| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Majjhima Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationមជ្ឈិម និកាយ ១២៦
The Middle-Length Suttas Collection 126
ភូមិជសុត្ត
With Bhūmija
ឯវំ មេ សុតំ—ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ។
So I have heard. At one time the Buddha was staying near Rājagaha, in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
អថ ខោ អាយស្មា ភូមិជោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ជយសេនស្ស រាជកុមារស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ។
Then Venerable Bhūmija robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of Prince Jayasena, where he sat on the seat spread out.
អថ ខោ ជយសេនោ រាជកុមារោ យេនាយស្មា ភូមិជោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា ភូមិជេន សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ ជយសេនោ រាជកុមារោ អាយស្មន្តំ ភូមិឹ ឯតទវោច:
Then Jayasena approached and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Bhūmija:
“សន្តិ, ភោ ភូមិជ, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ: ‘អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយាៜតិ។ ឥធ ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា កិំវាទី កិមក្ខាយី”តិ?
“Master Bhūmija, there are some ascetics and brahmins who have this doctrine and view: ‘If you make a wish and lead the spiritual life, you can’t win the fruit. If you don’t make a wish and lead the spiritual life, you can’t win the fruit. If you both make a wish and don’t make a wish and lead the spiritual life, you can’t win the fruit. If you neither make a wish nor don’t make a wish and lead the spiritual life, you can’t win the fruit.’ What does Master Bhūmija’s Teacher say about this? How does he explain it?”
“ន ខោ មេតំ, រាជកុមារ, ភគវតោ សម្មុខា សុតំ, សម្មុខា បដិគ្គហិតំ។ ឋានញ្ច ខោ ឯតំ វិជ្ជតិ យំ ភគវា ឯវំ ព្យាករេយ្យ: ‘អាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយាៜតិ។ ន ខោ មេ តំ, រាជកុមារ, ភគវតោ សម្មុខា សុតំ, សម្មុខា បដិគ្គហិតំ។ ឋានញ្ច ខោ ឯតំ វិជ្ជតិ យំ ភគវា ឯវំ ព្យាករេយ្យា”តិ។
“Prince, I haven’t heard and learned this in the presence of the Buddha. But it’s possible that he might explain it like this: ‘If you lead the spiritual life irrationally, you can’t win the fruit, regardless of whether you make a wish, you don’t make a wish, you both do and do not make a wish, or you neither do nor don’t make a wish. But if you lead the spiritual life rationally, you can win the fruit, regardless of whether you make a wish, you don’t make a wish, you both do and do not make a wish, or you neither do nor don’t make a wish.’ I haven’t heard and learned this in the presence of the Buddha. But it’s possible that he might explain it like that.”
“សចេ ខោ ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា ឯវំវាទី ឯវមក្ខាយី, អទ្ធា ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា សព្ពេសំយេវ បុថុសមណព្រាហ្មណានំ មុទ្ធានំ មញ្ញេ អាហច្ច តិដ្ឋតី”តិ។ អថ ខោ ជយសេនោ រាជកុមារោ អាយស្មន្តំ ភូមិឹ សកេនេវ ថាលិបាកេន បរិវិសិ។
“If that’s what your teacher says, Master Bhūmija, he clearly stands head and shoulders above all the various other ascetics and brahmins.” Then Prince Jayasena served Venerable Bhūmija from his own dish.
អថ ខោ អាយស្មា ភូមិជោ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា ភូមិជោ ភគវន្តំ ឯតទវោច: “ឥធាហំ, ភន្តេ, បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន ជយសេនស្ស រាជកុមារស្ស និវេសនំ តេនុបសង្កមិំ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិំ។ អថ ខោ, ភន្តេ, ជយសេនោ រាជកុមារោ យេនាហំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា មយា សទ្ធិំ សម្មោទិ។ សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ។ ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ, ភន្តេ, ជយសេនោ រាជកុមារោ មំ ឯតទវោច: ‘សន្តិ, ភោ ភូមិជ, ឯកេ សមណព្រាហ្មណា ឯវំវាទិនោ ឯវំទិដ្ឋិនោ—អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយាៜតិ។ ‘ឥធ ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា កិំវាទី កិមក្ខាយីៜតិ? ឯវំ វុត្តេ, អហំ, ភន្តេ, ជយសេនំ រាជកុមារំ ឯតទវោចំ: ‘ន ខោ មេ តំ, រាជកុមារ, ភគវតោ សម្មុខា សុតំ, សម្មុខា បដិគ្គហិតំ។ ឋានញ្ច ខោ ឯតំ វិជ្ជតិ យំ ភគវា ឯវំ ព្យាករេយ្យ—អាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា អយោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា យោនិសោ ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយាតិ។ ន ខោ មេ តំ, រាជកុមារ, ភគវតោ សម្មុខា សុតំ, សម្មុខា បដិគ្គហិតំ។ ឋានញ្ច ខោ ឯតំ វិជ្ជតិ យំ ភគវា ឯវំ ព្យាករេយ្យាៜតិ។ ‘សចេ ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា ឯវំវាទី ឯវមក្ខាយី, អទ្ធា ភោតោ ភូមិជស្ស សត្ថា សព្ពេសំយេវ បុថុសមណព្រាហ្មណានំ មុទ្ធានំ មញ្ញេ អាហច្ច តិដ្ឋតីៜតិ។ ‘កច្ចាហំ, ភន្តេ, ឯវំ បុដ្ឋោ ឯវំ ព្យាករមានោ វុត្តវាទី ចេវ ភគវតោ ហោមិ, ន ច ភគវន្តំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខាមិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោមិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតីៜ”តិ?
Then after the meal, on his return from almsround, Bhūmija went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him all that had happened, adding: “Answering this way, I trust that I repeated what the Buddha has said, and didn’t misrepresent him with an untruth. I trust my explanation was in line with the teaching, and that there are no legitimate grounds for rebuke or criticism.”
“តគ្ឃ ត្វំ, ភូមិជ, ឯវំ បុដ្ឋោ ឯវំ ព្យាករមានោ វុត្តវាទី ចេវ មេ ហោសិ, ន ច មំ អភូតេន អព្ភាចិក្ខសិ, ធម្មស្ស ចានុធម្មំ ព្យាករោសិ, ន ច កោចិ សហធម្មិកោ វាទានុវាទោ គារយ្ហំ ឋានំ អាគច្ឆតិ។
“Indeed, Bhūmija, in answering this way you repeated what I’ve said, and didn’t misrepresent me with an untruth. Your explanation was in line with the teaching, and there are no legitimate grounds for rebuke or criticism.
យេ ហិ កេចិ, ភូមិជ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា មិច្ឆាទិដ្ឋិនោ មិច្ឆាសង្កប្បា មិច្ឆាវាចា មិច្ឆាកម្មន្តា មិច្ឆាអាជីវា មិច្ឆាវាយាមា មិច្ឆាសតី មិច្ឆាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
There are some ascetics and brahmins who have wrong view, wrong thought, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong effort, wrong mindfulness, and wrong samādhi. If they lead the spiritual life, they can’t win the fruit, regardless of whether they make a wish, they don’t make a wish, they both do and do not make a wish, or they neither do nor don’t make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ តេលត្ថិកោ តេលគវេសី តេលបរិយេសនំ ចរមានោ វាលិកំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា វាលិកំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, អភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា វាលិកំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, អភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា វាលិកំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, អភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា វាលិកំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, អភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, តេលស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of oil. While wandering in search of oil, they tried heaping sand in a bucket, sprinkling it thoroughly with water, and pressing it out. But by doing this, they couldn’t extract any oil, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to extract oil.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា មិច្ឆាទិដ្ឋិនោ មិច្ឆាសង្កប្បា មិច្ឆាវាចា មិច្ឆាកម្មន្តា មិច្ឆាអាជីវា មិច្ឆាវាយាមា មិច្ឆាសតី មិច្ឆាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have wrong view, wrong thought, wrong speech, wrong action, wrong livelihood, wrong effort, wrong mindfulness, and wrong samādhi. If they lead the spiritual life, they can’t win the fruit, regardless of whether or not they make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ ខីរត្ថិកោ ខីរគវេសី ខីរបរិយេសនំ ចរមានោ គាវិំ តរុណវច្ឆំ វិសាណតោ អាវិញ្ឆេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា គាវិំ តរុណវច្ឆំ វិសាណតោ អាវិញ្ឆេយ្យ, អភព្ពោ ខីរស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា គាវិំ តរុណវច្ឆំ វិសាណតោ អាវិញ្ឆេយ្យ, អភព្ពោ ខីរស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ខីរស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of milk. While wandering in search of milk, they tried pulling the horn of a newly-calved cow. But by doing this, they couldn’t get any milk, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to get milk.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា មិច្ឆាទិដ្ឋិនោ …បេ… មិច្ឆាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have wrong view … Because that’s an irrational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ នវនីតត្ថិកោ នវនីតគវេសី នវនីតបរិយេសនំ ចរមានោ ឧទកំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ឧទកំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ, អភព្ពោ នវនីតស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ឧទកំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ, អភព្ពោ នវនីតស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, នវនីតស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of butter. While wandering in search of butter, they tried pouring water into a pot and churning it with a stick. But by doing this, they couldn’t produce any butter, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to produce butter.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា មិច្ឆាទិដ្ឋិនោ …បេ… មិច្ឆាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have wrong view … Because that’s an irrational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ អគ្គិត្ថិកោ អគ្គិគវេសី អគ្គិបរិយេសនំ ចរមានោ អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ ឧត្តរារណិំ អាទាយ អភិមន្ថេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ ឧត្តរារណិំ អាទាយ អភិមន្ថេយ្យ, អភព្ពោ អគ្គិស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា អល្លំ កដ្ឋំ សស្នេហំ ឧត្តរារណិំ អាទាយ អភិមន្ថេយ្យ, អភព្ពោ អគ្គិស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, អគ្គិស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of fire. While wandering in search of fire, they tried drilling a green, sappy log with a drill-stick. But by doing this, they couldn’t start a fire, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s an irrational way to start a fire.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា មិច្ឆាទិដ្ឋិនោ …បេ… មិច្ឆាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, អភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? អយោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have wrong view … Because that’s an irrational way to win the fruit.
យេ ហិ កេចិ, ភូមិជ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សម្មាទិដ្ឋិនោ សម្មាសង្កប្បា សម្មាវាចា សម្មាកម្មន្តា សម្មាអាជីវា សម្មាវាយាមា សម្មាសតី សម្មាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
There are some ascetics and brahmins who have right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right samādhi. If they lead the spiritual life, they can win the fruit, regardless of whether they make a wish, they don’t make a wish, they both do and do not make a wish, or they neither do nor do not make a wish. Why is that? Because that’s a rational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ តេលត្ថិកោ តេលគវេសី តេលបរិយេសនំ ចរមានោ តិលបិដ្ឋំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា តិលបិដ្ឋំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, ភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា តិលបិដ្ឋំ ទោណិយា អាកិរិត្វា ឧទកេន បរិប្ផោសកំ បរិប្ផោសកំ បីឡេយ្យ, ភព្ពោ តេលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, តេលស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of oil. While wandering in search of oil, they tried heaping sesame flour in a bucket, sprinkling it thoroughly with water, and pressing it out. By doing this, they could extract oil, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s a rational way to extract oil.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សម្មាទិដ្ឋិនោ …បេ… សម្មាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have right view … Because that’s a rational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ ខីរត្ថិកោ ខីរគវេសី ខីរបរិយេសនំ ចរមានោ គាវិំ តរុណវច្ឆំ ថនតោ អាវិញ្ឆេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា គាវិំ តរុណវច្ឆំ ថនតោ អាវិញ្ឆេយ្យ, ភព្ពោ ខីរស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា គាវិំ តរុណវច្ឆំ ថនតោ អាវិញ្ឆេយ្យ, ភព្ពោ ខីរស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ខីរស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of milk. While wandering in search of milk, they tried pulling the udder of a newly-calved cow. By doing this, they could get milk, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s a rational way to get milk.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សម្មាទិដ្ឋិនោ …បេ… សម្មាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា …បេ… នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have right view … Because that’s a rational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ នវនីតត្ថិកោ នវនីតគវេសី នវនីតបរិយេសនំ ចរមានោ ទធិំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ។ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ទធិំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ, ភព្ពោ នវនីតស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ទធិំ កលសេ អាសិញ្ចិត្វា មត្ថេន អាវិញ្ឆេយ្យ, ភព្ពោ នវនីតស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, នវនីតស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of butter. While wandering in search of butter, they tried pouring curds into a pot and churning them with a stick. By doing this, they could produce butter, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s a rational way to produce butter.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សម្មាទិដ្ឋិនោ …បេ… សម្មាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have right view … Because that’s a rational way to win the fruit.
សេយ្យថាបិ, ភូមិជ, បុរិសោ អគ្គិត្ថិកោ អគ្គិគវេសី អគ្គិបរិយេសនំ ចរមានោ សុក្ខំ កដ្ឋំ កោឡាបំ ឧត្តរារណិំ អាទាយ អភិមន្ថេយ្យ; (…) អាសញ្ចេបិ ករិត្វា … អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា … នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា សុក្ខំ កដ្ឋំ កោឡាបំ ឧត្តរារណិំ អាទាយ អភិមន្ថេយ្យ, ភព្ពោ អគ្គិស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, អគ្គិស្ស អធិគមាយ។
Suppose there was a person in need of fire. While wandering in search of fire, they tried drilling a dried up, withered log with a drill-stick. By doing this, they could start a fire, regardless of whether they made a wish, didn’t make a wish, both did and did not make a wish, or neither did nor did not make a wish. Why is that? Because that’s a rational way to start a fire.
ឯវមេវ ខោ, ភូមិជ, យេ ហិ កេចិ សមណា វា ព្រាហ្មណា វា សម្មាទិដ្ឋិនោ …បេ… សម្មាសមាធិនោ តេ អាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; អាសញ្ច អនាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ; នេវាសំ នានាសញ្ចេបិ ករិត្វា ព្រហ្មចរិយំ ចរន្តិ, ភព្ពា ផលស្ស អធិគមាយ។ តំ កិស្ស ហេតុ? យោនិ ហេសា, ភូមិជ, ផលស្ស អធិគមាយ។
And so it is for any ascetics and brahmins who have right view … Because that’s a rational way to win the fruit.
សចេ ខោ តំ, ភូមិជ, ជយសេនស្ស រាជកុមារស្ស ឥមា ចតស្សោ ឧបមា បដិភាយេយ្យុំ អនច្ឆរិយំ តេ ជយសេនោ រាជកុមារោ បសីទេយ្យ, បសន្នោ ច តេ បសន្នាការំ ករេយ្យា”តិ។
Bhūmija, it wouldn’t be surprising if, had these four similes occurred to you, Prince Jayasena would have gained confidence in you and shown his confidence.”
“កុតោ បន មំ, ភន្តេ, ជយសេនស្ស រាជកុមារស្ស ឥមា ចតស្សោ ឧបមា បដិភាយិស្សន្តិ អនច្ឆរិយា បុព្ពេ អស្សុតបុព្ពា, សេយ្យថាបិ ភគវន្តន៑”តិ?
“But sir, how could these four similes have occurred to me as they did to the Buddha, since they were neither supernaturally inspired, nor learned before in the past?”
ឥទមវោច ភគវា។ អត្តមនោ អាយស្មា ភូមិជោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ។
That is what the Buddha said. Satisfied, Venerable Bhūmija was happy with what the Buddha said.
ភូមិជសុត្តំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ។
The authoritative text of the Majjhima Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
