| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੩. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕવਗ੍ਗੋ
3. Paribbājakavaggo
੧. ਤੇવਿਜ੍ਜવਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
1. Tevijjavacchasuttavaṇṇanā
੧੮੫. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਤੇવਿਜ੍ਜવਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਏਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇਤਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ વੁਚ੍ਚਤਿ ਸੇਤਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਾਮੇ ਏਕੋ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ। ਏਤਦਹੋਸੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪવਿਸਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਅਹੋਸਿ। ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਆਗਤਪੁਬ੍ਬਤਂ ਉਪਾਦਾਯ। ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ। ਸੇਸਂ ਜੀવਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ॰ ਨਿ॰ ੨.੫੧ ਆਦਯੋ) વੁਤ੍ਤਨਯਮੇવ। ਨ ਮੇ ਤੇਤਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍વਾ ਅਨੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ। ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾવੀ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, – ‘‘ਚਰਤੋ ਚ ਮੇ…ਪੇ॰… ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨਾਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ। ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਹਿ ਆવਜ੍ਜਿਤ੍વਾ ਪਜਾਨਾਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍વਾ ਅਨੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਏવਮਾਹ।
185.Evaṃme sutanti tevijjavacchasuttaṃ. Tattha ekapuṇḍarīketi puṇḍarīko vuccati setambarukkho, so tasmiṃ ārāme eko puṇḍarīko atthīti ekapuṇḍarīko. Etadahosīti tattha pavisitukāmatāya ahosi. Cirassaṃ kho, bhanteti pakatiyā āgatapubbataṃ upādāya. Dhammassa cānudhammanti idha sabbaññutaññāṇaṃ dhammo nāma, mahājanassa byākaraṇaṃ anudhammo nāma. Sesaṃ jīvakasutte (ma. ni. 2.51 ādayo) vuttanayameva. Na me teti ananuññāya ṭhatvā anuññampi paṭikkhipati. ‘‘Sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṃ ñāṇadassanaṃ paṭijānātī’’ti hi idaṃ anujānitabbaṃ siyā, – ‘‘carato ca me…pe… paccupaṭṭhita’’nti idaṃ pana nānujānitabbaṃ. Sabbaññutaññāṇena hi āvajjitvā pajānāti. Tasmā ananuññāya ṭhatvā anuññampi paṭikkhipanto evamāha.
੧੮੬. ਆਸવਾਨਂ ਖਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਕਿਂ ਖੀਣਾਨਂ ਆਸવਾਨਂ ਪੁਨ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾਭਾવਾ ਯਾવਦੇવਾਤਿ ਨ વੁਤ੍ਤਂ। ਪੁਬ੍ਬੇਨਿવਾਸਞਾਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਭਗવਾ ਅਤੀਤਜਾਨਨਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਜਾਨਨਗੁਣਂ, ਆਸવਕ੍ਖਯਞਾਣੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਨ੍ਤਿ। ਇਤਿ ਇਮਾਹਿ ਤੀਹਿ વਿਜ੍ਜਾਹਿ ਸਕਲਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਸਂਖਿਪਿਤ੍વਾ ਕਥੇਸਿ।
186.Āsavānaṃ khayāti ettha sakiṃ khīṇānaṃ āsavānaṃ puna khepetabbābhāvā yāvadevāti na vuttaṃ. Pubbenivāsañāṇena cettha bhagavā atītajānanaguṇaṃ dasseti, dibbacakkhuñāṇena paccuppannajānanaguṇaṃ, āsavakkhayañāṇena lokuttaraguṇanti. Iti imāhi tīhi vijjāhi sakalabuddhaguṇe saṃkhipitvā kathesi.
ਗਿਹਿਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਬਨ੍ਧਨਂ ਗਿਹਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ। ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ વਚ੍ਛਾਤਿ ਗਿਹਿਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ। ਯੇਪਿ ਹਿ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਸੇਨੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ વੀਤਸੋਕਦਾਰਕੋਤਿ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗੇ ਠਿਤਾવ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤੇਪਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍વਾ ਪਤ੍ਤਾ। ਤਂ ਪਤ੍વਾ ਪਨ ਨ ਤੇਨ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਨਾਮੇਤਂ ਹੀਨਂ, ਉਤ੍ਤਮਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍વਾ ਤਂਦਿવਸਮੇવ ਪਬ੍ਬਜਤਿ વਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ વਾ। ਭੂਮਦੇવਤਾ ਪਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ। ਕਸ੍ਮਾ? ਨਿਲੀਯਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ। ਸੇਸਕਾਮਭવੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਤਯੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਕਾਮਾવਚਰਦੇવੇਸੁ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਚ, ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸવਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ। ਕਸ੍ਮਾ? ਤਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਲਲ਼ਿਤਜਨਸ੍ਸ ਆવਾਸੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਂ ਪવਿવੇਕਾਰਹਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ। ਇਤਿ ਤਤ੍ਥ ਖੀਣਾਸવੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਚવਿਤ੍વਾ ਸੁਦ੍ਧਾવਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ। ਕਾਮਾવਚਰਦੇવਤੋ ਉਪਰਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਅਰਿਯਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ।
Gihisaṃyojananti gihibandhanaṃ gihiparikkhāresu nikantiṃ. Natthi kho vacchāti gihisaṃyojanaṃ appahāya dukkhassantakaro nāma natthi. Yepi hi santatimahāmatto uggaseno seṭṭhiputto vītasokadārakoti gihiliṅge ṭhitāva arahattaṃ pattā, tepi maggena sabbasaṅkhāresu nikantiṃ sukkhāpetvā pattā. Taṃ patvā pana na tena liṅgena aṭṭhaṃsu, gihiliṅgaṃ nāmetaṃ hīnaṃ, uttamaguṇaṃ dhāretuṃ na sakkoti. Tasmā tattha ṭhito arahattaṃ patvā taṃdivasameva pabbajati vā parinibbāti vā. Bhūmadevatā pana tiṭṭhanti. Kasmā? Nilīyanokāsassa atthitāya. Sesakāmabhave manussesu sotāpannādayo tayo tiṭṭhanti, kāmāvacaradevesu sotāpannā sakadāgāmino ca, anāgāmikhīṇāsavā panettha na tiṭṭhanti. Kasmā? Tañhi ṭhānaṃ laḷitajanassa āvāso, natthi tattha tesaṃ pavivekārahaṃ paṭicchannaṭṭhānañca. Iti tattha khīṇāsavo parinibbāti, anāgāmī cavitvā suddhāvāse nibbattati. Kāmāvacaradevato upari pana cattāropi ariyā tiṭṭhanti.
ਸੋਪਾਸਿ ਕਮ੍ਮવਾਦੀਤਿ ਸੋਪਿ ਕਮ੍ਮવਾਦੀ ਅਹੋਸਿ, ਕਿਰਿਯਮ੍ਪਿ ਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਥ। ਤਞ੍ਹਿ ਏਕਨવੁਤਿਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇવ ਗਹੇਤ੍વਾ ਕਥੇਤਿ। ਤਦਾ ਕਿਰ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪਾਸਣ੍ਡਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਾਸਣ੍ਡਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਲਭਾવਂ ਜਾਨਿਤ੍વਾ વੀਰਿਯਂ ਨ ਹਾਪੇਸਿ, ਕਿਰਿਯવਾਦੀ ਹੁਤ੍વਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ। ਤਸ੍ਮਾ ਏવਮਾਹ। ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવਾਤਿ।
Sopāsi kammavādīti sopi kammavādī ahosi, kiriyampi na paṭibāhittha. Tañhi ekanavutikappamatthake attānaṃyeva gahetvā katheti. Tadā kira mahāsatto pāsaṇḍapariggaṇhanatthaṃ pabbajito tassapi pāsaṇḍassa nipphalabhāvaṃ jānitvā vīriyaṃ na hāpesi, kiriyavādī hutvā sagge nibbattati. Tasmā evamāha. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਤੇવਿਜ੍ਜવਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Tevijjavacchasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੧. ਤੇવਿਜ੍ਜવਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਂ • 1. Tevijjavacchasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੧. ਤੇવਿਜ੍ਜવਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 1. Tevijjavacchasuttavaṇṇanā
