ្វេ សូបេ អវសេសានិ ឱលោណីសាកសូបេយ្យមច្ឆរសមំសរសាទីនិ រសរសាតិ វេទិតព្ពានិ។ តំ រសរសំ ពហុម្បិ គណ្ហន្តស្ស អនាបត្តិ។
604.Samasūpako nāma yattha bhattassa catutthabhāgappamāṇo sūpo hoti. Muggasūpo māsasūpoti ettha kulatthādīhi katasūpāpi saṅgahaṃ gacchantiyevāti mahāpaccariyaṃ vuttaṃ. Rasaraseti ettha ṭhapetvā dve sūpe avasesāni oloṇīsākasūpeyyamaccharasamaṃsarasādīni rasarasāti veditabbāni. Taṃ rasarasaṃ bahumpi gaṇhantassa anāpatti.
៦០៥. សមតិត្តិកន្តិ សមបុណ្ណំ សមភរិតំ។ ថូបីកតំ បិណ្ឌបាតំ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ ឯត្ថ ថូបីកតោ នាម បត្តស្ស អន្តោមុខវដ្ដិលេខំ អតិក្កមិត្វា កតោ; បត្តេ បក្ខិត្តោ រចិតោ បូរិតោតិ អត្ថោ។ ឯវំ កតំ អគហេត្វា អន្តោមុខវដ្ដិលេខាសមប្បមាណោ គហេតព្ពោ។
605.Samatittikanti samapuṇṇaṃ samabharitaṃ. Thūpīkataṃ piṇḍapātaṃ paṭiggaṇhāti, āpatti dukkaṭassāti ettha thūpīkato nāma pattassa antomukhavaṭṭilekhaṃ atikkamitvā kato; patte pakkhitto racito pūritoti attho. Evaṃ kataṃ agahetvā antomukhavaṭṭilekhāsamappamāṇo gahetabbo.
តត្ថ ថូបីកតំ នាម ‘‘បញ្ចហិ ភោជនេហិ កត’’ន្តិ អភយត្ថេរោ អាហ។ តិបិដកចូឡនាគត្ថេរោ បន ‘‘បិណ្ឌបាតោ នាម យាគុបិ ភត្តម្បិ ខាទនីយម្បិ ចុណ្ណបិណ្ឌោបិ ទន្តកដ្ឋម្បិ ទសិកសុត្តម្បី’’តិ ឥទំ សុត្តំ វត្វា ទសិកសុត្តម្បិ ថូបីកតំ ន វដ្ដតីតិ អាហ។ តេសំ វាទំ សុត្វា ភិក្ខូ រោហណំ គន្ត្វា ចូឡសុមនត្ថេរំ បុច្ឆិំសុ – ‘‘ភន្តេ ថូបីកតបិណ្ឌបាតោ កេន បរិច្ឆិន្នោ’’តិ? តេសញ្ច ថេរានំ វាទំ អារោចេសុំ។ ថេរោ សុត្វា អាហ – ‘‘អហោ, ចូឡនាគោ សាសនតោ ភដ្ឋោ, អហំ ឯតស្ស សត្តក្ខត្តុំ វិនយំ វាចេន្តោ ន កទាចិ ឯវំ អវចំ, អយំ កុតោ លភិត្វា ឯវំ វទសី’’តិ។ ភិក្ខូ ថេរំ យាចិំសុ – ‘‘កថេថ ទានិ, ភន្តេ, កេន បរិច្ឆិន្នោ’’តិ? ‘‘យាវកាលិកេនាវុសោ’’តិ ថេរោ អាហ។ តស្មា យំកិញ្ចិ យាគុភត្តំ វា ផលាផលំ វា អាមិសជាតិកំ សមតិត្តិកមេវ គហេតព្ពំ។ តញ្ច ខោ អធិដ្ឋានុបគេន បត្តេន, ឥតរេន បន ថូបីកតម្បិ វដ្ដតិ។ យាមកាលិកសត្តាហកាលិកយាវជីវិកានិ បន អធិដ្ឋានុបគបត្តេបិ ថូបីកតានិ វដ្ដន្តិ។ ទ្វីសុ បត្តេសុ ភត្តំ គហេត្វា ឯកស្មិំ បូរេត្វា វិហារំ បេសេតុំ វដ្ដតីតិ មហាបច្ចរិយំ បន វុត្តំ។ យំ បត្តេ បក្ខិបិយមានំ បូវឧច្ឆុខណ្ឌផលាផលាទិ ហេដ្ឋា ឱរោហតិ, តំ ថូបីកតំ នាម ន ហោតិ។ បូវវដំសកំ ឋបេត្វា បិណ្ឌបាតំ ទេន្តិ, ថូបីកតមេវ ហោតិ។ បុប្ផវដំសកតក្កោលកដុកផលាទិវដំសកេ បន ឋបេត្វា ទិន្នំ ថូបីកតំ ន ហោតិ។ ភត្តស្ស ឧបរិ ថាលកំ វា បត្តំ វា ឋបេត្វា បូរេត្វា គណ្ហាតិ, ថូបីកតំ នាម ន ហោតិ។ កុរុន្ទិយម្បិ វុត្តំ – ‘‘ថាលកេ វា បណ្ណេ វា បក្ខិបិត្វា តំ បត្តមត្ថកេ ឋបេត្វា ទេន្តិ, បាដេក្កភាជនំ វដ្ដតី’’តិ។
Tattha thūpīkataṃ nāma ‘‘pañcahi bhojanehi kata’’nti abhayatthero āha. Tipiṭakacūḷanāgatthero pana ‘‘piṇḍapāto nāma yāgupi bhattampi khādanīyampi cuṇṇapiṇḍopi dantakaṭṭhampi dasikasuttampī’’ti idaṃ suttaṃ vatvā dasikasuttampi thūpīkataṃ na vaṭṭatīti āha. Tesaṃ vādaṃ sutvā bhikkhū rohaṇaṃ gantvā cūḷasumanattheraṃ pucchiṃsu – ‘‘bhante thūpīkatapiṇḍapāto kena paricchinno’’ti? Tesañca therānaṃ vādaṃ ārocesuṃ. Thero sutvā āha – ‘‘aho, cūḷanāgo sāsanato bhaṭṭho, ahaṃ etassa sattakkhattuṃ vinayaṃ vācento na kadāci evaṃ avacaṃ, ayaṃ kuto labhitvā evaṃ vadasī’’ti. Bhikkhū theraṃ yāciṃsu – ‘‘kathetha dāni, bhante, kena paricchinno’’ti? ‘‘Yāvakālikenāvuso’’ti thero āha. Tasmā yaṃkiñci yāgubhattaṃ vā phalāphalaṃ vā āmisajātikaṃ samatittikameva gahetabbaṃ. Tañca kho adhiṭṭhānupagena pattena, itarena pana thūpīkatampi vaṭṭati. Yāmakālikasattāhakālikayāvajīvikāni pana adhiṭṭhānupagapattepi thūpīkatāni vaṭṭanti. Dvīsu pattesu bhattaṃ gahetvā ekasmiṃ pūretvā vihāraṃ pesetuṃ vaṭṭatīti mahāpaccariyaṃ pana vuttaṃ. Yaṃ patte pakkhipiyamānaṃ pūvaucchukhaṇḍaphalāphalādi heṭṭhā orohati, taṃ thūpīkataṃ nāma na hoti. Pūvavaṭaṃsakaṃ ṭhapetvā piṇḍapātaṃ denti, thūpīkatameva hoti. Pupphavaṭaṃsakatakkolakaṭukaphalādivaṭaṃsake pana ṭhapetvā dinnaṃ thūpīkataṃ na hoti. Bhattassa upari thālakaṃ vā pattaṃ vā ṭhapetvā pūretvā gaṇhāti, thūpīkataṃ nāma na hoti. Kurundiyampi vuttaṃ – ‘‘thālake vā paṇṇe vā pakkhipitvā taṃ pattamatthake ṭhapetvā denti, pāṭekkabhājanaṃ vaṭṭatī’’ti.
ឥធ អនាបត្តិយំ គិលានោ ន អាគតោ, តស្មា គិលានស្សបិ ថូបីកតំ ន វដ្ដតិ។ សព្ពត្ថ បន បដិគ្គហេតុមេវ ន វដ្ដតិ។ បដិគ្គហិតំ បន សុបដិគ្គហិតមេវ ហោតិ, បរិភុញ្ជិតុំ វដ្ដតីតិ។
Idha anāpattiyaṃ gilāno na āgato, tasmā gilānassapi thūpīkataṃ na vaṭṭati. Sabbattha pana paṭiggahetumeva na vaṭṭati. Paṭiggahitaṃ pana supaṭiggahitameva hoti, paribhuñjituṃ vaṭṭatīti.
តតិយោ វគ្គោ។
Tatiyo vaggo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. ខម្ភកតវគ្គោ • 3. Khambhakatavaggo
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៣. ខម្ភកតវគ្គវណ្ណនា • 3. Khambhakatavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៣. ខម្ភកតវគ្គ-អត្ថយោជនា • 3. Khambhakatavagga-atthayojanā
