| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
វិនីតវត្ថុវណ្ណនា
Vinītavatthuvaṇṇanā
១៨០. វោហារវសេនាតិ បុព្ពភាគវោហារវសេន, មរណាធិប្បាយស្ស សន្និដ្ឋាបកចេតនាក្ខណេ ករុណាយ អភាវតោ ការុញ្ញេន បាសេ ពទ្ធសូករមោចនំ (បារា. ១៥៣) វិយ ន ហោតីតិ អធិប្បាយោ។ ‘‘យថាយុនា’’តិ វុត្តមេវត្ថំ ‘‘យថានុសន្ធិនា’’តិ បរិយាយន្តរេន វុត្តំ។ ហេដ្ឋា កិស្មិញ្ចិ វិជ្ជមានេ សាដកំ វលិំ គណ្ហាតីតិ អាហ ‘‘យស្មិំ វលិ ន បញ្ញាយតី’’តិ។ បដិវេក្ខណញ្ចេតំ គិហីនំ សន្តកេ ឯវាតិ ទដ្ឋព្ពំ។ បាឡិយំ មុសលេ ឧស្សិតេតិ អញ្ញមញ្ញំ ឧបត្ថម្ភេត្វា ទ្វីសុ មុសលេសុ ភិត្តិំ អបស្សាយ ឋបិតេសូតិ អត្ថោ។ ឧទុក្ខលភណ្ឌិកន្តិ ឧទុក្ខលត្ថាយ អានីតំ ទារុភណ្ឌំ។ បរិពន្ធន្តិ ភោជនបរិពន្ធំ, ភោជនន្តរាយន្តិ វុត្តំ ហោតិ។
180.Vohāravasenāti pubbabhāgavohāravasena, maraṇādhippāyassa sanniṭṭhāpakacetanākkhaṇe karuṇāya abhāvato kāruññena pāse baddhasūkaramocanaṃ (pārā. 153) viya na hotīti adhippāyo. ‘‘Yathāyunā’’ti vuttamevatthaṃ ‘‘yathānusandhinā’’ti pariyāyantarena vuttaṃ. Heṭṭhā kismiñci vijjamāne sāṭakaṃ valiṃ gaṇhātīti āha ‘‘yasmiṃ vali na paññāyatī’’ti. Paṭivekkhaṇañcetaṃ gihīnaṃ santake evāti daṭṭhabbaṃ. Pāḷiyaṃ musale ussiteti aññamaññaṃ upatthambhetvā dvīsu musalesu bhittiṃ apassāya ṭhapitesūti attho. Udukkhalabhaṇḍikanti udukkhalatthāya ānītaṃ dārubhaṇḍaṃ. Paribandhanti bhojanaparibandhaṃ, bhojanantarāyanti vuttaṃ hoti.
១៨១. អគ្គការិកន្តិ ឯត្ថ ការិក-សទ្ទស្ស ភាវវចនត្តា ‘‘អគ្គកិរិយ’’ន្តិ អត្ថំ វត្វាបិ យស្មា កិរិយំ ទាតុំ ន សក្កា, តស្មា ទានសង្ខាតាយ អគ្គកិរិយាយ យុត្តបិណ្ឌបាតមេវ ឥធ ឧបចារយុត្តិយា អគ្គកិរិយាតិ គហេតព្ពន្តិ អាហ បឋមំ លទ្ធបិណ្ឌបាតន្តិអាទិ។
181. Aggakārikanti ettha kārika-saddassa bhāvavacanattā ‘‘aggakiriya’’nti atthaṃ vatvāpi yasmā kiriyaṃ dātuṃ na sakkā, tasmā dānasaṅkhātāya aggakiriyāya yuttapiṇḍapātameva idha upacārayuttiyā aggakiriyāti gahetabbanti āha paṭhamaṃ laddhapiṇḍapātantiādi.
១៨២-៣. ទណ្ឌមុគ្គរនិខាទនវេមាទីនំ វសេនាតិ ឯត្ថ ទណ្ឌោ នាម ទីឃទណ្ឌោ។ មុគ្គរោ នាម រស្សោ។ វេមំ នាម តន្តវាយានំ វត្ថវាយនឧបករណំ, យេន វីតំ តន្តំ ឃដ្ដេន្តិ។ វិភត្តិព្យត្តយេនាតិ វិភត្តិវិបរិណាមេន។ វិសេសាធិគមោតិ សមាធិ វិបស្សនា ច។ វិសេសាធិគមន្តិ លោកុត្តរធម្មបដិលាភំ។ ព្យាករិត្វាតិ អារោចេត្វា, ឥទញ្ច វិសេសស្ស អធិគតភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ។ អធិគតវិសេសា ហិ ទិដ្ឋានុគតិអាបជ្ជនត្ថំ លជ្ជីភិក្ខូនំ អវស្សំ អធិគមំ ព្យាករោន្តិ, អធិគតវិសេសេន បន អព្យាករិត្វាបិ អាហារំ ឧបច្ឆិន្ទិតុំ ន វដ្ដតិ, អធិគមន្តរាយវិនោទនត្ថមេវ អាហារូបច្ឆេទស្ស អនុញ្ញាតត្តា តទធិគមេ សោ ន កាតព្ពោវ។ កិំ បនាធិគមំ អារោចេតុំ វដ្ដតីតិ អាហ សភាគានន្តិអាទិ។ ភណ្ឌកំ វា ធោវន្តាតិ ចីវរំ វា ធោវន្តា។ ធោវនទណ្ឌកន្តិ ចីវរធោវនទណ្ឌំ។
182-3.Daṇḍamuggaranikhādanavemādīnaṃ vasenāti ettha daṇḍo nāma dīghadaṇḍo. Muggaro nāma rasso. Vemaṃ nāma tantavāyānaṃ vatthavāyanaupakaraṇaṃ, yena vītaṃ tantaṃ ghaṭṭenti. Vibhattibyattayenāti vibhattivipariṇāmena. Visesādhigamoti samādhi vipassanā ca. Visesādhigamanti lokuttaradhammapaṭilābhaṃ. Byākaritvāti ārocetvā, idañca visesassa adhigatabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Adhigatavisesā hi diṭṭhānugatiāpajjanatthaṃ lajjībhikkhūnaṃ avassaṃ adhigamaṃ byākaronti, adhigatavisesena pana abyākaritvāpi āhāraṃ upacchindituṃ na vaṭṭati, adhigamantarāyavinodanatthameva āhārūpacchedassa anuññātattā tadadhigame so na kātabbova. Kiṃ panādhigamaṃ ārocetuṃ vaṭṭatīti āha sabhāgānantiādi. Bhaṇḍakaṃ vā dhovantāti cīvaraṃ vā dhovantā. Dhovanadaṇḍakanti cīvaradhovanadaṇḍaṃ.
១៨៥. មទ្ទាបេត្វា បាតេតិ, វិសង្កេតោតិ យថាណត្តិយា អកតត្តា វុត្តំ, យទិ បន អាណាបកោ មទ្ទនម្បិ មទ្ទាបនម្បិ សន្ធាយ វោហារវសេន ‘‘មទ្ទិត្វា បាតេហី’’តិ វទតិ, វិសង្កេតោ នត្ថីតិ វេទិតព្ពំ។ ‘‘មរណវណ្ណំ វា សំវណ្ណេយ្យា’’តិ (បារា. ១៧១) វុត្តត្តា អាហ ‘‘បរិយាយោ នាម នត្ថី’’តិ, បរិយាយេន អាបត្តិមោក្ខោ ន ហោតីតិ អធិប្បាយោ។ អវិជាយនត្ថាយ គព្ភគ្គហណតោ បុរេតរមេវ ភេសជ្ជំ ទេន្តស្ស កុច្ឆិយំ ឧប្បជ្ជិត្វា គព្ភោ វិនស្សតីតិ ឥមិនា អធិប្បាយេន ទិន្នេ តថាមរន្តានំ វសេន កម្មពទ្ធោ, កុច្ឆិយំ ន ឧប្បជ្ជិស្សតីតិ ឥមិនា អធិប្បាយេន ទិន្នេ ឧប្បជ្ជិត្វា មរតុ វា មា វា, នេវត្ថិ កម្មពទ្ធោ។
185.Maddāpetvā pāteti, visaṅketoti yathāṇattiyā akatattā vuttaṃ, yadi pana āṇāpako maddanampi maddāpanampi sandhāya vohāravasena ‘‘madditvā pātehī’’ti vadati, visaṅketo natthīti veditabbaṃ. ‘‘Maraṇavaṇṇaṃ vā saṃvaṇṇeyyā’’ti (pārā. 171) vuttattā āha ‘‘pariyāyo nāma natthī’’ti, pariyāyena āpattimokkho na hotīti adhippāyo. Avijāyanatthāya gabbhaggahaṇato puretarameva bhesajjaṃ dentassa kucchiyaṃ uppajjitvā gabbho vinassatīti iminā adhippāyena dinne tathāmarantānaṃ vasena kammabaddho, kucchiyaṃ na uppajjissatīti iminā adhippāyena dinne uppajjitvā maratu vā mā vā, nevatthi kammabaddho.
សហធម្មិកានន្តិ ឯកស្ស សត្ថុ សាសនេ សហសិក្ខមានធម្មានំ, សហធម្មេ វា សិក្ខាបទេ សិក្ខនភាវេន និយុត្តានំ។ សមសីលសទ្ធានន្តិអាទិនា ទុស្សីលានំ ភិន្នលទ្ធិកានញ្ច អកាតុម្បិ លព្ភតីតិ ទស្សេតិ។ ញាតកបវារិតដ្ឋានតោតិ អត្តនោ តេសំ វា ញាតកបវារិតដ្ឋានតោ។ អរិយេហិ អកតា អយុត្តវសេន អកតបុព្ពា វិញ្ញត្តិ អកតវិញ្ញត្តិ។
Sahadhammikānanti ekassa satthu sāsane sahasikkhamānadhammānaṃ, sahadhamme vā sikkhāpade sikkhanabhāvena niyuttānaṃ. Samasīlasaddhānantiādinā dussīlānaṃ bhinnaladdhikānañca akātumpi labbhatīti dasseti. Ñātakapavāritaṭṭhānatoti attano tesaṃ vā ñātakapavāritaṭṭhānato. Ariyehi akatā ayuttavasena akatapubbā viññatti akataviññatti.
បដិយាទិយតីតិ សម្បាទិយតិ។ អកាតុំ ន វដ្ដតីតិ ឯត្ថ ទុក្កដំ វទន្តិ, អយុត្តតាវសេនេវ បនេត្ថ អករណបដិក្ខេបោ យុត្តោ, ន អាបត្តិវសេនាតិ គហេតព្ពំ។ យាវ ញាតកា បស្សន្តីតិ យាវ តស្ស ញាតកា បស្សន្តិ។
Paṭiyādiyatīti sampādiyati. Akātuṃ na vaṭṭatīti ettha dukkaṭaṃ vadanti, ayuttatāvaseneva panettha akaraṇapaṭikkhepo yutto, na āpattivasenāti gahetabbaṃ. Yāva ñātakā passantīti yāva tassa ñātakā passanti.
បិតុភគិនី បិតុច្ឆា។ មាតុភាតា មាតុលោ។ នប្បហោន្តីតិ កាតុំ ន សក្កោន្តិ។ ន យាចន្តីតិ លជ្ជាយ ន យាចន្តិ។ ‘‘អាភោគំ កត្វា’’តិ វុត្តត្តា អញ្ញថា ទេន្តស្ស អាបត្តិយេវ។ កេចិ បន ‘‘អាភោគំ អកត្វាបិ ទាតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, តំ ន យុត្តំ ភេសជ្ជករណស្ស បាឡិយំ ‘‘អនាបត្តិ ភិក្ខុ បារាជិកស្ស, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ (បារា. ១៨៧) ឯវំ អន្តរាបត្តិទស្សនវសេន សាមញ្ញតោ បដិក្ខិត្តត្តា, អដ្ឋកថាយំ អវុត្តប្បការេន ករោន្តស្ស សុត្តេនេវ អាបត្តិ សិទ្ធាតិ ទដ្ឋព្ពា, តេនេវ អដ្ឋកថាយម្បិ ‘‘តេសញ្ញេវ សន្តក’’ន្តិអាទិ វុត្តំ។ អញ្ញេសន្តិ អសាលោហិតានំ, តេនាហ ឯតេសំ បុត្តបរម្បរាយាតិអាទិ។ កុលបរិវដ្ដោតិ កុលស្មិំ ញាតិបរម្បរា។ ភេសជ្ជំ ករោន្តស្សាតិ យថាវុត្តវិធិនា ករោន្តស្ស, ‘‘តាវកាលិកំ ទស្សាមី’’តិ អាភោគំ អកត្វា ទេន្តស្សាបិ បន អន្តរាបត្តិ ទុក្កដំ វិនា មិច្ឆាជីវំ វា កុលទូសនំ វា ន ហោតិយេវ, តេនាហ – ‘‘វេជ្ជកម្មំ វា កុលទូសកាបត្តិ វា ន ហោតី’’តិ។ ញាតកានញ្ហិ សន្តកំ យាចិត្វាបិ គហេតុំ វដ្ដតិ, តស្មា តត្ថ កុលទូសនាទិ ន សិយា។ សព្ពបទេសូតិ ‘‘ចូឡមាតុយា’’តិអាទីសុ សព្ពបទេសុ។
Pitubhaginī pitucchā. Mātubhātā mātulo. Nappahontīti kātuṃ na sakkonti. Na yācantīti lajjāya na yācanti. ‘‘Ābhogaṃ katvā’’ti vuttattā aññathā dentassa āpattiyeva. Keci pana ‘‘ābhogaṃ akatvāpi dātuṃ vaṭṭatī’’ti vadanti, taṃ na yuttaṃ bhesajjakaraṇassa pāḷiyaṃ ‘‘anāpatti bhikkhu pārājikassa, āpatti dukkaṭassā’’ti (pārā. 187) evaṃ antarāpattidassanavasena sāmaññato paṭikkhittattā, aṭṭhakathāyaṃ avuttappakārena karontassa sutteneva āpatti siddhāti daṭṭhabbā, teneva aṭṭhakathāyampi ‘‘tesaññeva santaka’’ntiādi vuttaṃ. Aññesanti asālohitānaṃ, tenāha etesaṃ puttaparamparāyātiādi. Kulaparivaṭṭoti kulasmiṃ ñātiparamparā. Bhesajjaṃ karontassāti yathāvuttavidhinā karontassa, ‘‘tāvakālikaṃ dassāmī’’ti ābhogaṃ akatvā dentassāpi pana antarāpatti dukkaṭaṃ vinā micchājīvaṃ vā kuladūsanaṃ vā na hotiyeva, tenāha – ‘‘vejjakammaṃ vā kuladūsakāpatti vā na hotī’’ti. Ñātakānañhi santakaṃ yācitvāpi gahetuṃ vaṭṭati, tasmā tattha kuladūsanādi na siyā. Sabbapadesūti ‘‘cūḷamātuyā’’tiādīsu sabbapadesu.
ឧបជ្ឈាយស្ស អាហរាមាតិ ឥទំ ឧបជ្ឈាយេន ‘‘មម ញាតកានំ ភេសជ្ជំ អាហរថា’’តិ អាណត្តេហិ កត្តព្ពវិធិទស្សនត្ថំ វុត្តំ, ឥមិនា ច សាមណេរាទីនំ អបច្ចាសាយបិ បរជនស្ស ភេសជ្ជករណំ ន វដ្ដតីតិ ទស្សេតិ។ វុត្តនយេន បរិយេសិត្វាតិ ឥមិនា ‘‘ភិក្ខាចារវត្តេន វា’’តិ ឥមិនា, ‘‘ញាតិសាមណេរេហី’’តិ ឥមិនា ច វុត្តមត្ថំ អតិទិសតិ។ អបច្ចាសីសន្តេនាតិ អាគន្តុកចោរាទីនំ ករោន្តេនាបិ ‘‘មនុស្សា នាម ឧបការកា ហោន្តី’’តិ អត្តនោ តេហិ លាភំ អបត្ថយន្តេន។ បច្ចាសាយ ករោន្តស្ស បន វេជ្ជកម្មកុលទូសនាទិទោសោ ហោតីតិ អធិប្បាយោ។ ‘‘ឯវំ ឧបការេ កតេ សាសនគុណំ ញត្វា បសីទន្តិ, សង្ឃស្ស វា ឧបការកា ហោន្តី’’តិ ករណេ បន ទោសោ នត្ថិ។ កេចិ បន ‘‘អបច្ចាសីសន្តេន អាគន្តុកាទីនំ បដិក្ខិត្តបុគ្គលាទីនម្បិ ទាតុំ វដ្ដតី’’តិ វទន្តិ, តំ ន យុត្តំ កត្តព្ពាកត្តព្ពដ្ឋានវិភាគស្សនិរត្ថកត្តប្បសង្គតោ ‘‘អបច្ចាសីសន្តេន សព្ពេសំ ទាតុំ កាតុញ្ច វដ្ដតី’’តិ ឯត្តកមត្តស្សេវ វត្តព្ពតោ។ អបច្ចាសីសនញ្ច មិច្ឆាជីវកុលទូសនាទិទោសនិសេធនត្ថមេវ វុត្តំ ភេសជ្ជករណសង្ខតាយ ឥមិស្សា អន្តរាបត្តិយា មុច្ចនត្ថំ អាគន្តុកចោរាទីនំ អនុញ្ញាតានំ ទានេនេវ តាយ អាបត្តិយា មុច្ចនតោតិ គហេតព្ពំ។ តេនេវ អបច្ចាសីសន្តេនាបិ អកាតព្ពដ្ឋានំ ទស្សេតុំ សទ្ធំ កុលន្តិអាទិ វុត្តំ។ បុច្ឆន្តីតិ ឥមិនា ទិដ្ឋទិដ្ឋរោគីនំ បរិយាយេនាបិ វត្វា វិចរណំ អយុត្តន្តិ ទស្សេតិ។ បុច្ឆិតស្សាបិ បន បច្ចាសីសន្តស្ស បរិយាយកថាបិ ន វដ្ដតីតិ វទន្តិ។
Upajjhāyassaāharāmāti idaṃ upajjhāyena ‘‘mama ñātakānaṃ bhesajjaṃ āharathā’’ti āṇattehi kattabbavidhidassanatthaṃ vuttaṃ, iminā ca sāmaṇerādīnaṃ apaccāsāyapi parajanassa bhesajjakaraṇaṃ na vaṭṭatīti dasseti. Vuttanayena pariyesitvāti iminā ‘‘bhikkhācāravattena vā’’ti iminā, ‘‘ñātisāmaṇerehī’’ti iminā ca vuttamatthaṃ atidisati. Apaccāsīsantenāti āgantukacorādīnaṃ karontenāpi ‘‘manussā nāma upakārakā hontī’’ti attano tehi lābhaṃ apatthayantena. Paccāsāya karontassa pana vejjakammakuladūsanādidoso hotīti adhippāyo. ‘‘Evaṃ upakāre kate sāsanaguṇaṃ ñatvā pasīdanti, saṅghassa vā upakārakā hontī’’ti karaṇe pana doso natthi. Keci pana ‘‘apaccāsīsantena āgantukādīnaṃ paṭikkhittapuggalādīnampi dātuṃ vaṭṭatī’’ti vadanti, taṃ na yuttaṃ kattabbākattabbaṭṭhānavibhāgassaniratthakattappasaṅgato ‘‘apaccāsīsantena sabbesaṃ dātuṃ kātuñca vaṭṭatī’’ti ettakamattasseva vattabbato. Apaccāsīsanañca micchājīvakuladūsanādidosanisedhanatthameva vuttaṃ bhesajjakaraṇasaṅkhatāya imissā antarāpattiyā muccanatthaṃ āgantukacorādīnaṃ anuññātānaṃ dāneneva tāya āpattiyā muccanatoti gahetabbaṃ. Teneva apaccāsīsantenāpi akātabbaṭṭhānaṃ dassetuṃ saddhaṃ kulantiādi vuttaṃ. Pucchantīti iminā diṭṭhadiṭṭharogīnaṃ pariyāyenāpi vatvā vicaraṇaṃ ayuttanti dasseti. Pucchitassāpi pana paccāsīsantassa pariyāyakathāpi na vaṭṭatīti vadanti.
សមុល្លបេសីតិ អបច្ចាសីសន្តោ ឯវំ អញ្ញមញ្ញំ កថំ សមុដ្ឋាបេសិ។ អាចរិយភាគោតិ វិនយាចារំ អកោបេត្វា ភេសជ្ជាចិក្ខណេន វេជ្ជាចរិយភាគោតិ អត្ថោ។ បុប្ផបូជនត្ថាយ សម្បដិច្ឆិយមានំ រូបិយំ អត្តនោ សន្តកត្តភជនេន និស្សគ្គិយមេវាតិ អាហ ‘‘កប្បិយវសេន គាហាបេត្វា’’តិ, ‘‘អម្ហាកំ រូបិយំ ន វដ្ដតិ, បុប្ផបូជនត្ថំ បុប្ផំ វដ្ដតី’’តិអាទិនា បដិក្ខិបិត្វា កប្បិយេន កម្មេន គាហាបេត្វាតិ អត្ថោ។
Samullapesīti apaccāsīsanto evaṃ aññamaññaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesi. Ācariyabhāgoti vinayācāraṃ akopetvā bhesajjācikkhaṇena vejjācariyabhāgoti attho. Pupphapūjanatthāya sampaṭicchiyamānaṃ rūpiyaṃ attano santakattabhajanena nissaggiyamevāti āha ‘‘kappiyavasena gāhāpetvā’’ti, ‘‘amhākaṃ rūpiyaṃ na vaṭṭati, pupphapūjanatthaṃ pupphaṃ vaṭṭatī’’tiādinā paṭikkhipitvā kappiyena kammena gāhāpetvāti attho.
យទិ ‘‘បរិត្តំ ករោថា’’តិ វុត្តេ ករោន្តិ, ភេសជ្ជករណំ វិយ គិហិកម្មំ វិយ ហោតីតិ ‘‘ន កាតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ។ ‘‘បរិត្តំ ភណថា’’តិ វុត្តេ បន ធម្មជ្ឈេសនត្តា អនជ្ឈិដ្ឋេនបិ ភណិតព្ពោ ធម្មោ, បគេវ អជ្ឈិដ្ឋេនាបីតិ ‘‘កាតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ។ ចាលេត្វា សុត្តំ បរិមជ្ជិត្វាតិ ឥទំ ‘‘បរិត្តាណំ ឯត្ថ បវេសេមី’’តិ ចិត្តេន ឯវំ កតេ បរិត្តាណា តត្ថ បវេសិតា នាម ហោតីតិ វុត្តំ។ វិហារតោ…បេ.… ទុក្កដន្តិ ឥទំ អញ្ញាតកគហដ្ឋេ សន្ធាយ វុត្តន្តិ វទន្តិ។ បាទេសុ ឧទកំ អាកិរិត្វាតិ ឥទំ តស្មិំ ទេសេ ចារិត្តវសេន វុត្តំ។ វុត្តញ្ហិ ‘‘តត្ថ បាឡិយា និសិន្នានំ ភិក្ខូនំ បាទេសុ រោគវូបសមនាទិអត្ថាយ ឧទកំ សិញ្ចិត្វា បរិត្តំ កាតុំ សុត្តញ្ច ឋបេត្វា ‘បរិត្តំ ភណថា’តិ វត្វា គច្ឆន្តិ។ ឯវញ្ហិ ករិយមានេ យទិ បាទេ អបនេន្តិ, មនុស្សា តំ អវមង្គលន្តិ មញ្ញន្តិ, រោគោ វា ន វូបសមិស្សតី’’តិ។ តេនាហ ‘‘ន បាទា អបនេតព្ពា’’តិ។ មតសរីរទស្សនេ វិយ កេវលំ សុសានទស្សនេបិ ‘‘ឥទំ ជាតានំ សត្តានំ ខយគមនដ្ឋាន’’ន្តិ មរណសញ្ញា ឧប្បជ្ជតីតិ អាហ ‘‘សីវថិកទស្សនេ…បេ.… ‘មរណស្សតិំ បដិលភិស្សាមា’តិ កម្មដ្ឋានសីសេន គន្តុំ វដ្ដតី’’តិ។ លេសកប្បំ អកត្វា សមុប្បន្នសុទ្ធចិត្តេន ‘‘បរិវារត្ថាយ អាគច្ឆន្តូ’’តិ វុត្តេបិ គន្តុំ វដ្ដតិ។
Yadi ‘‘parittaṃ karothā’’ti vutte karonti, bhesajjakaraṇaṃ viya gihikammaṃ viya hotīti ‘‘na kātabba’’nti vuttaṃ. ‘‘Parittaṃ bhaṇathā’’ti vutte pana dhammajjhesanattā anajjhiṭṭhenapi bhaṇitabbo dhammo, pageva ajjhiṭṭhenāpīti ‘‘kātabba’’nti vuttaṃ. Cāletvā suttaṃ parimajjitvāti idaṃ ‘‘parittāṇaṃ ettha pavesemī’’ti cittena evaṃ kate parittāṇā tattha pavesitā nāma hotīti vuttaṃ. Vihārato…pe… dukkaṭanti idaṃ aññātakagahaṭṭhe sandhāya vuttanti vadanti. Pādesu udakaṃ ākiritvāti idaṃ tasmiṃ dese cārittavasena vuttaṃ. Vuttañhi ‘‘tattha pāḷiyā nisinnānaṃ bhikkhūnaṃ pādesu rogavūpasamanādiatthāya udakaṃ siñcitvā parittaṃ kātuṃ suttañca ṭhapetvā ‘parittaṃ bhaṇathā’ti vatvā gacchanti. Evañhi kariyamāne yadi pāde apanenti, manussā taṃ avamaṅgalanti maññanti, rogo vā na vūpasamissatī’’ti. Tenāha ‘‘na pādā apanetabbā’’ti. Matasarīradassane viya kevalaṃ susānadassanepi ‘‘idaṃ jātānaṃ sattānaṃ khayagamanaṭṭhāna’’nti maraṇasaññā uppajjatīti āha ‘‘sīvathikadassane…pe… ‘maraṇassatiṃ paṭilabhissāmā’ti kammaṭṭhānasīsena gantuṃ vaṭṭatī’’ti. Lesakappaṃ akatvā samuppannasuddhacittena ‘‘parivāratthāya āgacchantū’’ti vuttepi gantuṃ vaṭṭati.
អនាមដ្ឋបិណ្ឌបាតោតិ អគ្គហិតអគ្គោ, អបរិភុត្តោតិ អត្ថោ។ កហាបណគ្ឃនកោ ហោតីតិ ឥមិនា ទាយកេហិ ពហុព្យញ្ជនេន សម្បាទេត្វា សក្កច្ចំ ទិន្នភាវំ ទីបេតិ។ ថាលកេតិ សង្ឃិកេ កំសាទិមយេ ថាលកេ, បត្តោបិ ឯត្ថ សង្គយ្ហតិ។ ន វដ្ដតីតិ ឥមិនា ទុក្កដន្តិ ទស្សេតិ។ ទាមរិកចោរស្សាតិ រជ្ជំ បត្ថេន្តស្ស បាកដចោរស្ស។ អទីយមានេបិ ‘‘ន ទេន្តី’’តិ កុជ្ឈន្តីតិ សម្ពន្ធោ។ អាមិសស្ស ធម្មស្ស ច អលាភេន អត្តនោ បរស្ស ច អន្តរេ សម្ភវន្តស្ស ឆិទ្ទស្ស ច វិវរស្ស បដិសន្ថរណំ បិទហនំ បដិសន្ថារោ, សោ បន ធម្មាមិសវសេន ទុវិធោ។ តត្ថ អាមិសបដិសន្ថារំ សន្ធាយ ‘‘កស្ស កាតព្ពោ, កស្ស ន កាតព្ពោ’’តិ វុត្តំ។ ‘‘អាគន្តុកស្ស វា…បេ.… កត្តព្ពោ យេវា’’តិ សង្ខេបតោ វុត្តមត្ថំ បាកដំ កាតុំ អាគន្តុកំ តាវាតិអាទិមាហ។ ខីណបរិព្ពយន្តិ ឥមិនា អគតិភាវំ ការុញ្ញភាជនតញ្ច ទស្សេតិ, តេន ច តព្ពិធុរានំ សមិទ្ធានំ ទាយកាទីនំ អាគន្តុកត្តេបិ ទាតុំ ន វដ្ដតីតិ សិទ្ធំ ហោតិ។ តណ្ឌុលាទិម្ហិ ទាតព្ពេ សតិ ‘‘អវេលាយំ…បេ.… ន វត្តព្ពោ’’តិ វុត្តំ។ ‘‘អបច្ចាសីសន្តេនា’’តិ វត្វា បច្ចាសីសនប្បការំ ទស្សេតុំ មនុស្សា នាមាតិអាទិ វុត្តំ។ អននុញ្ញាតានំ បន អបច្ចាសីសន្តេនាបិ ទាតុំ ន វដ្ដតិ សទ្ធាទេយ្យវិនិបាតត្តា, បច្ចាសីសាយ បន សតិ កុលទូសនម្បិ ហោតិ។
Anāmaṭṭhapiṇḍapātoti aggahitaaggo, aparibhuttoti attho. Kahāpaṇagghanako hotīti iminā dāyakehi bahubyañjanena sampādetvā sakkaccaṃ dinnabhāvaṃ dīpeti. Thālaketi saṅghike kaṃsādimaye thālake, pattopi ettha saṅgayhati. Na vaṭṭatīti iminā dukkaṭanti dasseti. Dāmarikacorassāti rajjaṃ patthentassa pākaṭacorassa. Adīyamānepi ‘‘na dentī’’ti kujjhantīti sambandho. Āmisassa dhammassa ca alābhena attano parassa ca antare sambhavantassa chiddassa ca vivarassa paṭisantharaṇaṃ pidahanaṃ paṭisanthāro, so pana dhammāmisavasena duvidho. Tattha āmisapaṭisanthāraṃ sandhāya ‘‘kassa kātabbo, kassa na kātabbo’’ti vuttaṃ. ‘‘Āgantukassa vā…pe… kattabbo yevā’’ti saṅkhepato vuttamatthaṃ pākaṭaṃ kātuṃ āgantukaṃ tāvātiādimāha. Khīṇaparibbayanti iminā agatibhāvaṃ kāruññabhājanatañca dasseti, tena ca tabbidhurānaṃ samiddhānaṃ dāyakādīnaṃ āgantukattepi dātuṃ na vaṭṭatīti siddhaṃ hoti. Taṇḍulādimhi dātabbe sati ‘‘avelāyaṃ…pe… na vattabbo’’ti vuttaṃ. ‘‘Apaccāsīsantenā’’ti vatvā paccāsīsanappakāraṃ dassetuṃ manussā nāmātiādi vuttaṃ. Ananuññātānaṃ pana apaccāsīsantenāpi dātuṃ na vaṭṭati saddhādeyyavinipātattā, paccāsīsāya pana sati kuladūsanampi hoti.
ឧព្ពាសេត្វាតិ សមន្តតោ តិយោជនំ វិលុម្បន្តេ មនុស្សេ បលាបេត្វា។ វរបោត្ថកចិត្តត្ថរណន្តិ អនេកប្បការឥត្ថិបុរិសាទិឧត្តមរូបវិចិត្តំ អត្ថរណំ។
Ubbāsetvāti samantato tiyojanaṃ vilumpante manusse palāpetvā. Varapotthakacittattharaṇanti anekappakāraitthipurisādiuttamarūpavicittaṃ attharaṇaṃ.
១៨៧. សត្តរសវគ្គិយេសុ បុព្ពេ ឯកស្ស អង្គុលិបតោទកេន មារិតត្តា សេសេសុ សោឡសជនេសុ ឧទរំ អារុហិត្វា និសិន្នមេកំ ឋបេត្វា ‘‘សេសាបិ បន្នរស ជនា’’តិ វុត្តំ។ អទូហលបាសាណា វិយាតិ អទូហលេ អារោបិតបាសាណា វិយ។ កម្មាធិប្បាយាតិ តជ្ជនីយាទិកម្មករណាធិប្បាយា។
187. Sattarasavaggiyesu pubbe ekassa aṅgulipatodakena māritattā sesesu soḷasajanesu udaraṃ āruhitvā nisinnamekaṃ ṭhapetvā ‘‘sesāpi pannarasa janā’’ti vuttaṃ. Adūhalapāsāṇā viyāti adūhale āropitapāsāṇā viya. Kammādhippāyāti tajjanīyādikammakaraṇādhippāyā.
អាវាហេត្វាតិ អាវិសាបេត្វា។ រូបំ កត្វា ហត្ថបាទាទីនិ ឆិន្ទន្តីតិ តស្មិំ បិដ្ឋាទិមយេ រូបេ អមនុស្សំ អាវាហេត្វា តស្ស ហត្ថបាទាទីនិ ឆិន្ទន្តិ។ សក្កំ ទេវរាជានំ មារេយ្យាតិ ឥទំ សម្ភាវនវសេន វុត្តំ។ ន ហិ តាទិសា មហានុភាវា យក្ខា សត្ថឃាតារហា ហោន្តិ ទេវាសុរយុទ្ធេបិ តេសំ សត្ថប្បហារេន មរណាភាវា។
Āvāhetvāti āvisāpetvā. Rūpaṃ katvā hatthapādādīni chindantīti tasmiṃ piṭṭhādimaye rūpe amanussaṃ āvāhetvā tassa hatthapādādīni chindanti. Sakkaṃ devarājānaṃ māreyyāti idaṃ sambhāvanavasena vuttaṃ. Na hi tādisā mahānubhāvā yakkhā satthaghātārahā honti devāsurayuddhepi tesaṃ satthappahārena maraṇābhāvā.
១៨៨. បហារោ ន ទាតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ។ អមនុស្សំ កោធចិត្តេន បហរន្តស្ស ទុក្កដមេវ។ ចិកិច្ឆាធិប្បាយេន បហរន្តស្ស អនាចារោតិ គហេតព្ពោ។ តាលបណ្ណំ…បេ.… ពន្ធិតព្ពន្តិ អមនុស្សា តាលបណ្ណពន្ធនេន បលាយន្តីតិ កត្វា វុត្តំ, ឥទញ្ច គិហីនំ វេជ្ជកម្មវសេន កាតុំ ន វដ្ដតិ។
188. Pahāro na dātabboti sambandho. Amanussaṃ kodhacittena paharantassa dukkaṭameva. Cikicchādhippāyena paharantassa anācāroti gahetabbo. Tālapaṇṇaṃ…pe… bandhitabbanti amanussā tālapaṇṇabandhanena palāyantīti katvā vuttaṃ, idañca gihīnaṃ vejjakammavasena kātuṃ na vaṭṭati.
១៨៩. យោ រុក្ខេន ឱត្ថតោបិ ន មរតីតិអាទីសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ ភូតគាមសិក្ខាបទដ្ឋកថាយំ សយមេវ វក្ខតិ, តំ តត្ថេវ គហេតព្ពំ។
189.Yo rukkhena otthatopi na maratītiādīsu yaṃ vattabbaṃ, taṃ bhūtagāmasikkhāpadaṭṭhakathāyaṃ sayameva vakkhati, taṃ tattheva gahetabbaṃ.
១៩០. ទព្ពូបករណានីតិ កេហិចិ ឆិន្ទិត្វា ឋបិតានិ សបរិគ្គហិតានិ សន្ធាយ វុត្តំ។ តត្ថ ហិ ឋានាចាវនាភាវេន វិនាសាធិប្បាយស្ស ទុក្កដំ វុត្តំ។ ខិឌ្ឌាធិប្បាយេនាបិ ទុក្កដន្តិ សុក្ខតិណាទីសុ អគ្គិករណំ សន្ធាយ វុត្តំ, អល្លេសុ បន កីឡាធិប្បាយេនបិ ករោន្តស្ស បាចិត្តិយមេវ។ បដិបក្ខភូតោ, បដិមុខំ គច្ឆន្តោ វា អគ្គិ បដគ្គិ, តស្ស អល្លតិណាទីសុបិ ទានំ អនុញ្ញាតំ, តំ ទេន្តេន ទូរតោ អាគច្ឆន្តំ ទាវគ្គិំ ទិស្វា វិហារស្ស សមន្តតោ ឯកក្ខណេ អទត្វា ឯកទេសតោ បដ្ឋាយ វិហារស្ស សមន្តតោ សណិកំ ឈាបេត្វា យថា មហន្តោបិ អគ្គិ វិហារំ បាបុណិតុំ ន សក្កោតិ, ឯវំ វិហារស្ស សមន្តា អព្ភោកាសំ កត្វា បដគ្គិ ទាតព្ពោ, សោ ទាវគ្គិនោ បដិបថំ គន្ត្វា ឯកតោ ហុត្វា តេន សហ និព្ពាតិ។ បរិត្តករណន្តិ សមន្តា រុក្ខតិណាទិច្ឆេទនបរិខាខណនាទិអារក្ខករណំ, តេនាហ តិណកុដិកានំ សមន្តា ភូមិតច្ឆនន្តិអាទិ។
190.Dabbūpakaraṇānīti kehici chinditvā ṭhapitāni sapariggahitāni sandhāya vuttaṃ. Tattha hi ṭhānācāvanābhāvena vināsādhippāyassa dukkaṭaṃ vuttaṃ. Khiḍḍādhippāyenāpi dukkaṭanti sukkhatiṇādīsu aggikaraṇaṃ sandhāya vuttaṃ, allesu pana kīḷādhippāyenapi karontassa pācittiyameva. Paṭipakkhabhūto, paṭimukhaṃ gacchanto vā aggi paṭaggi, tassa allatiṇādīsupi dānaṃ anuññātaṃ, taṃ dentena dūrato āgacchantaṃ dāvaggiṃ disvā vihārassa samantato ekakkhaṇe adatvā ekadesato paṭṭhāya vihārassa samantato saṇikaṃ jhāpetvā yathā mahantopi aggi vihāraṃ pāpuṇituṃ na sakkoti, evaṃ vihārassa samantā abbhokāsaṃ katvā paṭaggi dātabbo, so dāvaggino paṭipathaṃ gantvā ekato hutvā tena saha nibbāti. Parittakaraṇanti samantā rukkhatiṇādicchedanaparikhākhaṇanādiārakkhakaraṇaṃ, tenāha tiṇakuṭikānaṃ samantā bhūmitacchanantiādi.
១៩១. ខេត្តមេវ ឱតិណ្ណត្តា បារាជិកន្តិ ទ្វីសុ ឯកស្សាបិ អន្តោគធត្តា ‘‘ទ្វីហី’’តិ វុត្តខេត្តេ ឯកស្សាបិ ឱតិណ្ណត្តា បារាជិកំ, ‘‘ទ្វីហិ ឯវ មារេហិ ន ឯកេនា’’តិ និយមិតេ បន ឯកេនេវ មារិតេ នត្ថិ បារាជិកន្តិ វទន្តិ, ឯវំ ទ្វេ ឯវ បុរិសាតិអាទីសុបិ។ បុព្ពេ កតសីសច្ឆេទបយោគតោ អញ្ញោ បយោគោ ជីវិតិន្ទ្រិយុបច្ឆេទកោ ន ឧបលព្ភតិ, បឋមេន បយោគេនស្ស ជីវិតិន្ទ្រិយំ ឧបច្ឆិជ្ជតីតិ ‘‘សីសច្ឆេទកស្សា’’តិ វុត្តំ, យំ បន សារត្ថទីបនិយំ ‘‘ជីវិតិន្ទ្រិយស្ស អវិជ្ជមានត្តា’’តិ ការណំ វុត្តំ, តំ អការណំ ជីវិតិន្ទ្រិយសន្និស្សិតចិត្តសន្តតិំ វិនា ឧក្ខិបនសន្និរុជ្ឈនាទិវសប្បវត្តស្ស គមនស្ស អសម្ភវតោ។ ន ហិ វាយុវេគេន បណ្ណបដាទយោ វិយ កាយោ គច្ឆតិ, ន ច ឧក្ខិបនេ បវត្តាវ ចិត្តជវិញ្ញត្តិអាទយោវ និក្ខិបនាទិនោបិ ហេតុភូតាតិ សក្កា វត្តុំ វិច្ឆិន្ទិត្វា បវត្តនតោ។ បុព្ពេ អនាហិតវេគាបិ ហិ កាចិ សរីសបជាតិ ទ្វិធា ឆិន្នា ឆេទនមត្តា ទ្វីហិ វិភាគេហិ កតិបយក្ខណំ ទ្វីសុ ទិសាសុ គច្ឆតិ, តត្ថ ច យស្មិំ ភាគេ ហទយវត្ថុ តិដ្ឋតិ, តត្រដ្ឋំ បញ្ចទ្វារាវជ្ជនចិត្តំ ទ្វីសុបិ ភាគេសុ កាយប្បសាទេ ឃដ្ដិតំ ផោដ្ឋព្ពំ អាលម្ពិត្វា ឧប្បជ្ជតិ, តតោ តទារម្មណមេវ យថារហមេកស្មិំ ភាគេ ឯកទា អញ្ញស្មិំ អញ្ញទាតិ ឯវំ បរិយាយេន កាយវិញ្ញាណំ ឧប្បជ្ជតិ, តតោ ហទយវត្ថុស្មិំយេវ សម្បដិច្ឆនាទិវីថិចិត្តានិ ភវង្គន្តរិតានិ មនោទ្វារវីថិវិញ្ញាណានិ ច វិញ្ញត្តិជនកានិ ឧប្បជ្ជន្តិ, យេ ហិ ឧភយភាគា គច្ឆន្តិ វា ចលន្តិ វា ផន្ទន្តិ វា។ ចិត្តស្ស បន លហុបរិវត្តិយា ឯកក្ខណេ ឧភយភាគាបិ ចលន្តា វិយ ឧបដ្ឋហន្តិ, សេយ្យថាបិ នាម កុក្កុឡាទិនរកេសុ និមុគ្គសកលសរីរស្ស សត្តស្ស ឯកស្មិំ ខណេ សកលសរីរេបិ កាយវិញ្ញាណទុក្ខំ ឧប្បជ្ជមានំ វិយ ឧបដ្ឋាតិ, ឯវំសម្បទមិទំ ទដ្ឋព្ពំ, តតោ បន យស្មិំ ភាគេ ជីវិតិន្ទ្រិយំ សសេសកម្មជរូបំ និរុជ្ឈតិ, តត្ថ កាយវិញ្ញាណំ នប្បវត្តតិ, ហទយវត្ថុសហិតភាគេយេវ យាវ ជីវិតិន្ទ្រិយនិរោធា បវត្តតិ។
191.Khettameva otiṇṇattā pārājikanti dvīsu ekassāpi antogadhattā ‘‘dvīhī’’ti vuttakhette ekassāpi otiṇṇattā pārājikaṃ, ‘‘dvīhi eva mārehi na ekenā’’ti niyamite pana ekeneva mārite natthi pārājikanti vadanti, evaṃ dve eva purisātiādīsupi. Pubbe katasīsacchedapayogato añño payogo jīvitindriyupacchedako na upalabbhati, paṭhamena payogenassa jīvitindriyaṃ upacchijjatīti ‘‘sīsacchedakassā’’ti vuttaṃ, yaṃ pana sāratthadīpaniyaṃ ‘‘jīvitindriyassa avijjamānattā’’ti kāraṇaṃ vuttaṃ, taṃ akāraṇaṃ jīvitindriyasannissitacittasantatiṃ vinā ukkhipanasannirujjhanādivasappavattassa gamanassa asambhavato. Na hi vāyuvegena paṇṇapaṭādayo viya kāyo gacchati, na ca ukkhipane pavattāva cittajaviññattiādayova nikkhipanādinopi hetubhūtāti sakkā vattuṃ vicchinditvā pavattanato. Pubbe anāhitavegāpi hi kāci sarīsapajāti dvidhā chinnā chedanamattā dvīhi vibhāgehi katipayakkhaṇaṃ dvīsu disāsu gacchati, tattha ca yasmiṃ bhāge hadayavatthu tiṭṭhati, tatraṭṭhaṃ pañcadvārāvajjanacittaṃ dvīsupi bhāgesu kāyappasāde ghaṭṭitaṃ phoṭṭhabbaṃ ālambitvā uppajjati, tato tadārammaṇameva yathārahamekasmiṃ bhāge ekadā aññasmiṃ aññadāti evaṃ pariyāyena kāyaviññāṇaṃ uppajjati, tato hadayavatthusmiṃyeva sampaṭicchanādivīthicittāni bhavaṅgantaritāni manodvāravīthiviññāṇāni ca viññattijanakāni uppajjanti, ye hi ubhayabhāgā gacchanti vā calanti vā phandanti vā. Cittassa pana lahuparivattiyā ekakkhaṇe ubhayabhāgāpi calantā viya upaṭṭhahanti, seyyathāpi nāma kukkuḷādinarakesu nimuggasakalasarīrassa sattassa ekasmiṃ khaṇe sakalasarīrepi kāyaviññāṇadukkhaṃ uppajjamānaṃ viya upaṭṭhāti, evaṃsampadamidaṃ daṭṭhabbaṃ, tato pana yasmiṃ bhāge jīvitindriyaṃ sasesakammajarūpaṃ nirujjhati, tattha kāyaviññāṇaṃ nappavattati, hadayavatthusahitabhāgeyeva yāva jīvitindriyanirodhā pavattati.
ននុ នរកាទីសុ ឯកាពទ្ធេ សរីរេ សព្ពត្ថ បរិយាយេន កាយវិញ្ញាណសមុប្បត្តិ យុត្តា ហោតុ, ទ្វិធា ហុត្វា វិច្ឆិន្នេ បន ភាគទ្វយេ កថន្តិ? នាយំ ទោសោ។ សរីរេ ហិ ឯកាពទ្ធតា នាម បរមត្ថធម្មព្យតិរិត្តា កាចិ នត្ថិ បរវាទីនំ អវយវីអាទិ វិយ, កម្មាទិឯកការណបុញ្ជាយត្តតាយ ពហូនំ សហុប្បត្តិយេវ ឯកាពទ្ធតា។ តត្ថ ច សត្ថប្បហារាទិវិរុទ្ធបច្ចយោបនិបាតេន វិភិន្នានម្បិ កម្មាទិឯកការណានំ បុញ្ជាយត្តតា ន វិគច្ឆតិ, យាវ សា ន វិគច្ឆតិ, តាវ អវិច្ឆិន្នាវ តត្ថ វិញ្ញាណប្បវត្តិ។ វិភិន្នានំ បន កម្មជរូបានំ អញ្ញេសញ្ច សេសតិសន្តតិរូបានញ្ច ឧបត្ថម្ភនភាវេន ចិរំ បវត្តិតុំ ន សក្កោន្តិ, យាវ ច ធរន្តិ, តាវ វិញ្ញាណបច្ចយា ហោន្តិ, វិញ្ញាណេន ច តេសំ ចលនគមនាទិទេសន្តរុប្បត្តិ។ តស្មា កពន្ធស្សបិ ធាវក្ខណេ សវិញ្ញាណជីវិតិន្ទ្រិយំ អត្ថេវ, តញ្ច សីសច្ឆេទកប្បយោគេនេវ សីឃំ បតតិ, តតោ អញ្ញប្បយោគស្ស សរីរេ វិសេសុប្បាទនតោ បុរេតរមេវ បឋមេនេវ កិច្ចនិប្ផត្តិតោ សីសច្ឆេទកស្សេវ កម្មពទ្ធោតិ គហេតព្ពោ។ ឯវរូបានីតិ កពន្ធវត្ថុសទិសានិ។ ឥមស្ស វត្ថុស្សាតិ អាឃាតនវត្ថុស្ស។ អត្ថទីបនេតិ ឯកេន បុរិសេន បយោគេន វា មារិតតាសង្ខាតស្ស អត្ថស្ស ទីបនេ។
Nanu narakādīsu ekābaddhe sarīre sabbattha pariyāyena kāyaviññāṇasamuppatti yuttā hotu, dvidhā hutvā vicchinne pana bhāgadvaye kathanti? Nāyaṃ doso. Sarīre hi ekābaddhatā nāma paramatthadhammabyatirittā kāci natthi paravādīnaṃ avayavīādi viya, kammādiekakāraṇapuñjāyattatāya bahūnaṃ sahuppattiyeva ekābaddhatā. Tattha ca satthappahārādiviruddhapaccayopanipātena vibhinnānampi kammādiekakāraṇānaṃ puñjāyattatā na vigacchati, yāva sā na vigacchati, tāva avicchinnāva tattha viññāṇappavatti. Vibhinnānaṃ pana kammajarūpānaṃ aññesañca sesatisantatirūpānañca upatthambhanabhāvena ciraṃ pavattituṃ na sakkonti, yāva ca dharanti, tāva viññāṇapaccayā honti, viññāṇena ca tesaṃ calanagamanādidesantaruppatti. Tasmā kabandhassapi dhāvakkhaṇe saviññāṇajīvitindriyaṃ attheva, tañca sīsacchedakappayogeneva sīghaṃ patati, tato aññappayogassa sarīre visesuppādanato puretarameva paṭhameneva kiccanipphattito sīsacchedakasseva kammabaddhoti gahetabbo. Evarūpānīti kabandhavatthusadisāni. Imassa vatthussāti āghātanavatthussa. Atthadīpaneti ekena purisena payogena vā māritatāsaṅkhātassa atthassa dīpane.
១៩២. បានបរិភោគេន វដ្ដតីតិ សម្ពន្ធោ។ ឯវំ បន វុត្តត្តា ‘‘លោណសោវីរកំ យាមកាលិក’’ន្តិ កេចិ វទន្តិ, កេចិ បន ‘‘គិលានានំ បាកតិកមេវ, អគិលានានំ បន ឧទកសម្ភិន្ន’’ន្តិ វុត្តត្តា ‘‘គុឡំ វិយ សត្តាហកាលិក’’ន្តិ។
192. Pānaparibhogena vaṭṭatīti sambandho. Evaṃ pana vuttattā ‘‘loṇasovīrakaṃ yāmakālika’’nti keci vadanti, keci pana ‘‘gilānānaṃ pākatikameva, agilānānaṃ pana udakasambhinna’’nti vuttattā ‘‘guḷaṃ viya sattāhakālika’’nti.
ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយដ្ឋកថាយ វិមតិវិនោទនិយំ
Iti samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vimativinodaniyaṃ
តតិយបារាជិកវណ្ណនានយោ និដ្ឋិតោ។
Tatiyapārājikavaṇṇanānayo niṭṭhito.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៣. តតិយបារាជិកំ • 3. Tatiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៣. តតិយបារាជិកំ • 3. Tatiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / វិនីតវត្ថុវណ្ណនា • Vinītavatthuvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / វិនីតវត្ថុវណ្ណនា • Vinītavatthuvaṇṇanā
