| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បញ្ចបករណ-អដ្ឋកថា • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា
9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
៩១៧-៩១៨. ឥទានិ អបរិនិប្ផន្នកថា នាម ហោតិ។ តត្ថ –
917-918. Idāni aparinipphannakathā nāma hoti. Tattha –
‘‘ទុក្ខមេវ ហិ សម្ភោតិ, ទុក្ខំ តិដ្ឋតិ វេតិ ច;
‘‘Dukkhameva hi sambhoti, dukkhaṃ tiṭṭhati veti ca;
នាញ្ញត្រ ទុក្ខា សម្ភោតិ, នាញ្ញំ ទុក្ខា និរុជ្ឈតី’’តិ។ (សំ. និ. ១.១៧១) –
Nāññatra dukkhā sambhoti, nāññaṃ dukkhā nirujjhatī’’ti. (saṃ. ni. 1.171) –
វចនំ និស្សាយ ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្នំ, សេសា ខន្ធាយតនធាតុឥន្ទ្រិយធម្មា អបរិនិប្ផន្នាតិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯកច្ចានំ ឧត្តរបថកានញ្ចេវ ហេតុវាទានញ្ច; តេ សន្ធាយ រូបំ អបរិនិប្ផន្នន្តិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស។ អថ នំ ‘‘សចេ រូបំ អបរិនិប្ផន្នំ, ន អនិច្ចាទិសភាវំ សិយា’’តិ ចោទេតុំ រូបំ ន អនិច្ចន្តិអាទិមាហ។ ឥតរោ តថារូបំ រូបំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ។ សកវាទី ននុ រូបំ អនិច្ចន្តិអាទិ វចនេន តស្ស ឯកំ លទ្ធិំ បដិសេធេត្វា ទុតិយំ បុច្ឆន្តោ ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្នន្តិអាទិមាហ។ អថស្ស តម្បិ លទ្ធិំ បដិសេធេតុំ ន យទនិច្ចន្តិអាទិមាហ។ តត្រាយំ អធិប្បាយោ – ន កេវលញ្ហិ បឋមសច្ចមេវ ទុក្ខំ។ យំ បន កិញ្ចិ អនិច្ចំ, តំ ទុក្ខមេវ។ រូបញ្ច អនិច្ចំ, តស្មា តម្បិ បរិនិប្ផន្នំ។ ឥតិ យំ ត្វំ វទេសិ ‘‘រូបំ អបរិនិប្ផន្នំ, ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្ន’’ន្តិ, តំ នោ វត រេ វត្តព្ពេ ‘‘ទុក្ខញ្ញេវ បរិនិប្ផន្ន’’ន្តិ។ វេទនាទិមូលិកាទីសុបិ យោជនាសុ ឯសេវ នយោ។ ធម្មាយតនធម្មធាតូសុ បន ឋបេត្វា និព្ពានំ សេសធម្មានំ វសេន អនិច្ចតា វេទិតព្ពា។ ឥន្ទ្រិយានិ អនិច្ចានេវាតិ។
Vacanaṃ nissāya dukkhaññeva parinipphannaṃ, sesā khandhāyatanadhātuindriyadhammā aparinipphannāti yesaṃ laddhi, seyyathāpi ekaccānaṃ uttarapathakānañceva hetuvādānañca; te sandhāya rūpaṃ aparinipphannanti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ ‘‘sace rūpaṃ aparinipphannaṃ, na aniccādisabhāvaṃ siyā’’ti codetuṃ rūpaṃ na aniccantiādimāha. Itaro tathārūpaṃ rūpaṃ apassanto paṭikkhipati. Sakavādī nanu rūpaṃ aniccantiādi vacanena tassa ekaṃ laddhiṃ paṭisedhetvā dutiyaṃ pucchanto dukkhaññeva parinipphannantiādimāha. Athassa tampi laddhiṃ paṭisedhetuṃ na yadaniccantiādimāha. Tatrāyaṃ adhippāyo – na kevalañhi paṭhamasaccameva dukkhaṃ. Yaṃ pana kiñci aniccaṃ, taṃ dukkhameva. Rūpañca aniccaṃ, tasmā tampi parinipphannaṃ. Iti yaṃ tvaṃ vadesi ‘‘rūpaṃ aparinipphannaṃ, dukkhaññeva parinipphanna’’nti, taṃ no vata re vattabbe ‘‘dukkhaññeva parinipphanna’’nti. Vedanādimūlikādīsupi yojanāsu eseva nayo. Dhammāyatanadhammadhātūsu pana ṭhapetvā nibbānaṃ sesadhammānaṃ vasena aniccatā veditabbā. Indriyāni aniccānevāti.
អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា។
Aparinipphannakathāvaṇṇanā.
តេវីសតិមោ វគ្គោ។
Tevīsatimo vaggo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / អភិធម្មបិដក • Abhidhammapiṭaka / កថាវត្ថុបាឡិ • Kathāvatthupāḷi / (២២៦) ៩. អបរិនិប្ផន្នកថា • (226) 9. Aparinipphannakathā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-មូលដីកា • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / ៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា • 9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / អភិធម្មបិដក (ដីកា) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / បញ្ចបករណ-អនុដីកា • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / ៩. អបរិនិប្ផន្នកថាវណ្ណនា • 9. Aparinipphannakathāvaṇṇanā
