| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / பஞ்சபகரண-அட்ட²கதா² • Pañcapakaraṇa-aṭṭhakathā |
3. ததியனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா
3. Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā
179. இதா³னி அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³ங் பா⁴ஜேதுங் வேத³னாக்க²ந்தே⁴னாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ங். தத்ரித³ங் லக்க²ணங் – இமஸ்மிஞ்ஹி வாரே யங் க²ந்த⁴பதே³ன அஸங்க³ஹிதங் ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துபதே³ஹி ஸங்க³ஹிதங், தஸ்ஸ க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ஹங் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனங் கதங். தங் பன ரூபக்க²ந்த⁴விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴சக்கா²யதனாதீ³ஸு ந யுஜ்ஜதி. ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி சத்தாரோ க²ந்தா⁴ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தேஸு தேன ஏகத⁴ம்மோபி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². நனு ச வேத³னாத³யோ த⁴ம்மாயதனேன ஸங்க³ஹிதாதி? ஸங்க³ஹிதா. ந பன ரூபக்க²ந்தோ⁴வ த⁴ம்மாயதனங், ரூபக்க²ந்த⁴தோ ஹி ஸுகு²மரூபமத்தங் த⁴ம்மாயதனங் ப⁴ஜதி. தஸ்மா யே த⁴ம்மாயதனேன ஸங்க³ஹிதா, ந தே ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதா நாம. விஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴னபி இதரே சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அஸங்க³ஹிதா. தேஸு தேன ஏகோபி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தி². ஏவங் ஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோ ஏதானி அஞ்ஞானி ச ஏவரூபானி சக்கா²யதனாதீ³னி பதா³னி இமஸ்மிங் வாரே ந க³ஹிதானி. யானி பன பதா³னி விஞ்ஞாணேன வா ஓளாரிகரூபேன வா அஸம்மிஸ்ஸங் த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸங் தீ³பெந்தி, தானி இத⁴ க³ஹிதானி. தேஸங் இத³முத்³தா³னங் –
179. Idāni asaṅgahitenasaṅgahitapadaṃ bhājetuṃ vedanākkhandhenātiādi āraddhaṃ. Tatridaṃ lakkhaṇaṃ – imasmiñhi vāre yaṃ khandhapadena asaṅgahitaṃ hutvā āyatanadhātupadehi saṅgahitaṃ, tassa khandhādīhi saṅgahaṃ pucchitvā vissajjanaṃ kataṃ. Taṃ pana rūpakkhandhaviññāṇakkhandhacakkhāyatanādīsu na yujjati. Rūpakkhandhena hi cattāro khandhā khandhasaṅgahena asaṅgahitā. Tesu tena ekadhammopi āyatanadhātusaṅgahena saṅgahito nāma natthi. Nanu ca vedanādayo dhammāyatanena saṅgahitāti? Saṅgahitā. Na pana rūpakkhandhova dhammāyatanaṃ, rūpakkhandhato hi sukhumarūpamattaṃ dhammāyatanaṃ bhajati. Tasmā ye dhammāyatanena saṅgahitā, na te rūpakkhandhena saṅgahitā nāma. Viññāṇakkhandhenapi itare cattāro khandhā asaṅgahitā. Tesu tena ekopi āyatanadhātusaṅgahena saṅgahito nāma natthi. Evaṃ saṅgahitatāya abhāvato etāni aññāni ca evarūpāni cakkhāyatanādīni padāni imasmiṃ vāre na gahitāni. Yāni pana padāni viññāṇena vā oḷārikarūpena vā asammissaṃ dhammāyatanekadesaṃ dīpenti, tāni idha gahitāni. Tesaṃ idamuddānaṃ –
‘‘தயோ க²ந்தா⁴ ததா² ஸச்சா, இந்த்³ரியானி ச ஸோளஸ;
‘‘Tayo khandhā tathā saccā, indriyāni ca soḷasa;
பதா³னி பச்சயாகாரே, சுத்³த³ஸூபரி சுத்³த³ஸ.
Padāni paccayākāre, cuddasūpari cuddasa.
‘‘ஸமதிங்ஸ பதா³ ஹொந்தி, கொ³ச்ச²கேஸு த³ஸஸ்வத²;
‘‘Samatiṃsa padā honti, gocchakesu dasasvatha;
து³வே சூளந்தரது³கா, அட்ட² ஹொந்தி மஹந்தரா’’தி.
Duve cūḷantaradukā, aṭṭha honti mahantarā’’ti.
ஏதேஸு பன பதே³ஸு ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானி பதா³னி ஏகதோ கத்வா ஸப்³பே³பி த்³வாத³ஸ பஞ்ஹா வுத்தா. தேஸு ஏவங் க²ந்த⁴விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. ஆயதனதா⁴தூஸு பன பே⁴தோ³ நத்தி². தத்த² பட²மபஞ்ஹே தாவ – தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி. ஆயதனதா⁴துயோ பன த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துவஸேன வேதி³தப்³பா³.
Etesu pana padesu sadisavissajjanāni padāni ekato katvā sabbepi dvādasa pañhā vuttā. Tesu evaṃ khandhavibhāgo veditabbo. Āyatanadhātūsu pana bhedo natthi. Tattha paṭhamapañhe tāva – tīhi khandhehīti rūpasaññāsaṅkhārakkhandhehi. Āyatanadhātuyo pana dhammāyatanadhammadhātuvasena veditabbā.
தத்ராயங் நயோ – வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹி நிப்³பா³னஞ்ச ஸுகு²மரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரா ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தேஸு நிப்³பா³னங் க²ந்த⁴ஸங்க³ஹங் ந க³ச்ச²தி, ஸேஸா ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹங் க³ச்ச²ந்தி. ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹங் பன நிப்³பா³னம்பி க³ச்ச²தேவ. தேன வுத்தங் – ‘‘அஸங்க²தங் க²ந்த⁴தோ ட²பெத்வா தீஹி க²ந்தே⁴ஹி, ஏகேனாயதனேன, ஏகாய தா⁴துயா ஸங்க³ஹிதா’’தி. ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴பக்கே² பனெத்த² ஸஞ்ஞங் அபனெத்வா வேத³னாய ஸத்³தி⁴ங் தயோ க²ந்தா⁴ ஸங்கா²ராதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ங் அபனெத்வா ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாவஸேன தயோ க²ந்தா⁴ வேதி³தப்³பா³.
Tatrāyaṃ nayo – vedanākkhandhena hi nibbānañca sukhumarūpasaññāsaṅkhārā ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā. Tesu nibbānaṃ khandhasaṅgahaṃ na gacchati, sesā rūpasaññāsaṅkhārakkhandhehi saṅgahaṃ gacchanti. Āyatanadhātusaṅgahaṃ pana nibbānampi gacchateva. Tena vuttaṃ – ‘‘asaṅkhataṃ khandhato ṭhapetvā tīhi khandhehi, ekenāyatanena, ekāya dhātuyā saṅgahitā’’ti. Saññākkhandhapakkhe panettha saññaṃ apanetvā vedanāya saddhiṃ tayo khandhā saṅkhārādīsu saṅkhārakkhandhaṃ apanetvā rūpavedanāsaññāvasena tayo khandhā veditabbā.
180. து³தியே – சதூஹி க²ந்தே⁴ஹீதி விஞ்ஞாணவஜ்ஜேஹி. தே ஹி நிரோதே⁴ன க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா.
180. Dutiye – catūhi khandhehīti viññāṇavajjehi. Te hi nirodhena khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā.
181. ததியே – த்³வீஹீதி வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி. ரூபாரூபஜீவிதிந்த்³ரியேன ஹி வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴ ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா. தேஸு பன வேத³னாஸஞ்ஞாவ ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தேன வுத்தங் – ‘‘வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹீ’’தி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² க²ந்த⁴பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. இதோ பரஞ்ஹி க²ந்தா⁴னங் நாமமத்தமேவ வக்கா²ம.
181. Tatiye – dvīhīti vedanāsaññākkhandhehi. Rūpārūpajīvitindriyena hi vedanāsaññāviññāṇakkhandhā ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā. Tesu pana vedanāsaññāva āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā. Tena vuttaṃ – ‘‘vedanāsaññākkhandhehī’’ti. Iminā upāyena sabbattha khandhabhedo veditabbo. Ito parañhi khandhānaṃ nāmamattameva vakkhāma.
182. சதுத்தே² – தீஹி க²ந்தே⁴ஹீதி இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியேஸு வேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி, வேத³னாபஞ்சகே ரூபஸஞ்ஞாஸங்கா²ரேஹி; ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³ஸு ப²ஸ்ஸபரியோஸானேஸு ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி. வேத³னாய வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோவ தண்ஹுபாதா³னகம்மப⁴வேஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.
182. Catutthe – tīhi khandhehīti itthindriyapurisindriyesu vedanāsaññāsaṅkhārehi, vedanāpañcake rūpasaññāsaṅkhārehi; saddhindriyādīsu phassapariyosānesu rūpavedanāsaññākkhandhehi. Vedanāya vedanākkhandhasadisova taṇhupādānakammabhavesu saṅkhārakkhandhasadisova vinicchayo.
183. பஞ்சமே – ஜாதிஜராமரணேஸு ஜீவிதிந்த்³ரியஸதி³ஸோவ. ஜா²னேன பன நிப்³பா³னங் ஸுகு²மரூபங் ஸஞ்ஞா ச க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா. தஸ்மா தங் ஸந்தா⁴ய ரூபக்க²ந்த⁴ஸஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴னங் வஸேன த்³வே க²ந்தா⁴ வேதி³தப்³பா³.
183. Pañcame – jātijarāmaraṇesu jīvitindriyasadisova. Jhānena pana nibbānaṃ sukhumarūpaṃ saññā ca khandhasaṅgahena asaṅgahitā hutvā āyatanadhātusaṅgahena saṅgahitā. Tasmā taṃ sandhāya rūpakkhandhasaññākkhandhānaṃ vasena dve khandhā veditabbā.
184. ச²ட்டே² – ஸோகாதி³த்தயே வேத³னாய ஸதி³ஸோ. உபாயாஸாதீ³ஸு ஸங்கா²ரஸதி³ஸோ. புன வேத³னாய வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ, ஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ, சேதனாதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ வினிச்ச²யோ. இமினா உபாயேன ஸத்தமபஞ்ஹாதீ³ஸுபி ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³தி.
184. Chaṭṭhe – sokādittaye vedanāya sadiso. Upāyāsādīsu saṅkhārasadiso. Puna vedanāya vedanākkhandhasadiso, saññāya saññākkhandhasadiso, cetanādīsu saṅkhārakkhandhasadiso vinicchayo. Iminā upāyena sattamapañhādīsupi saṅgahāsaṅgaho veditabboti.
அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா.
Asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā.
Related texts:
திபிடக (மூல) • Tipiṭaka (Mūla) / அபி⁴த⁴ம்மபிடக • Abhidhammapiṭaka / தா⁴துகதா²பாளி • Dhātukathāpāḷi / 3. அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸோ • 3. Asaṅgahitenasaṅgahitapadaniddeso
டீகா • Tīkā / அபி⁴த⁴ம்மபிடக (டீகா) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / பஞ்சபகரண-மூலடீகா • Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā / 3. ததியனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா • 3. Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā
டீகா • Tīkā / அபி⁴த⁴ம்மபிடக (டீகா) • Abhidhammapiṭaka (ṭīkā) / பஞ்சபகரண-அனுடீகா • Pañcapakaraṇa-anuṭīkā / 3. ததியனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா • 3. Tatiyanayo asaṅgahitenasaṅgahitapadavaṇṇanā
