| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
១០១. លិង្គាទិទស្សនកថា
101. Liṅgādidassanakathā
១៧៩. ‘‘អាវាសិកានំ អាការ’’ន្តិ ឥមិនា អាវាសិកាការន្តិ បទស្ស ឆដ្ឋីសមាសំ ទស្សេតិ។ សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ ‘‘អាវាសិកលិង្គ’’ន្តិអាទីសុ។ យេនាតិ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិនា, គណ្ហតីតិ សម្ពន្ធោ។ តេសន្តិ អាវាសិកានំ។ អាចារសណ្ឋានន្តិ អាចារសណ្ឋិតិំ។ សោ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិកោ អាការោ នាមាតិ យោជនា។ យន្តិ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិំ, គមយតីតិ សម្ពន្ធោ។ តត្ថ តត្ថាតិ តស្មិំ តស្មិំ ឋានេ។ លីនេ អាវាសិកេតិ សម្ពន្ធោ។ តំ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិ លិង្គំ នាមាតិ យោជនា។ ‘‘អទិស្សមានេ’’តិ ឥមិនា លីនេតិ បទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘ជានាបេតី’’តិ ឥមិនា គមយតីតិ បទស្ស ញាណត្ថំ ទស្សេតិ។ យន្តិ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិំ។ តេតិ អាវាសិកា។ តំ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិ និមិត្តំ នាមាតិ យោជនា។ យេនាតិ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិនា។ តេតិ អាវាសិកា ឧទ្ទិសិយន្តិ, សោ សុបញ្ញត្តមញ្ចបីឋាទិកោ ឧទ្ទេសោ នាមាតិ យោជនា។ ឥមេហិ បទេហិ អាកិរិយន្តិ បកាសិយន្តិ ឯតេនាតិ អាការោ, លីនេ គមយតិ ពោធេតីតិ លិង្គំ។ និមិយន្តិ បរិច្ឆិជ្ជ ញាយន្តិ ឯតេនាតិ និមិត្តំ, ឧទ្ទិសិយន្តិ អបទិសិយន្តិ ឯតេនាតិ ឧទ្ទេសោតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ។ សព្ពមេតន្តិ ‘‘អាវាសិកាការ’’ន្តិអាទិ ឯតំ សព្ពំ។ យថាយោគន្តិ បាឡិយំ យោគានុរូបំ។ តត្ថាតិ អាគន្តុកាការាទីសុ។ ‘‘អម្ហាកំ ឥទ’’ន្តិ ន ញាតព្ពន្តិ អញ្ញាតំ, តទេវ អញ្ញាតកំ, និសីទនាទិ។ ‘‘អម្ហាកំ ឥទ’’ន្តិ អជាននំ នាម អត្តនោ អសន្តកត្តា, អញ្ញេសមេវ សន្តកត្តា ហោតីតិ អាហ ‘‘អញ្ញេសំ សន្តក’’ន្តិ។ ឧទកនិស្សេកន្តិ សិញ្ចនវិរហិតំ ឧទកំ។ ពហុវចនស្សាតិ ‘‘ធោតាន’’ន្តិ ឯត្ថ ឆដ្ឋីពហុវចនស្ស។ ឯកវចនន្តិ ‘‘ធោតស្សា’’តិ ឯកវចនំ ។ បច្ឆិមបាឋេ មលំ ធុនាតិ អនេនាតិ ធោតំ, ធោតញ្ច តំ ឧទកញ្ចេតិ ធោតឧទកំ, តមេវ និស្សេកំ ធោតឧទកនិស្សេកំ។
179. ‘‘Āvāsikānaṃ ākāra’’nti iminā āvāsikākāranti padassa chaṭṭhīsamāsaṃ dasseti. Sabbatthāti sabbesu ‘‘āvāsikaliṅga’’ntiādīsu. Yenāti supaññattamañcapīṭhādinā, gaṇhatīti sambandho. Tesanti āvāsikānaṃ. Ācārasaṇṭhānanti ācārasaṇṭhitiṃ. So supaññattamañcapīṭhādiko ākāro nāmāti yojanā. Yanti supaññattamañcapīṭhādiṃ, gamayatīti sambandho. Tattha tatthāti tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne. Līne āvāsiketi sambandho. Taṃ supaññattamañcapīṭhādi liṅgaṃ nāmāti yojanā. ‘‘Adissamāne’’ti iminā līneti padassa atthaṃ dasseti. ‘‘Jānāpetī’’ti iminā gamayatīti padassa ñāṇatthaṃ dasseti. Yanti supaññattamañcapīṭhādiṃ. Teti āvāsikā. Taṃ supaññattamañcapīṭhādi nimittaṃ nāmāti yojanā. Yenāti supaññattamañcapīṭhādinā. Teti āvāsikā uddisiyanti, so supaññattamañcapīṭhādiko uddeso nāmāti yojanā. Imehi padehi ākiriyanti pakāsiyanti etenāti ākāro, līne gamayati bodhetīti liṅgaṃ. Nimiyanti paricchijja ñāyanti etenāti nimittaṃ, uddisiyanti apadisiyanti etenāti uddesoti vacanatthaṃ dasseti. Sabbametanti ‘‘āvāsikākāra’’ntiādi etaṃ sabbaṃ. Yathāyoganti pāḷiyaṃ yogānurūpaṃ. Tatthāti āgantukākārādīsu. ‘‘Amhākaṃ ida’’nti na ñātabbanti aññātaṃ, tadeva aññātakaṃ, nisīdanādi. ‘‘Amhākaṃ ida’’nti ajānanaṃ nāma attano asantakattā, aññesameva santakattā hotīti āha ‘‘aññesaṃ santaka’’nti. Udakanissekanti siñcanavirahitaṃ udakaṃ. Bahuvacanassāti ‘‘dhotāna’’nti ettha chaṭṭhībahuvacanassa. Ekavacananti ‘‘dhotassā’’ti ekavacanaṃ . Pacchimapāṭhe malaṃ dhunāti anenāti dhotaṃ, dhotañca taṃ udakañceti dhotaudakaṃ, tameva nissekaṃ dhotaudakanissekaṃ.
១៨០. សមានសំវាសកទិដ្ឋិន្តិ បទស្ស ឥតិលោបសមាសំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សមានសំវាសកា ឯតេតិ ទិដ្ឋិ’’ន្តិ។ ឯតេតិ អាវាសិកា ភិក្ខូ។ ‘‘លទ្ធិ’’ន្តិ ឥមិនា ន បុច្ឆន្តីតិ បទស្ស កម្មំ ទស្សេតិ។ នានាសំវាសកភាវន្តិ តេសំ លទ្ធិនានាសំវាសកភាវំ។ ‘‘មទ្ទិតុ’’ន្តិ ឥមិនា នាភិវិតរន្តីតិ ឯត្ថ អភិសទ្ទស្សត្ថំ ទស្សេតិ។ ‘‘អភិភវិតុ’’ន្តិ ឥមិនា ច តទេវត្ថំ ទស្សេតិ។ នានាសំវាសកភាវស្ស មទ្ទនំ នាម លទ្ធិនិស្សជ្ជាបនន្តិ អាហ ‘‘តំ ទិដ្ឋិំ ន និស្សជ្ជាបេន្តី’’តិ។
180.Samānasaṃvāsakadiṭṭhinti padassa itilopasamāsaṃ dassento āha ‘‘samānasaṃvāsakā eteti diṭṭhi’’nti. Eteti āvāsikā bhikkhū. ‘‘Laddhi’’nti iminā na pucchantīti padassa kammaṃ dasseti. Nānāsaṃvāsakabhāvanti tesaṃ laddhinānāsaṃvāsakabhāvaṃ. ‘‘Madditu’’nti iminā nābhivitarantīti ettha abhisaddassatthaṃ dasseti. ‘‘Abhibhavitu’’nti iminā ca tadevatthaṃ dasseti. Nānāsaṃvāsakabhāvassa maddanaṃ nāma laddhinissajjāpananti āha ‘‘taṃ diṭṭhiṃ na nissajjāpentī’’ti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១០១. លិង្គាទិទស្សនំ • 101. Liṅgādidassanaṃ
១០២. នានាសំវាសកាទីហិ ឧបោសថករណំ • 102. Nānāsaṃvāsakādīhi uposathakaraṇaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / លិង្គាទិទស្សនកថា • Liṅgādidassanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / លិង្គាទិទស្សនកថាវណ្ណនា • Liṅgādidassanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / លិង្គាទិទស្សនកថាវណ្ណនា • Liṅgādidassanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / លិង្គាទិទស្សនកថាទិវណ្ណនា • Liṅgādidassanakathādivaṇṇanā
