| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
៧. វិកាលភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា
7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
២៤៧. សត្តមេ នដានំ នាដកាតិ នដនាដកា, សីតាហរណាទីនិ។
247. Sattame naṭānaṃ nāṭakāti naṭanāṭakā, sītāharaṇādīni.
២៤៨-៩. ខាទនីយេ ខាទនីយត្ថន្តិ បូវាទិខាទនីយេ វិជ្ជមានខាទនីយកិច្ចំ ខាទនីយេហិ កាតព្ពំ ជិឃច្ឆាហរណសង្ខាតំ អត្ថំ បយោជនំ នេវ ផរន្តិ ន និប្ផាទេន្តិ។ ឯកស្មិំ ទេសេ អាហារកិច្ចំ សាធេន្តំ វា អញ្ញស្មិំ ទេសេ ឧដ្ឋិតភូមិរសាទិភេទេន អាហារកិច្ចំ អសាធេន្តម្បិ វា សម្ភវេយ្យាតិ អាហ ‘‘តេសុ តេសុ ជនបទេសូ’’តិអាទិ។ កេចិ បន ‘‘ឯកស្មិំ ជនបទេ អាហារកិច្ចំ សាធេន្តំ សេសជនបទេសុបិ វិកាលេ ន កប្បតិ ឯវាតិ ទស្សនត្ថំ ឥទំ វុត្ត’’ន្តិបិ (សារត្ថ. ដី. បាចិត្តិយកណ្ឌ ៣.២៤៨-២៤៩) វទន្តិ។ បកតិអាហារវសេនាតិ អញ្ញេហិ យាវកាលិកេហិ អយោជិតំ អត្តនោ បកតិយាវ អាហារកិច្ចករណវសេន។ សម្មោហោយេវ ហោតីតិ អនេកត្ថានំ នាមានំ, អប្បសិទ្ធានញ្ច សម្ភវតោ សម្មោហោ ឯវ សិយា។ តេនេវេត្ថ មយម្បិ មូលកមូលាទីនំ បរិយាយន្តរទស្សនេន អទស្សនំ ករិម្ហ ឧបទេសតោវ គហេតព្ពតោ។
248-9.Khādanīye khādanīyatthanti pūvādikhādanīye vijjamānakhādanīyakiccaṃ khādanīyehi kātabbaṃ jighacchāharaṇasaṅkhātaṃ atthaṃ payojanaṃ neva pharanti na nipphādenti. Ekasmiṃ dese āhārakiccaṃ sādhentaṃ vā aññasmiṃ dese uṭṭhitabhūmirasādibhedena āhārakiccaṃ asādhentampi vā sambhaveyyāti āha ‘‘tesu tesu janapadesū’’tiādi. Keci pana ‘‘ekasmiṃ janapade āhārakiccaṃ sādhentaṃ sesajanapadesupi vikāle na kappati evāti dassanatthaṃ idaṃ vutta’’ntipi (sārattha. ṭī. pācittiyakaṇḍa 3.248-249) vadanti. Pakatiāhāravasenāti aññehi yāvakālikehi ayojitaṃ attano pakatiyāva āhārakiccakaraṇavasena. Sammohoyeva hotīti anekatthānaṃ nāmānaṃ, appasiddhānañca sambhavato sammoho eva siyā. Tenevettha mayampi mūlakamūlādīnaṃ pariyāyantaradassanena adassanaṃ karimha upadesatova gahetabbato.
យន្តិ វដ្ដកន្ទំ។ មុឡាលន្តិ ថូលតរុណមូលមេវ, រុក្ខវល្លិអាទីនំ មត្ថកោតិ ហេដ្ឋា វុត្តមេវ សម្បិណ្ឌេត្វា វុត្តំ។ អច្ឆិវាទីនំ អបរិបក្កានេវ ផលានិ យាវជីវិកានីតិ ទស្សេតុំ ‘‘អបរិបក្កានី’’តិ វុត្តំ។ ហរីតកាទីនំ អដ្ឋីនីតិ ឯត្ថ មិញ្ជំ យាវកាលិកន្តិ កេចិ វទន្តិ, តំ ន យុត្តំ អដ្ឋកថាយំ អវុត្តត្តា។
Yanti vaṭṭakandaṃ. Muḷālanti thūlataruṇamūlameva, rukkhavalliādīnaṃ matthakoti heṭṭhā vuttameva sampiṇḍetvā vuttaṃ. Acchivādīnaṃ aparipakkāneva phalāni yāvajīvikānīti dassetuṃ ‘‘aparipakkānī’’ti vuttaṃ. Harītakādīnaṃ aṭṭhīnīti ettha miñjaṃ yāvakālikanti keci vadanti, taṃ na yuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ avuttattā.
ហិង្គុរុក្ខតោ បគ្ឃរិតនិយ្យាសោ ហិង្គុ នាម។ ហិង្គុជតុអាទយោ ច ហិង្គុវិកតិយោវ។ តត្ថ ហិង្គុជតុ នាម ហិង្គុរុក្ខស្ស ទណ្ឌបត្តានិ បចិត្វា កតនិយ្យាសោ។ ហិង្គុសិបាដិកា នាម ហិង្គុបត្តានិ បចិត្វា កតនិយ្យាសោ។ អញ្ញេន មិស្សេត្វា កតោតិបិ វទន្តិ។ តកន្តិ អគ្គកោដិយា និក្ខន្តសិលេសោ។ តកបត្តិន្តិ បត្តតោ និក្ខន្តសិលេសោ។ តកបណ្ណិន្តិ បលាសេ ភជ្ជិត្វា កតសិលេសោ។ ទណ្ឌតោ និក្ខន្តសិលេសោតិបិ វទន្តិ។ វិកាលតា, យាវកាលិកតា, អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានេត្ថ តីណិ អង្គានិ។
Hiṅgurukkhato paggharitaniyyāso hiṅgu nāma. Hiṅgujatuādayo ca hiṅguvikatiyova. Tattha hiṅgujatu nāma hiṅgurukkhassa daṇḍapattāni pacitvā kataniyyāso. Hiṅgusipāṭikā nāma hiṅgupattāni pacitvā kataniyyāso. Aññena missetvā katotipi vadanti. Takanti aggakoṭiyā nikkhantasileso. Takapattinti pattato nikkhantasileso. Takapaṇṇinti palāse bhajjitvā katasileso. Daṇḍato nikkhantasilesotipi vadanti. Vikālatā, yāvakālikatā, ajjhoharaṇanti imānettha tīṇi aṅgāni.
វិកាលភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ភោជនវគ្គោ • 4. Bhojanavaggo
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៧. វិកាលភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ៧. វិកាលភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ៧. វិកាលភោជនសិក្ខាបទវណ្ណនា • 7. Vikālabhojanasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៧. វិកាលភោជនសិក្ខាបទំ • 7. Vikālabhojanasikkhāpadaṃ
