| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ៩៣
The Middle-Length Suttas Collection 93
អស្សលាយនសុត្ត
With Assalāyana
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
តេន ខោ បន សមយេន នានាវេរជ្ជកានំ ព្រាហ្មណានំ បញ្ចមត្តានិ ព្រាហ្មណសតានិ សាវត្ថិយំ បដិវសន្តិ កេនចិទេវ ករណីយេន។ អថ ខោ តេសំ ព្រាហ្មណានំ ឯតទហោសិ: “អយំ ខោ សមណោ គោតមោ ចាតុវណ្ណិំ សុទ្ធិំ បញ្ញបេតិ។ កោ នុ ខោ បហោតិ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុន៑”តិ?
Now at that time around five hundred brahmins from abroad were residing in Sāvatthī on some business. Then those brahmins thought, “This ascetic Gotama advocates purification for all four classes. Who is capable of having a dialogue with him about this?”
តេន ខោ បន សមយេន អស្សលាយនោ នាម មាណវោ សាវត្ថិយំ បដិវសតិ ទហរោ, វុត្តសិរោ, សោឡសវស្សុទ្ទេសិកោ ជាតិយា, តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ សនិឃណ្ឌុកេដុភានំ សាក្ខរប្បភេទានំ ឥតិហាសបញ្ចមានំ, បទកោ, វេយ្យាករណោ, លោកាយតមហាបុរិសលក្ខណេសុ អនវយោ។
Now at that time the brahmin student Assalāyana was residing in Sāvatthī. He was young, newly tonsured; he was sixteen years old. He had mastered the three Vedas, together with their vocabularies, ritual, phonology and etymology, and the testament as fifth. He knew philology and grammar, and was well versed in cosmology and the marks of a great man.
អថ ខោ តេសំ ព្រាហ្មណានំ ឯតទហោសិ: “អយំ ខោ អស្សលាយនោ មាណវោ សាវត្ថិយំ បដិវសតិ ទហរោ, វុត្តសិរោ, សោឡសវស្សុទ្ទេសិកោ ជាតិយា, តិណ្ណំ វេទានំ បារគូ …បេ… អនវយោ។ សោ ខោ បហោតិ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុន៑”តិ។
Then those brahmins thought, “This Assalāyana is capable of having a dialogue with the ascetic Gotama about this.”
អថ ខោ តេ ព្រាហ្មណា យេន អស្សលាយនោ មាណវោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អស្សលាយនំ មាណវំ ឯតទវោចុំ: “អយំ, ភោ អស្សលាយន, សមណោ គោតមោ ចាតុវណ្ណិំ សុទ្ធិំ បញ្ញបេតិ។ ឯតុ ភវំ អស្សលាយនោ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតូ”តិ។
So they approached Assalāyana and said to him, “This ascetic Gotama advocates purification for all four classes. Please, Mister Assalāyana, have a dialogue with the ascetic Gotama about this.”
ឯវំ វុត្តេ, អស្សលាយនោ មាណវោ តេ ព្រាហ្មណេ ឯតទវោច: “សមណោ ខលុ, ភោ, គោតមោ ធម្មវាទី; ធម្មវាទិនោ ច បន ទុប្បដិមន្តិយា ភវន្តិ។ នាហំ សក្កោមិ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុន៑”តិ។
When they said this, Assalāyana said to them, “They say that the ascetic Gotama is a speaker of principle. But speakers of principle are hard to have a dialogue with. I’m not capable of having a dialogue with the ascetic Gotama about this.”
ទុតិយម្បិ ខោ តេ ព្រាហ្មណា អស្សលាយនំ មាណវំ ឯតទវោចុំ: “អយំ, ភោ អស្សលាយន, សមណោ គោតមោ ចាតុវណ្ណិំ សុទ្ធិំ បញ្ញបេតិ។ ឯតុ ភវំ អស្សលាយនោ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុ។ ចរិតំ ខោ បន ភោតា អស្សលាយនេន បរិព្ពាជកន៑”តិ។ ទុតិយម្បិ ខោ អស្សលាយនោ មាណវោ តេ ព្រាហ្មណេ ឯតទវោច: “សមណោ ខលុ, ភោ, គោតមោ ធម្មវាទី; ធម្មវាទិនោ ច បន ទុប្បដិមន្តិយា ភវន្តិ។ នាហំ សក្កោមិ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុន៑”តិ។
For a second time, those brahmins said to him “This ascetic Gotama advocates purification for all four classes. Please, Mister Assalāyana, have a dialogue with the ascetic Gotama about this. For you have lived as a wanderer.” And for a second time, Assalāyana refused.
តតិយម្បិ ខោ តេ ព្រាហ្មណា អស្សលាយនំ មាណវំ ឯតទវោចុំ: “អយំ, ភោ អស្សលាយន, សមណោ គោតមោ ចាតុវណ្ណិំ សុទ្ធិំ បញ្ញបេតិ។ ឯតុ ភវំ អស្សលាយនោ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុ។ ចរិតំ ខោ បន ភោតា អស្សលាយនេន បរិព្ពាជកំ។ មា ភវំ អស្សលាយនោ អយុទ្ធបរាជិតំ បរាជយី”តិ។
For a third time, those brahmins said to him, “This ascetic Gotama advocates purification for all four classes. Please, Mister Assalāyana, have a dialogue with the ascetic Gotama about this. For you have lived as a wanderer. Don’t admit defeat before going into battle!”
ឯវំ វុត្តេ, អស្សលាយនោ មាណវោ តេ ព្រាហ្មណេ ឯតទវោច: “អទ្ធា ខោ អហំ ភវន្តោ ន លភាមិ។ សមណោ ខលុ, ភោ, គោតមោ ធម្មវាទី; ធម្មវាទិនោ ច បន ទុប្បដិមន្តិយា ភវន្តិ។ នាហំ សក្កោមិ សមណេន គោតមេន សទ្ធិំ អស្មិំ វចនេ បដិមន្តេតុន្តិ។ អបិ ចាហំ ភវន្តានំ វចនេន គមិស្សាមី”តិ។
When they said this, Assalāyana said to them, “Clearly, gentlemen, I’m not getting through to you when I say: ‘They say that the ascetic Gotama is a speaker of principle. But speakers of principle are hard to have a dialogue with. I’m not capable of having a dialogue with the ascetic Gotama about this.’ Nevertheless, I shall go at your bidding.”
អថ ខោ អស្សលាយនោ មាណវោ មហតា ព្រាហ្មណគណេន សទ្ធិំ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អស្សលាយនោ មាណវោ ភគវន្តំ ឯតទវោច:
Then Assalāyana together with a large group of brahmins went to the Buddha and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
“ព្រាហ្មណា, ភោ គោតម, ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណោវ សុក្កោ វណ្ណោ, កណ្ហោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណោវ សុជ្ឈន្តិ, នោ អព្រាហ្មណា; ព្រាហ្មណាវ ព្រហ្មុនោ បុត្តា ឱរសា មុខតោ ជាតា ព្រហ្មជា ព្រហ្មនិម្មិតា ព្រហ្មទាយាទាៜតិ។ ឥធ ភវំ គោតមោ កិមាហា”តិ?
“Master Gotama, the brahmins say: ‘Only brahmins are the best caste; other castes are inferior. Only brahmins are the light caste; other castes are dark. Only brahmins are purified, not others. Only brahmins are Brahmā’s rightful sons, born of his mouth, born of Brahmā, created by Brahmā, heirs of Brahmā.’ What do you say about this?”
“ទិស្សន្តិ ខោ បន, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ ព្រាហ្មណិយោ ឧតុនិយោបិ គព្ភិនិយោបិ វិជាយមានាបិ បាយមានាបិ។ តេ ច ព្រាហ្មណិយោនិជាវ សមានា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណោវ សុក្កោ វណ្ណោ, កណ្ហោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណាវ សុជ្ឈន្តិ, នោ អព្រាហ្មណា; ព្រាហ្មណាវ ព្រហ្មុនោ បុត្តា ឱរសា មុខតោ ជាតា ព្រហ្មជា ព្រហ្មនិម្មិតា ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“But Assalāyana, brahmin women are seen menstruating, being pregnant, giving birth, and breastfeeding. Yet even though they’re born from a brahmin womb they say: ‘Only brahmins are the best caste; other castes are inferior. Only brahmins are the light caste; other castes are dark. Only brahmins are purified, not others. Only brahmins are Brahmā’s rightful sons, born of his mouth, born of Brahmā, created by Brahmā, heirs of Brahmā.’”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, សុតំ តេ: ‘យោនកម្ពោជេសុ អញ្ញេសុ ច បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ ទ្វេវ វណ្ណា—អយ្យោ ចេវ ទាសោ ច; អយ្យោ ហុត្វា ទាសោ ហោតិ, ទាសោ ហុត្វា អយ្យោ ហោតីៜ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Have you heard that in Greece and Persia and other foreign lands there are only two classes, masters and bonded servants; and that masters may become servants, and servants masters?”
“ឯវំ, ភោ, សុតំ តំ មេ: ‘យោនកម្ពោជេសុ អញ្ញេសុ ច បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ ទ្វេវ វណ្ណា—អយ្យោ ចេវ ទាសោ ច; អយ្យោ ហុត្វា ទាសោ ហោតិ, ទាសោ ហុត្វា អយ្យោ ហោតីៜ”តិ។
“Yes, I have heard that.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ខត្តិយោវ នុ ខោ បាណាតិបាតី អទិន្នាទាយី កាមេសុមិច្ឆាចារី មុសាវាទី បិសុណវាចោ ផរុសវាចោ សម្ផប្បលាបី អភិជ្ឈាលុ ព្យាបន្នចិត្តោ មិច្ឆាទិដ្ឋិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជេយ្យ, នោ ព្រាហ្មណោ? វេស្សោវ នុ ខោ …បេ… សុទ្ទោវ នុ ខោ បាណាតិបាតី អទិន្នាទាយី កាមេសុមិច្ឆាចារី មុសាវាទី បិសុណវាចោ ផរុសវាចោ សម្ផប្បលាបី អភិជ្ឈាលុ ព្យាបន្នចិត្តោ មិច្ឆាទិដ្ឋិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជេយ្យ, នោ ព្រាហ្មណោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose a khattiya person were to kill living creatures, steal, and commit sexual misconduct; to use speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; and to be covetous, malicious, with wrong view. When their body breaks up, after death, they’d be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell. Would this happen only to an khattiya person, and not to a brahmin? Or suppose a peasant, or a menial were to act in the same way. Would that result befall only a peasant or a menial, and not to a brahmin?”
“នោ ហិទំ, ភោ គោតម។ ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បាណាតិបាតី អទិន្នាទាយី កាមេសុមិច្ឆាចារី មុសាវាទី បិសុណវាចោ ផរុសវាចោ សម្ផប្បលាបី អភិជ្ឈាលុ ព្យាបន្នចិត្តោ មិច្ឆាទិដ្ឋិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជេយ្យ។ ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បាណាតិបាតិនោ អទិន្នាទាយិនោ កាមេសុមិច្ឆាចារិនោ មុសាវាទិនោ បិសុណវាចា ផរុសវាចា សម្ផប្បលាបិនោ អភិជ្ឈាលូ ព្យាបន្នចិត្តា មិច្ឆាទិដ្ឋី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជេយ្យុន៑”តិ។
“No, Master Gotama. If they acted the same way, the same result would befall a khattiya person, a brahmin, a peasant, or a menial. For if any of the four classes were to kill living creatures, steal, and commit sexual misconduct; to use speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; and to be covetous, malicious, with wrong view, then, when their body breaks up, after death, they’d be reborn in a place of loss, a bad place, the underworld, hell.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណោវ នុ ខោ បាណាតិបាតា បដិវិរតោ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ មុសាវាទា បដិវិរតោ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ អនភិជ្ឈាលុ អព្យាបន្នចិត្តោ សម្មាទិដ្ឋិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជេយ្យ, នោ ខត្តិយោ, នោ វេស្សោ, នោ សុទ្ទោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose a brahmin were to refrain from killing living creatures, stealing, and committing sexual misconduct; from using speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; and from covetousness, malice, and wrong view. When their body breaks up, after death, they’d be reborn in a good place, a heavenly realm. Would this happen only to an brahmin, and not to a khattiya person, a peasant, or a menial?”
“នោ ហិទំ, ភោ គោតម។ ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បាណាតិបាតា បដិវិរតោ អទិន្នាទានា បដិវិរតោ កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ មុសាវាទា បដិវិរតោ បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតោ ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតោ សម្ផប្បលាបា បដិវិរតោ អនភិជ្ឈាលុ អព្យាបន្នចិត្តោ សម្មាទិដ្ឋិ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជេយ្យ។ ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម …បេ… សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បាណាតិបាតា បដិវិរតា អទិន្នាទានា បដិវិរតា កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតា មុសាវាទា បដិវិរតា បិសុណាយ វាចាយ បដិវិរតា ផរុសាយ វាចាយ បដិវិរតា សម្ផប្បលាបា បដិវិរតា អនភិជ្ឈាលូ អព្យាបន្នចិត្តា សម្មាទិដ្ឋី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជេយ្យុន៑”តិ។
“No, Master Gotama. If they acted the same way, the same result would befall a khattiya person, a brahmin, a peasant, or a menial. For if any of the four classes were to refrain from killing living creatures, stealing, and committing sexual misconduct; from using speech that’s false, divisive, harsh, or nonsensical; and from covetousness, malice, and wrong view, then, when their body breaks up, after death, they’d be reborn in a good place, a heavenly realm.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណោវ នុ ខោ បហោតិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុំ, នោ ខត្តិយោ, នោ វេស្សោ, នោ សុទ្ទោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Is only a brahmin capable of developing a heart of love, free of enmity and ill will for this region, and not a khattiya person, peasant, or menial?”
“នោ ហិទំ, ភោ គោតម។ ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បហោតិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុំ; ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម … វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម … សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម … សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បហោន្តិ អស្មិំ បទេសេ អវេរំ អព្យាពជ្ឈំ មេត្តចិត្តំ ភាវេតុន៑”តិ។
“No, Master Gotama. Aristocrats, brahmins, peasants, and menials can all do so. For all four classes are capable of developing a heart of love, free of enmity and ill will for this region.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណោវ នុ ខោ បហោតិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុំ, នោ ខត្តិយោ, នោ វេស្សោ, នោ សុទ្ទោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Is only a brahmin capable of taking some bathing paste of powdered shell, going to the river, and washing off dust and dirt, and not a khattiya person, peasant, or menial?”
“នោ ហិទំ, ភោ គោតម។ ខត្តិយោបិ ហិ, ភោ គោតម, បហោតិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុំ, ព្រាហ្មណោបិ ហិ, ភោ គោតម … វេស្សោបិ ហិ, ភោ គោតម … សុទ្ទោបិ ហិ, ភោ គោតម … សព្ពេបិ ហិ, ភោ គោតម, ចត្តារោ វណ្ណា បហោន្តិ សោត្តិសិនានិំ អាទាយ នទិំ គន្ត្វា រជោជល្លំ បវាហេតុន៑”តិ។
“No, Master Gotama. All four classes are capable of doing this.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធ រាជា ខត្តិយោ មុទ្ធាវសិត្តោ នានាជច្ចានំ បុរិសានំ បុរិសសតំ សន្និបាតេយ្យ: ‘អាយន្តុ ភោន្តោ យេ តត្ថ ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នា, សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ, អគ្គិំ អភិនិព្ពត្តេន្តុ, តេជោ បាតុករោន្តុ។ អាយន្តុ បន ភោន្តោ យេ តត្ថ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នា, សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ, អគ្គិំ អភិនិព្ពត្តេន្តុ, តេជោ បាតុករោន្តូៜតិ។
“What do you think, Assalāyana? Suppose an anointed khattiya king were to gather a hundred people born in different castes and say to them: ‘Please gentlemen, let anyone here who was born in a family of khattiya class, brahmins, or chieftains take a drill-stick made of teak, sal, frankincense wood, sandalwood, or cherry wood, light a fire and produce heat. And let anyone here who was born in a family of outcastes, hunters, bamboo-workers, chariot-makers, or waste-collectors take a drill-stick made from a dog’s drinking trough, a pig’s trough, a dustbin, or castor-oil wood, light a fire and produce heat.’
តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, យោ ឯវំ នុ ខោ សោ ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នេហិ សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ, តេជោ បាតុកតោ, សោ ឯវ នុ ខ្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច, តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ; យោ បន សោ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នេហិ សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ, តេជោ បាតុកតោ ស្វាស្ស អគ្គិ ន ចេវ អច្ចិមា ន ច វណ្ណវា ន ច បភស្សរោ, ន ច តេន សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុន៑”តិ?
What do you think, Assalāyana? Would only the fire produced by the high class people with good quality wood have flames, color, and radiance, and be usable as fire, and not the fire produced by the low class people with poor quality wood?”
“នោ ហិទំ, ភោ គោតម។ យោបិ ហិ សោ, ភោ គោតម, ខត្តិយកុលា ព្រាហ្មណកុលា រាជញ្ញកុលា ឧប្បន្នេហិ សាកស្ស វា សាលស្ស វា សលឡស្ស វា ចន្ទនស្ស វា បទុមកស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ, តេជោ បាតុកតោ ស្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច, តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ; យោបិ សោ ចណ្ឌាលកុលា នេសាទកុលា វេនកុលា រថការកុលា បុក្កុសកុលា ឧប្បន្នេហិ សាបានទោណិយា វា សូករទោណិយា វា រជកទោណិយា វា ឯរណ្ឌកដ្ឋស្ស វា ឧត្តរារណិំ អាទាយ អគ្គិ អភិនិព្ពត្តោ, តេជោ បាតុកតោ, ស្វាស្ស អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច, តេន ច សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុំ។ សព្ពោបិ ហិ, ភោ គោតម, អគ្គិ អច្ចិមា ចេវ វណ្ណវា ច បភស្សរោ ច, សព្ពេនបិ សក្កា អគ្គិនា អគ្គិករណីយំ កាតុន៑”តិ។
“No, Master Gotama. The fire produced by the high class people with good quality wood would have flames, color, and radiance, and be usable as fire, and so would the fire produced by the low class people with poor quality wood. For all fire has flames, color, and radiance, and is usable as fire.”
“ឯត្ថ, អស្សលាយន, ព្រាហ្មណានំ កិំ ពលំ, កោ អស្សាសោ យទេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមាហំសុ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណោវ សុក្កោ វណ្ណោ, កណ្ហោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណាវ សុជ្ឈន្តិ, នោ អព្រាហ្មណា; ព្រាហ្មណាវ ព្រហ្មុនោ បុត្តា ឱរសា មុខតោ ជាតា ព្រហ្មជា ព្រហ្មនិម្មិតា ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ?
“Then what is the source of the brahmins’ self-confidence and forcefulness in this matter that they make this claim?”
“កិញ្ចាបិ ភវំ គោតមោ ឯវមាហ, អថ ខ្វេត្ថ ព្រាហ្មណា ឯវមេតំ មញ្ញន្តិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜ”តិ។
“Even though you say this, still the brahmins maintain their belief.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធ ខត្តិយកុមារោ ព្រាហ្មណកញ្ញាយ សទ្ធិំ សំវាសំ កប្បេយ្យ, តេសំ សំវាសមន្វាយ បុត្តោ ជាយេថ; យោ សោ ខត្តិយកុមារេន ព្រាហ្មណកញ្ញាយ បុត្តោ ឧប្បន្នោ, សិយា សោ មាតុបិ សទិសោ បិតុបិ សទិសោ, ‘ខត្តិយោៜតិបិ វត្តព្ពោ ‘ព្រាហ្មណោៜតិបិ វត្តព្ពោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose a khattiya class boy was to sleep with a brahmin girl, and they had a child. Would that child be called a khattiya class person after the father or a brahmin after the mother?”
“យោ សោ, ភោ គោតម, ខត្តិយកុមារេន ព្រាហ្មណកញ្ញាយ បុត្តោ ឧប្បន្នោ, សិយា សោ មាតុបិ សទិសោ បិតុបិ សទិសោ, ‘ខត្តិយោៜតិបិ វត្តព្ពោ ‘ព្រាហ្មណោៜតិបិ វត្តព្ពោ”តិ។
“They could be called either.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធ ព្រាហ្មណកុមារោ ខត្តិយកញ្ញាយ សទ្ធិំ សំវាសំ កប្បេយ្យ, តេសំ សំវាសមន្វាយ បុត្តោ ជាយេថ; យោ សោ ព្រាហ្មណកុមារេន ខត្តិយកញ្ញាយ បុត្តោ ឧប្បន្នោ, សិយា សោ មាតុបិ សទិសោ បិតុបិ សទិសោ, ‘ខត្តិយោៜតិបិ វត្តព្ពោ ‘ព្រាហ្មណោៜតិបិ វត្តព្ពោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose a brahmin boy was to sleep with a khattiya class girl, and they had a child. Would that child be called a khattiya class person after the mother or a brahmin after the father?”
“យោ សោ, ភោ គោតម, ព្រាហ្មណកុមារេន ខត្តិយកញ្ញាយ បុត្តោ ឧប្បន្នោ, សិយា សោ មាតុបិ សទិសោ បិតុបិ សទិសោ, ‘ខត្តិយោៜតិបិ វត្តព្ពោ ‘ព្រាហ្មណោៜតិបិ វត្តព្ពោ”តិ។
“They could be called either.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធ វឡវំ គទ្រភេន សម្បយោជេយ្យុំ, តេសំ សម្បយោគមន្វាយ កិសោរោ ជាយេថ; យោ សោ វឡវាយ គទ្រភេន កិសោរោ ឧប្បន្នោ, សិយា សោ មាតុបិ សទិសោ បិតុបិ សទិសោ, ‘អស្សោៜតិបិ វត្តព្ពោ ‘គទ្រភោៜតិបិ វត្តព្ពោ”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose a mare were to mate with a donkey, and she gave birth to a mule. Would that mule be called a horse after the mother or a donkey after the father?”
“កុណ្ឌញ្ហិ សោ, ភោ គោតម, អស្សតរោ ហោតិ។ ឥទំ ហិស្ស, ភោ គោតម, នានាករណំ បស្សាមិ; អមុត្រ ច បនេសានំ ន កិញ្ចិ នានាករណំ បស្សាមី”តិ។
“It’s a mule, as it is a crossbreed. I see the difference in this case, but not in the previous cases.”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធាស្សុ ទ្វេ មាណវកា ភាតរោ សោទរិយា, ឯកោ អជ្ឈាយកោ ឧបនីតោ ឯកោ អនជ្ឈាយកោ អនុបនីតោ។ កមេត្ថ ព្រាហ្មណា បឋមំ ភោជេយ្យុំ សទ្ធេ វា ថាលិបាកេ វា យញ្ញេ វា បាហុនេ វា”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose there were two brahmin students who were brothers who had shared a womb. One was an educated reciter, while the other was not an educated reciter. Who would the brahmins feed first at an offering of food for ancestors, an offering of a dish of milk-rice, a sacrifice, or a feast for guests?”
“យោ សោ, ភោ គោតម, មាណវកោ អជ្ឈាយកោ ឧបនីតោ តមេត្ថ ព្រាហ្មណា បឋមំ ភោជេយ្យុំ សទ្ធេ វា ថាលិបាកេ វា យញ្ញេ វា បាហុនេ វា។ កិញ្ហិ, ភោ គោតម, អនជ្ឈាយកេ អនុបនីតេ ទិន្នំ មហប្ផលំ ភវិស្សតី”តិ?
“They’d first feed the student who was an educated reciter. For how could an offering to someone who not an educated reciter be very fruitful?”
“តំ កិំ មញ្ញសិ, អស្សលាយន, ឥធាស្សុ ទ្វេ មាណវកា ភាតរោ សោទរិយា, ឯកោ អជ្ឈាយកោ ឧបនីតោ ទុស្សីលោ បាបធម្មោ, ឯកោ អនជ្ឈាយកោ អនុបនីតោ សីលវា កល្យាណធម្មោ។ កមេត្ថ ព្រាហ្មណា បឋមំ ភោជេយ្យុំ សទ្ធេ វា ថាលិបាកេ វា យញ្ញេ វា បាហុនេ វា”តិ?
“What do you think, Assalāyana? Suppose there were two brahmin students who were brothers who had shared a womb. One was an educated reciter, but was unethical, of bad character, while the other was not an educated reciter, but was ethical and of good character. Who would the brahmins feed first?”
“យោ សោ, ភោ គោតម, មាណវកោ អនជ្ឈាយកោ អនុបនីតោ សីលវា កល្យាណធម្មោ តមេត្ថ ព្រាហ្មណា បឋមំ ភោជេយ្យុំ សទ្ធេ វា ថាលិបាកេ វា យញ្ញេ វា បាហុនេ វា។ កិញ្ហិ, ភោ គោតម, ទុស្សីលេ បាបធម្មេ ទិន្នំ មហប្ផលំ ភវិស្សតី”តិ?
“They’d first feed the student who was not an educated reciter, but was ethical and of good character. For how could an offering to someone who is unethical and of bad character be very fruitful?”
“បុព្ពេ ខោ ត្វំ, អស្សលាយន, ជាតិំ អគមាសិ; ជាតិំ គន្ត្វា មន្តេ អគមាសិ; មន្តេ គន្ត្វា តបេ អគមាសិ; តបេ គន្ត្វា ចាតុវណ្ណិំ សុទ្ធិំ បច្ចាគតោ, យមហំ បញ្ញបេមី”តិ។ ឯវំ វុត្តេ, អស្សលាយនោ មាណវោ តុណ្ហីភូតោ មង្កុភូតោ បត្តក្ខន្ធោ អធោមុខោ បជ្ឈាយន្តោ អប្បដិភានោ និសីទិ។
“Firstly you relied on birth, Assalāyana, then you switched to education, then you switched to abstemious behavior. Now you’ve come around to believing in purification for the four classes, just as I advocate.” When he said this, Assalāyana sat silent, dismayed, shoulders drooping, downcast, depressed, with nothing to say.
អថ ខោ ភគវា អស្សលាយនំ មាណវំ តុណ្ហីភូតំ មង្កុភូតំ បត្តក្ខន្ធំ អធោមុខំ បជ្ឈាយន្តំ អប្បដិភានំ វិទិត្វា អស្សលាយនំ មាណវំ ឯតទវោច:
Knowing this, the Buddha said to him:
“ភូតបុព្ពំ, អស្សលាយន, សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ អរញ្ញាយតនេ បណ្ណកុដីសុ សម្មន្តានំ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ ហោតិ: ‘ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ … បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜតិ។
“Once upon a time, Assalāyana, seven brahmin seers settled in leaf huts in a wilderness region. They had the following harmful misconception: ‘Only brahmins are the best caste; other castes are inferior. Only brahmins are the light caste; other castes are dark. Only brahmins are purified, not others. Only brahmins are Brahmā’s rightful sons, born of his mouth, born of Brahmā, created by Brahmā, heirs of Brahmā.’
អស្សោសិ ខោ, អស្សលាយន, អសិតោ ទេវលោ ឥសិ: ‘សត្តន្នំ កិរ ព្រាហ្មណិសីនំ អរញ្ញាយតនេ បណ្ណកុដីសុ សម្មន្តានំ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ—ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ …បេ… ព្រហ្មទាយាទាៜតិ។ អថ ខោ, អស្សលាយន, អសិតោ ទេវលោ ឥសិ កេសមស្សុំ កប្បេត្វា មញ្ជិដ្ឋវណ្ណានិ ទុស្សានិ និវាសេត្វា បដលិយោ ឧបាហនា អារុហិត្វា ជាតរូបមយំ ទណ្ឌំ គហេត្វា សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ បត្ថណ្ឌិលេ បាតុរហោសិ។ អថ ខោ, អស្សលាយន, អសិតោ ទេវលោ ឥសិ សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ បត្ថណ្ឌិលេ ចង្កមមានោ ឯវមាហ: ‘ហន្ទ កោ នុ ខោ ឥមេ ភវន្តោ ព្រាហ្មណិសយោ គតា; ហន្ទ កោ នុ ខោ ឥមេ ភវន្តោ ព្រាហ្មណិសយោ គតាៜតិ?
The seer Devala the Dark heard about this. So he did up his hair and beard, dressed in magenta robes, put on his boots, grasped a golden staff, and appeared in the courtyard of the seven brahmin seers. Then he wandered about the yard saying, ‘Where, oh where have those brahmin seers gone? Where, oh where have those brahmin seers gone?’
អថ ខោ, អស្សលាយន, សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ ឯតទហោសិ: ‘កោ នាយំ គាមណ្ឌលរូបោ វិយ សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ បត្ថណ្ឌិលេ ចង្កមមានោ ឯវមាហ: “ហន្ទ កោ នុ ខោ ឥមេ ភវន្តោ ព្រាហ្មណិសយោ គតា; ហន្ទ កោ នុ ខោ ឥមេ ភវន្តោ ព្រាហ្មណិសយោ គតាតិ? ហន្ទ នំ អភិសបាមា”ៜតិ។
Then those brahmin seers said, ‘Who’s this wandering about our courtyard like a cowpoke? Let’s curse him!’
អថ ខោ, អស្សលាយន, សត្ត ព្រាហ្មណិសយោ អសិតំ ទេវលំ ឥសិំ អភិសបិំសុ: ‘ភស្មា, វសល, ហោហិ; ភស្មា, វសល, ហោហីៜតិ។ យថា យថា ខោ, អស្សលាយន, សត្ត ព្រាហ្មណិសយោ អសិតំ ទេវលំ ឥសិំ អភិសបិំសុ តថា តថា អសិតោ ទេវលោ ឥសិ អភិរូបតរោ ចេវ ហោតិ ទស្សនីយតរោ ច បាសាទិកតរោ ច។
So they cursed Devala the Dark, ‘Be ashes, lowlife! Be ashes, lowlife!’ But the more the seers cursed him, the more attractive, good-looking, and lovely Devala the Dark became.
អថ ខោ, អស្សលាយន, សត្តន្នំ ព្រាហ្មណិសីនំ ឯតទហោសិ: ‘មោឃំ វត នោ តបោ, អផលំ ព្រហ្មចរិយំ។ មយញ្ហិ បុព្ពេ យំ អភិសបាម—ភស្មា, វសល, ហោហិ; ភស្មា, វសល, ហោហីតិ ភស្មាវ ភវតិ ឯកច្ចោ។ ឥមំ បន មយំ យថា យថា អភិសបាម តថា តថា អភិរូបតរោ ចេវ ហោតិ ទស្សនីយតរោ ច បាសាទិកតរោ ចាៜតិ។
Then those brahmin seers said, ‘Our fervor is in vain! Our spiritual path is fruitless! For when we used to curse someone to become ashes, ashes they became. But the more we curse this one, the more attractive, good-looking, and lovely he becomes.’
‘ន ភវន្តានំ មោឃំ តបោ, នាផលំ ព្រហ្មចរិយំ។ ឥង្ឃ ភវន្តោ, យោ មយិ មនោបទោសោ តំ បជហថាៜតិ។
‘Gentlemen, your fervor is not in vain; your spiritual path is not fruitless. Please let go of your malevolence towards me.’
‘យោ ភវតិ មនោបទោសោ តំ បជហាម។ កោ នុ ភវំ ហោតីៜតិ?
‘We let go of our malevolence towards you. But who are you, sir?’
‘សុតោ នុ ភវតំ—អសិតោ ទេវលោ ឥសីៜតិ?
‘Have you heard of the seer Devala the Dark?’
‘ឯវំ, ភោៜ។
‘Yes, sir.’
‘សោ ខ្វាហំ, ភោ, ហោមីៜតិ។ អថ ខោ, អស្សលាយន, សត្ត ព្រាហ្មណិសយោ អសិតំ ទេវលំ ឥសិំ អភិវាទេតុំ ឧបក្កមិំសុ។
‘I am he, sirs.’ Then they approached Devala and bowed to him.
អថ ខោ, អស្សលាយន, អសិតោ ទេវលោ ឥសិ សត្ត ព្រាហ្មណិសយោ ឯតទវោច: ‘សុតំ មេតំ, ភោ, សត្តន្នំ កិរ ព្រាហ្មណិសីនំ អរញ្ញាយតនេ បណ្ណកុដីសុ សម្មន្តានំ ឯវរូបំ បាបកំ ទិដ្ឋិគតំ ឧប្បន្នំ—ព្រាហ្មណោវ សេដ្ឋោ វណ្ណោ, ហីនោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណោវ សុក្កោ វណ្ណោ, កណ្ហោ អញ្ញោ វណ្ណោ; ព្រាហ្មណាវ សុជ្ឈន្តិ, នោ អព្រាហ្មណា; ព្រាហ្មណាវ ព្រហ្មុនោ បុត្តា ឱរសា មុខតោ ជាតា ព្រហ្មជា ព្រហ្មនិម្មិតា ព្រហ្មទាយាទាៜតិ។
Devala said to them, ‘I heard that when the seven brahmin seers had settled in leaf huts in a wilderness region, they had the following harmful misconception: “Only brahmins are the best caste; other castes are inferior. Only brahmins are the light caste; other castes are dark. Only brahmins are purified, not others. Only brahmins are Brahmā’s rightful sons, born of his mouth, born of Brahmā, created by Brahmā, heirs of Brahmā.”’
‘ឯវំ, ភោៜ។
‘That’s right, sir.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—យា ជនិកា មាតា ព្រាហ្មណំយេវ អគមាសិ, នោ អព្រាហ្មណន៑ៜតិ?
‘But do you know whether your birth mother only had relations with a brahmin and not with a non-brahmin?’
‘នោ ហិទំ, ភោៜ។
‘We don’t know that.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—យា ជនិកាមាតុ មាតា យាវ សត្តមា មាតុមាតាមហយុគា ព្រាហ្មណំយេវ អគមាសិ, នោ អព្រាហ្មណន៑ៜតិ?
‘But do you know whether your birth mother’s mothers back to the seventh generation only had relations with brahmins and not with non-brahmins?’
‘នោ ហិទំ, ភោៜ។
‘We don’t know that.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—យោ ជនកោ បិតា ព្រាហ្មណិំយេវ អគមាសិ, នោ អព្រាហ្មណិន៑ៜតិ?
‘But do you know whether your birth father only had relations with a brahmin woman and not with a non-brahmin?’
‘នោ ហិទំ, ភោៜ។
‘We don’t know that.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—យោ ជនកបិតុ បិតា យាវ សត្តមា បិតុបិតាមហយុគា ព្រាហ្មណិំយេវ អគមាសិ, នោ អព្រាហ្មណិន៑ៜតិ?
‘But do you know whether your birth father’s fathers back to the seventh generation only had relations with brahmins and not with non-brahmins?’
‘នោ ហិទំ, ភោៜ។
‘We don’t know that.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—យថា គព្ភស្ស អវក្កន្តិ ហោតីៜតិ?
‘But do you know how an embryo is conceived?’
‘ជានាម មយំ, ភោ—យថា គព្ភស្ស អវក្កន្តិ ហោតិ។ ឥធ មាតាបិតរោ ច សន្និបតិតា ហោន្តិ, មាតា ច ឧតុនី ហោតិ, គន្ធព្ពោ ច បច្ចុបដ្ឋិតោ ហោតិ; ឯវំ តិណ្ណំ សន្និបាតា គព្ភស្ស អវក្កន្តិ ហោតីៜតិ។
‘We do know that, sir. An embryo is conceived when these three things come together—the mother and father come together, the mother is in the fertile phase of her menstrual cycle, and the virile spirit is potent.’
‘ជានន្តិ បន ភោន្តោ—តគ្ឃ, សោ គន្ធព្ពោ ខត្តិយោ វា ព្រាហ្មណោ វា វេស្សោ វា សុទ្ទោ វាៜតិ?
‘But do you know for sure whether that virile spirit is a khattiya class person, a brahmin, a peasant, or a menial?’
‘ន មយំ, ភោ, ជានាម—តគ្ឃ សោ គន្ធព្ពោ ខត្តិយោ វា ព្រាហ្មណោ វា វេស្សោ វា សុទ្ទោ វាៜតិ។
‘We don’t know that.’
‘ឯវំ សន្តេ, ភោ, ជានាថ—កេ តុម្ហេ ហោថាៜតិ?
‘In that case, sirs, don’t you know what you are?’
‘ឯវំ សន្តេ, ភោ, ន មយំ ជានាម—កេ មយំ ហោមាៜតិ។
‘In that case, sir, we don’t know what we are.’
តេ ហិ នាម, អស្សលាយន, សត្ត ព្រាហ្មណិសយោ អសិតេន ទេវលេន ឥសិនា សកេ ជាតិវាទេ សមនុយុញ្ជីយមានា សមនុគ្គាហីយមានា សមនុភាសីយមានា ន សម្បាយិស្សន្តិ; កិំ បន ត្វំ ឯតរហិ មយា សកស្មិំ ជាតិវាទេ សមនុយុញ្ជីយមានោ សមនុគ្គាហីយមានោ សមនុភាសីយមានោ សម្បាយិស្សសិ, យេសំ ត្វំ សាចរិយកោ ន បុណ្ណោ ទព្ពិគាហោ”តិ។
So even those seven brahmin seers were stumped when pursued, pressed, and grilled by the seer Devala on their own genealogy. So how could you succeed, being grilled by me now on your own genealogy—you who have not even mastered your own tradition?”
ឯវំ វុត្តេ, អស្សលាយនោ មាណវោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “អភិក្កន្តំ, ភោ គោតម …បេ… ឧបាសកំ មំ ភវំ គោតមោ ធារេតុ អជ្ជតគ្គេ បាណុបេតំ សរណំ គតន៑”តិ។
When he had spoken, Assalāyana said to him, “Excellent, Master Gotama! … From this day forth, may Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
អស្សលាយនសុត្តំ និដ្ឋិតំ តតិយំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
