| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
ព្រហ្មយាចនកថា
Brahmayācanakathā
៧. អថ ខោ ភគវា សត្តាហស្ស អច្ចយេន តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋហិត្វា វុត្តប្បការមេតំ សព្ពំ កិច្ចំ និដ្ឋាបេត្វា រាជាយតនមូលា បុនបិ យេន អជបាលនិគ្រោធោ តេនុបសង្កមិ។ បរិវិតក្កោ ឧទបាទីតិ តស្មិំ និសិន្នមត្តស្សេវ សព្ពពុទ្ធានំ អាចិណ្ណសមាចិណ្ណោ អយំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ។ កស្មា បនាយំ សព្ពពុទ្ធានំ ឧប្បជ្ជតីតិ? ធម្មស្ស មហន្តភាវំ គរុភាវំ ភារិយភាវំ បច្ចវេក្ខណាយ ព្រហ្មុនា យាចិតេ ទេសេតុកាមតាយ ច។ ជានន្តិ ហិ ពុទ្ធា ‘‘ឯវំ បរិវិតក្កិតេ ព្រហ្មា អាគន្ត្វា ធម្មទេសនំ យាចិស្សតិ, តតោ សត្តា ធម្មេ គារវំ ឧប្បាទេស្សន្តិ, ព្រហ្មគរុកោ ហិ លោកសន្និវាសោ’’តិ។ ឥតិ ឥមេហិ ទ្វីហិ ការណេហិ អយំ វិតក្កោ ឧប្បជ្ជតីតិ។
7. Atha kho bhagavā sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā vuttappakārametaṃ sabbaṃ kiccaṃ niṭṭhāpetvā rājāyatanamūlā punapi yena ajapālanigrodho tenupasaṅkami. Parivitakko udapādīti tasmiṃ nisinnamattasseva sabbabuddhānaṃ āciṇṇasamāciṇṇo ayaṃ cetaso parivitakko udapādi. Kasmā panāyaṃ sabbabuddhānaṃ uppajjatīti? Dhammassa mahantabhāvaṃ garubhāvaṃ bhāriyabhāvaṃ paccavekkhaṇāya brahmunā yācite desetukāmatāya ca. Jānanti hi buddhā ‘‘evaṃ parivitakkite brahmā āgantvā dhammadesanaṃ yācissati, tato sattā dhamme gāravaṃ uppādessanti, brahmagaruko hi lokasannivāso’’ti. Iti imehi dvīhi kāraṇehi ayaṃ vitakko uppajjatīti.
តត្ថ អធិគតោ ខោ ម្យាយន្តិ អធិគតោ ខោ មេ អយំ។ អាលយរាមាតិ សត្តា បញ្ច កាមគុណេ អល្លីយន្តិ, តស្មា តេ ‘‘អាលយា’’តិ វុច្ចន្តិ។ តេហិ អាលយេហិ រមន្តីតិ អាលយរាមា។ អាលយេសុ រតាតិ អាលយរតា។ អាលយេសុ សុដ្ឋុមុទិតាតិ អាលយសម្មុទិតា។ យទិទន្តិ និបាតោ។ តស្ស ឋានំ សន្ធាយ ‘‘យំ ឥទ’’ន្តិ បដិច្ចសមុប្បាទំ សន្ធាយ ‘‘យោ អយ’’ន្តិ ឯវមត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។ ឥទប្បច្ចយតាបដិច្ចសមុប្បាទោតិ ឥមេសំ បច្ចយា ឥទប្បច្ចយា, ឥទប្បច្ចយាវ ឥទប្បច្ចយតា, ឥទប្បច្ចយតា ច សា បដិច្ចសមុប្បាទោ ចាតិ ឥទប្បច្ចយតាបដិច្ចសមុប្បាទោ។ សោ មមស្ស កិលមថោតិ យា អជានន្តានំ ទេសនា នាម, សោ មម កិលមថោ អស្ស; សា មម វិហេសា អស្សាតិ អត្ថោ។ ភគវន្តន្តិ ភគវតោ។ អនច្ឆរិយាតិ អនុ អច្ឆរិយា។ បដិភំសូតិ បដិភានសង្ខាតស្ស ញាណស្ស គោចរា អហេសុំ, បរិវិតក្កយិតព្ពភាវំ បាបុណិំសុ។
Tattha adhigato kho myāyanti adhigato kho me ayaṃ. Ālayarāmāti sattā pañca kāmaguṇe allīyanti, tasmā te ‘‘ālayā’’ti vuccanti. Tehi ālayehi ramantīti ālayarāmā. Ālayesu ratāti ālayaratā. Ālayesu suṭṭhumuditāti ālayasammuditā. Yadidanti nipāto. Tassa ṭhānaṃ sandhāya ‘‘yaṃ ida’’nti paṭiccasamuppādaṃ sandhāya ‘‘yo aya’’nti evamattho daṭṭhabbo. Idappaccayatāpaṭiccasamuppādoti imesaṃ paccayā idappaccayā, idappaccayāva idappaccayatā, idappaccayatā ca sā paṭiccasamuppādo cāti idappaccayatāpaṭiccasamuppādo. So mamassa kilamathoti yā ajānantānaṃ desanā nāma, so mama kilamatho assa; sā mama vihesā assāti attho. Bhagavantanti bhagavato. Anacchariyāti anu acchariyā. Paṭibhaṃsūti paṭibhānasaṅkhātassa ñāṇassa gocarā ahesuṃ, parivitakkayitabbabhāvaṃ pāpuṇiṃsu.
ហលន្តិ ឯត្ថ ហការោ និបាតមត្តោ; អលន្តិ អត្ថោ។ បកាសិតុន្តិ ទេសិតុំ។ អលំ ទានិ មេ ឥមំ កិច្ឆេន អធិគតំ ធម្មំ ទេសេតុន្តិ វុត្តំ ហោតិ។ បដិសោតគាមិន្តិ បដិសោតំ វុច្ចតិ និព្ពានំ; និព្ពានគាមិន្តិ អត្ថោ។ រាគរត្តាតិ កាមរាគភវរាគទិដ្ឋិរាគេន រត្តា។ ន ទក្ខន្តីតិ ន បស្សិស្សន្តិ។ តមោខន្ធេន អាវុដាតិ អវិជ្ជារាសិនា អជ្ឈោត្ថដា។ អប្បោស្សុក្កតាយាតិ និរុស្សុក្កភាវេន; អទេសេតុកាមតាយាតិ អត្ថោ។
Halanti ettha hakāro nipātamatto; alanti attho. Pakāsitunti desituṃ. Alaṃ dāni me imaṃ kicchena adhigataṃ dhammaṃ desetunti vuttaṃ hoti. Paṭisotagāminti paṭisotaṃ vuccati nibbānaṃ; nibbānagāminti attho. Rāgarattāti kāmarāgabhavarāgadiṭṭhirāgena rattā. Na dakkhantīti na passissanti. Tamokhandhena āvuṭāti avijjārāsinā ajjhotthaṭā. Appossukkatāyāti nirussukkabhāvena; adesetukāmatāyāti attho.
៨. យត្រ ហិ នាមាតិ យស្មិំ នាម លោកេ។ ភគវតោ បុរតោ បាតុរហោសីតិ ធម្មទេសនាយាចនត្ថំ ទសសុ ចក្កវាឡសហស្សេសុ មហាព្រហ្មានោ គហេត្វា អាគម្ម ភគវតោ បុរតោ បាតុរហោសិ ។ អប្បរជក្ខជាតិកាតិ បញ្ញាមយេ អក្ខិម្ហិ អប្បំ រាគទោសមោហរជំ ឯតេសំ ឯវំសភាវាតិ អប្បរជក្ខជាតិកា។ ភវិស្សន្តិ ធម្មស្ស អញ្ញាតារោតិ បដិវិជ្ឈិតារោ។
8.Yatra hi nāmāti yasmiṃ nāma loke. Bhagavato purato pāturahosīti dhammadesanāyācanatthaṃ dasasu cakkavāḷasahassesu mahābrahmāno gahetvā āgamma bhagavato purato pāturahosi . Apparajakkhajātikāti paññāmaye akkhimhi appaṃ rāgadosamoharajaṃ etesaṃ evaṃsabhāvāti apparajakkhajātikā. Bhavissanti dhammassa aññātāroti paṭivijjhitāro.
បាតុរហោសីតិ បាតុភវិ។ សមលេហិ ចិន្តិតោតិ រាគាទីហិ មលេហិ សមលេហិ ឆហិ សត្ថារេហិ ចិន្តិតោ។ អបាបុរេតន្តិ វិវរ ឯតំ។ អមតស្ស ទ្វារន្តិ អមតស្ស និព្ពានស្ស ទ្វារភូតំ អរិយមគ្គំ។ សុណន្តុ ធម្មំ វិមលេនានុពុទ្ធន្តិ ឥមេ សត្តា រាគាទិមលានំ អភាវតោ វិមលេន សម្មាសម្ពុទ្ធេន អនុពុទ្ធំ ចតុសច្ចធម្មំ សុណន្តុ។
Pāturahosīti pātubhavi. Samalehi cintitoti rāgādīhi malehi samalehi chahi satthārehi cintito. Apāpuretanti vivara etaṃ. Amatassa dvāranti amatassa nibbānassa dvārabhūtaṃ ariyamaggaṃ. Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhanti ime sattā rāgādimalānaṃ abhāvato vimalena sammāsambuddhena anubuddhaṃ catusaccadhammaṃ suṇantu.
សេលេ យថា បព្ពតមុទ្ធនិដ្ឋិតោតិ សេលមយេ ឯកគ្ឃនេ បព្ពតមុទ្ធនិ យថាឋិតោវ យថា ចក្ខុមា បុរិសោ សមន្តតោ ជនតំ បស្សេយ្យ, ត្វម្បិ សុមេធ សុន្ទរបញ្ញ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណេន សមន្តចក្ខុ ភគវា ធម្មមយំ បញ្ញាមយំ បាសាទមារុយ្ហ សយំ អបេតសោកោ សោកាវតិណ្ណំ ជាតិជរាភិភូតញ្ច ជនតំ អវេក្ខស្សុ ឧបធារយ។
Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhitoti selamaye ekagghane pabbatamuddhani yathāṭhitova yathā cakkhumā puriso samantato janataṃ passeyya, tvampi sumedha sundarapañña sabbaññutaññāṇena samantacakkhu bhagavā dhammamayaṃ paññāmayaṃ pāsādamāruyha sayaṃ apetasoko sokāvatiṇṇaṃ jātijarābhibhūtañca janataṃ avekkhassu upadhāraya.
ឧដ្ឋេហីតិ ភគវតោ ធម្មទេសនត្ថំ ចារិកចរណំ យាចន្តោ ភណតិ។ វីរាតិអាទីសុ ភគវា វីរិយវន្តតាយ វីរោ។ ទេវបុត្តមច្ចុកិលេសាភិសង្ខារមារានំ វិជិតត្តា វិជិតសង្គាមោ។ ជាតិកន្តារាទិនិត្ថរណសមត្ថតាយ សត្ថវាហោ។ កាមច្ឆន្ទឥណស្ស អភាវតោ អណណោ។
Uṭṭhehīti bhagavato dhammadesanatthaṃ cārikacaraṇaṃ yācanto bhaṇati. Vīrātiādīsu bhagavā vīriyavantatāya vīro. Devaputtamaccukilesābhisaṅkhāramārānaṃ vijitattā vijitasaṅgāmo. Jātikantārādinittharaṇasamatthatāya satthavāho. Kāmacchandaiṇassa abhāvato aṇaṇo.
៩. អជ្ឈេសនន្តិ យាចនំ។ ពុទ្ធចក្ខុនាតិ ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញាណេន ច អាសយានុសយញាណេន ច។ ឥមេសញ្ហិ ទ្វិន្នំ ញាណានំ ពុទ្ធចក្ខូតិ នាមំ។ អប្បរជក្ខាតិ បញ្ញាចក្ខុម្ហិ រាគាទិរជំ អប្បំ យេសំ, តេ អប្បរជក្ខា។ យេសំ តំ មហន្តំ តេ មហារជក្ខា។ យេសំ សទ្ធាទីនិ ឥន្ទ្រិយានិ តិក្ខានិ តេ តិក្ខិន្ទ្រិយា។ យេសំ តានិ មុទូនិ តេ មុទិន្ទ្រិយា។ យេសំ តេយេវ សទ្ធាទយោ អាការា សុន្ទរា តេ ស្វាការា។ យេសំ តេយេវ សទ្ធាទយោ អាការា អសុន្ទរា តេ ទ្វាការា។ យេ កថិតការណំ សល្លក្ខេន្តិ, សុខេន សក្កា ហោន្តិ វិញ្ញាបេតុំ តេ សុវិញ្ញាបយា។ យេ បរលោកញ្ច វជ្ជញ្ច ភយតោ បស្សន្តិ តេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនោ។ ឧប្បលិនិយន្តិ ឧប្បលវនេ។ ឥតរេសុបិ ឯសេវ នយោ។ អន្តោនិមុគ្គបោសីនីតិ យានិ ឧទកស្ស អន្តោ និមុគ្គានេវ បោសយន្តិ។ សមោទកំ ឋិតានីតិ ឧទកេន សមំ ឋិតានិ។ ឧទកំ អច្ចុគ្គម្ម ឋិតានីតិ ឧទកំ អតិក្កមិត្វា ឋិតានិ។
9.Ajjhesananti yācanaṃ. Buddhacakkhunāti indriyaparopariyattañāṇena ca āsayānusayañāṇena ca. Imesañhi dvinnaṃ ñāṇānaṃ buddhacakkhūti nāmaṃ. Apparajakkhāti paññācakkhumhi rāgādirajaṃ appaṃ yesaṃ, te apparajakkhā. Yesaṃ taṃ mahantaṃ te mahārajakkhā. Yesaṃ saddhādīni indriyāni tikkhāni te tikkhindriyā. Yesaṃ tāni mudūni te mudindriyā. Yesaṃ teyeva saddhādayo ākārā sundarā te svākārā. Yesaṃ teyeva saddhādayo ākārā asundarā te dvākārā. Ye kathitakāraṇaṃ sallakkhenti, sukhena sakkā honti viññāpetuṃ te suviññāpayā. Ye paralokañca vajjañca bhayato passanti te paralokavajjabhayadassāvino. Uppaliniyanti uppalavane. Itaresupi eseva nayo. Antonimuggaposīnīti yāni udakassa anto nimuggāneva posayanti. Samodakaṃ ṭhitānīti udakena samaṃ ṭhitāni. Udakaṃ accuggamma ṭhitānīti udakaṃ atikkamitvā ṭhitāni.
អបារុតាតិ វិវដា។ អមតស្ស ទ្វារាតិ អរិយមគ្គោ។ សោ ហិ អមតសង្ខាតស្ស និព្ពានស្ស ទ្វារំ។ បមុញ្ចន្តុ សទ្ធន្តិ សព្ពេ អត្តនោ សទ្ធំ បមុញ្ចន្តុ។ បច្ឆិមបទទ្វយេ អយមត្ថោ , អហញ្ហិ អត្តនោ បគុណំ សុប្បវត្តិម្បិ ឥមំ បណីតំ ឧត្តមំ ធម្មំ កាយវាចាកិលមថសញ្ញី ហុត្វា មនុជេសុ ទេវមនុស្សេសុ ន ភាសិន្តិ។
Apārutāti vivaṭā. Amatassa dvārāti ariyamaggo. So hi amatasaṅkhātassa nibbānassa dvāraṃ. Pamuñcantu saddhanti sabbe attano saddhaṃ pamuñcantu. Pacchimapadadvaye ayamattho , ahañhi attano paguṇaṃ suppavattimpi imaṃ paṇītaṃ uttamaṃ dhammaṃ kāyavācākilamathasaññī hutvā manujesu devamanussesu na bhāsinti.
ព្រហ្មយាចនកថា និដ្ឋិតា។
Brahmayācanakathā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៥. ព្រហ្មយាចនកថា • 5. Brahmayācanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៥. ព្រហ្មយាចនកថា • 5. Brahmayācanakathā
