| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៩៧
The Middle-Length Suttas Collection 97
ធនញ្ជានិសុត្ត
With Dhanañjāni
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា សារិបុត្តោ ទក្ខិណាគិរិស្មិំ ចារិកំ ចរតិ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ។ អថ ខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ រាជគហេ វស្សំវុដ្ឋោ យេន ទក្ខិណាគិរិ យេនាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា សារិបុត្តេន សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ តំ ភិក្ខុំ អាយស្មា សារិបុត្តោ ឯតទវោច: “កច្ចាវុសោ, ភគវា អរោគោ ច ពលវា ចា”តិ?
Now at that time Venerable Sāriputta was wandering in the Southern Hills together with a large Saṅgha of bhikkhus. Then a certain bhikkhu who had completed the rainy season residence in Rājagaha went to the Southern Hills, where he approached Venerable Sāriputta, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. Sāriputta said to him, “Friend, I hope the Buddha is healthy and well?”
“អរោគោ ចាវុសោ, ភគវា ពលវា ចា”តិ។
“He is, friend.”
“កច្ចិ បនាវុសោ, ភិក្ខុសង្ឃោ អរោគោ ច ពលវា ចា”តិ?
“And I hope that the bhikkhu Saṅgha is healthy and well.”
“ភិក្ខុសង្ឃោបិ ខោ, អាវុសោ, អរោគោ ច ពលវា ចា”តិ។
“It is.”
“ឯត្ថ, អាវុសោ, តណ្ឌុលបាលិទ្វារាយ ធនញ្ជានិ នាម ព្រាហ្មណោ អត្ថិ។ កច្ចាវុសោ, ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អរោគោ ច ពលវា ចា”តិ?
“Friend, at the rice checkpoint there is a brahmin named Dhanañjāni. I hope that he is healthy and well?”
“ធនញ្ជានិបិ ខោ, អាវុសោ, ព្រាហ្មណោ អរោគោ ច ពលវា ចា”តិ។
“He too is well.”
“កច្ចិ បនាវុសោ, ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អប្បមត្តោ”តិ?
“But is he diligent?”
“កុតោ បនាវុសោ, ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស អប្បមាទោ? ធនញ្ជានិ, អាវុសោ, ព្រាហ្មណោ រាជានំ និស្សាយ ព្រាហ្មណគហបតិកេ វិលុម្បតិ, ព្រាហ្មណគហបតិកេ និស្សាយ រាជានំ វិលុម្បតិ។ យាបិស្ស ភរិយា សទ្ធា សទ្ធកុលា អានីតា សាបិ កាលង្កតា; អញ្ញាស្ស ភរិយា អស្សទ្ធា អស្សទ្ធកុលា អានីតា”តិ។
“How could he possibly be diligent? Dhanañjāni robs the brahmins and householders in the name of the king, and he robs the king in the name of the brahmins and householders. His wife, a lady of faith who he married from a family of faith, has passed away. And he has taken a new wife who has no faith.”
“ទុស្សុតំ វតាវុសោ, អស្សុម្ហ, ទុស្សុតំ វតាវុសោ, អស្សុម្ហ; យេ មយំ ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ បមត្តំ អស្សុម្ហ។ អប្បេវ ច នាម មយំ កទាចិ ករហចិ ធនញ្ជានិនា ព្រាហ្មណេន សទ្ធិំ សមាគច្ឆេយ្យាម, អប្បេវ នាម សិយា កោចិទេវ កថាសល្លាបោ”តិ?
“Oh, it’s bad news to hear that Dhanañjāni is negligent. Hopefully, some time or other I’ll get to meet him, and we can have a discussion.”
អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ ទក្ខិណាគិរិស្មិំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន រាជគហំ តេន ចារិកំ បក្កាមិ។ អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន រាជគហំ តទវសរិ។ តត្រ សុទំ អាយស្មា សារិបុត្តោ រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ។
When Sāriputta had stayed in the Southern Hills as long as he pleased, he set out for Rājagaha. Traveling stage by stage, he arrived at Rājagaha, where he stayed in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ រាជគហំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ។ តេន ខោ បន សមយេន ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ ពហិនគរេ គាវោ គោដ្ឋេ ទុហាបេតិ។ អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ រាជគហេ បិណ្ឌាយ ចរិត្វា បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ យេន ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ តេនុបសង្កមិ។
Then he robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Rājagaha for alms. Now at that time Dhanañjāni was having his cows milked in a cow-shed outside the city. Then Sāriputta wandered for alms in Rājagaha. After the meal, on his return from almsround, he approached Dhanañjāni.
អទ្ទសា ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ ទូរតោវ អាគច្ឆន្តំ។ ទិស្វាន យេនាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ ឯតទវោច: “ឥតោ, ភោ សារិបុត្ត, បយោ, បីយតំ តាវ ភត្តស្ស កាលោ ភវិស្សតី”តិ។
Seeing Sāriputta coming off in the distance, Dhanañjāni went to him and said, “Here, Master Sāriputta, drink some fresh milk before the meal time.”
“អលំ, ព្រាហ្មណ។ កតំ មេ អជ្ជ ភត្តកិច្ចំ។ អមុកស្មិំ មេ រុក្ខមូលេ ទិវាវិហារោ ភវិស្សតិ។ តត្ថ អាគច្ឆេយ្យាសី”តិ។
“Enough, brahmin, I’ve finished eating for today. I shall be at the root of that tree for the day’s meditation. Come see me there.”
“ឯវំ, ភោ”តិ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស បច្ចស្សោសិ។
“Yes, sir,” replied Dhanañjāni.
អថ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ បច្ឆាភត្តំ ភុត្តបាតរាសោ យេនាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា សារិបុត្តេន សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ អាយស្មា សារិបុត្តោ ឯតទវោច: “កច្ចាសិ, ធនញ្ជានិ, អប្បមត្តោ”តិ?
When Dhanañjāni had finished breakfast he went to Sāriputta and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. Sāriputta said to him, “I hope you’re diligent, Dhanañjāni?”
“កុតោ, ភោ សារិបុត្ត, អម្ហាកំ អប្បមាទោ យេសំ នោ មាតាបិតរោ បោសេតព្ពា, បុត្តទារោ បោសេតព្ពោ, ទាសកម្មករា បោសេតព្ពា, មិត្តាមច្ចានំ មិត្តាមច្ចករណីយំ កាតព្ពំ, ញាតិសាលោហិតានំ ញាតិសាលោហិតករណីយំ កាតព្ពំ, អតិថីនំ អតិថិករណីយំ កាតព្ពំ, បុព្ពបេតានំ បុព្ពបេតករណីយំ កាតព្ពំ, ទេវតានំ ទេវតាករណីយំ កាតព្ពំ, រញ្ញោ រាជករណីយំ កាតព្ពំ, អយម្បិ កាយោ បីណេតព្ពោ ព្រូហេតព្ពោ”តិ?
“How can I possibly be diligent, Master Sāriputta? I have to provide for my mother and father, my wives and children, and my bondservants and workers. And I have to make the proper offerings to friends and colleagues, relatives and kin, guests, ancestors, deities, and king. And then this body must also be fattened and built up.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ មាតាបិតូនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ មាតាបិតូនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, មាតាបិតរោ វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ?
“What do you think, Dhanañjāni? Suppose someone was to behave in an unprincipled and unjust way for the sake of their parents. Because of this the wardens of hell would drag them to hell. Could they get out of being dragged to hell by pleading that they had acted for the sake of their parents? Or could their parents save them by pleading that the acts had been done for their sake?”
“នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។
“No, Master Sāriputta. Rather, even as they were wailing the wardens of hell would cast them down into hell.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ បុត្តទារស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ បុត្តទារស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, បុត្តទារោ វា បនស្ស លភេយ្យ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, ទាសកម្មករបោរិសា វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, មិត្តាមច្ចា វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, ញាតិសាលោហិតា វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ អតិថីនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ អតិថីនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, អតិថី វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ បុព្ពបេតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ បុព្ពបេតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, បុព្ពបេតា វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ ទេវតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ ទេវតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, ទេវតា វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ រញ្ញោ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ រញ្ញោ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, រាជា វា បនស្ស លភេយ្យ ‘ឯសោ ខោ អម្ហាកំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ? “នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។ “តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, ឥធេកច្ចោ កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, តមេនំ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហេតុ និរយំ និរយបាលា ឧបកឌ្ឍេយ្យុំ។ លភេយ្យ នុ ខោ សោ ‘អហំ ខោ កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិំ, មា មំ និរយំ និរយបាលាៜតិ, បរេ វា បនស្ស លភេយ្យុំ ‘ឯសោ ខោ កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អហោសិ, មា នំ និរយំ និរយបាលាៜ”តិ?
“What do you think, Dhanañjāni? Suppose someone was to behave in an unprincipled and unjust way for the sake of their wives and children … bondservants and workers … friends and colleagues … relatives and kin … guests … ancestors … deities … king … fattening and building up their body. Because of this the wardens of hell would drag them to hell. Could they get out of being dragged to hell by pleading that they had acted for the sake of fattening and building up their body? Or could anyone else save them by pleading that the acts had been done for that reason?”
“នោ ហិទំ, ភោ សារិបុត្ត។ អថ ខោ នំ វិក្កន្ទន្តំយេវ និរយេ និរយបាលា បក្ខិបេយ្យុំ”។
“No, Master Sāriputta. Rather, even as they were wailing the wardens of hell would cast them down into hell.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា មាតាបិតូនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា មាតាបិតូនំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ?
“Who do you think is better, Dhanañjāni? Someone who, for the sake of their parents, behaves in an unprincipled and unjust manner, or someone who behaves in a principled and just manner?”
“យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, មាតាបិតូនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, មាតាបិតូនំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។
“Someone who behaves in a principled and just manner for the sake of their parents. For principled and moral conduct is better than unprincipled and immoral conduct.”
“អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា មាតាបិតរោ ចេវ បោសេតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។
“Dhanañjāni, there are other livelihoods that are both profitable and legitimate. By means of these it’s possible to provide for your parents, avoid bad deeds, and practice the path of goodness.
តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា បុត្តទារស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា បុត្តទារស្ស ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, បុត្តទារស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, បុត្តទារស្ស ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា យេហិ សក្កា បុត្តទារញ្ចេវ បោសេតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, ទាសកម្មករបោរិសស្ស ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា ទាសកម្មករបោរិសេ ចេវ បោសេតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, មិត្តាមច្ចានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា មិត្តាមច្ចានញ្ចេវ មិត្តាមច្ចករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, ញាតិសាលោហិតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា ញាតិសាលោហិតានញ្ចេវ ញាតិសាលោហិតករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា អតិថីនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា អតិថីនំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, អតិថីនំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, អតិថីនំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា អតិថីនញ្ចេវ អតិថិករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា បុព្ពបេតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា បុព្ពបេតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, បុព្ពបេតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, បុព្ពបេតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា បុព្ពបេតានញ្ចេវ បុព្ពបេតករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា ទេវតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា ទេវតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវតានំ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវតានំ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា ទេវតានញ្ចេវ ទេវតាករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា រញ្ញោ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា រញ្ញោ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ? “យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, រញ្ញោ ហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, រញ្ញោ ហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។ “អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា រញ្ញោ ចេវ រាជករណីយំ កាតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុំ។ តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, យោ វា កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, យោ វា កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស; កតមំ សេយ្យោ”តិ?
Who do you think is better, Dhanañjāni? Someone who, for the sake of their wives and children … bondservants and workers … friends and colleagues … relatives and kin … guests … ancestors … deities … king … fattening and building up their body, behaves in an unprincipled and unjust manner, or someone who behaves in a principled and just manner?”
“យោ ហិ, ភោ សារិបុត្ត, កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ អធម្មចារី វិសមចារី អស្ស, ន តំ សេយ្យោ; យោ ច ខោ, ភោ សារិបុត្ត, កាយស្ស បីណនាហេតុ ព្រូហនាហេតុ ធម្មចារី សមចារី អស្ស, តទេវេត្ថ សេយ្យោ។ អធម្មចរិយាវិសមចរិយាហិ, ភោ សារិបុត្ត, ធម្មចរិយាសមចរិយា សេយ្យោ”តិ។
“Someone who behaves in a principled and just manner. For principled and moral conduct is better than unprincipled and immoral conduct.”
“អត្ថិ ខោ, ធនញ្ជានិ, អញ្ញេសំ ហេតុកា ធម្មិកា កម្មន្តា, យេហិ សក្កា កាយញ្ចេវ បីណេតុំ ព្រូហេតុំ, ន ច បាបកម្មំ កាតុំ, បុញ្ញញ្ច បដិបទំ បដិបជ្ជិតុន៑”តិ។
“Dhanañjāni, there are other livelihoods that are both profitable and legitimate. By means of these it’s possible to fatten and build up your body, avoid bad deeds, and practice the path of goodness.”
អថ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ភាសិតំ អភិនន្ទិត្វា អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ។
Then Dhanañjāni the brahmin, having approved and agreed with what Venerable Sāriputta said, got up from his seat and left.
អថ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អបរេន សមយេន អាពាធិកោ អហោសិ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ អថ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អញ្ញតរំ បុរិសំ អាមន្តេសិ: “ឯហិ ត្វំ, អម្ភោ បុរិស, យេន ភគវា តេនុបសង្កម; ឧបសង្កមិត្វា មម វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទាហិ: ‘ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ សោ ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតីៜតិ។ យេន ចាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កម; ឧបសង្កមិត្វា មម វចនេន អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស បាទេ សិរសា វន្ទាហិ: ‘ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ សោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស បាទេ សិរសា វន្ទតីៜតិ។ ឯវញ្ច វទេហិ: ‘សាធុ កិរ, ភន្តេ, អាយស្មា សារិបុត្តោ យេន ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមតុ អនុកម្បំ ឧបាទាយាៜ”តិ។
Some time later Dhanañjāni became sick, suffering, gravely ill. Then he addressed a man, “Please, mister, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. Say to him: ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill. He bows with his head to your feet.’ Then go to Venerable Sāriputta, and in my name bow with your head to his feet. Say to him: ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill. He bows with his head to your feet.’ And then say: ‘Sir, please visit Dhanañjāni at his home out of compassion.’”
“ឯវំ, ភន្តេ”តិ ខោ សោ បុរិសោ ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ បុរិសោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ សោ ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតី”តិ។ យេន ចាយស្មា សារិបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ សោ បុរិសោ អាយស្មន្តំ សារិបុត្តំ ឯតទវោច: “ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ សោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស បាទេ សិរសា វន្ទតិ, ឯវញ្ច វទេតិ: ‘សាធុ កិរ, ភន្តេ, អាយស្មា សារិបុត្តោ យេន ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមតុ អនុកម្បំ ឧបាទាយាៜ”តិ។ អធិវាសេសិ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ តុណ្ហីភាវេន។
“Yes, sir,” that man replied. He did as Dhanañjāni asked. Sāriputta consented with silence.
អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ។ និសជ្ជ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ ឯតទវោច: “កច្ចិ តេ, ធនញ្ជានិ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយំ? កច្ចិ ទុក្ខា វេទនា បដិក្កមន្តិ, នោ អភិក្កមន្តិ? បដិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ អភិក្កមោ”តិ?
He robed up, and, taking his bowl and robe, went to Dhanañjāni’s home, where he sat on the seat spread out and said to Dhanañjāni, “I hope you’re keeping well, Dhanañjāni; I hope you’re alright. And I hope the pain is fading, not growing, that its fading is evident, not its growing.”
“ន មេ, ភោ សារិបុត្ត, ខមនីយំ ន យាបនីយំ។ ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ។ អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ។ សេយ្យថាបិ, ភោ សារិបុត្ត, ពលវា បុរិសោ តិណ្ហេន សិខរេន មុទ្ធនិ អភិមត្ថេយ្យ; ឯវមេវ ខោ, ភោ សារិបុត្ត, អធិមត្តា វាតា មុទ្ធនិ ច ឩហនន្តិ។ ន មេ, ភោ សារិបុត្ត, ខមនីយំ, ន យាបនីយំ។ ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ។ អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ។ សេយ្យថាបិ, ភោ សារិបុត្ត, ពលវា បុរិសោ ទឡ្ហេន វរត្តក្ខណ្ឌេន សីសេ សីសវេឋំ ទទេយ្យ; ឯវមេវ ខោ, ភោ សារិបុត្ត, អធិមត្តា សីសេ សីសវេទនា។ ន មេ, ភោ សារិបុត្ត, ខមនីយំ ន យាបនីយំ។ ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ។ អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ។ សេយ្យថាបិ, ភោ សារិបុត្ត, ទក្ខោ គោឃាតកោ វា គោឃាតកន្តេវាសី វា តិណ្ហេន គោវិកន្តនេន កុច្ឆិំ បរិកន្តេយ្យ; ឯវមេវ ខោ, ភោ សារិបុត្ត, អធិមត្តា វាតា កុច្ឆិំ បរិកន្តន្តិ។ ន មេ, ភោ សារិបុត្ត, ខមនីយំ, ន យាបនីយំ។ ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ។ អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ។ សេយ្យថាបិ, ភោ សារិបុត្ត, ទ្វេ ពលវន្តោ បុរិសា ទុព្ពលតរំ បុរិសំ នានាពាហាសុ គហេត្វា អង្គារកាសុយា សន្តាបេយ្យុំ សម្បរិតាបេយ្យុំ; ឯវមេវ ខោ, ភោ សារិបុត្ត, អធិមត្តោ កាយស្មិំ ឌាហោ។ ន មេ, ភោ សារិបុត្ត, ខមនីយំ ន យាបនីយំ។ ពាឡ្ហា មេ ទុក្ខា វេទនា អភិក្កមន្តិ, នោ បដិក្កមន្តិ។ អភិក្កមោសានំ បញ្ញាយតិ, នោ បដិក្កមោ”តិ។
“I’m not keeping well, Master Sāriputta, I’m not alright. The pain is terrible and growing, not fading; its growing is evident, not its fading. The winds piercing my head are so severe, it feels like a strong man drilling into my head with a sharp point. I’m not keeping well. The pain in my head is so severe, it feels like a strong man tightening a tough leather strap around my head. I’m not keeping well. The winds slicing my belly are so severe, like a deft butcher or their apprentice were slicing open a cows’s belly with a meat cleaver. I’m not keeping well. The burning in my body is so severe, it feels like two strong men grabbing a weaker man by the arms to burn and scorch him on a pit of glowing coals. I’m not keeping well, Master Sāriputta, I’m not alright. The pain is terrible and growing, not fading; its growing is evident, not its fading.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—និរយោ វា តិរច្ឆានយោនិ វា”តិ?
“Dhanañjāni, which do you think is better: hell or the animal realm?”
“និរយា, ភោ សារិបុត្ត, តិរច្ឆានយោនិ សេយ្យោ”តិ។
“The animal realm is better.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—តិរច្ឆានយោនិ វា បេត្តិវិសយោ វា”តិ?
“Which do you think is better: the animal realm or the ghost realm?”
“តិរច្ឆានយោនិយា, ភោ សារិបុត្ត, បេត្តិវិសយោ សេយ្យោ”តិ។
“The ghost realm is better.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—បេត្តិវិសយោ វា មនុស្សា វា”តិ?
“Which do you think is better: the ghost realm or human life?”
“បេត្តិវិសយា, ភោ សារិបុត្ត, មនុស្សា សេយ្យោ”តិ។
“Human life is better.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—មនុស្សា វា ចាតុមហារាជិកា វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: human life or as one of the Gods of the Four Great Kings?”
“មនុស្សេហិ, ភោ សារិបុត្ត, ចាតុមហារាជិកា ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Gods of the Four Great Kings.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—ចាតុមហារាជិកា វា ទេវា តាវតិំសា វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: the Gods of the Four Great Kings or the Gods of the Thirty-Three?”
“ចាតុមហារាជិកេហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវេហិ តាវតិំសា ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Gods of the Thirty-Three.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—តាវតិំសា វា ទេវា យាមា វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: the Gods of the Thirty-Three or the Gods of Yama?”
“តាវតិំសេហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវេហិ យាមា ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Gods of Yama.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—យាមា វា ទេវា តុសិតា វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: the Gods of Yama or the Joyful Gods?”
“យាមេហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវេហិ តុសិតា ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Joyful Gods.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—តុសិតា វា ទេវា និម្មានរតី វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: the Joyful Gods or the Gods Who Love to Create?”
“តុសិតេហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវេហិ និម្មានរតី ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Gods Who Love to Create.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ—និម្មានរតី វា ទេវា បរនិម្មិតវសវត្តី វា ទេវា”តិ?
“Which do you think is better: the Gods Who Love to Create or the Gods Who Control the Creations of Others?”
“និម្មានរតីហិ, ភោ សារិបុត្ត, ទេវេហិ បរនិម្មិតវសវត្តី ទេវា សេយ្យោ”តិ។
“The Gods Who Control the Creations of Others.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, ធនញ្ជានិ, កតមំ សេយ្យោ បរនិម្មិតវសវត្តី វា ទេវា ព្រហ្មលោកោ វា”តិ?
“Which do you think is better: the Gods Who Control the Creations of Others or the Brahmā realm?”
“‘ព្រហ្មលោកោៜតិ—ភវំ សារិបុត្តោ អាហ; ‘ព្រហ្មលោកោៜតិ—ភវំ សារិបុត្តោ អាហា”តិ។
“Master Sāriputta speaks of the Brahmā realm! Master Sāriputta speaks of the Brahmā realm!”
អថ ខោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ឯតទហោសិ:
Then Sāriputta thought:
“ឥមេ ខោ ព្រាហ្មណា ព្រហ្មលោកាធិមុត្តា។ យន្នូនាហំ ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស ព្រហ្មានំ សហព្យតាយ មគ្គំ ទេសេយ្យន៑”តិ។
“These brahmins are devoted to the Brahmā realm. Why don’t I teach him a path to the company of Brahmā?”
“ព្រហ្មានំ តេ, ធនញ្ជានិ, សហព្យតាយ មគ្គំ ទេសេស្សាមិ; តំ សុណាហិ, សាធុកំ មនសិ ករោហិ, ភាសិស្សាមី”តិ។
“Dhanañjāni, I shall teach you a path to the company of Brahmā. Listen and apply your mind well, I will speak.”
“ឯវំ, ភោ”តិ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស បច្ចស្សោសិ។ អាយស្មា សារិបុត្តោ ឯតទវោច:
“Yes, sir,” replied Dhanañjāni. Venerable Sāriputta said this:
“កតមោ ច, ធនញ្ជានិ, ព្រហ្មានំ សហព្យតាយ មគ្គោ? ឥធ, ធនញ្ជានិ, ភិក្ខុ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ; ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ។ អយំ ខោ, ធនញ្ជានិ, ព្រហ្មានំ សហព្យតាយ មគ្គោ។
“And what is a path to company with Brahmā? Firstly, a bhikkhu meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. This is a path to company with Brahmā.
បុន ចបរំ, ធនញ្ជានិ, ភិក្ខុ ករុណាសហគតេន ចេតសា …បេ…
Furthermore, a bhikkhu meditates spreading a heart full of compassion …
មុទិតាសហគតេន ចេតសា …
They meditate spreading a heart full of rejoicing …
ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ; ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរតិ។ អយំ ខោ, ធនញ្ជានិ, ព្រហ្មានំ សហព្យតាយ មគ្គោ”តិ។
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will. This is a path to company with Brahmā.”
“តេន ហិ, ភោ សារិបុត្ត, មម វចនេន ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទាហិ: ‘ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ។ សោ ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតីៜ”តិ។ អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ សតិ ឧត្តរិករណីយេ ហីនេ ព្រហ្មលោកេ បតិដ្ឋាបេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ។ អថ ខោ ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ អចិរបក្កន្តេ អាយស្មន្តេ សារិបុត្តេ កាលមកាសិ, ព្រហ្មលោកញ្ច ឧបបជ្ជិ។
“Well then, Master Sāriputta, in my name bow with your head at the Buddha’s feet. Say to him: ‘Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill. He bows with his head to your feet.’” Then Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior Brahmā realm, got up from his seat and left while there was still more left to do. Not long after Sāriputta had departed, Dhanañjāni passed away and was reborn in the Brahmā realm.
អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ: “ឯសោ, ភិក្ខវេ, សារិបុត្តោ ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ សតិ ឧត្តរិករណីយេ ហីនេ ព្រហ្មលោកេ បតិដ្ឋាបេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ។
Then the Buddha said to the bhikkhus, “Bhikkhus, Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior Brahmā realm, got up from his seat and left while there was still more left to do.”
អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ, ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ធនញ្ជានិ, ភន្តេ, ព្រាហ្មណោ អាពាធិកោ ទុក្ខិតោ ពាឡ្ហគិលានោ, សោ ភគវតោ បាទេ សិរសា វន្ទតី”តិ។
Then Sāriputta went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said, “Sir, the brahmin Dhanañjāni is sick, suffering, gravely ill. He bows with his head to your feet.”
“កិំ បន ត្វំ, សារិបុត្ត, ធនញ្ជានិំ ព្រាហ្មណំ សតិ ឧត្តរិករណីយេ ហីនេ ព្រហ្មលោកេ បតិដ្ឋាបេត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កន្តោ”តិ?
“But Sāriputta, after establishing Dhanañjāni in the inferior Brahmā realm, why did you get up from your seat and leave while there was still more left to do?”
“មយ្ហំ ខោ, ភន្តេ, ឯវំ អហោសិ: ‘ឥមេ ខោ ព្រាហ្មណា ព្រហ្មលោកាធិមុត្តា, យន្នូនាហំ ធនញ្ជានិស្ស ព្រាហ្មណស្ស ព្រហ្មានំ សហព្យតាយ មគ្គំ ទេសេយ្យន៑ៜ”តិ។
“Sir, I thought: ‘These brahmins are devoted to the Brahmā realm. Why don’t I teach him a path to the company of Brahmā?’”
“កាលង្កតោ ច, សារិបុត្ត, ធនញ្ជានិ ព្រាហ្មណោ, ព្រហ្មលោកញ្ច ឧបបន្នោ”តិ។
“And Sāriputta, the brahmin Dhanañjāni has passed away and been reborn in the Brahmā realm.”
ធនញ្ជានិសុត្តំ និដ្ឋិតំ សត្តមំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
