| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៤. បាចិត្តិយកណ្ឌំ
4. Pācittiyakaṇḍaṃ
១. លសុណវគ្គោ
1. Lasuṇavaggo
១. បឋមសិក្ខាបទ-អត្ថយោជនា
1. Paṭhamasikkhāpada-atthayojanā
តិំសកានន្តរំ តិំសកានំ អនន្តរេ កាលេ ឆសដ្ឋិសតសង្គហា ឆឧត្តរសដ្ឋិអធិកសតេហិ សិក្ខាបទេហិ សង្គហិតា យេ ធម្មា សង្គីតិការេហិ សង្គីតា, ទានិ ឥមស្មិំ កាលេ តេសម្បិ ធម្មានំ អយំ វណ្ណនា ហោតីតិ យោជនា។
Tiṃsakānantaraṃ tiṃsakānaṃ anantare kāle chasaṭṭhisatasaṅgahā chauttarasaṭṭhiadhikasatehi sikkhāpadehi saṅgahitā ye dhammā saṅgītikārehi saṅgītā, dāni imasmiṃ kāle tesampi dhammānaṃ ayaṃ vaṇṇanā hotīti yojanā.
៧៩៣. តត្ថាតិ តេសុ ឆសដ្ឋិសតសង្គហេសុ សិក្ខាបទេសុ, បឋមសិក្ខាបទេតិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘ទ្វេ តយោ’’តិ ឯត្ថ វាសទ្ទោ លុត្តនិទ្ទិដ្ឋោតិ អាហ ‘‘ទ្វេ វា តយោ វា’’តិ។ ផោដលកេតិ កន្ទេ, មិញ្ជេ វា។ ឯតន្តិ ‘‘គណ្ឌិកេ’’តិ ឯតំ នាមំ។ ‘‘បមាណ’’ន្តិឥមិនា មត្តសទ្ទោ បមាណត្ថោវ, ន អប្បត្ថោ, នាបិ អវធារណត្ថោតិ ទស្សេតិ។ លសុណន្តិ សេតវណ្ណមូលំ មហាកន្ទំ។ មហាកន្ទោ ហិ ព្យញ្ជនសម្បាកាទីសុ អាមគន្ធានំ អភិភវនត្តា លសីយតិ កន្តីយតីតិ លសុណន្តិ វុច្ចតិ។
793.Tatthāti tesu chasaṭṭhisatasaṅgahesu sikkhāpadesu, paṭhamasikkhāpadeti sambandho. ‘‘Dve tayo’’ti ettha vāsaddo luttaniddiṭṭhoti āha ‘‘dve vā tayo vā’’ti. Phoṭalaketi kande, miñje vā. Etanti ‘‘gaṇḍike’’ti etaṃ nāmaṃ. ‘‘Pamāṇa’’ntiiminā mattasaddo pamāṇatthova, na appattho, nāpi avadhāraṇatthoti dasseti. Lasuṇanti setavaṇṇamūlaṃ mahākandaṃ. Mahākando hi byañjanasampākādīsu āmagandhānaṃ abhibhavanattā lasīyati kantīyatīti lasuṇanti vuccati.
សុវណ្ណហំសយោនិន្តិ សុវណ្ណមយេន បត្តេន យុត្តំ ហំសយោនិំ។ ជាតិស្សរោតិ ជាតិំ ភវំ សរតិ ជានាតីតិ ជាតិស្សរោ។ អថាតិ ជាតិស្សរស្ស និប្ផន្នត្តា។ និប្ផន្នត្ថោ ហិ អថសទ្ទោ។ បុព្ពសិនេហេនាតិ បុព្ពេ មនុស្សភវេ ភាវិតេន សិនេហេន។ តាសន្តិ បជាបតិយា ច តិស្សន្នំ ធីតរានញ្ច។ តំ បនាតិ បត្តំ បន។
Suvaṇṇahaṃsayoninti suvaṇṇamayena pattena yuttaṃ haṃsayoniṃ. Jātissaroti jātiṃ bhavaṃ sarati jānātīti jātissaro. Athāti jātissarassa nipphannattā. Nipphannattho hi athasaddo. Pubbasinehenāti pubbe manussabhave bhāvitena sinehena. Tāsanti pajāpatiyā ca tissannaṃ dhītarānañca. Taṃ panāti pattaṃ pana.
៧៩៥. មគធេសូតិ មគធរដ្ឋេ ឋិតេសុ ជនបទេសុ។ ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា។ ឥធាតិ ‘‘លសុណំ ខាទេយ្យា’’តិបទេ។ តម្បីតិ មាគធកម្បិ។ គណ្ឌិកលសុណមេវាតិ គណ្ឌោ ផោដោ ឯតស្សត្ថីតិ គណ្ឌិកំ។ គណ្ឌសទ្ទោ ហិ ផោដបរិយាយោ, ពហុត្ថេ ឥកបច្ចយោ។ ពហុគណ្ឌិកលសុណន្តិ ហិ វុត្តំ ហោតិ។ គណ្ឌសទ្ទោ ហិ ផោដេ ច កបោលេ ចាតិ ទ្វីសុ អត្ថេសុ វត្តតិ, ឥធ បន ផោដេ វត្តតីតិ ទដ្ឋព្ពំ។ បោត្ថកេសុ បន ឱដ្ឋជេន ចតុត្ថក្ខរេន បាឋោ អត្ថិ, សោ វីមំសិត្វា គហេតព្ពោ។ ពហូសុ ហិ បុព្ពបោត្ថកេសុ កណ្ឋជោ តតិយក្ខរោ ច ឱដ្ឋជោ ចតុត្ថក្ខរោ ចាតិ ទ្វេ អក្ខរា អញ្ញមញ្ញំ បរិវត្តិត្វា តិដ្ឋន្តិ។ ន ឯកទ្វិតិមិញ្ជកន្តិ ឯកមិញ្ជោ បលណ្ឌុកោ ន ហោតិ, ទ្វិមិញ្ជោ ភញ្ជនកោ ន ហោតិ, តិមិញ្ជោ ហរិតកោ ន ហោតីតិ អត្ថោ។ កុរុន្ទិយំ បន វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។ សង្ខាទិត្វាតិ ទន្តេហិ ចុណ្ណវិចុណ្ណំ កត្វា។
795.Magadhesūti magadharaṭṭhe ṭhitesu janapadesu. Hīti saccaṃ, yasmā vā. Idhāti ‘‘lasuṇaṃ khādeyyā’’tipade. Tampīti māgadhakampi. Gaṇḍikalasuṇamevāti gaṇḍo phoṭo etassatthīti gaṇḍikaṃ. Gaṇḍasaddo hi phoṭapariyāyo, bahutthe ikapaccayo. Bahugaṇḍikalasuṇanti hi vuttaṃ hoti. Gaṇḍasaddo hi phoṭe ca kapole cāti dvīsu atthesu vattati, idha pana phoṭe vattatīti daṭṭhabbaṃ. Potthakesu pana oṭṭhajena catutthakkharena pāṭho atthi, so vīmaṃsitvā gahetabbo. Bahūsu hi pubbapotthakesu kaṇṭhajo tatiyakkharo ca oṭṭhajo catutthakkharo cāti dve akkharā aññamaññaṃ parivattitvā tiṭṭhanti. Na ekadvitimiñjakanti ekamiñjo palaṇḍuko na hoti, dvimiñjo bhañjanako na hoti, timiñjo haritako na hotīti attho. Kurundiyaṃ pana vuttanti sambandho. Saṅkhāditvāti dantehi cuṇṇavicuṇṇaṃ katvā.
៧៩៧. បលណ្ឌុកោតិ សុកន្ទកោ ឯកោ លសុណវិសេសោ។ ភញ្ជនកាទីនិ លោកសង្កេតោបទេសតោ ទដ្ឋព្ពានិ។ ហីតិ សច្ចំ។ តស្សាតិ ចាបលសុណស្ស។ សភាវេនេវាតិ សូបសម្បាកាទិំ វិនា អត្តនោ សភាវតោ ឯវ។ តន្តិ មាគធកំ, បក្ខិបិតុន្តិ សម្ពន្ធោ។ ហីតិ សច្ចំ។ យត្ថ កត្ថចីតិ យេសុ កេសុចីតិ។ បឋមំ។
797.Palaṇḍukoti sukandako eko lasuṇaviseso. Bhañjanakādīni lokasaṅketopadesato daṭṭhabbāni. Hīti saccaṃ. Tassāti cāpalasuṇassa. Sabhāvenevāti sūpasampākādiṃ vinā attano sabhāvato eva. Tanti māgadhakaṃ, pakkhipitunti sambandho. Hīti saccaṃ. Yattha katthacīti yesu kesucīti. Paṭhamaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ភិក្ខុនីវិភង្គ • Bhikkhunīvibhaṅga / ១. បឋមសិក្ខាបទំ • 1. Paṭhamasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ភិក្ខុនីវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១. បឋមលសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ១. លសុណវគ្គវណ្ណនា • 1. Lasuṇavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ១. បឋមលសុណសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. បឋមលសុណាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇādisikkhāpadavaṇṇanā
