| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā |
វនប្បតិកថាវណ្ណនា
Vanappatikathāvaṇṇanā
១១០. វនប្បតិកថាយំ សន្ធារិតត្តាតិ ឆិន្នស្ស រុក្ខស្ស បតិតុំ អារទ្ធស្ស សន្ធារណមត្តេន វុត្តំ, ន បន មរិចវល្លិអាទីហិ បុព្ពេ វេឋេត្វា ឋិតភាវេន។ តាទិសេ ហិ ឆិន្នេបិ អវហារោ នត្ថិ អរញ្ញដ្ឋកថាយំ វេឋិតវល្លិយំ វិយ។ ឧជុកមេវ តិដ្ឋតីតិ ឥមិនា សព្ពសោ ឆិន្ទនមេវ វល្លិអាទីហិ អសម្ពទ្ធស្ស រុក្ខស្ស ឋានាចាវនំ បុព្ពេ វិយ អាកាសាទីសុ ផុដ្ឋសកលបទេសតោ មោចនន្តិ អាវេណិកមិធ ឋានាចាវនំ ទស្សេតិ។ កេចិ បន ‘‘រុក្ខភារេន កិញ្ចិទេវ ភស្សិត្វា ឋិតត្តា ហោតិយេវ ឋានាចាវន’’ន្តិ វទន្តិ, តន្ន, រុក្ខេន ផុដ្ឋស្ស សកលស្ស អាកាសបទេសស្ស បញ្ចហិ ឆហិ វា អាការេហិ អនតិក្កមិតត្តា។ វាតមុខំ សោធេតីតិ យថា វាតោ អាគន្ត្វា រុក្ខំ បាតេតិ, ឯវំ វាតស្ស អាគមនមគ្គំ រុន្ធិត្វា ឋិតានិ សាខាគុម្ពាទីនិ ឆិន្ទិត្វា អបនេន្តោ សោធេតិ។ មណ្ឌូកកណ្ដកំ វាតិ មណ្ឌូកានំ នង្គុដ្ឋេ អគ្គកោដិយំ ឋិតកណ្ដកន្តិ វទន្តិ, ឯកេ ‘‘វិសមច្ឆកណ្ដក’’ន្តិបិ វទន្តិ។
110. Vanappatikathāyaṃ sandhāritattāti chinnassa rukkhassa patituṃ āraddhassa sandhāraṇamattena vuttaṃ, na pana maricavalliādīhi pubbe veṭhetvā ṭhitabhāvena. Tādise hi chinnepi avahāro natthi araññaṭṭhakathāyaṃ veṭhitavalliyaṃ viya. Ujukameva tiṭṭhatīti iminā sabbaso chindanameva valliādīhi asambaddhassa rukkhassa ṭhānācāvanaṃ pubbe viya ākāsādīsu phuṭṭhasakalapadesato mocananti āveṇikamidha ṭhānācāvanaṃ dasseti. Keci pana ‘‘rukkhabhārena kiñcideva bhassitvā ṭhitattā hotiyeva ṭhānācāvana’’nti vadanti, tanna, rukkhena phuṭṭhassa sakalassa ākāsapadesassa pañcahi chahi vā ākārehi anatikkamitattā. Vātamukhaṃ sodhetīti yathā vāto āgantvā rukkhaṃ pāteti, evaṃ vātassa āgamanamaggaṃ rundhitvā ṭhitāni sākhāgumbādīni chinditvā apanento sodheti. Maṇḍūkakaṇṭakaṃ vāti maṇḍūkānaṃ naṅguṭṭhe aggakoṭiyaṃ ṭhitakaṇṭakanti vadanti, eke ‘‘visamacchakaṇṭaka’’ntipi vadanti.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / វនប្បតិកថាវណ្ណនា • Vanappatikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
