| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
ឧទកកថាវណ្ណនា
Udakakathāvaṇṇanā
១០៨. ឧទកកថាយំ មហាកុច្ឆិកា ឧទកចាដិ ឧទកមណិកោ។ ‘‘សមេខលា ចាដិ ឧទកមណិកោ’’តិបិ វទន្តិ។ តត្ថាតិ តេសុ ភាជនេសុ។ និព្ពហនឧទកន្តិ ‘‘មហោទកំ អាគន្ត្វា តឡាកមរិយាទំ មា ឆិន្ទី’’តិ តឡាករក្ខណត្ថំ តស្ស ឯកបស្សេន វិស្សជ្ជិតឧទកំ។ និទ្ធមនតុម្ពន្តិ សស្សាទីនំ អត្ថាយ ឧទកនិក្ខមនមគ្គំ។ មរិយាទំ ទុព្ពលំ កត្វាតិ ឥទំ អវស្សំ ឆិន្នសភាវទស្សនត្ថំ ភណ្ឌទេយ្យវិសយទស្សនត្ថញ្ច វុត្តំ។ មរិយាទំ ទុព្ពលំ អកត្វាបិ យថាវុត្តប្បយោគេ កតេ មរិយាទំ ឆិន្ទិត្វា និក្ខន្តឧទកគ្ឃានុរូបេន អវហារេន ការេតព្ពមេវ។
108. Udakakathāyaṃ mahākucchikā udakacāṭi udakamaṇiko. ‘‘Samekhalā cāṭi udakamaṇiko’’tipi vadanti. Tatthāti tesu bhājanesu. Nibbahanaudakanti ‘‘mahodakaṃ āgantvā taḷākamariyādaṃ mā chindī’’ti taḷākarakkhaṇatthaṃ tassa ekapassena vissajjitaudakaṃ. Niddhamanatumbanti sassādīnaṃ atthāya udakanikkhamanamaggaṃ. Mariyādaṃ dubbalaṃ katvāti idaṃ avassaṃ chinnasabhāvadassanatthaṃ bhaṇḍadeyyavisayadassanatthañca vuttaṃ. Mariyādaṃ dubbalaṃ akatvāpi yathāvuttappayoge kate mariyādaṃ chinditvā nikkhantaudakagghānurūpena avahārena kāretabbameva.
អនិគ្គតេតិ អនិក្ខមិត្វា តឡាកស្មិំយេវ ឧទកេ ឋិតេ។ អសម្បត្តេវាតិ តឡាកតោ និក្ខមិត្វា មហាមាតិកាយ ឯវ ឋិតេ។ អនិក្ខន្តេតិ តឡាកតោ អនិក្ខន្តេ ឧទកេ។ សុពទ្ធាតិ ភណ្ឌទេយ្យម្បិ ន ហោតីតិ អធិប្បាយោ។ តេនាហ ‘‘និក្ខន្តេ ពទ្ធា ភណ្ឌទេយ្យ’’ន្តិ, តឡាកតោ និក្ខមិត្វា បរេសំ ខុទ្ទកមាតិកាមុខំ អបាបុណិត្វា មហាមាតិកាយំយេវ ឋិតេ ពទ្ធា ចេ, ភណ្ឌទេយ្យន្តិ អត្ថោ។ ‘‘អនិក្ខន្តេ ពទ្ធា សុពទ្ធា, និក្ខន្តេ ពទ្ធា ភណ្ឌទេយ្យ’’ន្តិ ហិ ឥទំ ទ្វយំ ហេដ្ឋា វុត្តវិកប្បទ្វយស្ស យថាក្កមេន វុត្តំ។ នត្ថិ អវហារោតិ ឯត្ថ ‘‘អវហារោ នត្ថិ, ភណ្ឌទេយ្យំ បន ហោតី’’តិ កេចិ វទន្តិ, តឡាកគតឧទកស្ស សព្ពសាធារណត្តា តំ អយុត្តំ វិយ ទិស្សតិ, ‘‘អនិក្ខន្តេ ពទ្ធា សុពទ្ធា’’តិ ឥមិនា ច អដ្ឋកថាវចនេន ន សមេតិ។ វត្ថុំ…បេ.… ន សមេតីតិ ឯត្ថ តឡាកគតឧទកស្ស សព្ពសាធារណត្តា អបរិគ្គហិតំ ឥធ វត្ថុន្តិ អធិប្បាយោ។
Aniggateti anikkhamitvā taḷākasmiṃyeva udake ṭhite. Asampattevāti taḷākato nikkhamitvā mahāmātikāya eva ṭhite. Anikkhanteti taḷākato anikkhante udake. Subaddhāti bhaṇḍadeyyampi na hotīti adhippāyo. Tenāha ‘‘nikkhante baddhā bhaṇḍadeyya’’nti, taḷākato nikkhamitvā paresaṃ khuddakamātikāmukhaṃ apāpuṇitvā mahāmātikāyaṃyeva ṭhite baddhā ce, bhaṇḍadeyyanti attho. ‘‘Anikkhante baddhā subaddhā, nikkhante baddhā bhaṇḍadeyya’’nti hi idaṃ dvayaṃ heṭṭhā vuttavikappadvayassa yathākkamena vuttaṃ. Natthi avahāroti ettha ‘‘avahāro natthi, bhaṇḍadeyyaṃ pana hotī’’ti keci vadanti, taḷākagataudakassa sabbasādhāraṇattā taṃ ayuttaṃ viya dissati, ‘‘anikkhante baddhā subaddhā’’ti iminā ca aṭṭhakathāvacanena na sameti. Vatthuṃ…pe… na sametīti ettha taḷākagataudakassa sabbasādhāraṇattā apariggahitaṃ idha vatthunti adhippāyo.
ឧទកកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Udakakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ២. ទុតិយបារាជិកំ • 2. Dutiyapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ភូមដ្ឋកថាទិវណ្ណនា • Bhūmaṭṭhakathādivaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧទកកថាវណ្ណនា • Udakakathāvaṇṇanā
