| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
៥. ព្រហ្មយាចនកថា
5. Brahmayācanakathā
៧. 1 អថ ខោ ភគវា សត្តាហស្ស អច្ចយេន តម្ហា សមាធិម្ហា វុដ្ឋហិត្វា រាជាយតនមូលា យេន អជបាលនិគ្រោធោ តេនុបសង្កមិ។ តត្រ សុទំ ភគវា អជបាលនិគ្រោធមូលេ វិហរតិ។ អថ ខោ ភគវតោ រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘‘អធិគតោ ខោ ម្យាយំ ធម្មោ គម្ភីរោ ទុទ្ទសោ ទុរនុពោធោ សន្តោ បណីតោ អតក្កាវចរោ និបុណោ បណ្ឌិតវេទនីយោ។ អាលយរាមា ខោ បនាយំ បជា អាលយរតា អាលយសម្មុទិតា។ អាលយរាមាយ ខោ បន បជាយ អាលយរតាយ អាលយសម្មុទិតាយ ទុទ្ទសំ ឥទំ ឋានំ យទិទំ ឥទប្បច្ចយតាបអច្ចសមុប្បាទោ; ឥទម្បិ ខោ ឋានំ សុទុទ្ទសំ យទិទំ សព្ពសង្ខារសមថោ សព្ពូបធិបដិនិស្សគ្គោ តណ្ហាក្ខយោ វិរាគោ និរោធោ និព្ពានំ។ អហញ្ចេវ ខោ បន ធម្មំ ទេសេយ្យំ, បរេ ច មេ ន អាជានេយ្យុំ, សោ មមស្ស កិលមថោ, សា មមស្ស វិហេសា’’តិ។ អបិស្សុ ភគវន្តំ ឥមា អនច្ឆរិយា គាថាយោ បដិភំសុ បុព្ពេ អស្សុតបុព្ពា –
7.2 Atha kho bhagavā sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rājāyatanamūlā yena ajapālanigrodho tenupasaṅkami. Tatra sudaṃ bhagavā ajapālanigrodhamūle viharati. Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo. Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā. Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatāpaaccasamuppādo; idampi kho ṭhānaṃ sududdasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ahañceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ, pare ca me na ājāneyyuṃ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’’ti. Apissu bhagavantaṃ imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā –
‘‘កិច្ឆេន មេ អធិគតំ, ហលំ ទានិ បកាសិតុំ;
‘‘Kicchena me adhigataṃ, halaṃ dāni pakāsituṃ;
រាគទោសបរេតេហិ, នាយំ ធម្មោ សុសម្ពុធោ។
Rāgadosaparetehi, nāyaṃ dhammo susambudho.
‘‘បដិសោតគាមិំ និបុណំ, គម្ភីរំ ទុទ្ទសំ អណុំ;
‘‘Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ, gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ;
ឥតិហ ភគវតោ បដិសញ្ចិក្ខតោ អប្បោស្សុក្កតាយ ចិត្តំ នមតិ, នោ ធម្មទេសនាយ។
Itiha bhagavato paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṃ namati, no dhammadesanāya.
៨. អថ ខោ ព្រហ្មុនោ សហម្បតិស្ស ភគវតោ ចេតសា ចេតោបរិវិតក្កមញ្ញាយ ឯតទហោសិ – ‘‘នស្សតិ វត ភោ លោកោ, វិនស្សតិ វត ភោ លោកោ, យត្រ ហិ នាម តថាគតស្ស អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស អប្បោស្សុក្កតាយ ចិត្តំ នមតិ 5, នោ ធម្មទេសនាយា’’តិ។ អថ ខោ ព្រហ្មា សហម្បតិ – សេយ្យថាបិ នាម ពលវា បុរិសោ សមិញ្ជិតំ វា ពាហំ បសារេយ្យ, បសារិតំ វា ពាហំ សមិញ្ជេយ្យ ឯវមេវ – ព្រហ្មលោកេ អន្តរហិតោ ភគវតោ បុរតោ បាតុរហោសិ។ អថ ខោ ព្រហ្មា សហម្បតិ ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ទក្ខិណជាណុមណ្ឌលំ បថវិយំ និហន្ត្វា យេន ភគវា តេនញ្ជលិំ បណាមេត្វា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ទេសេតុ, ភន្តេ, ភគវា ធម្មំ, ទេសេតុ សុគតោ ធម្មំ។ សន្តិ សត្តា អប្បរជក្ខជាតិកា, អស្សវនតា ធម្មស្ស បរិហាយន្តិ , ភវិស្សន្តិ ធម្មស្ស អញ្ញាតារោ’’តិ។ ឥទមវោច ព្រហ្មា សហម្បតិ, ឥទំ វត្វាន អថាបរំ ឯតទវោច –
8. Atha kho brahmuno sahampatissa bhagavato cetasā cetoparivitakkamaññāya etadahosi – ‘‘nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko, yatra hi nāma tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṃ namati 6, no dhammadesanāyā’’ti. Atha kho brahmā sahampati – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva – brahmaloke antarahito bhagavato purato pāturahosi. Atha kho brahmā sahampati ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṃ pathaviyaṃ nihantvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘desetu, bhante, bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ. Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti , bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti. Idamavoca brahmā sahampati, idaṃ vatvāna athāparaṃ etadavoca –
‘‘បាតុរហោសិ មគធេសុ បុព្ពេ;
‘‘Pāturahosi magadhesu pubbe;
ធម្មោ អសុទ្ធោ សមលេហិ ចិន្តិតោ;
Dhammo asuddho samalehi cintito;
សុណន្តុ ធម្មំ វិមលេនានុពុទ្ធំ។
Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ.
‘‘សេលេ យថា បព្ពតមុទ្ធនិដ្ឋិតោ;
‘‘Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito;
យថាបិ បស្សេ ជនតំ សមន្តតោ;
Yathāpi passe janataṃ samantato;
តថូបមំ ធម្មមយំ សុមេធ;
Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedha;
បាសាទមារុយ្ហ សមន្តចក្ខុ;
Pāsādamāruyha samantacakkhu;
សោកាវតិណ្ណំ ជនតមបេតសោកោ;
Sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko;
អវេក្ខស្សុ ជាតិជរាភិភូតំ។
Avekkhassu jātijarābhibhūtaṃ.
‘‘ឧដ្ឋេហិ វីរ វិជិតសង្គាម;
‘‘Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma;
អញ្ញាតារោ ភវិស្សន្តី’’តិ។
Aññātāro bhavissantī’’ti.
13 [ ឯវំ វុត្តេ ភគវា ព្រហ្មានំ សហម្បតិំ ឯតទវោច – ‘‘មយ្ហម្បិ ខោ, ព្រហ្មេ, ឯតទហោសិ – ‘អធិគតោ ខោ ម្យាយំ ធម្មោ គម្ភីរោ ទុទ្ទសោ ទុរនុពោធោ សន្តោ បណីតោ អតក្កាវចរោ និបុណោ បណ្ឌិតវេទនីយោ។ អាលយរាមា ខោ បនាយំ បជា អាលយរតា អាលយសម្មុទិតា។ អាលយរាមាយ ខោ បន បជាយ អាលយរតាយ អាលយសម្មុទិតាយ ទុទ្ទសំ ឥទំ ឋានំ យទិទំ ឥទប្បច្ចយតាបដិច្ចសមុប្បាទោ; ឥទម្បិ ខោ ឋានំ សុទុទ្ទសំ យទិទំ សព្ពសង្ខារសមថោ សព្ពូបធិបដិនិស្សគ្គោ តណ្ហាក្ខយោ វិរាគោ និរោធោ និព្ពានំ។ អហញ្ចេវ ខោ បន ធម្មំ ទេសេយ្យំ, បរេ ច មេ ន អាជានេយ្យុំ, សោ មមស្ស កិលមថោ, សា មមស្ស វិហេសា’តិ។ អបិស្សុ មំ, ព្រហ្មេ, ឥមា អនច្ឆរិយា គាថាយោ បដិភំសុ បុព្ពេ អស្សុតបុព្ពា –
14 [ Evaṃ vutte bhagavā brahmānaṃ sahampatiṃ etadavoca – ‘‘mayhampi kho, brahme, etadahosi – ‘adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo. Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā. Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo; idampi kho ṭhānaṃ sududdasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ahañceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ, pare ca me na ājāneyyuṃ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti. Apissu maṃ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā –
‘កិច្ឆេន មេ អធិគតំ, ហលំ ទានិ បកាសិតុំ;
‘Kicchena me adhigataṃ, halaṃ dāni pakāsituṃ;
រាគទោសបរេតេហិ, នាយំ ធម្មោ សុសម្ពុធោ។
Rāgadosaparetehi, nāyaṃ dhammo susambudho.
‘បដិសោតគាមិំ និបុណំ, គម្ភីរំ ទុទ្ទសំ អណុំ;
‘Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ, gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ;
រាគរត្តា ន ទក្ខន្តិ, តមោខន្ធេន អាវុដា’តិ។
Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭā’ti.
ឥតិហ មេ, ព្រហ្មេ, បដិសញ្ចិក្ខតោ អប្បោស្សុក្កតាយ ចិត្តំ នមតិ នោ ធម្មទេសនាយា’’តិ។
Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṃ namati no dhammadesanāyā’’ti.
ទុតិយម្បិ ខោ ព្រហ្មា សហម្បតិ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ទេសេតុ, ភន្តេ, ភគវា ធម្មំ, ទេសេតុ សុគតោ ធម្មំ; សន្តិ សត្តា អប្បរជក្ខជាតិកា, អស្សវនតា ធម្មស្ស បរិហាយន្តិ, ភវិស្សន្តិ ធម្មស្ស អញ្ញាតារោ’’តិ។ ឥទមវោច ព្រហ្មា សហម្បតិ, ឥទំ វត្វាន អថាបរំ ឯតទវោច –
Dutiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘desetu, bhante, bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ; santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti. Idamavoca brahmā sahampati, idaṃ vatvāna athāparaṃ etadavoca –
‘‘បាតុរហោសិ មគធេសុ បុព្ពេ;
‘‘Pāturahosi magadhesu pubbe;
ធម្មោ អសុទ្ធោ សមលេហិ ចិន្តិតោ;
Dhammo asuddho samalehi cintito;
អបាបុរេតំ អមតស្ស ទ្វារំ;
Apāpuretaṃ amatassa dvāraṃ;
សុណន្តុ ធម្មំ វិមលេនានុពុទ្ធំ។
Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ.
‘‘សេលេ យថា បព្ពតមុទ្ធនិដ្ឋិតោ;
‘‘Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito;
យថាបិ បស្សេ ជនតំ សមន្តតោ;
Yathāpi passe janataṃ samantato;
តថូបមំ ធម្មមយំ សុមេធ;
Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedha;
បាសាទមារុយ្ហ សមន្តចក្ខុ;
Pāsādamāruyha samantacakkhu;
សោកាវតិណ្ណំ ជនតមបេតសោកោ;
Sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko;
អវេក្ខស្សុ ជាតិជរាភិភូតំ។
Avekkhassu jātijarābhibhūtaṃ.
‘‘ឧដ្ឋេហិ វីរ វិជិតសង្គាម;
‘‘Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma;
សត្ថវាហ អណណ វិចរ លោកេ;
Satthavāha aṇaṇa vicara loke;
ទេសស្សុ ភគវា ធម្មំ;
Desassu bhagavā dhammaṃ;
អញ្ញាតារោ ភវិស្សន្តី’’តិ។
Aññātāro bhavissantī’’ti.
ទុតិយម្បិ ខោ ភគវា ព្រហ្មានំ សហម្បតិំ ឯតទវោច – ‘‘មយ្ហម្បិ ខោ, ព្រហ្មេ, ឯតទហោសិ – ‘អធិគតោ ខោ ម្យាយំ ធម្មោ គម្ភីរោ ទុទ្ទសោ ទុរនុពោធោ សន្តោ បណីតោ អតក្កាវចរោ និបុណោ បណ្ឌិតវេទនីយោ។ អាលយរាមា ខោ បនាយំ បជា អាលយរតា អាលយសម្មុទិតា។ អាលយរាមាយ ខោ បន បជាយ អាលយរតាយ អាលយសម្មុទិតាយ ទុទ្ទសំ ឥទំ ឋានំ យទិទំ ឥទប្បច្ចយតាបដិច្ចសមុប្បាទោ; ឥទម្បិ ខោ ឋានំ សុទុទ្ទសំ យទិទំ សព្ពសង្ខារសមថោ សព្ពូបធិបដិនិស្សគ្គោ តណ្ហាក្ខយោ វិរាគោ និរោធោ និព្ពានំ។ អហញ្ចេវ ខោ បន ធម្មំ ទេសេយ្យំ, បរេ ច មេ ន អាជានេយ្យុំ, សោ មមស្ស កិលមថោ, សា មមស្ស វិហេសា’តិ។ អបិស្សុ មំ, ព្រហ្មេ, ឥមា អនច្ឆរិយា គាថាយោ បដិភំសុ បុព្ពេ អស្សុតបុព្ពា –
Dutiyampi kho bhagavā brahmānaṃ sahampatiṃ etadavoca – ‘‘mayhampi kho, brahme, etadahosi – ‘adhigato kho myāyaṃ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo. Ālayarāmā kho panāyaṃ pajā ālayaratā ālayasammuditā. Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṃ idaṃ ṭhānaṃ yadidaṃ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo; idampi kho ṭhānaṃ sududdasaṃ yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ahañceva kho pana dhammaṃ deseyyaṃ, pare ca me na ājāneyyuṃ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti. Apissu maṃ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṃsu pubbe assutapubbā –
‘កិច្ឆេន មេ អធិគតំ, ហលំ ទានិ បកាសិតុំ;
‘Kicchena me adhigataṃ, halaṃ dāni pakāsituṃ;
រាគទោសបរេតេហិ, នាយំ ធម្មោ សុសម្ពុធោ។
Rāgadosaparetehi, nāyaṃ dhammo susambudho.
‘បដិសោតគាមិំ និបុណំ, គម្ភីរំ ទុទ្ទសំ អណុំ;
‘Paṭisotagāmiṃ nipuṇaṃ, gambhīraṃ duddasaṃ aṇuṃ;
រាគរត្តា ន ទក្ខន្តិ, តមោខន្ធេន អាវុដា’តិ។
Rāgarattā na dakkhanti, tamokhandhena āvuṭā’ti.
ឥតិហ មេ, ព្រហ្មេ, បដិសញ្ចិក្ខតោ អប្បោស្សុក្កតាយ ចិត្តំ នមតិ, នោ ធម្មទេសនាយា’’តិ។
Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṃ namati, no dhammadesanāyā’’ti.
តតិយម្បិ ខោ ព្រហ្មា សហម្បតិ ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ទេសេតុ, ភន្តេ, ភគវា ធម្មំ, ទេសេតុ សុគតោ ធម្មំ។ សន្តិ សត្តា អប្បរជក្ខជាតិកា, អស្សវនតា ធម្មស្ស បរិហាយន្តិ, ភវិស្សន្តិ ធម្មស្ស អញ្ញាតារោ’’តិ។ ឥទមវោច ព្រហ្មា សហម្បតិ, ឥទំ វត្វាន អថាបរំ ឯតទវោច –
Tatiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘desetu, bhante, bhagavā dhammaṃ, desetu sugato dhammaṃ. Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro’’ti. Idamavoca brahmā sahampati, idaṃ vatvāna athāparaṃ etadavoca –
‘‘បាតុរហោសិ មគធេសុ បុព្ពេ;
‘‘Pāturahosi magadhesu pubbe;
ធម្មោ អសុទ្ធោ សមលេហិ ចិន្តិតោ;
Dhammo asuddho samalehi cintito;
អបាបុរេតំ អមតស្ស ទ្វារំ;
Apāpuretaṃ amatassa dvāraṃ;
សុណន្តុ ធម្មំ វិមលេនានុពុទ្ធំ។
Suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhaṃ.
‘‘សេលេ យថា បព្ពតមុទ្ធនិដ្ឋិតោ;
‘‘Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito;
យថាបិ បស្សេ ជនតំ សមន្តតោ;
Yathāpi passe janataṃ samantato;
តថូបមំ ធម្មមយំ សុមេធ;
Tathūpamaṃ dhammamayaṃ sumedha;
បាសាទមារុយ្ហ សមន្តចក្ខុ;
Pāsādamāruyha samantacakkhu;
សោកាវតិណ្ណំ ជនតមបេតសោកោ;
Sokāvatiṇṇaṃ janatamapetasoko;
អវេក្ខស្សុ ជាតិជរាភិភូតំ។
Avekkhassu jātijarābhibhūtaṃ.
‘‘ឧដ្ឋេហិ វីរ វិជិតសង្គាម;
‘‘Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma;
សត្ថវាហ អណណ វិចរ លោកេ;
Satthavāha aṇaṇa vicara loke;
ទេសស្សុ ភគវា ធម្មំ;
Desassu bhagavā dhammaṃ;
អញ្ញាតារោ ភវិស្សន្តី’’តិ។
Aññātāro bhavissantī’’ti.
៩. អថ ខោ ភគវា ព្រហ្មុនោ ច អជ្ឈេសនំ វិទិត្វា សត្តេសុ ច ការុញ្ញតំ បដិច្ច ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេសិ។ អទ្ទសា ខោ ភគវា ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេន្តោ សត្តេ អប្បរជក្ខេ មហារជក្ខេ តិក្ខិន្ទ្រិយេ មុទិន្ទ្រិយេ ស្វាការេ ទ្វាការេ សុវិញ្ញាបយេ ទុវិញ្ញាបយេ, អប្បេកច្ចេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនេ 15 វិហរន្តេ, អប្បេកច្ចេ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនេ វិហរន្តេ។ សេយ្យថាបិ នាម ឧប្បលិនិយំ វា បទុមិនិយំ វា បុណ្ឌរីកិនិយំ វា អប្បេកច្ចានិ ឧប្បលានិ វា បទុមានិ វា បុណ្ឌរីកានិ វា ឧទកេ ជាតានិ ឧទកេ សំវឌ្ឍានិ ឧទកានុគ្គតានិ អន្តោ និមុគ្គបោសីនិ , អប្បេកច្ចានិ ឧប្បលានិ វា បទុមានិ វា បុណ្ឌរីកានិ វា ឧទកេ ជាតានិ ឧទកេ សំវឌ្ឍានិ សមោទកំ ឋិតានិ, អប្បេកច្ចានិ ឧប្បលានិ វា បទុមានិ វា បុណ្ឌរីកានិ វា ឧទកេ ជាតានិ ឧទកេ សំវឌ្ឍានិ ឧទកំ អច្ចុគ្គម្ម ឋិតានិ 16 អនុបលិត្តានិ ឧទកេន, ឯវមេវំ ភគវា ពុទ្ធចក្ខុនា លោកំ វោលោកេន្តោ អទ្ទស សត្តេ អប្បរជក្ខេ មហារជក្ខេ តិក្ខិន្ទ្រិយេ មុទិន្ទ្រិយេ ស្វាការេ ទ្វាការេ សុវិញ្ញាបយេ ទុវិញ្ញាបយេ, អប្បេកច្ចេ បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនេ វិហរន្តេ, អប្បេកច្ចេ ន បរលោកវជ្ជភយទស្សាវិនេ វិហរន្តេ; ទិស្វាន ព្រហ្មានំ សហម្បតិំ គាថាយ បច្ចភាសិ –
9. Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṃ viditvā sattesu ca kāruññataṃ paṭicca buddhacakkhunā lokaṃ volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṃ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine 17 viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante. Seyyathāpi nāma uppaliniyaṃ vā paduminiyaṃ vā puṇḍarīkiniyaṃ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni , appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni samodakaṃ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṃvaḍḍhāni udakaṃ accuggamma ṭhitāni 18 anupalittāni udakena, evamevaṃ bhagavā buddhacakkhunā lokaṃ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante; disvāna brahmānaṃ sahampatiṃ gāthāya paccabhāsi –
‘‘អបារុតា តេសំ អមតស្ស ទ្វារា;
‘‘Apārutā tesaṃ amatassa dvārā;
យេ សោតវន្តោ បមុញ្ចន្តុ សទ្ធំ;
Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ;
វិហិំសសញ្ញី បគុណំ ន ភាសិំ;
Vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ;
ធម្មំ បណីតំ មនុជេសុ ព្រហ្មេ’’តិ។
Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme’’ti.
អថ ខោ ព្រហ្មា សហម្បតិ ‘‘កតាវកាសោ ខោម្ហិ ភគវតា ធម្មទេសនាយា’’តិ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា តត្ថេវន្តរធាយិ។
Atha kho brahmā sahampati ‘‘katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
ព្រហ្មយាចនកថា និដ្ឋិតា។
Brahmayācanakathā niṭṭhitā.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ព្រហ្មយាចនកថា • Brahmayācanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៥. ព្រហ្មយាចនកថា • 5. Brahmayācanakathā
