| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា
5. Nisīdanasanthatasikkhāpadavaṇṇanā
៥៦៥-៦. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទេ បន បញ្ញាយិស្សតីតិ សចេ សា កតិកា មនាបា ភវិស្សតិ, មនាបតាយ ភិក្ខុសង្ឃោ សន្ទិស្សិស្សតិ។ សចេ អមនាបា, អមនាបតាយ សន្ទិស្សិស្សតីតិ អធិប្បាយោ, អារញ្ញកង្គាទីនិ តីណិ បាឡិយំ បធានង្គវសេន វុត្តានិ, សេសានិបិ តេ សមាទិយិំសុយេវាតិ វេទិតព្ពំ។ តេនេវាហ ‘‘សន្ថតេ ចតុត្ថចីវរសញ្ញិតាយា’’តិ។ ឧជ្ឈិត្វាតិ វិស្សជ្ជេត្វា។
565-6. Nisīdanasanthatasikkhāpade pana paññāyissatīti sace sā katikā manāpā bhavissati, manāpatāya bhikkhusaṅgho sandississati. Sace amanāpā, amanāpatāya sandississatīti adhippāyo, āraññakaṅgādīni tīṇi pāḷiyaṃ padhānaṅgavasena vuttāni, sesānipi te samādiyiṃsuyevāti veditabbaṃ. Tenevāha ‘‘santhate catutthacīvarasaññitāyā’’ti. Ujjhitvāti vissajjetvā.
៥៦៧. និសីទនសន្ថតត្តា និវាសនបារុបនកិច្ចំ នត្ថីតិ អាហ ‘‘សកិំ និសិន្នញ្ចេវ និបន្នញ្ចា’’តិ ។ វិទត្ថិមត្តន្តិ សុគតវិទត្ថិំ សន្ធាយ វទតិ។ ឥទញ្ច ហេដ្ឋិមបរិច្ឆេទទស្សនត្ថំ វុត្តំ។ ‘‘វិតានាទីនំយេវ អត្ថាយ ករណេ អនាបត្តិវចនតោ សចេ និបជ្ជនត្ថាយ ករោន្តិ, អាបត្តិយេវា’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ។ អកប្បិយត្តា បន ‘‘បរិភុញ្ជិតុំ ន វដ្ដតី’’តិ វុត្តំ។ ឥទញ្ច និសីទនសន្ថតំ នាម និសីទនចីវរមេវ, នាញ្ញន្តិ វទន្តិ។ និសីទនសិក្ខាបទេបិ និសីទនំ នាម សទសំ វុច្ចតីតិ ច អដ្ឋកថាយញ្ចស្ស ‘‘សន្ថតសទិសំ សន្ថរិត្វា ឯកស្មិំ អន្តេ សុគតវិទត្ថិយា វិទត្ថិមត្តេ បទេសេ ទ្វីសុ ឋានេសុ ផាលេត្វា តិស្សោ ទសា ករីយន្តិ, តាហិ ទសាហិ សទសំ នាម វុច្ចតី’’តិ (បាចិ. អដ្ឋ. ៥៣១) វចនតោ ឥធាបិ ‘‘និសីទនំ នាម សទសំ វុច្ចតី’’តិ ច ‘‘សន្ថតេ ចតុត្ថចីវរសញ្ញិតាយា’’តិ ច វចនតោ តំ យុត្តំ វិយ ទិស្សតិ។ កេចិ បន ‘‘និសីទនសន្ថតំ ឯឡកលោមានិ សន្ថរិត្វា សន្ថតំ វិយ ករោន្តិ, តំ អវាយិមំ អនធិដ្ឋានុបគំ, និសីទនចីវរំ បន ឆន្នំ ចីវរានំ អញ្ញតរេន ករោតិ អធិដ្ឋានុបគំ, តំ ករោន្តា ច នន្តកានិ សន្ថរិត្វា សន្ថតសទិសំ ករោន្តី’’តិ វទន្តិ, វីមំសិត្វា យុត្តតរំ គហេតព្ពំ។
567. Nisīdanasanthatattā nivāsanapārupanakiccaṃ natthīti āha ‘‘sakiṃ nisinnañceva nipannañcā’’ti . Vidatthimattanti sugatavidatthiṃ sandhāya vadati. Idañca heṭṭhimaparicchedadassanatthaṃ vuttaṃ. ‘‘Vitānādīnaṃyeva atthāya karaṇe anāpattivacanato sace nipajjanatthāya karonti, āpattiyevā’’ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ. Akappiyattā pana ‘‘paribhuñjituṃ na vaṭṭatī’’ti vuttaṃ. Idañca nisīdanasanthataṃ nāma nisīdanacīvarameva, nāññanti vadanti. Nisīdanasikkhāpadepi nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccatīti ca aṭṭhakathāyañcassa ‘‘santhatasadisaṃ santharitvā ekasmiṃ ante sugatavidatthiyā vidatthimatte padese dvīsu ṭhānesu phāletvā tisso dasā karīyanti, tāhi dasāhi sadasaṃ nāma vuccatī’’ti (pāci. aṭṭha. 531) vacanato idhāpi ‘‘nisīdanaṃ nāma sadasaṃ vuccatī’’ti ca ‘‘santhate catutthacīvarasaññitāyā’’ti ca vacanato taṃ yuttaṃ viya dissati. Keci pana ‘‘nisīdanasanthataṃ eḷakalomāni santharitvā santhataṃ viya karonti, taṃ avāyimaṃ anadhiṭṭhānupagaṃ, nisīdanacīvaraṃ pana channaṃ cīvarānaṃ aññatarena karoti adhiṭṭhānupagaṃ, taṃ karontā ca nantakāni santharitvā santhatasadisaṃ karontī’’ti vadanti, vīmaṃsitvā yuttataraṃ gahetabbaṃ.
និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Nisīdanasanthatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទំ • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ៥. និសីទនសន្ថតសិក្ខាបទវណ្ណនា • 5. Nisīdanasanthatasikkhāpadavaṇṇanā
