| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ថេរីគាថា-អដ្ឋកថា • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
២. វាសេដ្ឋីថេរីគាថាវណ្ណនា
2. Vāseṭṭhītherīgāthāvaṇṇanā
បុត្តសោកេនហំ អដ្ដាតិអាទិកា វាសេដ្ឋិយា ថេរិយា គាថា។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការា តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយំ កុសលំ ឧបចិនន្តី អនុក្កមេន សម្ភតវិមោក្ខសម្ភារា ទេវមនុស្សេសុ សំសរន្តី ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ វេសាលិយំ កុលគេហេ និព្ពត្តិត្វា វយប្បត្តា មាតាបិតូហិ សមានជាតិកស្ស កុលបុត្តស្ស ទិន្នា បតិកុលំ គន្ត្វា តេន សទ្ធិំ សុខសំវាសំ វសន្តី ឯកំ បុត្តំ លភិត្វា តស្មិំ អាធាវិត្វា បរិធាវិត្វា វិចរណកាលេ កាលំ កតេ បុត្តសោកេន អដ្ដិតា ឧម្មត្តិកា អហោសិ។ សា ញាតកេសុ សាមិកេ ច តិកិច្ឆំ ករោន្តេសុ តេសំ អជានន្តានំយេវ បលាយិត្វា យតោ តតោ បរិព្ភមន្តី មិថិលានគរំ សម្បត្តា តត្ថទ្ទស ភគវន្តំ អន្តរវីថិយំ គច្ឆន្តំ ទន្តំ គុត្តំ សំយតិន្ទ្រិយំ នាគំ។ ទិស្វាន សហ ទស្សនេន ពុទ្ធានុភាវតោ អបគតុម្មាទា បកតិចិត្តំ បដិលភិ។ អថស្សា សត្ថា សំខិត្តេន ធម្មំ ទេសេសិ។ សា តំ ធម្មំ សុត្វា បដិលទ្ធសំវេគា សត្ថារំ បព្ពជ្ជំ យាចិត្វា សត្ថុ អាណាយ ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិត្វា កតបុព្ពកិច្ចា វិបស្សនំ បដ្ឋបេត្វា ឃដេន្តី វាយមន្តី បរិបក្កញាណតាយ ន ចិរស្សេវ សហ បដិសម្ភិទាហិ អរហត្តំ បត្វា អត្តនោ បដិបត្តិំ បច្ចវេក្ខិត្វា ឧទានវសេន –
Puttasokenahaṃ aṭṭātiādikā vāseṭṭhiyā theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī anukkamena sambhatavimokkhasambhārā devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde vesāliyaṃ kulagehe nibbattitvā vayappattā mātāpitūhi samānajātikassa kulaputtassa dinnā patikulaṃ gantvā tena saddhiṃ sukhasaṃvāsaṃ vasantī ekaṃ puttaṃ labhitvā tasmiṃ ādhāvitvā paridhāvitvā vicaraṇakāle kālaṃ kate puttasokena aṭṭitā ummattikā ahosi. Sā ñātakesu sāmike ca tikicchaṃ karontesu tesaṃ ajānantānaṃyeva palāyitvā yato tato paribbhamantī mithilānagaraṃ sampattā tatthaddasa bhagavantaṃ antaravīthiyaṃ gacchantaṃ dantaṃ guttaṃ saṃyatindriyaṃ nāgaṃ. Disvāna saha dassanena buddhānubhāvato apagatummādā pakaticittaṃ paṭilabhi. Athassā satthā saṃkhittena dhammaṃ desesi. Sā taṃ dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaṃvegā satthāraṃ pabbajjaṃ yācitvā satthu āṇāya bhikkhunīsu pabbajitvā katapubbakiccā vipassanaṃ paṭṭhapetvā ghaṭentī vāyamantī paripakkañāṇatāya na cirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena –
១៣៣.
133.
‘‘បុត្តសោកេនហំ អដ្ដា, ខិត្តចិត្តា វិសញ្ញិនី;
‘‘Puttasokenahaṃ aṭṭā, khittacittā visaññinī;
នគ្គា បកិណ្ណកេសី ច, តេន តេន វិចារិហំ។
Naggā pakiṇṇakesī ca, tena tena vicārihaṃ.
១៣៤.
134.
‘‘វីថិសង្ការកូដេសុ, សុសានេ រថិយាសុ ច;
‘‘Vīthisaṅkārakūṭesu, susāne rathiyāsu ca;
អចរិំ តីណិ វស្សានិ, ខុប្បិបាសា សមប្បិតា។
Acariṃ tīṇi vassāni, khuppipāsā samappitā.
១៣៥.
135.
‘‘អថទ្ទសាសិំ សុគតំ, នគរំ មិថិលំ បតិ;
‘‘Athaddasāsiṃ sugataṃ, nagaraṃ mithilaṃ pati;
អទន្តានំ ទមេតារំ, សម្ពុទ្ធមកុតោភយំ។
Adantānaṃ dametāraṃ, sambuddhamakutobhayaṃ.
១៣៦.
136.
‘‘សចិត្តំ បដិលទ្ធាន, វន្ទិត្វាន ឧបាវិសិំ;
‘‘Sacittaṃ paṭiladdhāna, vanditvāna upāvisiṃ;
សោ មេ ធម្មមទេសេសិ, អនុកម្បាយ គោតមោ។
So me dhammamadesesi, anukampāya gotamo.
១៣៧.
137.
‘‘តស្ស ធម្មំ សុណិត្វាន, បព្ពជិំ អនគារិយំ;
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ;
យុញ្ជន្តី សត្ថុវចនេ, សច្ឆាកាសិំ បទំ សិវំ។
Yuñjantī satthuvacane, sacchākāsiṃ padaṃ sivaṃ.
១៣៨.
138.
‘‘សព្ពេ សោកា សមុច្ឆិន្នា, បហីនា ឯតទន្តិកា;
‘‘Sabbe sokā samucchinnā, pahīnā etadantikā;
បរិញ្ញាតា ហិ មេ វត្ថូ, យតោ សោកាន សម្ភវោ’’តិ។ –
Pariññātā hi me vatthū, yato sokāna sambhavo’’ti. –
ឥមា គាថា អភាសិ។
Imā gāthā abhāsi.
តត្ថ អដ្ដាតិ អដ្ដិតា។ អយមេវ វា បាឋោ, អដ្ដិតា បីឡិតាតិ អត្ថោ។ ខិត្តចិត្តាតិ សោកុម្មាទេន ខិត្តហទយា។ តតោ ឯវ បកតិសញ្ញាយ វិគមេន វិសញ្ញិនី។ ហិរោត្តប្បាភាវតោ អបគតវត្ថតាយ នគ្គា។ វិធុតកេសតាយ បកិណ្ណកេសី។ តេន តេនាតិ គាមេន គាមំ នគរេន នគរំ វីថិយា វីថិំ វិចរិំ អហំ។
Tattha aṭṭāti aṭṭitā. Ayameva vā pāṭho, aṭṭitā pīḷitāti attho. Khittacittāti sokummādena khittahadayā. Tato eva pakatisaññāya vigamena visaññinī. Hirottappābhāvato apagatavatthatāya naggā. Vidhutakesatāya pakiṇṇakesī. Tena tenāti gāmena gāmaṃ nagarena nagaraṃ vīthiyā vīthiṃ vicariṃ ahaṃ.
អថាតិ បច្ឆា ឧម្មាទសំវត្តនិយស្ស កម្មស្ស បរិក្ខយេ។ សុគតន្តិ សោភនគមនត្តា សុន្ទរំ ឋានំ គតត្តា សម្មា គទត្តា សម្មា ច គតត្តា សុគតំ ភគវន្តំ។ មិថិលំ បតីតិ មិថិលាភិមុខំ, មិថិលានគរាភិមុខំ គច្ឆន្តន្តិ អត្ថោ។
Athāti pacchā ummādasaṃvattaniyassa kammassa parikkhaye. Sugatanti sobhanagamanattā sundaraṃ ṭhānaṃ gatattā sammā gadattā sammā ca gatattā sugataṃ bhagavantaṃ. Mithilaṃ patīti mithilābhimukhaṃ, mithilānagarābhimukhaṃ gacchantanti attho.
សចិត្តំ បដិលទ្ធានាតិ ពុទ្ធានុភាវេន ឧម្មាទំ បហាយ អត្តនោ បកតិចិត្តំ បដិលភិត្វា។
Sacittaṃ paṭiladdhānāti buddhānubhāvena ummādaṃ pahāya attano pakaticittaṃ paṭilabhitvā.
យុញ្ជន្តី សត្ថុវចនេតិ សត្ថុ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សាសនេ យោគំ ករោន្តី ភាវនំ អនុយុញ្ជន្តី។ សច្ឆាកាសិំ បទំ សិវន្តិ សិវំ ខេមំ ចតូហិ យោគេហិ អនុបទ្ទុតំ និព្ពានំ បទំ សច្ឆិអកាសិំ។
Yuñjantī satthuvacaneti satthu sammāsambuddhassa sāsane yogaṃ karontī bhāvanaṃ anuyuñjantī. Sacchākāsiṃ padaṃ sivanti sivaṃ khemaṃ catūhi yogehi anupaddutaṃ nibbānaṃ padaṃ sacchiakāsiṃ.
ឯតទន្តិកាតិ ឯតំ ឥទានិ មយា អធិគតំ អរហត្តំ អន្តោ បរិយោសានំ ឯតេសន្តិ ឯតទន្តិកា, សោកា។ ន ទានិ តេសំ សម្ភវោ អត្ថីតិ អត្ថោ។ យតោ សោកាន សម្ភវោតិ យតោ អន្តោនិជ្ឈានលក្ខណានំ សោកានំ សម្ភវោ, តេសំ សោកានំ បញ្ចុបាទានក្ខន្ធសង្ខាតា វត្ថូ អធិដ្ឋានានិ ញាតតីរណបហានបរិញ្ញាហិ បរិញ្ញាតា។ តស្មា សោកា ឯតទន្តិកាតិ យោជនា។
Etadantikāti etaṃ idāni mayā adhigataṃ arahattaṃ anto pariyosānaṃ etesanti etadantikā, sokā. Na dāni tesaṃ sambhavo atthīti attho. Yato sokāna sambhavoti yato antonijjhānalakkhaṇānaṃ sokānaṃ sambhavo, tesaṃ sokānaṃ pañcupādānakkhandhasaṅkhātā vatthū adhiṭṭhānāni ñātatīraṇapahānapariññāhi pariññātā. Tasmā sokā etadantikāti yojanā.
វាសេដ្ឋីថេរីគាថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Vāseṭṭhītherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ថេរីគាថាបាឡិ • Therīgāthāpāḷi / ២. វាសេដ្ឋីថេរីគាថា • 2. Vāseṭṭhītherīgāthā
