| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថាវណ្ណនា
Sāriputtamoggallānapabbajjākathāvaṇṇanā
៦០. សារីព្រាហ្មណិយា បុត្តោ សារិបុត្តោ។ មោគ្គលីព្រាហ្មណិយា បុត្តោ មោគ្គល្លានោ។ ឆន្នបរិព្ពាជកស្សាតិ សេតវត្ថេន ហិរិកោបីនំ ឆាទេត្វា វិចរណកបរិព្ពាជកស្ស, តេន ‘‘នាយំ នគ្គបរិព្ពាជកោ’’តិ ទស្សេតិ។ ‘‘ឧបញ្ញាត’’ន្តិ ឥមស្ស វិវរណំ ញាតោ ចេវាតិ។ ‘‘មគ្គ’’ន្តិ ឥមស្ស វិវរណំ ឧបគតោ ច មគ្គោតិ។ តេន ច ឧបញ្ញាតន្តិ ឯត្ថ ញាត-សទ្ទោ ញាណបរិយាយោ។ មគ្គន្តិ លិង្គវិបល្លាសេន មគ្គោវ វុត្តោ។ ឧបសទ្ទោ ច ឧបគមនត្ថោ មគ្គសទ្ទេនបិ សម្ពន្ធិតព្ពោតិ ទស្សេតិ។ ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យស្មា បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធនំ នាម អត្ថិកេហិ ឧបញ្ញាតំ ឧបគតញាណញ្ចេវ ហោតិ, តេហិ ឧបគតោ បដិបន្នោ មគ្គោ ច, តស្មា យំនូនាហំ អនុពន្ធេយ្យន្តិ។ ឧបញ្ញាតំ និព្ពានន្តិ ឧបបត្តិយា អនុមានេន ញាតំ និព្ពានំ។ ‘‘មគ្គ’’ន្តិ ឥមស្ស វិវរណំ មគ្គន្តោតិ, អនុមានេន ញាតំ បច្ចក្ខតោ ទស្សនត្ថាយ គវេសន្តោតិ អត្ថោ។
60. Sārībrāhmaṇiyā putto sāriputto. Moggalībrāhmaṇiyā putto moggallāno. Channaparibbājakassāti setavatthena hirikopīnaṃ chādetvā vicaraṇakaparibbājakassa, tena ‘‘nāyaṃ naggaparibbājako’’ti dasseti. ‘‘Upaññāta’’nti imassa vivaraṇaṃ ñāto cevāti. ‘‘Magga’’nti imassa vivaraṇaṃ upagato ca maggoti. Tena ca upaññātanti ettha ñāta-saddo ñāṇapariyāyo. Magganti liṅgavipallāsena maggova vutto. Upasaddo ca upagamanattho maggasaddenapi sambandhitabboti dasseti. Idaṃ vuttaṃ hoti – yasmā piṭṭhito piṭṭhito anubandhanaṃ nāma atthikehi upaññātaṃ upagatañāṇañceva hoti, tehi upagato paṭipanno maggo ca, tasmā yaṃnūnāhaṃ anubandheyyanti. Upaññātaṃ nibbānanti upapattiyā anumānena ñātaṃ nibbānaṃ. ‘‘Magga’’nti imassa vivaraṇaṃ maggantoti, anumānena ñātaṃ paccakkhato dassanatthāya gavesantoti attho.
និរោធោ ច និរោធូបាយោ ច ឯកសេសេន និរោធោតិ វុត្តោតិ ទស្សេន្តោ ‘‘អថ វា’’តិអាទិមាហ។ បដិបាទេន្តោតិ និគមេន្តោ។
Nirodho ca nirodhūpāyo ca ekasesena nirodhoti vuttoti dassento ‘‘atha vā’’tiādimāha. Paṭipādentoti nigamento.
ឥតោ ឧត្តរីតិ ឥតោ មយា លទ្ធសោតាបត្តិតោ ឧត្តរិ ឥតរមគ្គត្តយំ យទិបិ នត្ថិ, តថាបិ ឯសោ ឯវ មយា គវេសិតោ និព្ពានធម្មោតិ អត្ថោ។
Ito uttarīti ito mayā laddhasotāpattito uttari itaramaggattayaṃ yadipi natthi, tathāpi eso eva mayā gavesito nibbānadhammoti attho.
៦២-៣. តទារម្មណាយាតិ និព្ពានារម្មណាយ សោតាបត្តិផលវិមុត្តិយា។ តេសំ អាយស្មន្តានន្តិ សបរិសានំ តេសំ ទ្វិន្នំ បរិសានំ តស្មិំយេវ ខណេ ភគវតោ ធម្មំ សុត្វា អរហត្តំ បាបុណិ, អគ្គសាវកា បន អត្តនោ ញាណកិច្ចស្ស មហន្តតាយ កតិបាហច្ចយេន។ តេនាហ ‘‘ឯវ’’ន្តិអាទិ។ ឧសូយនកិរិយាយ កម្មភាវំ សន្ធាយ ‘‘ឧបយោគត្ថេវា’’តិ វុត្តំ។
62-3.Tadārammaṇāyāti nibbānārammaṇāya sotāpattiphalavimuttiyā. Tesaṃ āyasmantānanti saparisānaṃ tesaṃ dvinnaṃ parisānaṃ tasmiṃyeva khaṇe bhagavato dhammaṃ sutvā arahattaṃ pāpuṇi, aggasāvakā pana attano ñāṇakiccassa mahantatāya katipāhaccayena. Tenāha ‘‘eva’’ntiādi. Usūyanakiriyāya kammabhāvaṃ sandhāya ‘‘upayogatthevā’’ti vuttaṃ.
សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sāriputtamoggallānapabbajjākathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៤. សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថា • 14. Sāriputtamoggallānapabbajjākathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថា • Sāriputtamoggallānapabbajjākathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថាវណ្ណនា • Sāriputtamoggallānapabbajjākathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សារិបុត្តមោគ្គល្លានបព្ពជ្ជាកថាវណ្ណនា • Sāriputtamoggallānapabbajjākathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៤. សារិបុត្តមោគ្គល្លាន បព្ពជ្ជាកថា • 14. Sāriputtamoggallāna pabbajjākathā
