| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi |
៨. តោទេយ្យត្ថេរអបទានំ
8. Todeyyattheraapadānaṃ
២២៤.
224.
សូរោ វិក្កមសម្បន្នោ, បុរមជ្ឈាវសី តទា។
Sūro vikkamasampanno, puramajjhāvasī tadā.
២២៥.
225.
‘‘តស្ស រញ្ញោ បមត្តស្ស, អដវិយោ សមុដ្ឋហុំ;
‘‘Tassa rañño pamattassa, aṭaviyo samuṭṭhahuṃ;
២២៦.
226.
‘‘បច្ចន្តេ កុបិតេ ខិប្បំ, សន្និបាតេសិរិន្ទមោ;
‘‘Paccante kupite khippaṃ, sannipātesirindamo;
ភដេ ចេវ ពលត្ថេ ច, អរិំ និគ្គាហយិ តទា។
Bhaṭe ceva balatthe ca, ariṃ niggāhayi tadā.
២២៧.
227.
‘‘ហត្ថារោហា អនីកដ្ឋា, សូរា ច ចម្មយោធិនោ;
‘‘Hatthārohā anīkaṭṭhā, sūrā ca cammayodhino;
ធនុគ្គហា ច ឧគ្គា ច, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Dhanuggahā ca uggā ca, sabbe sannipatuṃ tadā.
២២៨.
228.
‘‘អាឡារិកា ច កប្បកា, ន្ហាបកា មាលការកា;
‘‘Āḷārikā ca kappakā, nhāpakā mālakārakā;
សូរា វិជិតសង្គាមា, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Sūrā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṃ tadā.
២២៩.
229.
‘‘ខគ្គហត្ថា ច បុរិសា, ចាបហត្ថា ច វម្មិនោ;
‘‘Khaggahatthā ca purisā, cāpahatthā ca vammino;
លុទ្ទា វិជិតសង្គាមា, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Luddā vijitasaṅgāmā, sabbe sannipatuṃ tadā.
២៣០.
230.
‘‘តិធាបភិន្នា មាតង្គា, កុញ្ជរា សដ្ឋិហាយនា;
‘‘Tidhāpabhinnā mātaṅgā, kuñjarā saṭṭhihāyanā;
សុវណ្ណកច្ឆាលង្ការា, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Suvaṇṇakacchālaṅkārā, sabbe sannipatuṃ tadā.
២៣១.
231.
‘‘ខមា សីតស្ស ឧណ្ហស្ស, ឧក្ការុហរណស្ស ច;
‘‘Khamā sītassa uṇhassa, ukkāruharaṇassa ca;
យោធាជីវា កតកម្មា, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Yodhājīvā katakammā, sabbe sannipatuṃ tadā.
២៣២.
232.
ឯតេហិ តេ ហាសយន្តា, សព្ពេ សន្និបតុំ តទា។
Etehi te hāsayantā, sabbe sannipatuṃ tadā.
២៣៣.
233.
២៣៤.
234.
សដ្ឋិ បាណសហស្សានិ, សូលេ ឧត្តាសយិំ តទា។
Saṭṭhi pāṇasahassāni, sūle uttāsayiṃ tadā.
២៣៥.
235.
‘‘សទ្ទំ មានុសកាកំសុ, អហោ រាជា អធម្មិកោ;
‘‘Saddaṃ mānusakākaṃsu, aho rājā adhammiko;
និរយេ បច្ចមានស្ស, កទា អន្តោ ភវិស្សតិ។
Niraye paccamānassa, kadā anto bhavissati.
២៣៦.
236.
‘‘សយនេហំ តុវដ្ដេន្តោ, បស្សាមិ និរយេ តទា;
‘‘Sayanehaṃ tuvaṭṭento, passāmi niraye tadā;
ន សុបាមិ ទិវារត្តិំ, សូលេន តជ្ជយន្តិ មំ។
Na supāmi divārattiṃ, sūlena tajjayanti maṃ.
២៣៧.
237.
‘‘កិំ បមាទេន រជ្ជេន, វាហនេន ពលេន ច;
‘‘Kiṃ pamādena rajjena, vāhanena balena ca;
២៣៨.
238.
‘‘កិំ មេ បុត្តេហិ ទារេហិ, រជ្ជេន សកលេន ច;
‘‘Kiṃ me puttehi dārehi, rajjena sakalena ca;
យំនូន បព្ពជេយ្យាហំ, គតិមគ្គំ វិសោធយេ។
Yaṃnūna pabbajeyyāhaṃ, gatimaggaṃ visodhaye.
២៣៩.
239.
‘‘សដ្ឋិ នាគសហស្សានិ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
‘‘Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
សុវណ្ណកច្ឆេ មាតង្គេ, ហេមកប្បនវាសសេ។
Suvaṇṇakacche mātaṅge, hemakappanavāsase.
២៤០.
240.
‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, តោមរង្កុសបាណិភិ;
‘‘Ārūḷhe gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
សង្គាមាវចរេ ឋានេ, អនបេក្ខោ វិហាយហំ;
Saṅgāmāvacare ṭhāne, anapekkho vihāyahaṃ;
សកកម្មេន សន្តត្តោ, និក្ខមិំ អនគារិយំ។
Sakakammena santatto, nikkhamiṃ anagāriyaṃ.
២៤១.
241.
‘‘សដ្ឋិ អស្សសហស្សានិ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
‘‘Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
អាជានីយេវ ជាតិយា, សិន្ធវេ សីឃវាហនេ។
Ājānīyeva jātiyā, sindhave sīghavāhane.
២៤២.
242.
‘‘អារូឡ្ហេ គាមណីយេហិ, ចាបហត្ថេហិ វម្មិភិ;
‘‘Ārūḷhe gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
២៤៣.
243.
‘‘សដ្ឋិ រថសហស្សានិ, សព្ពាលង្ការភូសិតេ;
‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsite;
ទីបេ អថោបិ វេយគ្ឃេ, សន្នទ្ធេ ឧស្សិតទ្ធជេ;
Dīpe athopi veyagghe, sannaddhe ussitaddhaje;
២៤៤.
244.
‘‘សដ្ឋិ ធេនុសហស្សានិ, សព្ពា កំសូបធារណា;
‘‘Saṭṭhi dhenusahassāni, sabbā kaṃsūpadhāraṇā;
២៤៥.
245.
‘‘សដ្ឋិ ឥត្ថិសហស្សានិ, សព្ពាលង្ការភូសិតា;
‘‘Saṭṭhi itthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
វិចិត្តវត្ថាភរណា, អាមុក្កមណិកុណ្ឌលា។
Vicittavatthābharaṇā, āmukkamaṇikuṇḍalā.
២៤៦.
246.
‘‘អឡារបម្ហា ហសុលា, សុសញ្ញា តនុមជ្ឈិមា;
‘‘Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā;
តា ហិត្វា កន្ទមានាយោ, បព្ពជិំ អនគារិយំ។
Tā hitvā kandamānāyo, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
២៤៧.
247.
‘‘សដ្ឋិ គាមសហស្សានិ, បរិបុណ្ណានិ សព្ពសោ;
‘‘Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso;
ឆឌ្ឌយិត្វាន តំ រជ្ជំ, បព្ពជិំ អនគារិយំ។
Chaḍḍayitvāna taṃ rajjaṃ, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
២៤៨.
248.
‘‘នគរា និក្ខមិត្វាន, ហិមវន្តមុបាគមិំ;
‘‘Nagarā nikkhamitvāna, himavantamupāgamiṃ;
ភាគីរថីនទីតីរេ, អស្សមំ មាបយិំ អហំ។
Bhāgīrathīnadītīre, assamaṃ māpayiṃ ahaṃ.
២៤៩.
249.
‘‘បណ្ណសាលំ ករិត្វាន, អគ្យាគារំ អកាសហំ;
‘‘Paṇṇasālaṃ karitvāna, agyāgāraṃ akāsahaṃ;
អារទ្ធវីរិយោ បហិតត្តោ, វសាមិ អស្សមេ អហំ។
Āraddhavīriyo pahitatto, vasāmi assame ahaṃ.
២៥០.
250.
‘‘មណ្ឌបេ រុក្ខមូលេ វា, សុញ្ញាគារេ ច ឈាយតោ;
‘‘Maṇḍape rukkhamūle vā, suññāgāre ca jhāyato;
ន តុ វិជ្ជតិ តាសោ មេ, ន បស្សេ ភយភេរវំ។
Na tu vijjati tāso me, na passe bhayabheravaṃ.
២៥១.
251.
‘‘សុមេធោ នាម សម្ពុទ្ធោ, អគ្គោ ការុណិកោ មុនិ;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
ញាណាលោកេន ជោតន្តោ, លោកេ ឧប្បជ្ជិ តាវទេ។
Ñāṇālokena jotanto, loke uppajji tāvade.
២៥២.
252.
‘‘មម អស្សមសាមន្តា, យក្ខោ អាសិ មហិទ្ធិកោ;
‘‘Mama assamasāmantā, yakkho āsi mahiddhiko;
ពុទ្ធសេដ្ឋម្ហិ ឧប្បន្នេ, អារោចេសិ មមំ តទា។
Buddhaseṭṭhamhi uppanne, ārocesi mamaṃ tadā.
២៥៣.
253.
‘‘ពុទ្ធោ លោកេ សមុប្បន្នោ, សុមេធោ នាម ចក្ខុមា;
‘‘Buddho loke samuppanno, sumedho nāma cakkhumā;
តារេតិ ជនតំ សព្ពំ, តម្បិ សោ តារយិស្សតិ។
Tāreti janataṃ sabbaṃ, tampi so tārayissati.
២៥៤.
254.
‘‘យក្ខស្ស វចនំ សុត្វា, សំវិគ្គោ អាសិ តាវទេ;
‘‘Yakkhassa vacanaṃ sutvā, saṃviggo āsi tāvade;
ពុទ្ធោ ពុទ្ធោតិ ចិន្តេន្តោ, អស្សមំ បដិសាមយិំ។
Buddho buddhoti cintento, assamaṃ paṭisāmayiṃ.
២៥៥.
255.
‘‘អគ្គិទារុញ្ច ឆឌ្ឌេត្វា, សំសាមេត្វាន សន្ថតំ;
‘‘Aggidāruñca chaḍḍetvā, saṃsāmetvāna santhataṃ;
អស្សមំ អភិវន្ទិត្វា, និក្ខមិំ វិបិនា អហំ។
Assamaṃ abhivanditvā, nikkhamiṃ vipinā ahaṃ.
២៥៦.
256.
‘‘តតោ ចន្ទនមាទាយ, គាមា គាមំ បុរា បុរំ;
‘‘Tato candanamādāya, gāmā gāmaṃ purā puraṃ;
ទេវទេវំ គវេសន្តោ, ឧបគច្ឆិំ វិនាយកំ។
Devadevaṃ gavesanto, upagacchiṃ vināyakaṃ.
២៥៧.
257.
‘‘ភគវា តម្ហិ សមយេ, សុមេធោ លោកនាយកោ;
‘‘Bhagavā tamhi samaye, sumedho lokanāyako;
ចតុសច្ចំ បកាសេន្តោ, ពោធេតិ ជនតំ ពហុំ។
Catusaccaṃ pakāsento, bodheti janataṃ bahuṃ.
២៥៨.
258.
‘‘អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វាន, សីសេ កត្វាន ចន្ទនំ;
‘‘Añjaliṃ paggahetvāna, sīse katvāna candanaṃ;
សម្ពុទ្ធំ អភិវាទេត្វា, ឥមា គាថា អភាសហំ។
Sambuddhaṃ abhivādetvā, imā gāthā abhāsahaṃ.
២៥៩.
259.
‘‘‘វស្សិកេ បុប្ផមានម្ហិ, សន្តិកេ ឧបវាយតិ;
‘‘‘Vassike pupphamānamhi, santike upavāyati;
ត្វំ វីរ គុណគន្ធេន, ទិសា សព្ពា បវាយសិ។
Tvaṃ vīra guṇagandhena, disā sabbā pavāyasi.
២៦០.
260.
‘‘‘ចម្បកេ នាគវនិកេ, អតិមុត្តកកេតកេ;
‘‘‘Campake nāgavanike, atimuttakaketake;
សាលេសុ បុប្ផមានេសុ, អនុវាតំ បវាយតិ។
Sālesu pupphamānesu, anuvātaṃ pavāyati.
២៦១.
261.
‘‘‘តវ គន្ធំ សុណិត្វាន, ហិមវន្តា ឥធាគមិំ;
‘‘‘Tava gandhaṃ suṇitvāna, himavantā idhāgamiṃ;
បូជេមិ តំ មហាវីរ, លោកជេដ្ឋ មហាយស’។
Pūjemi taṃ mahāvīra, lokajeṭṭha mahāyasa’.
២៦២.
262.
‘‘វរចន្ទនេនានុលិម្បិំ, សុមេធំ លោកនាយកំ;
‘‘Varacandanenānulimpiṃ, sumedhaṃ lokanāyakaṃ;
សកំ ចិត្តំ បសាទេត្វា, តុណ្ហី អដ្ឋាសិ តាវទេ។
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, tuṇhī aṭṭhāsi tāvade.
២៦៣.
263.
‘‘សុមេធោ នាម ភគវា, លោកជេដ្ឋោ នរាសភោ;
‘‘Sumedho nāma bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
ភិក្ខុសង្ឃេ និសីទិត្វា, ឥមា គាថា អភាសថ។
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
២៦៤.
264.
‘‘‘យោ មេ គុណេ បកិត្តេសិ, ចន្ទនញ្ច អបូជយិ;
‘‘‘Yo me guṇe pakittesi, candanañca apūjayi;
តមហំ កិត្តយិស្សាមិ, សុណាថ មម ភាសតោ។
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
២៦៥.
265.
‘‘‘អាទេយ្យវាក្យវចនោ, ព្រហ្មា ឧជុ បតាបវា;
‘‘‘Ādeyyavākyavacano, brahmā uju patāpavā;
បញ្ចវីសតិកប្បានិ, សប្បភាសោ ភវិស្សតិ។
Pañcavīsatikappāni, sappabhāso bhavissati.
២៦៦.
266.
‘‘‘ឆព្ពីសតិកប្បសតេ, ទេវលោកេ រមិស្សតិ;
‘‘‘Chabbīsatikappasate, devaloke ramissati;
សហស្សក្ខត្តុំ រាជា ច, ចក្កវត្តី ភវិស្សតិ។
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
២៦៧.
267.
‘‘‘តេត្តិំសក្ខត្តុំ ទេវិន្ទោ, ទេវរជ្ជំ ករិស្សតិ;
‘‘‘Tettiṃsakkhattuṃ devindo, devarajjaṃ karissati;
បទេសរជ្ជំ វិបុលំ, គណនាតោ អសង្ខិយំ។
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
២៦៨.
268.
‘‘‘តតោ ចុតោយំ មនុជោ, មនុស្សត្តំ គមិស្សតិ;
‘‘‘Tato cutoyaṃ manujo, manussattaṃ gamissati;
បុញ្ញកម្មេន សំយុត្តោ, ព្រហ្មពន្ធុ ភវិស្សតិ។
Puññakammena saṃyutto, brahmabandhu bhavissati.
២៦៩.
269.
‘‘‘អជ្ឈាយកោ មន្តធរោ, តិណ្ណំ វេទាន បារគូ;
‘‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
តិលក្ខណេន សម្បន្នោ, ពាវរី នាម ព្រាហ្មណោ។
Tilakkhaṇena sampanno, bāvarī nāma brāhmaṇo.
២៧០.
270.
‘‘‘តស្ស សិស្សោ ភវិត្វាន, ហេស្សតិ មន្តបារគូ;
‘‘‘Tassa sisso bhavitvāna, hessati mantapāragū;
ឧបគន្ត្វាន សម្ពុទ្ធំ, គោតមំ សក្យបុង្គវំ។
Upagantvāna sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ.
២៧១.
271.
‘‘‘បុច្ឆិត្វា និបុណេ បញ្ហេ, ភាវយិត្វាន អញ្ជសំ 23;
‘‘‘Pucchitvā nipuṇe pañhe, bhāvayitvāna añjasaṃ 24;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, វិហរិស្សតិនាសវោ’។
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
២៧២.
272.
‘‘តិវិធគ្គិ និព្ពុតា មយ្ហំ, ភវា សព្ពេ សមូហតា;
‘‘Tividhaggi nibbutā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
សព្ពាសវេ បរិញ្ញាយ, វិហរាមិ អនាសវោ។
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
២៧៣.
273.
‘‘កិលេសា ឈាបិតា មយ្ហំ…បេ.… វិហរាមិ អនាសវោ។
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
២៧៤.
274.
‘‘ស្វាគតំ វត មេ អាសិ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ។
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
២៧៥.
275.
‘‘បដិសម្ភិទា ចតស្សោ…បេ.… កតំ ពុទ្ធស្ស សាសនំ’’។
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
ឥត្ថំ សុទំ អាយស្មា តោទេយ្យោ ថេរោ ឥមា គាថាយោ អភាសិត្ថាតិ។
Itthaṃ sudaṃ āyasmā todeyyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.
តោទេយ្យត្ថេរស្សាបទានំ អដ្ឋមំ។
Todeyyattherassāpadānaṃ aṭṭhamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā / ២. បុណ្ណកត្ថេរអបទានវណ្ណនា • 2. Puṇṇakattheraapadānavaṇṇanā
