| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā |
១០. ទសមសិក្ខាបទវណ្ណនា
10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
៨៣៣. សាធុកីឡិតគីតំ វាតិ ឯត្ថ បាចិណ្ណគីតម្បិ សោតុំ ន វដ្ដតិ។ ‘‘គីតុបសញ្ហិតំ បន ធម្មំ សោតុំ វដ្ដតីតិ ទីឃនិកាយដ្ឋកថាយំ វុត្ត’’ន្តិ វុត្តំ។ បោរាណគណ្ឋិបទេ បន ‘‘ធម្មគីតម្បិ ន វដ្ដតី’’តិ វត្វា ‘‘ពុទ្ធស្ស គាយាម វាទេមាតិ វុត្តេ សម្បដិច្ឆិតុំ ន វដ្ដតិ, ទុក្កដំ ហោតី’’តិ វុត្តំ, ‘‘បូជំ ករោម, ជាតកំ វា វត្ថុំ វា ទេសេមាតិ វុត្តេ ‘សាធូ’តិ សម្បដិច្ឆិតុំ វដ្ដតី’’តិ ច វុត្តំ។
833.Sādhukīḷitagītaṃ vāti ettha pāciṇṇagītampi sotuṃ na vaṭṭati. ‘‘Gītupasañhitaṃ pana dhammaṃ sotuṃ vaṭṭatīti dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ vutta’’nti vuttaṃ. Porāṇagaṇṭhipade pana ‘‘dhammagītampi na vaṭṭatī’’ti vatvā ‘‘buddhassa gāyāma vādemāti vutte sampaṭicchituṃ na vaṭṭati, dukkaṭaṃ hotī’’ti vuttaṃ, ‘‘pūjaṃ karoma, jātakaṃ vā vatthuṃ vā desemāti vutte ‘sādhū’ti sampaṭicchituṃ vaṭṭatī’’ti ca vuttaṃ.
៨៣៦. ឯកបយោគោ នាម ឯកទិវសាវលោកនំ។ តេសំយេវាតិ យេសំ នច្ចំ បស្សតិ។ ‘‘ភិក្ខុនី សយម្បិ នច្ចិតុំ វា គាយិតុំ វា វាទិតុំ វា ន លភតី’’តិអាទិ ឥធ សិក្ខាបទេ នត្ថិ។ កស្មា? ឯឡកលោមសមុដ្ឋានត្តា។ យទិ ឯវំ កស្មា វុត្តន្តិ ចេ? សុត្តានុលោមមហាបទេសតោ។ យទិ នច្ចាទីនិ បស្សិតុំ វា សោតុំ វា ន លភតិ, បគេវ អត្តនា កាតុន្តិ នយតោ លព្ភមានត្តា វុត្តំ។ ឥតរថា មហាបទេសា និរត្ថកា សិយុំ។ ឯវមញ្ញត្ថាបិ នយោ នេតព្ពោ។ ‘‘សមុដ្ឋានម្បិ ឥធ វុត្តមេវ អគ្គហេត្វា ឆសមុដ្ឋានវសេន គហេតព្ព’’ន្តិ លិខិតំ។ តំ ‘‘អញ្ញេ នច្ច, គាយ, វាទេហី’’តិ វត្តុំ ន លព្ភតីតិអាទិវចីកម្មំ សន្ធាយ លិខិតញ្ចេ, តំ សុលិខិតំ ឯឡកលោមសមុដ្ឋានេ វាចាយ អភាវតោ។ ‘‘សយម្បិ នច្ចិតុ’’ន្តិអាទិកាយកម្មញ្ចេ សន្ធាយ លិខិតំ, ទុល្លិខិតំ។ ឯឡកលោមសមុដ្ឋានញ្ហិ ឯកន្តតោ កាយកម្មំ ហោតិ, តស្មា ឧទ្ធដំ អគ្គហេត្វា អាទិសទ្ទេន សង្គហិតមេវ ឥធ គហេតព្ពន្តិ។ ឯតំ ឯឡកលោមសមុដ្ឋានត្តាតិ ឯត្ថ ការណវចនេ សុត្តានុលោមមហាបទេសតោតិ ឯត្ថ បន ឧទ្ធដំ គហេតព្ពំ, ឯវំ យថាលាភវសេន តំ លិខិតន្តិ វេទិតព្ពំ។ ‘‘អាហច្ចភាសិតសិក្ខាបទវសេន ឯឡកលោមសមុដ្ឋាន’’ន្តិ វុត្តន្តិ ឧបតិស្សត្ថេរោ ។ ‘‘ឯឡកលោមសមុដ្ឋានញ្ចេ ឥទំ សិក្ខាបទំ, អាណាបកោ មុច្ចេយ្យ, ន ច មុច្ចតី’’តិ វុត្តំ។ តំ ‘‘កស្មា’’តិ វុត្តេ ‘‘សព្ពអដ្ឋកថាសុ វុត្ត’’ន្តិ អដ្ឋកថាចរិយោ អាហាតិ ធម្មសិរិត្ថេរោ។
836.Ekapayogo nāma ekadivasāvalokanaṃ. Tesaṃyevāti yesaṃ naccaṃ passati. ‘‘Bhikkhunī sayampi naccituṃ vā gāyituṃ vā vādituṃ vā na labhatī’’tiādi idha sikkhāpade natthi. Kasmā? Eḷakalomasamuṭṭhānattā. Yadi evaṃ kasmā vuttanti ce? Suttānulomamahāpadesato. Yadi naccādīni passituṃ vā sotuṃ vā na labhati, pageva attanā kātunti nayato labbhamānattā vuttaṃ. Itarathā mahāpadesā niratthakā siyuṃ. Evamaññatthāpi nayo netabbo. ‘‘Samuṭṭhānampi idha vuttameva aggahetvā chasamuṭṭhānavasena gahetabba’’nti likhitaṃ. Taṃ ‘‘aññe nacca, gāya, vādehī’’ti vattuṃ na labbhatītiādivacīkammaṃ sandhāya likhitañce, taṃ sulikhitaṃ eḷakalomasamuṭṭhāne vācāya abhāvato. ‘‘Sayampi naccitu’’ntiādikāyakammañce sandhāya likhitaṃ, dullikhitaṃ. Eḷakalomasamuṭṭhānañhi ekantato kāyakammaṃ hoti, tasmā uddhaṭaṃ aggahetvā ādisaddena saṅgahitameva idha gahetabbanti. Etaṃ eḷakalomasamuṭṭhānattāti ettha kāraṇavacane suttānulomamahāpadesatoti ettha pana uddhaṭaṃ gahetabbaṃ, evaṃ yathālābhavasena taṃ likhitanti veditabbaṃ. ‘‘Āhaccabhāsitasikkhāpadavasena eḷakalomasamuṭṭhāna’’nti vuttanti upatissatthero. ‘‘Eḷakalomasamuṭṭhānañce idaṃ sikkhāpadaṃ, āṇāpako mucceyya, na ca muccatī’’ti vuttaṃ. Taṃ ‘‘kasmā’’ti vutte ‘‘sabbaaṭṭhakathāsu vutta’’nti aṭṭhakathācariyo āhāti dhammasiritthero.
៨៣៧. អារាមេ ឋត្វាតិ ន កេវលំ ឋត្វា, តតោ គន្ត្វា បន សព្ពិរិយាបថេហិបិ លភតិ។ ‘‘អារាមេ ឋិតាតិ បន អារាមបរិយាបន្នាតិ អត្ថោ, ឥតរថា និសិន្នាបិ ន លភេយ្យា’’តិ លិខិតំ, តំ សុលិខិតមេវ។
837.Ārāme ṭhatvāti na kevalaṃ ṭhatvā, tato gantvā pana sabbiriyāpathehipi labhati. ‘‘Ārāme ṭhitāti pana ārāmapariyāpannāti attho, itarathā nisinnāpi na labheyyā’’ti likhitaṃ, taṃ sulikhitameva.
ទសមសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Dasamasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
លសុណវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Lasuṇavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ភិក្ខុនីវិភង្គ • Bhikkhunīvibhaṅga / ១០. ទសមសិក្ខាបទំ • 10. Dasamasikkhāpadaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ភិក្ខុនីវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Bhikkhunīvibhaṅga-aṭṭhakathā / ១០. ទសមសិក្ខាបទវណ្ណនា • 10. Dasamasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ១. លសុណវគ្គវណ្ណនា • 1. Lasuṇavaggavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ១. បឋមលសុណាទិសិក្ខាបទវណ្ណនា • 1. Paṭhamalasuṇādisikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១០. ទសមសិក្ខាបទំ • 10. Dasamasikkhāpadaṃ
