| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
នាវដ្ឋកថាវណ្ណនា
Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
៩៩. នាវដ្ឋកថាយំ ថុល្លច្ចយម្បិ បារាជិកម្បិ ហោតីតិ ឯត្ថ បឋមំ ឋានា អចាវេត្វា មុត្តេ ថុល្លច្ចយំ, បឋមំ បន ឋានា ចាវេត្វា មុត្តេ បារាជិកន្តិ វេទិតព្ពំ។ បាសេ ពទ្ធសូករោ វិយាតិអាទិនា វុត្តំ សន្ធាយាហ ‘‘តត្ថ យុត្តិ បុព្ពេ វុត្តាឯវា’’តិ។ វិបន្នដ្ឋនាវាតិ វិសមវាតេហិ ទេសន្តរំ បលាតា, ភិជ្ជិត្វា វា វិនាសំ បត្វា ឧទកេ និមុជ្ជិត្វា ហេដ្ឋា ភូមិតលំ អប្បត្វា សាមិកេហិ ច អបរិច្ចត្តាលយា វុច្ចតិ។ ពលវា ច វាតោ អាគម្មាតិ ឥមិនា អសតិ វាតេ អយំ បយោគោ កតោតិ ទស្សេតិ។ បុគ្គលស្ស នត្ថិ អវហារោតិ សុក្ខមាតិកាយំ ឧជុករណនយេន វុត្តំ។ តំ អត្តនោ បាទេន អនក្កមិត្វា ហត្ថេន ច អនុក្ខិបិត្វា អញ្ញស្មិំ ទណ្ឌាទីសុ ពន្ធិត្វា ឋបិតេ យុជ្ជតិ, អត្តនោ បាទេន អក្កមិត្វា ហត្ថេន ច ឧក្ខិបិត្វា ឋិតស្ស បន ពលវវាតេន ឆត្តចីវរាទីសុ បហដេសុ បកតិំ វិជហិត្វា ទឡ្ហតរំ អក្កមនគហណាទិបយោគោ អភិនវោ កាតព្ពោ សិយា។ ឥតរថា ឆត្តចីវរាទីនិ វា វិគច្ឆន្តិ, អវហារកោ វា សយំ បតិស្សតិ, នាវា ច តទា ន គមិស្សតិ។ តស្មា ឦទិសេ អភិនវប្បយោគេ សតិ អវហារេន ភវិតព្ពំ។ សុក្ខមាតិកាយំ ឧជុកតាយ ឧទកាគមនកាលេ កាតព្ពកិច្ចំ នត្ថីតិ តំ ឥធ និទស្សនំ ន ហោតិ។ ទាសំ បន បកតិយា បលាយន្តំ ‘‘សីឃំ យាហី’’តិ វត្វា បកតិគមនតោ តុរិតគមនុប្បាទនាទិនា ឥធ និទស្សនេន ភវិតព្ពន្តិ អម្ហាកំ ខន្តិ , វីមំសិត្វា គហេតព្ពំ។ វាតេ អាគតេបិ យត្ថ អតិលហុកត្តា នាវាយ កញ្ចិ បយោគំ អកត្វា បកតិយា អវហារកោ តិដ្ឋតិ, តត្ថិទំ អដ្ឋកថាយំ វុត្តន្តិ គហេតព្ពំ។
99. Nāvaṭṭhakathāyaṃ thullaccayampi pārājikampi hotīti ettha paṭhamaṃ ṭhānā acāvetvā mutte thullaccayaṃ, paṭhamaṃ pana ṭhānā cāvetvā mutte pārājikanti veditabbaṃ. Pāse baddhasūkaro viyātiādinā vuttaṃ sandhāyāha ‘‘tattha yutti pubbe vuttāevā’’ti. Vipannaṭṭhanāvāti visamavātehi desantaraṃ palātā, bhijjitvā vā vināsaṃ patvā udake nimujjitvā heṭṭhā bhūmitalaṃ appatvā sāmikehi ca apariccattālayā vuccati. Balavā ca vāto āgammāti iminā asati vāte ayaṃ payogo katoti dasseti. Puggalassa natthi avahāroti sukkhamātikāyaṃ ujukaraṇanayena vuttaṃ. Taṃ attano pādena anakkamitvā hatthena ca anukkhipitvā aññasmiṃ daṇḍādīsu bandhitvā ṭhapite yujjati, attano pādena akkamitvā hatthena ca ukkhipitvā ṭhitassa pana balavavātena chattacīvarādīsu pahaṭesu pakatiṃ vijahitvā daḷhataraṃ akkamanagahaṇādipayogo abhinavo kātabbo siyā. Itarathā chattacīvarādīni vā vigacchanti, avahārako vā sayaṃ patissati, nāvā ca tadā na gamissati. Tasmā īdise abhinavappayoge sati avahārena bhavitabbaṃ. Sukkhamātikāyaṃ ujukatāya udakāgamanakāle kātabbakiccaṃ natthīti taṃ idha nidassanaṃ na hoti. Dāsaṃ pana pakatiyā palāyantaṃ ‘‘sīghaṃ yāhī’’ti vatvā pakatigamanato turitagamanuppādanādinā idha nidassanena bhavitabbanti amhākaṃ khanti , vīmaṃsitvā gahetabbaṃ. Vāte āgatepi yattha atilahukattā nāvāya kañci payogaṃ akatvā pakatiyā avahārako tiṭṭhati, tatthidaṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttanti gahetabbaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / នាវដ្ឋកថាវណ្ណនា • Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
