| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ភិក្ខុនីវិភង្គ • Bhikkhunīvibhaṅga |
៤. បាចិត្តិយកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គោ)
4. Pācittiyakaṇḍaṃ (bhikkhunīvibhaṅgo)
១. លសុណវគ្គោ
1. Lasuṇavaggo
១. បឋមសិក្ខាបទំ
1. Paṭhamasikkhāpadaṃ
ឥមេ ខោ បនាយ្យាយោ ឆសដ្ឋិសតា បាចិត្តិយា
Ime kho panāyyāyo chasaṭṭhisatā pācittiyā
ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ។
Dhammā uddesaṃ āgacchanti.
៧៩៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ។ តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរេន ឧបាសកេន ភិក្ខុនិសង្ឃោ លសុណេន បវារិតោ ហោតិ – ‘‘យាសំ អយ្យានំ លសុណេន អត្ថោ, អហំ លសុណេនា’’តិ។ ខេត្តបាលោ ច អាណត្តោ ហោតិ – ‘‘សចេ ភិក្ខុនិយោ អាគច្ឆន្តិ, ឯកមេកាយ ភិក្ខុនិយា ទ្វេតយោ ភណ្ឌិកេ ទេហី’’តិ។ តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ ឧស្សវោ ហោតិ។ យថាភតំ លសុណំ បរិក្ខយំ អគមាសិ។ ភិក្ខុនិយោ តំ ឧបាសកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘លសុណេន, អាវុសោ, អត្ថោ’’តិ។ ‘‘នត្ថាយ្យេ។ យថាភតំ លសុណំ បរិក្ខីណំ។ ខេត្តំ គច្ឆថា’’តិ។ ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ខេត្តំ គន្ត្វា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេសិ។ ខេត្តបាលោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តស្ស ខេត្តបាលស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស។ យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ.… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សតី’’តិ…បេ.… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេតីតិ 1? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ។ វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ.… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ.… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –
793. Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarena upāsakena bhikkhunisaṅgho lasuṇena pavārito hoti – ‘‘yāsaṃ ayyānaṃ lasuṇena attho, ahaṃ lasuṇenā’’ti. Khettapālo ca āṇatto hoti – ‘‘sace bhikkhuniyo āgacchanti, ekamekāya bhikkhuniyā dvetayo bhaṇḍike dehī’’ti. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ ussavo hoti. Yathābhataṃ lasuṇaṃ parikkhayaṃ agamāsi. Bhikkhuniyo taṃ upāsakaṃ upasaṅkamitvā etadavocuṃ – ‘‘lasuṇena, āvuso, attho’’ti. ‘‘Natthāyye. Yathābhataṃ lasuṇaṃ parikkhīṇaṃ. Khettaṃ gacchathā’’ti. Thullanandā bhikkhunī khettaṃ gantvā na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpesi. Khettapālo ujjhāyati khiyyati vipāceti – ‘‘kathañhi nāma bhikkhuniyo na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpessantī’’ti! Assosuṃ kho bhikkhuniyo tassa khettapālassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Yā tā bhikkhuniyo appicchā…pe… tā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma ayyā thullanandā na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpessatī’’ti…pe… saccaṃ kira, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpetīti 2? ‘‘Saccaṃ, bhagavā’’ti. Vigarahi buddho bhagavā…pe… kathañhi nāma, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī na mattaṃ jānitvā bahuṃ lasuṇaṃ harāpessati! Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya…pe… dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អញ្ញតរស្ស ព្រាហ្មណស្ស បជាបតិ អហោសិ។ តិស្សោ ច ធីតរោ – នន្ទា, នន្ទវតី, សុន្ទរីនន្ទា។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ ព្រាហ្មណោ កាលង្កត្វា អញ្ញតរំ ហំសយោនិំ ឧបបជ្ជិ។ តស្ស សព្ពសោវណ្ណមយា បត្តា អហេសុំ។ សោ តាសំ ឯកេកំ បត្តំ ទេតិ។ អថ ខោ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ‘‘អយំ ហំសោ អម្ហាកំ ឯកេកំ បត្តំ ទេតី’’តិ តំ ហំសរាជំ គហេត្វា និប្បត្តំ អកាសិ។ តស្ស បុន ជាយមានា បត្តា សេតា សម្បជ្ជិំសុ។ តទាបិ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អតិលោភេន សុវណ្ណា បរិហីនា។ ឥទានិ លសុណា បរិហាយិស្សតី’’តិ។
‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī aññatarassa brāhmaṇassa pajāpati ahosi. Tisso ca dhītaro – nandā, nandavatī, sundarīnandā. Atha kho, bhikkhave, so brāhmaṇo kālaṅkatvā aññataraṃ haṃsayoniṃ upapajji. Tassa sabbasovaṇṇamayā pattā ahesuṃ. So tāsaṃ ekekaṃ pattaṃ deti. Atha kho, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī ‘‘ayaṃ haṃso amhākaṃ ekekaṃ pattaṃ detī’’ti taṃ haṃsarājaṃ gahetvā nippattaṃ akāsi. Tassa puna jāyamānā pattā setā sampajjiṃsu. Tadāpi, bhikkhave, thullanandā bhikkhunī atilobhena suvaṇṇā parihīnā. Idāni lasuṇā parihāyissatī’’ti.
ហំសរាជំ គហេត្វាន, សុវណ្ណា បរិហាយថា’’តិ។
Haṃsarājaṃ gahetvāna, suvaṇṇā parihāyathā’’ti.
អថ ខោ ភគវា ថុល្លនន្ទំ ភិក្ខុនិំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ទុព្ភរតាយ…បេ.… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
Atha kho bhagavā thullanandaṃ bhikkhuniṃ anekapariyāyena vigarahitvā dubbharatāya…pe… evañca pana, bhikkhave, bhikkhuniyo imaṃ sikkhāpadaṃ uddisantu –
៧៩៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី លសុណំ ខាទេយ្យ បាចិត្តិយ’’ន្តិ។
794.‘‘Yā pana bhikkhunī lasuṇaṃ khādeyya pācittiya’’nti.
៧៩៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ.… ភិក្ខុនីតិ…បេ.… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ។
795.Yā panāti yā yādisā…pe… bhikkhunīti…pe… ayaṃ imasmiṃ atthe adhippetā bhikkhunīti.
លសុណំ នាម មាគធកំ វុច្ចតិ។
Lasuṇaṃ nāma māgadhakaṃ vuccati.
‘‘ខាទិស្សាមីតិ បដិគ្គណ្ហា’’តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស។
‘‘Khādissāmīti paṭiggaṇhā’’ti, āpatti dukkaṭassa. Ajjhohāre ajjhohāre āpatti pācittiyassa.
៧៩៦. លសុណេ លសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស។ លសុណេ វេមតិកា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស។ លសុណេ អលសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស។
796. Lasuṇe lasuṇasaññā khādati, āpatti pācittiyassa. Lasuṇe vematikā khādati, āpatti pācittiyassa. Lasuṇe alasuṇasaññā khādati, āpatti pācittiyassa.
អលសុណេ លសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អលសុណេ វេមតិកា ខាទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស។ អលសុណេ អលសុណសញ្ញា ខាទតិ, អនាបត្តិ។
Alasuṇe lasuṇasaññā khādati, āpatti dukkaṭassa. Alasuṇe vematikā khādati, āpatti dukkaṭassa. Alasuṇe alasuṇasaññā khādati, anāpatti.
៧៩៧. អនាបត្តិ បលណ្ឌុកេ, ភញ្ជនកេ, ហរីតកេ, ចាបលសុណេ, សូបសម្បាកេ, មំសសម្បាកេ, តេលសម្បាកេ, សាឡវេ, ឧត្តរិភង្គេ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ។
797. Anāpatti palaṇḍuke, bhañjanake, harītake, cāpalasuṇe, sūpasampāke, maṃsasampāke, telasampāke, sāḷave, uttaribhaṅge, ummattikāya, ādikammikāyāti.
បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ។
Paṭhamasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ភិក្ខុនីវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១. បឋមលសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ១. លសុណវគ្គវណ្ណនា • 1. Lasuṇavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ១. បឋមលសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. បឋមលសុណាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇādisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១. បឋមសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា • 1. Paṭhamasikkhāpada-atthayojanā
