| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា
Brahmayācanakathāvaṇṇanā
៧. អធិគតោ ខោ ម្យាយន្តិអាទិម្ហិ ធម្មោតិ ចតុសច្ចធម្មោ, គម្ភីរត្តា ទុទ្ទសោ។ ទុទ្ទសត្តា ទុរនុពោធោ។ សន្តោតិ និព្ពុតោ។ បណីតោតិ អតប្បកោ។ ឥទំ ទ្វយំ លោកុត្តរមេវ សន្ធាយ វុត្តំ។ អតក្កាវចរោតិ តក្កេន អាការបរិវិតក្កេន ឱគាហិតព្ពោ ន ហោតិ, ញាណេនេវ អវចរិតព្ពោតិ អត្ថោ។ បណ្ឌិតវេទនីយោតិ សម្មាបដិបទំ បដិបន្នេហិ បណ្ឌិតេហិ វេទនីយោ។ សព្ពសង្ខារសមថោតិអាទិ សព្ពំ និព្ពានមេវ។ តញ្ហិ ផលូបចារេន ឯកម្បិ សមានំ តថា តថា វុច្ចតិ។ រាមាតិ បជា។ អនុ អនុ អច្ឆរិយា អនច្ឆរិយា។ តេសំ ភគវតោ បុព្ពភាគបដិបទំ សុតបុព្ពានំ, ធម្មស្ស វា គម្ភីរភាវំ អធិគតបុព្ពានំ។ កិញ្ចាបិ ភគវតោ ចត្តារោបិ មគ្គា សុខប្បដិបទា, តថាបិ ពោធិសត្តបដិបទំ សន្ធាយ ‘‘កិច្ឆេន មេ’’តិ វុត្តំ។ ‘‘បកាសិតំ បកាសិតុ’’ន្តិ ឧភយថាបិ បាឋោ។ បរេតេហិ យុត្តេហិ។ រាគរត្តាតិ កាមរាគទិដ្ឋិរាគេហិ រត្តា។ អត្តនិច្ចាទិគាហកា ន ទក្ខន្តិ ន បស្សិស្សន្តិ។
7.Adhigatokho myāyantiādimhi dhammoti catusaccadhammo, gambhīrattā duddaso. Duddasattā duranubodho. Santoti nibbuto. Paṇītoti atappako. Idaṃ dvayaṃ lokuttarameva sandhāya vuttaṃ. Atakkāvacaroti takkena ākāraparivitakkena ogāhitabbo na hoti, ñāṇeneva avacaritabboti attho. Paṇḍitavedanīyoti sammāpaṭipadaṃ paṭipannehi paṇḍitehi vedanīyo. Sabbasaṅkhārasamathotiādi sabbaṃ nibbānameva. Tañhi phalūpacārena ekampi samānaṃ tathā tathā vuccati. Rāmāti pajā. Anu anu acchariyā anacchariyā. Tesaṃ bhagavato pubbabhāgapaṭipadaṃ sutapubbānaṃ, dhammassa vā gambhīrabhāvaṃ adhigatapubbānaṃ. Kiñcāpi bhagavato cattāropi maggā sukhappaṭipadā, tathāpi bodhisattapaṭipadaṃ sandhāya ‘‘kicchena me’’ti vuttaṃ. ‘‘Pakāsitaṃ pakāsitu’’nti ubhayathāpi pāṭho. Paretehi yuttehi. Rāgarattāti kāmarāgadiṭṭhirāgehi rattā. Attaniccādigāhakā na dakkhanti na passissanti.
៨. សហំបតិ កិរ ‘‘នស្សតិ វត ភោ លោកោ’’តិ ឥមំ សទ្ទំ តថា និច្ឆារេតិ, យថា ទសសហស្សិលោកធាតុព្រហ្មានោ សុត្វា សន្និបតិំសុ។ បញ្ញាមយេ អក្ខិម្ហិ សន្តានានុសយិតវសេន អប្បំ បរិត្តំ រាគាទិរជំ ឯតេសំ, ឯវំសភាវាតិ អប្បរជក្ខជាតិកា។ អស្សវនតាតិ អស្សវនតាយ។
8. Sahaṃpati kira ‘‘nassati vata bho loko’’ti imaṃ saddaṃ tathā nicchāreti, yathā dasasahassilokadhātubrahmāno sutvā sannipatiṃsu. Paññāmaye akkhimhi santānānusayitavasena appaṃ parittaṃ rāgādirajaṃ etesaṃ, evaṃsabhāvāti apparajakkhajātikā. Assavanatāti assavanatāya.
សមលេហិ សត្ថារេហិ។ អបាបុរេតន្តិ វិវរ ឯតំ។ អមតស្ស ទ្វារន្តិ អរិយមគ្គំ, ចតុសច្ចធម្មំ វា។ វិជ្ជត្តយចតុមគ្គញាណេហិ បុនប្បុនំ ពុទ្ធំ បដិវិទ្ធំ។ សេលេតិ សិលាមយេ។ វិគតរជត្តា សុខទស្សនយោគ្គេ ឥតោ ច ឯត្តោ ច អាគន្ត្វា យថា ឋិតោ ចក្ខុមា បុរិសោ សមន្តតោ ជនតំ បស្សេយ្យ។ ត្វម្បិ សុមេធ សុន្ទរបញ្ញ សព្ពញ្ញុតញ្ញាណាធិគមាយ សមន្តចក្ខុ។ សព្ពកិលេសសង្គាមានំ វិជិតត្តា វិជិតសង្គាម។ ជាតិកន្តារាទិនិត្ថរណត្ថំ វេនេយ្យជនសត្ថវាហនសមត្ថតាយ សត្ថវាហ។ កាមច្ឆន្ទឥណស្ស អភាវតោ អណណ។
Samalehi satthārehi. Apāpuretanti vivara etaṃ. Amatassa dvāranti ariyamaggaṃ, catusaccadhammaṃ vā. Vijjattayacatumaggañāṇehi punappunaṃ buddhaṃ paṭividdhaṃ. Seleti silāmaye. Vigatarajattā sukhadassanayogge ito ca etto ca āgantvā yathā ṭhito cakkhumā puriso samantato janataṃ passeyya. Tvampi sumedha sundarapañña sabbaññutaññāṇādhigamāya samantacakkhu. Sabbakilesasaṅgāmānaṃ vijitattā vijitasaṅgāma. Jātikantārādinittharaṇatthaṃ veneyyajanasatthavāhanasamatthatāya satthavāha. Kāmacchandaiṇassa abhāvato aṇaṇa.
៩. ពុទ្ធចក្ខុនា ឥន្ទ្រិយបរោបរិយត្តញាណេន ច អាសយានុសយញាណេន ច។ ឥមេសញ្ហិ ទ្វិន្នំ ញាណានំ ‘‘ពុទ្ធចក្ខូ’’តិ នាមំ។ ឧប្បលិនិយន្តិ ឧប្បលវនេ។ ឯវំ សេសេសុបិ ។ អន្តោ និមុគ្គបោសីនីតិ យានិ អន្តោ និមុគ្គានេវ បោសិយន្តិ, តត្ថ យានិ ឧទកំ អច្ចុគ្គម្ម ឋិតានិ, តានិ សូរិយរំសិសម្ផស្សំ អាគមយមានានិ ឋិតានិ អជ្ជ បុប្ផនកានិ។ យានិ សមោទកំ ឋិតានិ, តានិ ស្វេ បុប្ផនកានិ។ យានិ ឧទកានុគ្គតានិ, តានិ តតិយទិវសេ បុប្ផនកានិ។ ឧទកា បន អនុគ្គតានិ អញ្ញានិបិ សរោគឧប្បលាទីនិ នាម ហោន្តិ។ យានិ នេវ បុប្ផិស្សន្តិ មច្ឆកច្ឆបភក្ខានេវ ភវិស្សន្តិ, តានិ បាឡិនារុឡ្ហានិ, អាហរិត្វា បន ទីបេតព្ពានិ។ ឯតេហិ ឧគ្ឃដិតញ្ញូ វិបញ្ចិតញ្ញូ នេយ្យោ បទបរមោតិ ចត្តារោ បុគ្គលា យោជេតព្ពា។ បច្ចភាសីតិ បតិ អភាសិ។
9.Buddhacakkhunā indriyaparopariyattañāṇena ca āsayānusayañāṇena ca. Imesañhi dvinnaṃ ñāṇānaṃ ‘‘buddhacakkhū’’ti nāmaṃ. Uppaliniyanti uppalavane. Evaṃ sesesupi . Anto nimuggaposīnīti yāni anto nimuggāneva posiyanti, tattha yāni udakaṃ accuggamma ṭhitāni, tāni sūriyaraṃsisamphassaṃ āgamayamānāni ṭhitāni ajja pupphanakāni. Yāni samodakaṃ ṭhitāni, tāni sve pupphanakāni. Yāni udakānuggatāni, tāni tatiyadivase pupphanakāni. Udakā pana anuggatāni aññānipi sarogauppalādīni nāma honti. Yāni neva pupphissanti macchakacchapabhakkhāneva bhavissanti, tāni pāḷināruḷhāni, āharitvā pana dīpetabbāni. Etehi ugghaṭitaññū vipañcitaññū neyyo padaparamoti cattāro puggalā yojetabbā. Paccabhāsīti pati abhāsi.
អបារុតាតិ វិវដា។ បច្ឆិមស្ស បទទ្វយស្ស អយមត្ថោ។ អហញ្ហិ អត្តនោ បគុណំ សុប្បវត្តម្បិ ឥមំ បណីតំ ឧត្តមំ ធម្មំ កាយវាចាកិលមថសញ្ញី ហុត្វា នាភាសិ។
Apārutāti vivaṭā. Pacchimassa padadvayassa ayamattho. Ahañhi attano paguṇaṃ suppavattampi imaṃ paṇītaṃ uttamaṃ dhammaṃ kāyavācākilamathasaññī hutvā nābhāsi.
ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Brahmayācanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៥. ព្រហ្មយាចនកថា • 5. Brahmayācanakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ព្រហ្មយាចនកថា • Brahmayācanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ព្រហ្មយាចនកថាវណ្ណនា • Brahmayācanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៥. ព្រហ្មយាចនកថា • 5. Brahmayācanakathā
