| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
នាវដ្ឋកថាវណ្ណនា
Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
៩៩. នាវដ្ឋកថាយំ បន យា ពន្ធនា មុត្តមត្តេ ឋានា ន ចវតីតិ ឥមិនា ចណ្ឌសោតេ ពទ្ធនាវំ បដិក្ខិបតិ។ តាវ ទុក្កដន្តិ ‘‘ពន្ធនំ មោចេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ ឯវំ មោចេន្តស្ស បញ្ញត្តំ ទុក្កដំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ថុល្លច្ចយម្បិ បារាជិកម្បិ ហោតីតិ ឯត្ថ បឋមំ ឋានា អចាវេត្វា មុត្តេ ថុល្លច្ចយំ, បឋមំ ឋានា ចាវេត្វា មុត្តេ បារាជិកន្តិ វេទិតព្ពំ។
99. Nāvaṭṭhakathāyaṃ pana yā bandhanā muttamatte ṭhānā na cavatīti iminā caṇḍasote baddhanāvaṃ paṭikkhipati. Tāva dukkaṭanti ‘‘bandhanaṃ moceti, āpatti dukkaṭassā’’ti evaṃ mocentassa paññattaṃ dukkaṭaṃ sandhāya vuttaṃ. Thullaccayampi pārājikampi hotīti ettha paṭhamaṃ ṭhānā acāvetvā mutte thullaccayaṃ, paṭhamaṃ ṭhānā cāvetvā mutte pārājikanti veditabbaṃ.
‘‘បាសេ ពទ្ធសូករោ វិយា’’តិអាទិនា វុត្តំ សន្ធាយាហ ‘‘តត្ថ យុត្តិ បុព្ពេ វុត្តា ឯវា’’តិ។ វិប្បនដ្ឋា នាវាតិ វិសមវាតាទីហិ វិនាសំ បត្វា ឧទកេ និមុជ្ជិត្វា ហេដ្ឋា ភូមិតលំ អប្បត្វា មជ្ឈេ ឋិតំ សន្ធាយ វទតិ។ តេនេវ ‘‘អធោ វា ឱបិលាបេន្តស្ស…បេ.… នាវាតលេន ផុដ្ឋោកាសំ មុខវដ្ដិំ អតិក្កន្តមត្តេ បារាជិក’’ន្តិ វុត្តំ។ ឱបិលាបេន្តស្សាតិ ឱសីទាបេន្តស្ស។ អតិក្កន្តមត្តេតិ ផុដ្ឋោកាសំ អតិក្កន្តមត្តេ។ ឯសេវ នយោតិ មុត្តមត្តេ បារាជិកន្តិ ទស្សេតិ។
‘‘Pāse baddhasūkaro viyā’’tiādinā vuttaṃ sandhāyāha ‘‘tattha yutti pubbe vuttā evā’’ti. Vippanaṭṭhā nāvāti visamavātādīhi vināsaṃ patvā udake nimujjitvā heṭṭhā bhūmitalaṃ appatvā majjhe ṭhitaṃ sandhāya vadati. Teneva ‘‘adho vā opilāpentassa…pe… nāvātalena phuṭṭhokāsaṃ mukhavaṭṭiṃ atikkantamatte pārājika’’nti vuttaṃ. Opilāpentassāti osīdāpentassa. Atikkantamatteti phuṭṭhokāsaṃ atikkantamatte. Eseva nayoti muttamatte pārājikanti dasseti.
នាវាកឌ្ឍនយោគ្គមហាយោត្តតាយ យោត្តកោដិតោ បដ្ឋាយ សកលម្បិ ‘‘ឋាន’’ន្តិ វុត្តំ។
Nāvākaḍḍhanayoggamahāyottatāya yottakoṭito paṭṭhāya sakalampi ‘‘ṭhāna’’nti vuttaṃ.
អសតិបិ វាតេ យថា វាតំ គណ្ហាតិ, តថា ឋបិតត្តា ‘‘វាតំ គណ្ហាបេតី’’តិ វុត្តំ។ ពលវា ច វាតោ អាគម្មាតិ ឥមិនា អសតិ វាតេ អយំ បយោគោ កតោតិ ទស្សេតិ។ តេនេវ ‘‘បុគ្គលស្ស នត្ថិ អវហារោ’’តិ វុត្តំ។ សតិ បន វាតេ កតោ បយោគោ ឋានាចាវនបយោគោយេវាតិ មាតិកាឧជុករណេ វិយ អត្ថេវ អវហារោតិ ទដ្ឋព្ពំ។ ឋានាចាវនបយោគោ ន ហោតីតិ សុក្ខមាតិកាឧជុករណេ វិយ អសតិ វាតេ កតបយោគត្តា។ ភណ្ឌទេយ្យំ បន ហោតីតិ នាវាសាមិកស្ស ភណ្ឌទេយ្យំ ហោតិ។
Asatipi vāte yathā vātaṃ gaṇhāti, tathā ṭhapitattā ‘‘vātaṃ gaṇhāpetī’’ti vuttaṃ. Balavā ca vāto āgammāti iminā asati vāte ayaṃ payogo katoti dasseti. Teneva ‘‘puggalassa natthi avahāro’’ti vuttaṃ. Sati pana vāte kato payogo ṭhānācāvanapayogoyevāti mātikāujukaraṇe viya attheva avahāroti daṭṭhabbaṃ. Ṭhānācāvanapayogo na hotīti sukkhamātikāujukaraṇe viya asati vāte katapayogattā. Bhaṇḍadeyyaṃ pana hotīti nāvāsāmikassa bhaṇḍadeyyaṃ hoti.
នាវដ្ឋកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / នាវដ្ឋកថាវណ្ណនា • Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
