| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā |
៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា
9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
៩១៧-៩១៨. អនិច្ចាទិកោ ភាវោតិ អនិច្ចសង្ខារបដិច្ចសមុប្បន្នតាទិកោ ភាវោ ធម្មោ បកតិ ឯតស្សាតិ អត្ថោ។ ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្នន្តិ ‘‘ទុក្ខសច្ចំ សន្ធាយ បុច្ឆា កតា, ន ទុក្ខតាមត្ត’’ន្តិ អយមត្ថោ វិញ្ញាយតិ ‘‘ន កេវលញ្ហិ បឋមសច្ចមេវ ទុក្ខ’’ន្តិ វចនេន។ តថា សតិ បរវាទិនា ចក្ខាយតនាទីនំ អញ្ញេសញ្ច តំសរិក្ខកានំ ធម្មានំ បរិនិប្ផន្នតា នានុជានិតព្ពា សិយា។ កស្មា? តេសម្បិ ហិ ទុក្ខសច្ចេន សង្គហោ, ន ឥតរសច្ចេហិ។ យញ្ហិ សមុទយសច្ចតោ និព្ពត្តំ, តំ និប្បរិយាយតោ ទុក្ខសច្ចំ , ឥតរំ សង្ខារទុក្ខតាយ ទុក្ខន្តិ ឥមមត្ថំ ទស្សេន្តោ ‘‘ន កេវលញ្ហី’’តិអាទិមាហ។ តត្ថ ន ហិ អនុបាទិន្នានីតិ ឥមិនា ចក្ខាយតនាទីនំ សមុទយសច្ចេន សង្គហាភាវមាហ។ លោកុត្តរានីតិ ឥមិនា និរោធមគ្គសច្ចេហិ។ យទិ ឯវមេត្ថ យុត្តិ វត្តព្ពា, កិមេត្ថ វត្តព្ពំ? សភាវោ ហេស បរវាទិវាទស្ស, យទិទំ បុព្ពេនាបរមសំសន្ទនំ។ តថា ហិ សោ វិញ្ញូហិ បដិក្ខិត្តោ។ តថា ចេវ តំ អម្ហេហិ តត្ថ តត្ថ វិភាវិតំ។ ឯតន្តិ ‘‘រូបំ អបរិនិប្ផន្នំ, ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្ន’’ន្តិ យទេតំ តយា វុត្តំ, ឯតំ នោ វត រេ វត្តព្ពេ។ កស្មា? រូបស្ស ច ទុក្ខត្តា។ រូបញ្ហិ អនិច្ចំ ទុក្ខាធិដ្ឋានញ្ច។ តេន វុត្តំ ‘‘យទនិច្ចំ តំ ទុក្ខំ។ សំខិត្តេន បញ្ចុបាទានក្ខន្ធា ទុក្ខា’’តិ ច។
917-918. Aniccādikobhāvoti aniccasaṅkhārapaṭiccasamuppannatādiko bhāvo dhammo pakati etassāti attho. Dukkhaññeva parinipphannanti ‘‘dukkhasaccaṃ sandhāya pucchā katā, na dukkhatāmatta’’nti ayamattho viññāyati ‘‘na kevalañhi paṭhamasaccameva dukkha’’nti vacanena. Tathā sati paravādinā cakkhāyatanādīnaṃ aññesañca taṃsarikkhakānaṃ dhammānaṃ parinipphannatā nānujānitabbā siyā. Kasmā? Tesampi hi dukkhasaccena saṅgaho, na itarasaccehi. Yañhi samudayasaccato nibbattaṃ, taṃ nippariyāyato dukkhasaccaṃ , itaraṃ saṅkhāradukkhatāya dukkhanti imamatthaṃ dassento ‘‘na kevalañhī’’tiādimāha. Tattha na hi anupādinnānīti iminā cakkhāyatanādīnaṃ samudayasaccena saṅgahābhāvamāha. Lokuttarānīti iminā nirodhamaggasaccehi. Yadi evamettha yutti vattabbā, kimettha vattabbaṃ? Sabhāvo hesa paravādivādassa, yadidaṃ pubbenāparamasaṃsandanaṃ. Tathā hi so viññūhi paṭikkhitto. Tathā ceva taṃ amhehi tattha tattha vibhāvitaṃ. Etanti ‘‘rūpaṃ aparinipphannaṃ, dukkhaññeva parinipphanna’’nti yadetaṃ tayā vuttaṃ, etaṃ no vata re vattabbe. Kasmā? Rūpassa ca dukkhattā. Rūpañhi aniccaṃ dukkhādhiṭṭhānañca. Tena vuttaṃ ‘‘yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ. Saṃkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā’’ti ca.
អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Aparinipphannakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
តេវីសតិមវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Tevīsatimavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
កថាវត្ថុបករណ-អនុដីកា សមត្តា។
Kathāvatthupakaraṇa-anuṭīkā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (២២៦) ៩. អបរិនិប្ផន្នកថា • (226) 9. Aparinipphannakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / អភិធម្មបិដក (អដ្ឋកថា) • Abhidhammapiṭaka (aṭṭhakathā) / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā / ៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា • 9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា • 9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
