| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
៦. ជោតិសិក្ខាបទវណ្ណនា
6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā
៣៥០. ឆដ្ឋេ ភគ្គា នាម ជនបទិនោ រាជកុមារា, តេសំ និវាសោ ឯកោបិ ជនបទោ រុឡ្ហីសទ្ទេន ‘‘ភគ្គា’’តិ វុច្ចតិ។ តេន វុត្តំ ‘‘ភគ្គាតិ ជនបទស្ស នាម’’ន្តិ។ សុសុមារគិរេតិ ឯវំនាមកេ នគរេ។ តស្ស កិរ នគរស្ស មាបនត្ថំ វត្ថុវិជ្ជាចរិយេន នគរដ្ឋានស្ស បរិគ្គណ្ហនទិវសេ អវិទូរេ សុសុមារោ សទ្ទមកាសិ គិរំ និច្ឆារេសិ។ អថ អនន្តរាយេន នគរេ មាបិតេ តមេវ សុសុមារគិរណំ សុភនិមិត្តំ កត្វា សុសុមារគិរំត្វេវស្ស នាមំ អកំសុ។ កេចិ បន ‘‘សុសុមារសណ្ឋានត្តា សុសុមារោ នាម ឯកោ គិរិ, សោ តស្ស នគរស្ស សមីបេ, តស្មា តំ សុសុមារគិរិ ឯតស្ស អត្ថីតិ ‘សុសុមារគិរី’តិ វុច្ចតី’’តិ វទន្តិ។ តថា វា ហោតុ អញ្ញថា វា, នាមមេតំ តស្ស នគរស្សាតិ អាហ ‘‘សុសុមារគិរន្តិ នគរស្ស នាម’’ន្តិ។ ភេសកឡាតិ ឃម្បណ្ឌនាមកោ គច្ឆវិសេសោ។ កេចិ ‘‘សេតរុក្ខោ’’តិបិ វទន្តិ។ តេសំ ពហុលតាយ បន តំ វនំ ភេសកឡាវនន្ត្វេវ បញ្ញាយិត្ថ។ ‘‘ភេសគឡាវនេ’’តិបិ បាឋោ។ ‘‘ភេសោ នាម ឯកោ យក្ខោ អយុត្តការី, តស្ស តតោ គឡិតដ្ឋានតាយ តំ វនំ ភេសគឡាវនំ នាម ជាត’’ន្តិ ហិ កេចិ។
350. Chaṭṭhe bhaggā nāma janapadino rājakumārā, tesaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhīsaddena ‘‘bhaggā’’ti vuccati. Tena vuttaṃ ‘‘bhaggāti janapadassa nāma’’nti. Susumāragireti evaṃnāmake nagare. Tassa kira nagarassa māpanatthaṃ vatthuvijjācariyena nagaraṭṭhānassa pariggaṇhanadivase avidūre susumāro saddamakāsi giraṃ nicchāresi. Atha anantarāyena nagare māpite tameva susumāragiraṇaṃ subhanimittaṃ katvā susumāragiraṃtvevassa nāmaṃ akaṃsu. Keci pana ‘‘susumārasaṇṭhānattā susumāro nāma eko giri, so tassa nagarassa samīpe, tasmā taṃ susumāragiri etassa atthīti ‘susumāragirī’ti vuccatī’’ti vadanti. Tathā vā hotu aññathā vā, nāmametaṃ tassa nagarassāti āha ‘‘susumāragiranti nagarassa nāma’’nti. Bhesakaḷāti ghampaṇḍanāmako gacchaviseso. Keci ‘‘setarukkho’’tipi vadanti. Tesaṃ bahulatāya pana taṃ vanaṃ bhesakaḷāvanantveva paññāyittha. ‘‘Bhesagaḷāvane’’tipi pāṭho. ‘‘Bheso nāma eko yakkho ayuttakārī, tassa tato gaḷitaṭṭhānatāya taṃ vanaṃ bhesagaḷāvanaṃ nāma jāta’’nti hi keci.
៣៥២. ជោតិករណេតិ អគ្គិករណេ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ។ អគិលានតា, អនុញ្ញាតករណាភាវោ, វិសិព្ពេតុកាមតា, សមាទហនន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ។
352.Jotikaraṇeti aggikaraṇe. Sesamettha uttānameva. Agilānatā, anuññātakaraṇābhāvo, visibbetukāmatā, samādahananti imāni panettha cattāri aṅgāni.
ជោតិសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Jotisikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៦. សុរាបានវគ្គោ • 6. Surāpānavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៦. ជោតិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 6. Jotisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៦. ជោតិសិក្ខាបទំ • 6. Jotisikkhāpadaṃ
