| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
បាណកថាវណ្ណនា
Pāṇakathāvaṇṇanā
១១៤. បាណកថាយំ អាឋបិតោតិ មាតាបិតូហិ ឥណំ គណ្ហន្តេហិ ‘‘យាវ ឥណទានា អយំ តុម្ហាកំ សន្តិកេ ហោតូ’’តិ ឥណទាយកានំ និយ្យាតិតោ។ អវហារោ នត្ថីតិ មាតាបិតូហិ បុត្តស្ស អបរិច្ចត្តត្តា មាតាបិតូនញ្ច អសន្តកត្តា អវហារោ នត្ថិ។ ធនំ បន គតដ្ឋានេ វឌ្ឍតីតិ ឥមិនា អាឋបេត្វា គហិតធនំ វឌ្ឍិយា សហ អាឋបិតបុត្តហារកស្ស គីវាតិ ទស្សិតន្តិ វទន្តិ។ ទាសស្ស ជាតោតិ ឧក្កដ្ឋលក្ខណំ ទស្សេតុំ វុត្តំ។ ទាសិកុច្ឆិយំ បន អទាសស្ស ជាតោបិ ឯត្ថេវ សង្គហិតោ ។ បរទេសតោ បហរិត្វាតិ បរទេសវិលុម្បកេហិ រាជចោរាទីហិ បហរិត្វា។ សុខំ ជីវាតិ វទតីតិ ថេយ្យចិត្តេន សាមិកានំ សន្តិកតោ បលាបេតុកាមតាយ វទតិ, តថា បន អចិន្តេត្វា ការុញ្ញេន ‘‘សុខំ គន្ត្វា ជីវា’’តិ វទន្តស្ស នត្ថិ អវហារោ, គីវា បន ហោតិ។ ទុតិយបទវារេតិ យទិ ទុតិយបទំ អវស្សំ ឧទ្ធរិស្សតិ, ភិក្ខុស្ស ‘‘បលាយិត្វា សុខំ ជីវា’’តិ វចនក្ខណេយេវ បារាជិកំ។ អនាបត្តិ បារាជិកស្សាតិ តស្ស វចនេន វេគវឌ្ឍនេ អកតេបិ ទុក្កដា ន មុច្ចតីតិ ទស្សេតិ។ ‘‘អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយេយ្យា’’តិ (បារា. ៨៩, ៩១) អាទានស្សេវ វុត្តត្តា វុត្តបរិយាយេន មុច្ចតីតិ។
114. Pāṇakathāyaṃ āṭhapitoti mātāpitūhi iṇaṃ gaṇhantehi ‘‘yāva iṇadānā ayaṃ tumhākaṃ santike hotū’’ti iṇadāyakānaṃ niyyātito. Avahāro natthīti mātāpitūhi puttassa apariccattattā mātāpitūnañca asantakattā avahāro natthi. Dhanaṃ pana gataṭṭhāne vaḍḍhatīti iminā āṭhapetvā gahitadhanaṃ vaḍḍhiyā saha āṭhapitaputtahārakassa gīvāti dassitanti vadanti. Dāsassa jātoti ukkaṭṭhalakkhaṇaṃ dassetuṃ vuttaṃ. Dāsikucchiyaṃ pana adāsassa jātopi ettheva saṅgahito . Paradesato paharitvāti paradesavilumpakehi rājacorādīhi paharitvā. Sukhaṃ jīvāti vadatīti theyyacittena sāmikānaṃ santikato palāpetukāmatāya vadati, tathā pana acintetvā kāruññena ‘‘sukhaṃ gantvā jīvā’’ti vadantassa natthi avahāro, gīvā pana hoti. Dutiyapadavāreti yadi dutiyapadaṃ avassaṃ uddharissati, bhikkhussa ‘‘palāyitvā sukhaṃ jīvā’’ti vacanakkhaṇeyeva pārājikaṃ. Anāpatti pārājikassāti tassa vacanena vegavaḍḍhane akatepi dukkaṭā na muccatīti dasseti. ‘‘Adinnaṃ theyyasaṅkhātaṃ ādiyeyyā’’ti (pārā. 89, 91) ādānasseva vuttattā vuttapariyāyena muccatīti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / បាណកថាវណ្ណនា • Pāṇakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
