| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
បញ្ចវគ្គិយកថា
Pañcavaggiyakathā
១០. បណ្ឌិតោតិ បណ្ឌិច្ចេន សមន្នាគតោ។ ព្យត្តោតិ វេយ្យត្តិយេន សមន្នាគតោ។ មេធាវីតិ ឋានុប្បត្តិយា បញ្ញាយ សមន្នាគតោ។ អប្បរជក្ខជាតិកោតិ សមាបត្តិយា វិក្ខម្ភិតត្តា និក្កិលេសជាតិកោ វិសុទ្ធសត្តោ។ អាជានិស្សតីតិ សល្លក្ខេស្សតិ បដិវិជ្ឈិស្សតិ។ ភគវតោបិ ខោ ញាណំ ឧទបាទីតិ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណំ ឧប្បជ្ជិ ‘‘ឥតោ សត្តមទិវសមត្ថកេ កាលំកត្វា អាកិញ្ចញ្ញាយតនេ និព្ពត្តោ’’តិ។ មហាជានិយោតិ សត្តទិវសព្ភន្តរេ បត្តព្ពមគ្គផលតោ បរិហីនត្តា មហតី ជានិ អស្សាតិ មហាជានិយោ អក្ខណេ និព្ពត្តត្តា។ អភិទោសកាលំកតោតិ ហិយ្យោ កាលំកតោ, សោបិ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនេ និព្ពត្តោតិ អទ្ទស។ ពហូការាតិ ពហូបការា។ បធានបហិតត្តំ ឧបដ្ឋហិំសូតិ បធានត្ថាយ បេសិតត្តភាវំ មុខោទកទានាទិនា ឧបដ្ឋហិំសុ។
10.Paṇḍitoti paṇḍiccena samannāgato. Byattoti veyyattiyena samannāgato. Medhāvīti ṭhānuppattiyā paññāya samannāgato. Apparajakkhajātikoti samāpattiyā vikkhambhitattā nikkilesajātiko visuddhasatto. Ājānissatīti sallakkhessati paṭivijjhissati. Bhagavatopi kho ñāṇaṃ udapādīti sabbaññutaññāṇaṃ uppajji ‘‘ito sattamadivasamatthake kālaṃkatvā ākiñcaññāyatane nibbatto’’ti. Mahājāniyoti sattadivasabbhantare pattabbamaggaphalato parihīnattā mahatī jāni assāti mahājāniyo akkhaṇe nibbattattā. Abhidosakālaṃkatoti hiyyo kālaṃkato, sopi nevasaññānāsaññāyatane nibbattoti addasa. Bahūkārāti bahūpakārā. Padhānapahitattaṃ upaṭṭhahiṃsūti padhānatthāya pesitattabhāvaṃ mukhodakadānādinā upaṭṭhahiṃsu.
១១. អន្តរា ច គយំ អន្តរា ច ពោធិន្តិ ឧបកោ ពោធិមណ្ឌស្ស ច គយាយ ច អន្តរេ ភគវន្តំ អទ្ទស។ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នន្តិ អទ្ធានមគ្គំ បដិបន្នំ។
11.Antarā ca gayaṃ antarā ca bodhinti upako bodhimaṇḍassa ca gayāya ca antare bhagavantaṃ addasa. Addhānamaggappaṭipannanti addhānamaggaṃ paṭipannaṃ.
សព្ពាភិភូតិ សព្ពំ តេភូមកធម្មំ អភិភវិត្វា ឋិតោ។ សព្ពវិទូតិ សព្ពំ ចតុភូមកធម្មំ អវេទិំ អញ្ញាសិំ។ សព្ពេសុ ធម្មេសុ អនូបលិត្តោតិ សព្ពេសុ តេភូមកធម្មេសុ កិលេសលេបេន អលិត្តោ។ សព្ពញ្ជហោតិ សព្ពំ តេភូមកធម្មំ ជហិត្វា ឋិតោ។ តណ្ហក្ខយេ វិមុត្តោតិ តណ្ហក្ខយេ និព្ពានេ អារម្មណតោ វិមុត្តោ។ សយំ អភិញ្ញាយាតិ សព្ពំ ចតុភូមកធម្មំ អត្តនាវ ជានិត្វា។ កមុទ្ទិសេយ្យន្តិ កំ អញ្ញំ ‘‘អយំ មេ អាចរិយោ’’តិ ឧទ្ទិសេយ្យំ។
Sabbābhibhūti sabbaṃ tebhūmakadhammaṃ abhibhavitvā ṭhito. Sabbavidūti sabbaṃ catubhūmakadhammaṃ avediṃ aññāsiṃ. Sabbesu dhammesu anūpalittoti sabbesu tebhūmakadhammesu kilesalepena alitto. Sabbañjahoti sabbaṃ tebhūmakadhammaṃ jahitvā ṭhito. Taṇhakkhaye vimuttoti taṇhakkhaye nibbāne ārammaṇato vimutto. Sayaṃ abhiññāyāti sabbaṃ catubhūmakadhammaṃ attanāva jānitvā. Kamuddiseyyanti kaṃ aññaṃ ‘‘ayaṃ me ācariyo’’ti uddiseyyaṃ.
ន មេ អាចរិយោ អត្ថីតិ លោកុត្តរធម្មេ មយ្ហំ អាចរិយោ នាម នត្ថិ។ នត្ថិ មេ បដិបុគ្គលោតិ មយ្ហំ បដិភាគបុគ្គលោ នាម នត្ថិ។ សីតិភូតោតិ សព្ពកិលេសគ្គិនិព្ពាបនេន សីតិភូតោ។ កិលេសានំយេវ និព្ពុតត្តា និព្ពុតោ។
Na me ācariyo atthīti lokuttaradhamme mayhaṃ ācariyo nāma natthi. Natthi me paṭipuggaloti mayhaṃ paṭibhāgapuggalo nāma natthi. Sītibhūtoti sabbakilesagginibbāpanena sītibhūto. Kilesānaṃyeva nibbutattā nibbuto.
កាសីនំ បុរន្តិ កាសិរដ្ឋេ នគរំ។ អាហញ្ឆំ អមតទុន្ទុភិន្តិ ធម្មចក្កប្បដិលាភាយ អមតភេរិំ បហរិស្សាមីតិ គច្ឆាមិ។
Kāsīnaṃpuranti kāsiraṭṭhe nagaraṃ. Āhañchaṃ amatadundubhinti dhammacakkappaṭilābhāya amatabheriṃ paharissāmīti gacchāmi.
អរហសិ អនន្តជិនោតិ អនន្តជិនោ ភវិតុំ យុត្តោ។ ហុបេយ្យបាវុសោតិ អាវុសោ ឯវម្បិ នាម ភវេយ្យ។ សីសំ ឱកម្បេត្វាតិ សីសំ ចាលេត្វា។
Arahasi anantajinoti anantajino bhavituṃ yutto. Hupeyyapāvusoti āvuso evampi nāma bhaveyya. Sīsaṃ okampetvāti sīsaṃ cāletvā.
១២. សណ្ឋបេសុន្តិ កតិកំ អកំសុ។ ពាហុល្លិកោតិ ចីវរពាហុល្លាទីនំ អត្ថាយ បដិបន្នោ។ បធានវិព្ភន្តោតិ បធានតោ វិព្ភន្តោ ភដ្ឋោ បរិហីនោ។ អាវត្តោ ពាហុល្លាយាតិ ចីវរាទិពហុលភាវត្ថាយ អាវត្តោ។ ឱទហថ ភិក្ខវេ សោតន្តិ ឧបនេថ ភិក្ខវេ សោតំ; សោតិន្ទ្រិយំ ធម្មសវនត្ថំ អភិមុខំ ករោថាតិ អត្ថោ។ អមតមធិគតន្តិ អមតំ និព្ពានំ មយា អធិគតន្តិ ទស្សេតិ។ ឥរិយាយាតិ ទុក្ករឥរិយាយ។ បដិបទាយាតិ ទុក្ករបដិបទាយ។ អភិជានាថ មេ នោតិ អភិជានាថ នុ មេ សមនុបស្សថ។ ឯវរូបំ ភាសិតមេតន្តិ ឯតំ ឯវរូបំ វាក្យំ ភាសិតន្តិ អត្ថោ។ អសក្ខិ ខោ ភគវា បញ្ចវគ្គិយេ ភិក្ខូ សញ្ញាបេតុន្តិ ‘‘អហំ ពុទ្ធោ’’តិ ជានាបេតុំ អសក្ខិ។
12.Saṇṭhapesunti katikaṃ akaṃsu. Bāhullikoti cīvarabāhullādīnaṃ atthāya paṭipanno. Padhānavibbhantoti padhānato vibbhanto bhaṭṭho parihīno. Āvatto bāhullāyāti cīvarādibahulabhāvatthāya āvatto. Odahatha bhikkhave sotanti upanetha bhikkhave sotaṃ; sotindriyaṃ dhammasavanatthaṃ abhimukhaṃ karothāti attho. Amatamadhigatanti amataṃ nibbānaṃ mayā adhigatanti dasseti. Iriyāyāti dukkarairiyāya. Paṭipadāyāti dukkarapaṭipadāya. Abhijānātha me noti abhijānātha nu me samanupassatha. Evarūpaṃ bhāsitametanti etaṃ evarūpaṃ vākyaṃ bhāsitanti attho. Asakkhi kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū saññāpetunti ‘‘ahaṃ buddho’’ti jānāpetuṃ asakkhi.
១៣. ចក្ខុករណីតិ បញ្ញាចក្ខុំ សន្ធាយាហ។ ឥតោ បរំ សព្ពំ បទត្ថតោ ឧត្តានមេវ។ អធិប្បាយានុសន្ធិយោជនាទិភេទតោ បន បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមដ្ឋកថាយំ វុត្តនយេន វេទិតព្ពំ។ ឥតោ បដ្ឋាយ ហិ អតិវិត្ថារភីរុកស្ស មហាជនស្ស ចិត្តំ អនុរក្ខន្តា សុត្តន្តកថំ អវណ្ណយិត្វា វិនយកថំយេវ វណ្ណយិស្សាម។
13.Cakkhukaraṇīti paññācakkhuṃ sandhāyāha. Ito paraṃ sabbaṃ padatthato uttānameva. Adhippāyānusandhiyojanādibhedato pana papañcasūdaniyā majjhimaṭṭhakathāyaṃ vuttanayena veditabbaṃ. Ito paṭṭhāya hi ativitthārabhīrukassa mahājanassa cittaṃ anurakkhantā suttantakathaṃ avaṇṇayitvā vinayakathaṃyeva vaṇṇayissāma.
១៨. សាវ តស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទា អហោសីតិ អាសាឡ្ហីបុណ្ណមាយ អដ្ឋារសហិ ទេវតាកោដីហិ សទ្ធិំ សោតាបត្តិផលេ បតិដ្ឋិតស្ស ‘‘ឯហិ ភិក្ខូ’’តិ ភគវតោ វចនេន អភិនិប្ផន្នា សាវ តស្ស អាយស្មតោ ឯហិភិក្ខូបសម្បទា អហោសិ។
18.Sāva tassa āyasmato upasampadā ahosīti āsāḷhīpuṇṇamāya aṭṭhārasahi devatākoṭīhi saddhiṃ sotāpattiphale patiṭṭhitassa ‘‘ehi bhikkhū’’ti bhagavato vacanena abhinipphannā sāva tassa āyasmato ehibhikkhūpasampadā ahosi.
១៩. អថ ខោ អាយស្មតោ ច វប្បស្សាតិ អាទិម្ហិ វប្បត្ថេរស្ស បាដិបទទិវសេ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ, ភទ្ទិយត្ថេរស្ស ទុតិយទិវសេ, មហានាមត្ថេរស្ស តតិយទិវសេ, អស្សជិត្ថេរស្ស ចតុត្ថិយន្តិ។ ឥមេសញ្ច បន ភិក្ខូនំ កម្មដ្ឋានេសុ ឧប្បន្នមលវិសោធនត្ថំ ភគវា អន្តោវិហារេយេវ អហោសិ។ ឧប្បន្នេ ឧប្បន្នេ កម្មដ្ឋានមលេ អាកាសេន គន្ត្វា មលំ វិនោទេសិ។ បក្ខស្ស បន បញ្ចមិយំ សព្ពេ តេ ឯកតោ សន្និបាតេត្វា អនត្តសុត្តេន ឱវទិ។ តេន វុត្តំ ‘‘អថ ខោ ភគវា បញ្ចវគ្គិយេ’’តិអាទិ។
19.Atha kho āyasmato ca vappassāti ādimhi vappattherassa pāṭipadadivase dhammacakkhuṃ udapādi, bhaddiyattherassa dutiyadivase, mahānāmattherassa tatiyadivase, assajittherassa catutthiyanti. Imesañca pana bhikkhūnaṃ kammaṭṭhānesu uppannamalavisodhanatthaṃ bhagavā antovihāreyeva ahosi. Uppanne uppanne kammaṭṭhānamale ākāsena gantvā malaṃ vinodesi. Pakkhassa pana pañcamiyaṃ sabbe te ekato sannipātetvā anattasuttena ovadi. Tena vuttaṃ ‘‘atha kho bhagavā pañcavaggiye’’tiādi.
២៤. តេន ខោ បន សមយេន ឆ លោកេ អរហន្តោ ហោន្តីតិ បញ្ចមិយា បក្ខស្ស លោកស្មិំ ឆ មនុស្សា អរហន្តោ ហោន្តីតិ អត្ថោ។
24.Tenakho pana samayena cha loke arahanto hontīti pañcamiyā pakkhassa lokasmiṃ cha manussā arahanto hontīti attho.
បញ្ចវគ្គិយកថា និដ្ឋិតា។
Pañcavaggiyakathā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៦. បញ្ចវគ្គិយកថា • 6. Pañcavaggiyakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā
បញ្ចវគ្គិយកថាវណ្ណនា • Pañcavaggiyakathāvaṇṇanā
ធម្មចក្កប្បវត្តនសុត្តវណ្ណនា • Dhammacakkappavattanasuttavaṇṇanā
អនត្តលក្ខណសុត្តវណ្ណនា • Anattalakkhaṇasuttavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / បញ្ចវគ្គិយកថាវណ្ណនា • Pañcavaggiyakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / បញ្ចវគ្គិយកថាវណ្ណនា • Pañcavaggiyakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៦. បញ្ចវគ្គិយកថា • 6. Pañcavaggiyakathā
