| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಥೇರೀಗಾಥಾ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Therīgāthā-aṭṭhakathā |
೧೪. ತಿಂಸನಿಪಾತೋ
14. Tiṃsanipāto
೧. ಸುಭಾಜೀವಕಮ್ಬವನಿಕಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
1. Subhājīvakambavanikātherīgāthāvaṇṇanā
ತಿಂಸನಿಪಾತೇ ಜೀವಕಮ್ಬವನಂ ರಮ್ಮನ್ತಿಆದಿಕಾ ಸುಭಾಯ ಜೀವಕಮ್ಬವನಿಕಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ। ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ, ಸಮ್ಭಾವಿತಕುಸಲಮೂಲಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪರಿಬ್ರೂಹಿತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ಪರಿಪಕ್ಕಞಾಣಾ ಹುತ್ವಾ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸುಭಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಮಹೋಸಿ। ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಸರೀರಾವಯವಾ ಸೋಭನವಣ್ಣಯುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ, ತಸ್ಮಾ ಸುಭಾತಿ ಅನ್ವತ್ಥಮೇವ ನಾಮಂ ಜಾತಂ। ಸಾ ಸತ್ಥು ರಾಜಗಹಪ್ಪವೇಸನೇ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಸಂಸಾರೇ ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಕಾಮೇಸು ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಞ್ಚ ಖೇಮತೋ ಸಲ್ಲಕ್ಖನ್ತೀ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಯಾ ಗೋತಮಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ।
Tiṃsanipāte jīvakambavanaṃ rammantiādikā subhāya jīvakambavanikāya theriyā gāthā. Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī, sambhāvitakusalamūlā anukkamena paribrūhitavimokkhasambhārā paripakkañāṇā hutvā, imasmiṃ buddhuppāde rājagahe brāhmaṇamahāsālakule nibbatti, subhātissā nāmamahosi. Tassā kira sarīrāvayavā sobhanavaṇṇayuttā ahesuṃ, tasmā subhāti anvatthameva nāmaṃ jātaṃ. Sā satthu rājagahappavesane paṭiladdhasaddhā upāsikā hutvā aparabhāge saṃsāre jātasaṃvegā kāmesu ādīnavaṃ disvā nekkhammañca khemato sallakkhantī mahāpajāpatiyā gotamiyā santike pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karontī katipāheneva anāgāmiphale patiṭṭhāsi.
ಅಥ ನಂ ಏಕದಿವಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ ರಾಜಗಹವಾಸೀ ಧುತ್ತಪುರಿಸೋ ತರುಣೋ ಪಠಮಯೋಬ್ಬನೇ ಠಿತೋ ಜೀವಕಮ್ಬವನೇ ದಿವಾವಿಹಾರಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಓವರನ್ತೋ ಕಾಮೇಹಿ ನಿಮನ್ತೇಸಿ। ಸಾ ತಸ್ಸ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವಂ ಅತ್ತನೋ ಚ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಜ್ಝಾಸಯಂ ಪವೇದೇನ್ತೀ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ। ಸೋ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾಪಿ ನ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ನಿಬನ್ಧತಿಯೇವ। ಥೇರೀ ನಂ ಅತ್ತನೋ ವಚನೇ ಅತಿಟ್ಠನ್ತಂ ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಿ ಚ ಅಭಿರತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಹನ್ದ, ತಯಾ ಸಮ್ಭಾವಿತಂ ಅಕ್ಖಿ’’ನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಏಕಂ ಅಕ್ಖಿಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಉಪನೇಸಿ। ತತೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸನ್ತಾಸೋ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ತತ್ಥ ವಿಗತರಾಗೋವ ಹುತ್ವಾ ಥೇರಿಂ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ ಗತೋ। ಥೇರೀ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ। ಸತ್ಥುನೋ ಸಹ ದಸ್ಸನೇನೇವಸ್ಸಾ ಅಕ್ಖಿ ಪಟಿಪಾಕತಿಕಂ ಅಹೋಸಿ। ತತೋ ಸಾ ಬುದ್ಧಗತಾಯ ಪೀತಿಯಾ ನಿರನ್ತರಂ ಫುಟಾ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ। ಸಾ ಪೀತಿಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ತಾವದೇವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ। ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಫಲಸುಖೇನ ನಿಬ್ಬಾನಸುಖೇನ ವಿಹರನ್ತೀ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ತೇನ ಚ ಧುತ್ತಪುರಿಸೇನ ವುತ್ತಗಾಥಾ ಉದಾನವಸೇನ –
Atha naṃ ekadivasaṃ aññataro rājagahavāsī dhuttapuriso taruṇo paṭhamayobbane ṭhito jīvakambavane divāvihārāya gacchantiṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā maggaṃ ovaranto kāmehi nimantesi. Sā tassa nānappakārehi kāmānaṃ ādīnavaṃ attano ca nekkhammajjhāsayaṃ pavedentī dhammaṃ kathesi. So dhammakathaṃ sutvāpi na paṭikkamati, nibandhatiyeva. Therī naṃ attano vacane atiṭṭhantaṃ akkhimhi ca abhirattaṃ disvā, ‘‘handa, tayā sambhāvitaṃ akkhi’’nti attano ekaṃ akkhiṃ uppāṭetvā tassa upanesi. Tato so puriso santāso saṃvegajāto tattha vigatarāgova hutvā theriṃ khamāpetvā gato. Therī satthu santikaṃ agamāsi. Satthuno saha dassanenevassā akkhi paṭipākatikaṃ ahosi. Tato sā buddhagatāya pītiyā nirantaraṃ phuṭā hutvā aṭṭhāsi. Satthā tassā cittācāraṃ ñatvā dhammaṃ desetvā aggamaggatthāya kammaṭṭhānaṃ ācikkhi. Sā pītiṃ vikkhambhetvā tāvadeva vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Arahattaṃ pana patvā phalasukhena nibbānasukhena viharantī attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā attanā tena ca dhuttapurisena vuttagāthā udānavasena –
೩೬೮.
368.
‘‘ಜೀವಕಮ್ಬವನಂ ರಮ್ಮಂ, ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಸುಭಂ।
‘‘Jīvakambavanaṃ rammaṃ, gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ;
ಧುತ್ತಕೋ ಸನ್ನಿವಾರೇಸಿ, ತಮೇನಂ ಅಬ್ರವೀ ಸುಭಾ॥
Dhuttako sannivāresi, tamenaṃ abravī subhā.
೩೬೯.
369.
‘‘ಕಿಂ ತೇ ಅಪರಾಧಿತಂ ಮಯಾ, ಯಂ ಮಂ ಓವರಿಯಾನ ತಿಟ್ಠಸಿ।
‘‘Kiṃ te aparādhitaṃ mayā, yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi;
ನ ಹಿ ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ ಆವುಸೋ, ಪುರಿಸೋ ಸಮ್ಫುಸನಾಯ ಕಪ್ಪತಿ॥
Na hi pabbajitāya āvuso, puriso samphusanāya kappati.
೩೭೦.
370.
‘‘ಗರುಕೇ ಮಮ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ, ಯಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಸುಗತೇನ ದೇಸಿತಾ।
‘‘Garuke mama satthusāsane, yā sikkhā sugatena desitā;
ಪರಿಸುದ್ಧಪದಂ ಅನಙ್ಗಣಂ, ಕಿಂ ಮಂ ಓವರಿಯಾನ ತಿಟ್ಠಸಿ॥
Parisuddhapadaṃ anaṅgaṇaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.
೩೭೧.
371.
‘‘ಆವಿಲಚಿತ್ತೋ ಅನಾವಿಲಂ, ಸರಜೋ ವೀತರಜಂ ಅನಙ್ಗಣಂ।
‘‘Āvilacitto anāvilaṃ, sarajo vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ;
ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಮುತ್ತಮಾನಸಂ, ಕಿಂ ಮಂ ಓವರಿಯಾನ ತಿಟ್ಠಸಿ॥
Sabbattha vimuttamānasaṃ, kiṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasi.
೩೭೨.
372.
‘‘ದಹರಾ ಚ ಅಪಾಪಿಕಾ ಚಸಿ, ಕಿಂ ತೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಕರಿಸ್ಸತಿ।
‘‘Daharā ca apāpikā casi, kiṃ te pabbajjā karissati;
ನಿಕ್ಖಿಪ ಕಾಸಾಯಚೀವರಂ, ಏಹಿ ರಮಾಮ ಸುಪುಪ್ಫಿತೇ ವನೇ॥
Nikkhipa kāsāyacīvaraṃ, ehi ramāma supupphite vane.
೩೭೩.
373.
‘‘ಮಧುರಞ್ಚ ಪವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸೋ, ಕುಸುಮರಜೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತಾ ದುಮಾ।
‘‘Madhurañca pavanti sabbaso, kusumarajena samuṭṭhitā dumā;
ಪಠಮವಸನ್ತೋ ಸುಖೋ ಉತು, ಏಹಿ ರಮಾಮ ಸುಪುಪ್ಫಿತೇ ವನೇ॥
Paṭhamavasanto sukho utu, ehi ramāma supupphite vane.
೩೭೪.
374.
‘‘ಕುಸುಮಿತಸಿಖರಾ ಚ ಪಾದಪಾ, ಅಭಿಗಜ್ಜನ್ತಿವ ಮಾಲುತೇರಿತಾ।
‘‘Kusumitasikharā ca pādapā, abhigajjantiva māluteritā;
ಕಾ ತುಯ್ಹಂ ರತಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಯದಿ ಏಕಾ ವನಮೋಗಹಿಸ್ಸಸಿ॥
Kā tuyhaṃ rati bhavissati, yadi ekā vanamogahissasi.
೩೭೫.
375.
‘‘ವಾಳಮಿಗಸಙ್ಘಸೇವಿತಂ, ಕುಞ್ಜರಮತ್ತಕರೇಣುಲೋಳಿತಂ।
‘‘Vāḷamigasaṅghasevitaṃ, kuñjaramattakareṇuloḷitaṃ;
ಅಸಹಾಯಿಕಾ ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಸಿ, ರಹಿತಂ ಭಿಂಸನಕಂ ಮಹಾವನಂ॥
Asahāyikā gantumicchasi, rahitaṃ bhiṃsanakaṃ mahāvanaṃ.
೩೭೬.
376.
‘‘ತಪನೀಯಕತಾವ ಧೀತಿಕಾ, ವಿಚರಸಿ ಚಿತ್ತಲತೇವ ಅಚ್ಛರಾ।
‘‘Tapanīyakatāva dhītikā, vicarasi cittalateva accharā;
ಕಾಸಿಕಸುಖುಮೇಹಿ ವಗ್ಗುಭಿ, ಸೋಭಸೀ ಸುವಸನೇಹಿ ನೂಪಮೇ॥
Kāsikasukhumehi vaggubhi, sobhasī suvasanehi nūpame.
೩೭೭.
377.
‘‘ಅಹಂ ತವ ವಸಾನುಗೋ ಸಿಯಂ, ಯದಿ ವಿಹರೇಮಸೇ ಕಾನನನ್ತರೇ।
‘‘Ahaṃ tava vasānugo siyaṃ, yadi viharemase kānanantare;
ನ ಹಿ ಮತ್ಥಿ ತಯಾ ಪಿಯತ್ತರೋ, ಪಾಣೋ ಕಿನ್ನರಿಮನ್ದಲೋಚನೇ॥
Na hi matthi tayā piyattaro, pāṇo kinnarimandalocane.
೩೭೮.
378.
‘‘ಯದಿ ಮೇ ವಚನಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಸುಖಿತಾ ಏಹಿ ಅಗಾರಮಾವಸ।
‘‘Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi agāramāvasa;
ಪಾಸಾದನಿವಾತವಾಸಿನೀ, ಪರಿಕಮ್ಮಂ ತೇ ಕರೋನ್ತು ನಾರಿಯೋ॥
Pāsādanivātavāsinī, parikammaṃ te karontu nāriyo.
೩೭೯.
379.
‘‘ಕಾಸಿಕಸುಖುಮಾನಿ ಧಾರಯ, ಅಭಿರೋಪೇಹಿ ಚ ಮಾಲವಣ್ಣಕಂ।
‘‘Kāsikasukhumāni dhāraya, abhiropehi ca mālavaṇṇakaṃ;
ಕಞ್ಚನಮಣಿಮುತ್ತಕಂ ಬಹುಂ, ವಿವಿಧಂ ಆಭರಣಂ ಕರೋಮಿ ತೇ॥
Kañcanamaṇimuttakaṃ bahuṃ, vividhaṃ ābharaṇaṃ karomi te.
೩೮೦.
380.
‘‘ಸುಧೋತರಜಪಚ್ಛದಂ ಸುಭಂ, ಗೋನಕತೂಲಿಕಸನ್ಥತಂ ನವಂ।
‘‘Sudhotarajapacchadaṃ subhaṃ, gonakatūlikasanthataṃ navaṃ;
ಅಭಿರುಹ ಸಯನಂ ಮಹಾರಹಂ, ಚನ್ದನಮಣ್ಡಿತಸಾರಗನ್ಧಿಕಂ॥
Abhiruha sayanaṃ mahārahaṃ, candanamaṇḍitasāragandhikaṃ.
೩೮೧.
381.
‘‘ಉಪ್ಪಲಂ ಚುದಕಾ ಸಮುಗ್ಗತಂ, ಯಥಾ ತಂ ಅಮನುಸ್ಸಸೇವಿತಂ।
‘‘Uppalaṃ cudakā samuggataṃ, yathā taṃ amanussasevitaṃ;
ಏವಂ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ, ಸಕೇಸಙ್ಗೇಸು ಜರಂ ಗಮಿಸ್ಸಸಿ॥
Evaṃ tvaṃ brahmacārinī, sakesaṅgesu jaraṃ gamissasi.
೩೮೨.
382.
‘‘ಕಿಂ ತೇ ಇಧ ಸಾರಸಮ್ಮತಂ, ಕುಣಪಪೂರಮ್ಹಿ ಸುಸಾನವಡ್ಢನೇ।
‘‘Kiṃ te idha sārasammataṃ, kuṇapapūramhi susānavaḍḍhane;
ಭೇದನಧಮ್ಮೇ ಕಳೇವರೇ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ವಿಮನೋ ಉದಿಕ್ಖಸಿ॥
Bhedanadhamme kaḷevare, yaṃ disvā vimano udikkhasi.
೩೮೩.
383.
‘‘ಅಕ್ಖೀನಿ ಚ ತೂರಿಯಾರಿವ, ಕಿನ್ನರಿಯಾರಿವ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇ।
‘‘Akkhīni ca tūriyāriva, kinnariyāriva pabbatantare;
ತವ ಮೇ ನಯನಾನಿ ದಕ್ಖಿಯ, ಭಿಯ್ಯೋ ಕಾಮರತೀ ಪವಡ್ಢತಿ॥
Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaratī pavaḍḍhati.
೩೮೪.
384.
‘‘ಉಪ್ಪಲಸಿಖರೋಪಮಾನಿ ತೇ, ವಿಮಲೇ ಹಾಟಕಸನ್ನಿಭೇ ಮುಖೇ।
‘‘Uppalasikharopamāni te, vimale hāṭakasannibhe mukhe;
ತವ ಮೇ ನಯನಾನಿ ದಕ್ಖಿಯ, ಭಿಯ್ಯೋ ಕಾಮಗುಣೋ ಪವಡ್ಢತಿ॥
Tava me nayanāni dakkhiya, bhiyyo kāmaguṇo pavaḍḍhati.
೩೮೫.
385.
‘‘ಅಪಿ ದೂರಗತಾ ಸರಮ್ಹಸೇ, ಆಯತಪಮ್ಹೇ ವಿಸುದ್ಧದಸ್ಸನೇ।
‘‘Api dūragatā saramhase, āyatapamhe visuddhadassane;
ನ ಹಿ ಮತ್ಥಿ ತಯಾ ಪಿಯತ್ತರೋ, ನಯನಾ ಕಿನ್ನರಿಮನ್ದಲೋಚನೇ॥
Na hi matthi tayā piyattaro, nayanā kinnarimandalocane.
೩೮೬.
386.
‘‘ಅಪಥೇನ ಪಯಾತುಮಿಚ್ಛಸಿ, ಚನ್ದಂ ಕೀಳನಕಂ ಗವೇಸಸಿ।
‘‘Apathena payātumicchasi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi;
ಮೇರುಂ ಲಙ್ಘೇತುಮಿಚ್ಛಸಿ, ಯೋ ತ್ವಂ ಬುದ್ಧಸುತಂ ಮಗ್ಗಯಸಿ॥
Meruṃ laṅghetumicchasi, yo tvaṃ buddhasutaṃ maggayasi.
೩೮೭.
387.
‘‘ನತ್ಥಿ ಹಿ ಲೋಕೇ ಸದೇವಕೇ, ರಾಗೋ ಯತ್ಥಪಿ ದಾನಿ ಮೇ ಸಿಯಾ।
‘‘Natthi hi loke sadevake, rāgo yatthapi dāni me siyā;
ನಪಿ ನಂ ಜಾನಾಮಿ ಕೀರಿಸೋ, ಅಥ ಮಗ್ಗೇನ ಹತೋ ಸಮೂಲಕೋ॥
Napi naṃ jānāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.
೩೮೮.
388.
‘‘ಇಙ್ಗಾಲಕುಯಾವ ಉಜ್ಝಿತೋ, ವಿಸಪತ್ತೋರಿವ ಅಗ್ಗಿತೋ ಕತೋ।
‘‘Iṅgālakuyāva ujjhito, visapattoriva aggito kato;
ನಪಿ ನಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಕೀರಿಸೋ, ಅಥ ಮಗ್ಗೇನ ಹತೋ ಸಮೂಲಕೋ॥
Napi naṃ passāmi kīriso, atha maggena hato samūlako.
೩೮೯.
389.
‘‘ಯಸ್ಸಾ ಸಿಯಾ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಂ, ಸತ್ಥಾ ವಾ ಅನುಪಾಸಿತೋ ಸಿಯಾ।
‘‘Yassā siyā apaccavekkhitaṃ, satthā vā anupāsito siyā;
ತ್ವಂ ತಾದಿಸಿಕಂ ಪಲೋಭಯ, ಜಾನನ್ತಿಂ ಸೋ ಇಮಂ ವಿಹಞ್ಞಸಿ॥
Tvaṃ tādisikaṃ palobhaya, jānantiṃ so imaṃ vihaññasi.
೩೯೦.
390.
‘‘ಮಯ್ಹಞ್ಹಿ ಅಕ್ಕುಟ್ಠವನ್ದಿತೇ, ಸುಖದುಕ್ಖೇ ಚ ಸತೀ ಉಪಟ್ಠಿತಾ।
‘‘Mayhañhi akkuṭṭhavandite, sukhadukkhe ca satī upaṭṭhitā;
ಸಙ್ಖತಮಸುಭನ್ತಿ ಜಾನಿಯ, ಸಬ್ಬತ್ಥೇವ ಮನೋ ನ ಲಿಮ್ಪತಿ॥
Saṅkhatamasubhanti jāniya, sabbattheva mano na limpati.
೩೯೧.
391.
‘‘ಸಾಹಂ ಸುಗತಸ್ಸ ಸಾವಿಕಾ, ಮಗ್ಗಟ್ಠಙ್ಗಿಕಯಾನಯಾಯಿನೀ।
‘‘Sāhaṃ sugatassa sāvikā, maggaṭṭhaṅgikayānayāyinī;
ಉದ್ಧಟಸಲ್ಲಾ ಅನಾಸವಾ, ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತಾ ರಮಾಮಹಂ॥
Uddhaṭasallā anāsavā, suññāgāragatā ramāmahaṃ.
೩೯೨.
392.
‘‘ದಿಟ್ಠಾ ಹಿ ಮಯಾ ಸುಚಿತ್ತಿತಾ, ಸೋಮ್ಭಾ ದಾರುಕಪಿಲ್ಲಕಾನಿ ವಾ।
‘‘Diṭṭhā hi mayā sucittitā, sombhā dārukapillakāni vā;
ತನ್ತೀಹಿ ಚ ಖೀಲಕೇಹಿ ಚ, ವಿನಿಬದ್ಧಾ ವಿವಿಧಂ ಪನಚ್ಚಕಾ॥
Tantīhi ca khīlakehi ca, vinibaddhā vividhaṃ panaccakā.
೩೯೩.
393.
‘‘ತಮ್ಹುದ್ಧಟೇ ತನ್ತಿಖೀಲಕೇ, ವಿಸ್ಸಟ್ಠೇ ವಿಕಲೇ ಪರಿಕ್ರಿತೇ।
‘‘Tamhuddhaṭe tantikhīlake, vissaṭṭhe vikale parikrite;
ನ ವಿನ್ದೇಯ್ಯ ಖಣ್ಡಸೋ ಕತೇ, ಕಿಮ್ಹಿ ತತ್ಥ ಮನಂ ನಿವೇಸಯೇ॥
Na vindeyya khaṇḍaso kate, kimhi tattha manaṃ nivesaye.
೩೯೪.
394.
‘‘ತಥೂಪಮಾ ದೇಹಕಾನಿ ಮಂ, ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ವಿನಾ ನ ವತ್ತನ್ತಿ।
‘‘Tathūpamā dehakāni maṃ, tehi dhammehi vinā na vattanti;
ಧಮ್ಮೇಹಿ ವಿನಾ ನ ವತ್ತತಿ, ಕಿಮ್ಹಿ ತತ್ಥ ಮನಂ ನಿವೇಸಯೇ॥
Dhammehi vinā na vattati, kimhi tattha manaṃ nivesaye.
೩೯೫.
395.
‘‘ಯಥಾ ಹರಿತಾಲೇನ ಮಕ್ಖಿತಂ, ಅದ್ದಸ ಚಿತ್ತಿಕಂ ಭಿತ್ತಿಯಾ ಕತಂ।
‘‘Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā kataṃ;
ತಮ್ಹಿ ತೇ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನಂ, ಸಞ್ಞಾ ಮಾನುಸಿಕಾ ನಿರತ್ಥಿಕಾ॥
Tamhi te viparītadassanaṃ, saññā mānusikā niratthikā.
೩೯೬.
396.
‘‘ಮಾಯಂ ವಿಯ ಅಗ್ಗತೋ ಕತಂ, ಸುಪಿನನ್ತೇವ ಸುವಣ್ಣಪಾದಪಂ।
‘‘Māyaṃ viya aggato kataṃ, supinanteva suvaṇṇapādapaṃ;
ಉಪಗಚ್ಛಸಿ ಅನ್ಧ ರಿತ್ತಕಂ, ಜನಮಜ್ಝೇರಿವ ರುಪ್ಪರೂಪಕಂ॥
Upagacchasi andha rittakaṃ, janamajjheriva rupparūpakaṃ.
೩೯೭.
397.
‘‘ವಟ್ಟನಿರಿವ ಕೋಟರೋಹಿತಾ, ಮಜ್ಝೇ ಪುಬ್ಬುಳಕಾ ಸಅಸ್ಸುಕಾ।
‘‘Vaṭṭaniriva koṭarohitā, majjhe pubbuḷakā saassukā;
ಪೀಳಕೋಳಿಕಾ ಚೇತ್ಥ ಜಾಯತಿ, ವಿವಿಧಾ ಚಕ್ಖುವಿಧಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಿತಾ॥
Pīḷakoḷikā cettha jāyati, vividhā cakkhuvidhā ca piṇḍitā.
೩೯೮.
398.
‘‘ಉಪ್ಪಾಟಿಯ ಚಾರುದಸ್ಸನಾ, ನ ಚ ಪಜ್ಜಿತ್ಥ ಅಸಙ್ಗಮಾನಸಾ।
‘‘Uppāṭiya cārudassanā, na ca pajjittha asaṅgamānasā;
ಹನ್ದ ತೇ ಚಕ್ಖುಂ ಹರಸ್ಸು ತಂ, ತಸ್ಸ ನರಸ್ಸ ಅದಾಸಿ ತಾವದೇ॥
Handa te cakkhuṃ harassu taṃ, tassa narassa adāsi tāvade.
೩೯೯.
399.
‘‘ತಸ್ಸ ಚ ವಿರಮಾಸಿ ತಾವದೇ, ರಾಗೋ ತತ್ಥ ಖಮಾಪಯೀ ಚ ನಂ।
‘‘Tassa ca viramāsi tāvade, rāgo tattha khamāpayī ca naṃ;
ಸೋತ್ಥಿ ಸಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ, ನ ಪುನೋ ಏದಿಸಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ॥
Sotthi siyā brahmacārinī, na puno edisakaṃ bhavissati.
೪೦೦.
400.
‘‘ಆಸಾದಿಯ ಏದಿಸಂ ಜನಂ, ಅಗ್ಗಿಂ ಪಜ್ಜಲಿತಂವ ಲಿಙ್ಗಿಯ।
‘‘Āsādiya edisaṃ janaṃ, aggiṃ pajjalitaṃva liṅgiya;
ಗಣ್ಹಿಯ ಆಸೀವಿಸಂ ವಿಯ, ಅಪಿ ನು ಸೋತ್ಥಿ ಸಿಯಾ ಖಮೇಹಿ ನೋ॥
Gaṇhiya āsīvisaṃ viya, api nu sotthi siyā khamehi no.
೪೦೧.
401.
‘‘ಮುತ್ತಾ ಚ ತತೋ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ, ಅಗಮೀ ಬುದ್ಧವರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ।
‘‘Muttā ca tato sā bhikkhunī, agamī buddhavarassa santikaṃ;
ಪಸ್ಸಿಯ ವರಪುಞ್ಞಲಕ್ಖಣಂ, ಚಕ್ಖು ಆಸಿ ಯಥಾ ಪುರಾಣಕ’’ನ್ತಿ॥ –
Passiya varapuññalakkhaṇaṃ, cakkhu āsi yathā purāṇaka’’nti. –
ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚುದಾಹಾಸಿ।
Imā gāthā paccudāhāsi.
ತತ್ಥ ಜೀವಕಮ್ಬವನನ್ತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಅಮ್ಬವನಂ। ರಮ್ಮನ್ತಿ ರಮಣೀಯಂ। ತಂ ಕಿರ ಭೂಮಿಭಾಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ರುಕ್ಖಾನಂ ರೋಪಿತಾಕಾರೇನ ಅತಿವಿಯ ಮನುಞ್ಞಂ ಮನೋರಮಂ। ಗಚ್ಛನ್ತಿನ್ತಿ ಅಮ್ಬವನಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಗತಂ, ದಿವಾವಿಹಾರಾಯ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿಂ। ಸುಭನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಿಕಂ। ಧುತ್ತಕೋತಿ ಇತ್ಥಿಧುತ್ತೋ। ರಾಜಗಹವಾಸೀ ಕಿರೇಕೋ ಮಹಾವಿಭವಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಕಾರಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಯುವಾ ಅಭಿರೂಪೋ ಇತ್ಥಿಧುತ್ತೋ ಪುರಿಸೋ ಮತ್ತೋ ವಿಚರತಿ। ಸೋ ತಂ ಪಟಿಪಥೇ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಮಗ್ಗಂ ಉಪರುನ್ಧಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಧುತ್ತಕೋ ಸನ್ನಿವಾರೇಸೀ’’ತಿ, ಮಮ ಗಮನಂ ನಿಸೇಧೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತಮೇನಂ ಅಬ್ರವೀ ಸುಭಾತಿ ತಮೇನಂ ನಿವಾರೇತ್ವಾ ಠಿತಂ ಧುತ್ತಂ ಸುಭಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಕಥೇಸಿ। ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಸುಭಂ, ಅಬ್ರವಿ ಸುಭಾ’’ತಿ ಚ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಥೇರೀ ಅಞ್ಞಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ವದತಿ। ಥೇರಿಯಾ ವುತ್ತಗಾಥಾನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧದಸ್ಸನವಸೇನ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಅಯಂ ಗಾಥಾ ವುತ್ತಾ।
Tattha jīvakambavananti jīvakassa komārabhaccassa ambavanaṃ. Rammanti ramaṇīyaṃ. Taṃ kira bhūmibhāgasampattiyā chāyūdakasampattiyā ca rukkhānaṃ ropitākārena ativiya manuññaṃ manoramaṃ. Gacchantinti ambavanaṃ uddissa gataṃ, divāvihārāya upagacchantiṃ. Subhanti evaṃnāmikaṃ. Dhuttakoti itthidhutto. Rājagahavāsī kireko mahāvibhavassa suvaṇṇakārassa putto yuvā abhirūpo itthidhutto puriso matto vicarati. So taṃ paṭipathe disvā paṭibaddhacitto maggaṃ uparundhitvā aṭṭhāsi. Tena vuttaṃ – ‘‘dhuttako sannivāresī’’ti, mama gamanaṃ nisedhesīti attho. Tamenaṃ abravī subhāti tamenaṃ nivāretvā ṭhitaṃ dhuttaṃ subhā bhikkhunī kathesi. Ettha ca ‘‘gacchantiṃ bhikkhuniṃ subhaṃ, abravi subhā’’ti ca attānameva therī aññaṃ viya katvā vadati. Theriyā vuttagāthānaṃ sambandhadassanavasena saṅgītikārehi ayaṃ gāthā vuttā.
‘‘ಅಬ್ರವೀ ಸುಭಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ವುತ್ತಾಕಾರದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಆಹ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಅಪರಾಧಿತ’’ನ್ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ಕಿಂ ತೇ ಅಪರಾಧಿತಂ ಮಯಾತಿ ಕಿಂ ತುಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಮಯಾ ಅಪರದ್ಧಂ। ಯಂ ಮಂ ಓವರಿಯಾನ ತಿಟ್ಠಸೀತಿ ಯೇನ ಅಪರಾಧೇನ ಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ಓವರಿತ್ವಾ ಗಮನಂ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ ತಿಟ್ಠಸಿ, ಸೋ ನತ್ಥೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಅಥ ಇತ್ಥೀತಿಸಞ್ಞಾಯ ಏವಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಸಿ, ಏವಮ್ಪಿ ನ ಯುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ಆಹ – ‘‘ನ ಹಿ ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ, ಆವುಸೋ, ಪುರಿಸೋ ಸಮ್ಫುಸನಾಯ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ, ಆವುಸೋ ಸುವಣ್ಣಕಾರಪುತ್ತ , ಲೋಕಿಯಚಾರಿತ್ತೇನಪಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಸಮ್ಫುಸನಾಯ ನ ಕಪ್ಪತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ ಪನ ಪುರಿಸೋ ತಿರಚ್ಛಾನಗತೋಪಿ ಸಮ್ಫುಸನಾಯ ನ ಕಪ್ಪತಿ, ತಿಟ್ಠತು ತಾವ ಪುರಿಸಫುಸನಾ, ರಾಗವಸೇನಸ್ಸಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ಪುರಿಸಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಸ್ಸಾಪಿ ಫುಸನಾ ನ ಕಪ್ಪತೇವ।
‘‘Abravī subhā’’ti vatvā tassā vuttākāradassanatthaṃ āha ‘‘kiṃ te aparādhita’’ntiādi. Tattha kiṃ te aparādhitaṃ mayāti kiṃ tuyhaṃ, āvuso, mayā aparaddhaṃ. Yaṃ maṃ ovariyāna tiṭṭhasīti yena aparādhena maṃ gacchantiṃ ovaritvā gamanaṃ nisedhetvā tiṭṭhasi, so natthevāti adhippāyo. Atha itthītisaññāya evaṃ paṭipajjasi, evampi na yuttanti dassentī āha – ‘‘na hi pabbajitāya, āvuso, puriso samphusanāya kappatī’’ti, āvuso suvaṇṇakāraputta , lokiyacārittenapi purisassa pabbajitānaṃ samphusanāya na kappati, pabbajitāya pana puriso tiracchānagatopi samphusanāya na kappati, tiṭṭhatu tāva purisaphusanā, rāgavasenassā nissaggiyena purisassa nissaggiyassāpi phusanā na kappateva.
ತೇನಾಹ ‘‘ಗರುಕೇ ಮಮ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ’’ತಿಆದಿ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಗರುಕೇ ಪಾಸಾಣಚ್ಛತ್ತಂ ವಿಯ ಗರುಕಾತಬ್ಬೇ ಮಯ್ಹಂ ಸತ್ಥು ಸಾಸನೇ ಯಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಸುಗತೇನ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾ। ತಾಹಿ ಪರಿಸುದ್ಧಪದಂ ಪರಿಸುದ್ಧಕುಸಲಕೋಟ್ಠಾಸಂ, ರಾಗಾದಿಅಙ್ಗಣಾನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಅಭಾವೇನ ಅನಙ್ಗಣಂ, ಏವಂಭೂತಂ ಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಆವರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠಸೀತಿ।
Tenāha ‘‘garuke mama satthusāsane’’tiādi. Tassattho – garuke pāsāṇacchattaṃ viya garukātabbe mayhaṃ satthu sāsane yā sikkhā bhikkhuniyo uddissa sugatena sammāsambuddhena desitā paññattā. Tāhi parisuddhapadaṃ parisuddhakusalakoṭṭhāsaṃ, rāgādiaṅgaṇānaṃ sabbaso abhāvena anaṅgaṇaṃ, evaṃbhūtaṃ maṃ gacchantiṃ kena kāraṇena āvaritvā tiṭṭhasīti.
ಆವಿಲಚಿತ್ತೋತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆವಿಲಭಾವಕರಾನಂ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಾದೀನಂ ವಸೇನ ಆವಿಲಚಿತ್ತೋ, ತ್ವಂ ತದಭಾವತೋ ಅನಾವಿಲಂ, ರಾಗರಜಾದೀನಂ ವಸೇನ ಸರಜೋ, ಸಾಙ್ಗಣೋ ತದಭಾವತೋ ವೀತರಜಂ ಅನಙ್ಗಣಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕೇ ಸಮುಚ್ಛೇದವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಮಾನಸಂ, ಮಂ ಕಸ್ಮಾ ಓವರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠಸೀತಿ?
Āvilacittoti cittassa āvilabhāvakarānaṃ kāmavitakkādīnaṃ vasena āvilacitto, tvaṃ tadabhāvato anāvilaṃ, rāgarajādīnaṃ vasena sarajo, sāṅgaṇo tadabhāvato vītarajaṃ anaṅgaṇaṃ sabbattha khandhapañcake samucchedavimuttiyā vimuttamānasaṃ, maṃ kasmā ovaritvā tiṭṭhasīti?
ಏವಂ ಥೇರಿಯಾ ವುತ್ತೇ ಧುತ್ತಕೋ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ದಹರಾ ಚಾ’’ತಿಆದಿನಾ ದಸ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ। ತತ್ಥ ದಹರಾತಿ ತರುಣೀ ಪಠಮೇ ಯೋಬ್ಬನೇ ಠಿತಾ। ಅಪಾಪಿಕಾ ಚಸೀತಿ ರೂಪೇನ ಅಲಾಮಿಕಾ ಚ ಅಸಿ , ಉತ್ತಮರೂಪಧರಾ ಚಾಹೋಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ। ಕಿಂ ತೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ತುಯ್ಹಂ ಏವಂ ಪಠಮವಯೇ ಠಿತಾಯ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ವುಡ್ಢಾಯ ಬೀಭಚ್ಛರೂಪಾಯ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವದತಿ। ನಿಕ್ಖಿಪಾತಿ ಛಡ್ಡೇಹಿ। ‘‘ಉಕ್ಖಿಪಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಪನೇಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
Evaṃ theriyā vutte dhuttako attano adhippāyaṃ vibhāvento ‘‘daharā cā’’tiādinā dasa gāthā abhāsi. Tattha daharāti taruṇī paṭhame yobbane ṭhitā. Apāpikā casīti rūpena alāmikā ca asi , uttamarūpadharā cāhosīti adhippāyo. Kiṃ te pabbajjā karissatīti tuyhaṃ evaṃ paṭhamavaye ṭhitāya rūpasampannāya pabbajjā kiṃ karissati, vuḍḍhāya bībhaccharūpāya vā pabbajitabbanti adhippāyena vadati. Nikkhipāti chaḍḍehi. ‘‘Ukkhipā’’ti vā pāṭho, apanehīti attho.
ಮಧುರನ್ತಿ ಸುಭಂ, ಸುಗನ್ಧನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪವನ್ತೀತಿ ವಾಯನ್ತಿ। ಸಬ್ಬಸೋತಿ ಸಮನ್ತತೋ। ಕುಸುಮರಜೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತಾ ದುಮಾತಿ ಇಮೇ ರುಕ್ಖಾ ಮನ್ದವಾತೇನ ಸಮುಟ್ಠಹಮಾನಕುಸುಮರೇಣುಜಾತೇನ ಅತ್ತನೋ ಕುಸುಮರಜೇನ ಸಯಂ ಸಮುಟ್ಠಿತಾ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಸಮನ್ತತೋ ಸುರಭೀ ವಾಯನ್ತಿ। ಪಠಮವಸನ್ತೋ ಸುಖೋ ಉತೂತಿ ಅಯಂ ಪಠಮೋ ವಸನ್ತಮಾಸೋ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಚ ಉತು ವತ್ತತೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
Madhuranti subhaṃ, sugandhanti attho. Pavantīti vāyanti. Sabbasoti samantato. Kusumarajena samuṭṭhitā dumāti ime rukkhā mandavātena samuṭṭhahamānakusumareṇujātena attano kusumarajena sayaṃ samuṭṭhitā viya hutvā samantato surabhī vāyanti. Paṭhamavasanto sukhoutūti ayaṃ paṭhamo vasantamāso sukhasamphasso ca utu vattatīti attho.
ಕುಸುಮಿತಸಿಖರಾತಿ ಸುಪುಪ್ಫಿತಗ್ಗಾ। ಅಭಿಗಜ್ಜನ್ತಿವ ಮಾಲುತೇರಿತಾತಿ ವಾತೇನ ಸಞ್ಚಲಿತಾ ಅಭಿಗಜ್ಜನ್ತಿವ ಅಭಿತ್ಥನಿತಾ ವಿಯ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ। ಯದಿ ಏಕಾ ವನಮೋಗಹಿಸ್ಸಸೀತಿ ಸಚೇ ತ್ವಂ ಏಕಿಕಾ ವನಮೋಗಾಹಿಸ್ಸಸಿ, ಕಾ ನಾಮ ತೇ ತತ್ಥ ರತಿ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ತನಾ ಬದ್ಧಸುಖಾಭಿರತ್ತತ್ತಾ ಏವಮಾಹ।
Kusumitasikharāti supupphitaggā. Abhigajjantiva māluteritāti vātena sañcalitā abhigajjantiva abhitthanitā viya tiṭṭhanti. Yadi ekā vanamogahissasīti sace tvaṃ ekikā vanamogāhissasi, kā nāma te tattha rati bhavissatīti attanā baddhasukhābhirattattā evamāha.
ವಾಳಮಿಗಸಙ್ಘಸೇವಿತನ್ತಿ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದಿವಾಳಮಿಗಸಮೂಹೇಹಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಉಪಸೇವಿತಂ। ಕುಞ್ಜರಮತ್ತಕರೇಣುಲೋಳಿತನ್ತಿ ಮತ್ತಕುಞ್ಜರೇಹಿ ಹತ್ಥಿನೀಹಿ ಚ ಮಿಗಾನಂ ಚಿತ್ತತಾಪನೇನ ರುಕ್ಖಗಚ್ಛಾದೀನಂ ಸಾಖಾಭಞ್ಜನೇನ ಚ ಆಲೋಳಿತಪದೇಸಂ। ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ವನೇ ಈದಿಸಂ ತದಾ ನತ್ಥಿ, ವನಂ ನಾಮ ಏವರೂಪನ್ತಿ ತಂ ಭಿಂಸಾಪೇತುಕಾಮೋ ಏವಮಾಹ। ರಹಿತನ್ತಿ ಜನರಹಿತಂ ವಿಜನಂ। ಭಿಂಸನಕನ್ತಿ ಭಯಜನಕಂ।
Vāḷamigasaṅghasevitanti sīhabyagghādivāḷamigasamūhehi tattha tattha upasevitaṃ. Kuñjaramattakareṇuloḷitanti mattakuñjarehi hatthinīhi ca migānaṃ cittatāpanena rukkhagacchādīnaṃ sākhābhañjanena ca āloḷitapadesaṃ. Kiñcāpi tasmiṃ vane īdisaṃ tadā natthi, vanaṃ nāma evarūpanti taṃ bhiṃsāpetukāmo evamāha. Rahitanti janarahitaṃ vijanaṃ. Bhiṃsanakanti bhayajanakaṃ.
ತಪನೀಯಕತಾವ ಧೀತಿಕಾತಿ ರತ್ತಸುವಣ್ಣೇನ ವಿಚರಿತಾ ಧೀತಲಿಕಾ ವಿಯ ಸುಕುಸಲೇನ ಯನ್ತಾಚರಿಯೇನ ಯನ್ತಯೋಗವಸೇನ ಸಜ್ಜಿತಾ ಸುವಣ್ಣಪಟಿಮಾ ವಿಯ ವಿಚರಸಿ, ಇದಾನೇವ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸಞ್ಚರಸಿ। ಚಿತ್ತಲತೇವ ಅಚ್ಛರಾತಿ ಚಿತ್ತಲತಾನಾಮಕೇ ಉಯ್ಯಾನೇ ದೇವಚ್ಛರಾ ವಿಯ। ಕಾಸಿಕಸುಖುಮೇಹೀತಿ ಕಾಸಿರಟ್ಠೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇಹಿ ಅತಿವಿಯ ಸುಖುಮೇಹಿ। ವಗ್ಗುಭೀತಿ ಸಿನಿದ್ಧಮಟ್ಠೇಹಿ। ಸೋಭಸೀ ಸುವಸನೇಹಿ ನೂಪಮೇತಿ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನವತ್ಥೇಹಿ ಅನುಪಮೇ ಉಪಮಾರಹಿತೇ ತ್ವಂ ಇದಾನಿ ಮೇ ವಸಾನುಗೋ ಸೋಭಸೀತಿ ಭಾವಿನಂ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯವಸೇನ ಏಕನ್ತಿಕಂ ವತ್ತಮಾನಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ವದತಿ।
Tapanīyakatāva dhītikāti rattasuvaṇṇena vicaritā dhītalikā viya sukusalena yantācariyena yantayogavasena sajjitā suvaṇṇapaṭimā viya vicarasi, idāneva ito cito ca sañcarasi. Cittalateva accharāti cittalatānāmake uyyāne devaccharā viya. Kāsikasukhumehīti kāsiraṭṭhe uppannehi ativiya sukhumehi. Vaggubhīti siniddhamaṭṭhehi. Sobhasī suvasanehi nūpameti nivāsanapārupanavatthehi anupame upamārahite tvaṃ idāni me vasānugo sobhasīti bhāvinaṃ attano adhippāyavasena ekantikaṃ vattamānaṃ viya katvā vadati.
ಅಹಂ ತವ ವಸಾನುಗೋ ಸಿಯನ್ತಿ ಅಹಮ್ಪಿ ತುಯ್ಹಂ ವಸಾನುಗೋ ಕಿಂಕಾರಪಟಿಸ್ಸಾವೀ ಭವೇಯ್ಯಂ। ಯದಿ ವಿಹರೇಮಸೇ ಕಾನನನ್ತರೇತಿ ಯದಿ ಮಯಂ ಉಭೋಪಿ ವನನ್ತರೇ ಸಹ ವಸಾಮ ರಮಾಮ। ನ ಹಿ ಮತ್ಥಿ ತಯಾ ಪಿಯತ್ತರೋತಿ ವಸಾನುಗಭಾವಸ್ಸ ಕಾರಣಮಾಹ। ಪಾಣೋತಿ ಸತ್ತೋ, ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿಪಿ ಸತ್ತೋ ತಯಾ ಪಿಯತರೋ ಮಯ್ಹಂ ನ ಹಿ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಥ ವಾ ಪಾಣೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಜೀವಿತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಜೀವಿತಂ ತಯಾ ಪಿಯತರಂ ನ ಹಿ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಕಿನ್ನರಿಮನ್ದಲೋಚನೇತಿ ಕಿನ್ನರಿಯಾ ವಿಯ ಮನ್ದಪುಥುವಿಲೋಚನೇ।
Ahaṃ tava vasānugo siyanti ahampi tuyhaṃ vasānugo kiṃkārapaṭissāvī bhaveyyaṃ. Yadi viharemase kānanantareti yadi mayaṃ ubhopi vanantare saha vasāma ramāma. Na hi matthi tayā piyattaroti vasānugabhāvassa kāraṇamāha. Pāṇoti satto, añño kocipi satto tayā piyataro mayhaṃ na hi atthīti attho. Atha vā pāṇoti attano jīvitaṃ sandhāya vadati, mayhaṃ jīvitaṃ tayā piyataraṃ na hi atthīti attho. Kinnarimandalocaneti kinnariyā viya mandaputhuvilocane.
ಯದಿ ಮೇ ವಚನಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಸುಖಿತಾ ಏಹಿ ಅಗಾರಮಾವಸಾತಿ ಸಚೇ ತ್ವಂ ಮಮ ವಚನಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಏಕಾಸನಂ ಏಕಸೇಯ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯದುಕ್ಖಂ ಪಹಾಯ ಏಹಿ ಕಾಮಭೋಗೇಹಿ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸ। ‘‘ಸುಖಿತಾ ಹೇತಿ ಅಗಾರಮಾವಸನ್ತೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಸುಖಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪಾಸಾದನಿವಾತವಾಸಿನೀತಿ ನಿವಾತೇಸು ಪಾಸಾದೇಸು ವಾಸಿನೀ। ‘‘ಪಾಸಾದವಿಮಾನವಾಸಿನೀ’’ತಿ ಚ ಪಾಠೋ, ವಿಮಾನಸದಿಸೇಸು ಪಾಸಾದೇಸು ವಾಸಿನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಪರಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ।
Yadi me vacanaṃ karissasi, sukhitā ehi agāramāvasāti sace tvaṃ mama vacanaṃ karissasi, ekāsanaṃ ekaseyyaṃ brahmacariyadukkhaṃ pahāya ehi kāmabhogehi sukhitā hutvā agāraṃ ajjhāvasa. ‘‘Sukhitā heti agāramāvasantī’’ti keci paṭhanti, tesaṃ sukhitā bhavissati, agāraṃ ajjhāvasantīti attho. Pāsādanivātavāsinīti nivātesu pāsādesu vāsinī. ‘‘Pāsādavimānavāsinī’’ti ca pāṭho, vimānasadisesu pāsādesu vāsinīti attho. Parikammanti veyyāvaccaṃ.
ಧಾರಯಾತಿ ಪರಿದಹ, ನಿವಾಸೇಹಿ ಚೇವ ಉತ್ತರಿಯಞ್ಚ ಕರೋಹಿ। ಅಭಿರೋಪೇಹೀತಿ ಮಣ್ಡನವಿಭೂಸನವಸೇನ ವಾ ಸರೀರಂ ಆರೋಪಯ, ಅಲಙ್ಕರೋಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ಮಾಲವಣ್ಣಕನ್ತಿ ಮಾಲಞ್ಚೇವ ಗನ್ಧವಿಲೇಪನಞ್ಚ। ಕಞ್ಚನಮಣಿಮುತ್ತಕನ್ತಿ ಕಞ್ಚನೇನ ಮಣಿಮುತ್ತಾಹಿ ಚ ಯುತ್ತಂ, ಸುವಣ್ಣಮಯಮಣಿಮುತ್ತಾಹಿ ಖಚಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಬಹುನ್ತಿ ಹತ್ಥೂಪಗಾದಿಭೇದತೋ ಬಹುಪ್ಪಕಾರಂ। ವಿವಿಧನ್ತಿ ಕರಣವಿಕತಿಯಾ ನಾನಾವಿಧಂ।
Dhārayāti paridaha, nivāsehi ceva uttariyañca karohi. Abhiropehīti maṇḍanavibhūsanavasena vā sarīraṃ āropaya, alaṅkarohīti attho. Mālavaṇṇakanti mālañceva gandhavilepanañca. Kañcanamaṇimuttakanti kañcanena maṇimuttāhi ca yuttaṃ, suvaṇṇamayamaṇimuttāhi khacitanti attho. Bahunti hatthūpagādibhedato bahuppakāraṃ. Vividhanti karaṇavikatiyā nānāvidhaṃ.
ಸುಧೋತರಜಪಚ್ಛದನ್ತಿ ಸುಧೋತತಾಯ ಪವಾಹಿತರಜಂ ಉತ್ತರಚ್ಛದಂ। ಸುಭನ್ತಿ ಸೋಭನಂ। ಗೋನಕತೂಲಿಕಸನ್ಥತನ್ತಿ ದೀಘಲೋಮಕಾಳಕೋಜವೇನ ಚೇವ ಹಂಸಲೋಮಾದಿಪುಣ್ಣಾಯ ತೂಲಿಕಾಯ ಚ ಸನ್ಥತಂ। ನವನ್ತಿ ಅಭಿನವಂ। ಮಹಾರಹನ್ತಿ ಮಹಗ್ಘಂ। ಚನ್ದನಮಣ್ಡಿತಸಾರಗನ್ಧಿಕನ್ತಿ ಗೋಸೀಸಕಾದಿಸಾರಚನ್ದನೇನ ಮಣ್ಡಿತತಾಯ ಸುರಭಿಗನ್ಧಿಕಂ, ಏವರೂಪಂ ಸಯನಮಾರುಹ, ತಂ ಆರುಹಿತ್ವಾ ಯಥಾಸುಖಂ ಸಯಾಹಿ ಚೇವ ನಿಸೀದ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
Sudhotarajapacchadanti sudhotatāya pavāhitarajaṃ uttaracchadaṃ. Subhanti sobhanaṃ. Gonakatūlikasanthatanti dīghalomakāḷakojavena ceva haṃsalomādipuṇṇāya tūlikāya ca santhataṃ. Navanti abhinavaṃ. Mahārahanti mahagghaṃ. Candanamaṇḍitasāragandhikanti gosīsakādisāracandanena maṇḍitatāya surabhigandhikaṃ, evarūpaṃ sayanamāruha, taṃ āruhitvā yathāsukhaṃ sayāhi ceva nisīda cāti attho.
ಉಪ್ಪಲಂ ಚುದಕಾ ಸಮುಗ್ಗತನ್ತಿ ಚ-ಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಉದಕತೋ ಉಗ್ಗತಂ ಉಟ್ಠಿತಂ ಅಚ್ಚುಗ್ಗಮ್ಮ ಠಿತಂ ಸುಫುಲ್ಲಮುಪ್ಪಲಂ। ಯಥಾ ತಂ ಅಮನುಸ್ಸಸೇವಿತನ್ತಿ ತಞ್ಚ ರಕ್ಖಸಪರಿಗ್ಗಹಿತಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಜಾತತ್ತಾ ನಿಮ್ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಸೇವಿತಂ ಕೇನಚಿ ಅಪರಿಭುತ್ತಮೇವ ಭವೇಯ್ಯ। ಏವಂ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀತಿ ಏವಮೇವ ತಂ ಸುಟ್ಠು ಫುಲ್ಲಮುಪ್ಪಲಂ ವಿಯ ತುವಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ। ಸಕೇಸಙ್ಗೇಸು ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಾವಯವೇಸು ಕೇನಚಿ ಅಪರಿಭುತ್ತೇಸುಯೇವ ಜರಂ ಗಮಿಸ್ಸಸಿ, ಮುಧಾಯೇವ ಜರಾಜಿಣ್ಣಾ ಭವಿಸ್ಸಸಿ।
Uppalaṃ cudakā samuggatanti ca-kāro nipātamattaṃ, udakato uggataṃ uṭṭhitaṃ accuggamma ṭhitaṃ suphullamuppalaṃ. Yathā taṃ amanussasevitanti tañca rakkhasapariggahitāya pokkharaṇiyā jātattā nimmanussehi sevitaṃ kenaci aparibhuttameva bhaveyya. Evaṃ tvaṃ brahmacārinīti evameva taṃ suṭṭhu phullamuppalaṃ viya tuvaṃ brahmacārinī. Sakesaṅgesu attano sarīrāvayavesu kenaci aparibhuttesuyeva jaraṃ gamissasi, mudhāyeva jarājiṇṇā bhavissasi.
ಏವಂ ಧುತ್ತಕೇನ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇ ಪಕಾಸಿತೇ ಥೇರೀ ಸರೀರಸಭಾವವಿಭಾವನೇನ ತಂ ತತ್ಥ ವಿಚ್ಛಿನ್ದೇನ್ತೀ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಇಧಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ। ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಆವುಸೋ ಸುವಣ್ಣಕಾರಪುತ್ತ, ಕೇಸಾದಿಕುಣಪಪೂರೇ ಏಕನ್ತೇನ ಭೇದನಧಮ್ಮೇ ಸುಸಾನವಡ್ಢನೇ, ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯಸಞ್ಞಿತೇ ಅಸುಚಿಕಳೇವರೇ ಕಿಂ ನಾಮ ತವ ಸಾರನ್ತಿ ಸಮ್ಮತಂ ಸಮ್ಭಾವಿತಂ, ಯಂ ದಿಸ್ವಾ ವಿಮನೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಆರಮ್ಮಣೇ ವಿಗತಮನಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಏತ್ಥೇವ ವಾ ಅವಿಮನೋ ಸೋಮನಸ್ಸಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಉದಿಕ್ಖಸಿ, ತಂ ಮಯ್ಹಂ ಕಥೇಹೀತಿ।
Evaṃ dhuttakena attano adhippāye pakāsite therī sarīrasabhāvavibhāvanena taṃ tattha vicchindentī ‘‘kiṃ te idhā’’ti gāthamāha. Tassattho – āvuso suvaṇṇakāraputta, kesādikuṇapapūre ekantena bhedanadhamme susānavaḍḍhane, idha imasmiṃ kāyasaññite asucikaḷevare kiṃ nāma tava sāranti sammataṃ sambhāvitaṃ, yaṃ disvā vimano aññatarasmiṃ ārammaṇe vigatamanasaṅkappo, ettheva vā avimano somanassiko hutvā udikkhasi, taṃ mayhaṃ kathehīti.
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಧುತ್ತಕೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತಸ್ಸಾ ರೂಪಂ ಚಾತುರಿಯಸೋಭಿತಂ, ಪಠಮದಸ್ಸನತೋ ಪನ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಸ್ಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಪಾತೇ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ, ತಮೇವ ಅಪದಿಸನ್ತೋ ‘‘ಅಕ್ಖೀನಿ ಚ ತೂರಿಯಾರಿವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ಕಾಮಞ್ಚಾಯಂ ಥೇರೀ ಸುಟ್ಠು ಸಂಯತತಾಯ ಸನ್ತಿನ್ದ್ರಿಯಾ, ತಾಯ ಥಿರವಿಪ್ಪಸನ್ನಸೋಮ್ಮಸನ್ತನಯನನಿಪಾತೇಸು ಕಮ್ಮಾನುಭಾವನಿಪ್ಫನ್ನೇಸು ಪಸನ್ನಪಞ್ಚಪ್ಪಸಾದಪಟಿಮಣ್ಡಿತೇಸು ನಯನೇಸು ಲಬ್ಭಮಾನೇ ಪಭಾವಿಸಿಟ್ಠಚಾತುರಿಯೇ ದಿಟ್ಠಿಪಾತೇ, ಯಸ್ಮಾ ಸಯಂ ಚರಿತಹಾವಭಾವವಿಲಾಸಾದಿಪರಿಕಪ್ಪವಞ್ಚಿತೋ ಸೋ ಧುತ್ತೋ ಜಾತೋ, ತಸ್ಮಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿರಾಗೋ ಸವಿಸೇಸಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಅಗಮಾಸಿ। ತತ್ಥ ಅಕ್ಖೀನಿ ಚ ತೂರಿಯಾರಿವಾತಿ ತೂರಿ ವುಚ್ಚತಿ ಮಿಗೀ, ಚ-ಸದ್ದೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಮಿಗಚ್ಛಾಪಾಯ ವಿಯ ತೇ ಅಕ್ಖೀನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ‘‘ಕೋರಿಯಾರಿವಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಳಿ, ಕುಞ್ಚಕಾರಕುಕ್ಕುಟಿಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಕಿನ್ನರಿಯಾರಿವ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇತಿ ಪಬ್ಬತಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಿಚರಮಾನಾಯ ಕಿನ್ನರಿವನಿತಾಯ ವಿಯ ಚ ತೇ ಅಕ್ಖೀನೀತಿ ಅತ್ಥೋ। ತವ ಮೇ ನಯನಾನಿ ದಕ್ಖಿಯಾತಿ ತವ ವುತ್ತಗುಣವಿಸೇಸಾನಿ ನಯನಾನಿ ದಿಸ್ವಾ, ಭಿಯ್ಯೋ ಉಪರೂಪರಿ ಮೇ ಕಾಮಾಭಿರತಿ ಪವಡ್ಢತಿ।
Taṃ sutvā dhuttako kiñcāpi tassā rūpaṃ cāturiyasobhitaṃ, paṭhamadassanato pana paṭṭhāya yasmiṃ diṭṭhipāte paṭibaddhacitto, tameva apadisanto ‘‘akkhīni ca tūriyārivā’’tiādimāha. Kāmañcāyaṃ therī suṭṭhu saṃyatatāya santindriyā, tāya thiravippasannasommasantanayananipātesu kammānubhāvanipphannesu pasannapañcappasādapaṭimaṇḍitesu nayanesu labbhamāne pabhāvisiṭṭhacāturiye diṭṭhipāte, yasmā sayaṃ caritahāvabhāvavilāsādiparikappavañcito so dhutto jāto, tasmāssa diṭṭhirāgo savisesaṃ vepullaṃ agamāsi. Tattha akkhīni ca tūriyārivāti tūri vuccati migī, ca-saddo nipātamattaṃ, migacchāpāya viya te akkhīnīti attho. ‘‘Koriyārivā’’ti vā pāḷi, kuñcakārakukkuṭiyāti vuttaṃ hoti. Kinnariyāriva pabbatantareti pabbatakucchiyaṃ vicaramānāya kinnarivanitāya viya ca te akkhīnīti attho. Tava me nayanāni dakkhiyāti tava vuttaguṇavisesāni nayanāni disvā, bhiyyo uparūpari me kāmābhirati pavaḍḍhati.
ಉಪ್ಪಲಸಿಖರೋಪಮಾನಿ ತೇತಿ ರತ್ತುಪ್ಪಲಅಗ್ಗಸದಿಸಾನಿ ಪಮ್ಹಾನಿ ತವ। ವಿಮಲೇತಿ ನಿಮ್ಮಲೇ। ಹಾಟಕಸನ್ನಿಭೇತಿ ಕಞ್ಚನರೂಪಕಸ್ಸ ಮುಖಸದಿಸೇ ತೇ ಮುಖೇ, ನಯನಾನಿ ದಕ್ಖಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ।
Uppalasikharopamāniteti rattuppalaaggasadisāni pamhāni tava. Vimaleti nimmale. Hāṭakasannibheti kañcanarūpakassa mukhasadise te mukhe, nayanāni dakkhiyāti yojanā.
ಅಪಿ ದೂರಗತಾತಿ ದೂರಂ ಠಾನಂ ಗತಾಪಿ। ಸರಮ್ಹಸೇತಿ ಅಞ್ಞಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತವ ನಯನಾನಿ ಏವ ಅನುಸ್ಸರಾಮಿ। ಆಯತಪಮ್ಹೇತಿ ದೀಘಪಖುಮೇ। ವಿಸುದ್ಧದಸ್ಸನೇತಿ ನಿಮ್ಮಲಲೋಚನೇ। ನ ಹಿ ಮತ್ಥಿ ತಯಾ ಪಿಯತ್ತರೋ ನಯನಾತಿ ತವ ನಯನತೋ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಮಯ್ಹಂ ಪಿಯತರೋ ನತ್ಥಿ। ತಯಾತಿ ಹಿ ಸಾಮಿಅತ್ಥೇ ಏವ ಕರಣವಚನಂ।
Api dūragatāti dūraṃ ṭhānaṃ gatāpi. Saramhaseti aññaṃ kiñci acintetvā tava nayanāni eva anussarāmi. Āyatapamheti dīghapakhume. Visuddhadassaneti nimmalalocane. Na hi matthi tayā piyattaro nayanāti tava nayanato añño koci mayhaṃ piyataro natthi. Tayāti hi sāmiatthe eva karaṇavacanaṃ.
ಏವಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಉಮ್ಮಾದಿತಸ್ಸ ವಿಯ ತಂ ತಂ ವಿಪ್ಪಲಪತೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಮನೋರಥಂ ವಿಪರಿವತ್ತೇನ್ತೀ ಥೇರೀ ‘‘ಅಪಥೇನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ದ್ವಾದಸ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ। ತತ್ಥ ಅಪಥೇನ ಪಯಾತುಮಿಚ್ಛಸೀತಿ, ಆವುಸೋ ಸುವಣ್ಣಕಾರಪುತ್ತ, ಸನ್ತೇ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಇತ್ಥಿಜನೇ ಯೋ ತ್ವಂ ಬುದ್ಧಸುತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಓರಸಧೀತರಂ ಮಂ ಮಗ್ಗಯಸಿ ಪತ್ಥೇಸಿ, ಸೋ ತ್ವಂ ಸನ್ತೇ ಖೇಮೇ ಉಜುಮಗ್ಗೇ ಅಪಥೇನ ಕಣ್ಟಕನಿವುತೇನ ಸಭಯೇನ ಕುಮ್ಮಗ್ಗೇನ ಪಯಾತುಮಿಚ್ಛಸಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತುಕಾಮೋಸಿ, ಚನ್ದಂ ಕೀಳನಕಂ ಗವೇಸಸಿ ಚನ್ದಮಣ್ಡಲಂ ಕೀಳಾಗೋಳಕಂ ಕಾತುಕಾಮೋಸಿ, ಮೇರುಂ ಲಙ್ಘೇತುಮಿಚ್ಛಸಿ ಚತುರಾಸೀತಿಯೋಜನಸಹಸ್ಸುಬ್ಬೇಧಂ ಸಿನೇರುಪಬ್ಬತರಾಜಂ ಲಙ್ಘಯಿತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಠಾತುಕಾಮೋಸಿ, ಸೋ ತ್ವಂ ಮಂ ಬುದ್ಧಸುತಂ ಮಗ್ಗಯಸೀತಿ ಯೋಜನಾ।
Evaṃ cakkhusampattiyā ummāditassa viya taṃ taṃ vippalapato tassa purisassa manorathaṃ viparivattentī therī ‘‘apathenā’’tiādinā dvādasa gāthā abhāsi. Tattha apathena payātumicchasīti, āvuso suvaṇṇakāraputta, sante aññasmiṃ itthijane yo tvaṃ buddhasutaṃ buddhassa bhagavato orasadhītaraṃ maṃ maggayasi patthesi, so tvaṃ sante kheme ujumagge apathena kaṇṭakanivutena sabhayena kummaggena payātumicchasi paṭipajjitukāmosi, candaṃ kīḷanakaṃ gavesasi candamaṇḍalaṃ kīḷāgoḷakaṃ kātukāmosi, meruṃ laṅghetumicchasi caturāsītiyojanasahassubbedhaṃ sinerupabbatarājaṃ laṅghayitvā aparabhāge ṭhātukāmosi, so tvaṃ maṃ buddhasutaṃ maggayasīti yojanā.
ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಅವಿಸಯಭಾವಂ ಪತ್ಥನಾಯ ಚ ವಿಘಾತಾವಹತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ನತ್ಥೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ। ತತ್ಥ ರಾಗೋ ಯತ್ಥಪಿ ದಾನಿ ಮೇ ಸಿಯಾತಿ ಯತ್ಥ ಇದಾನಿ ಮೇ ರಾಗೋ ಸಿಯಾ ಭವೇಯ್ಯ, ತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ನತ್ಥಿ ಏವ। ನಪಿ ನಂ ಜಾನಾಮಿ ಕೀರಿಸೋತಿ ನಂ ರಾಗಂ ಕೀರಿಸೋತಿಪಿ ನ ಜಾನಾಮಿ। ಅಥ ಮಗ್ಗೇನ ಹತೋ ಸಮೂಲಕೋತಿ ಅಥಾತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ। ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರಸಙ್ಖಾತೇನ ಮೂಲೇನ ಸಮೂಲಕೋ ರಾಗೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಹತೋ ಸಮುಗ್ಘಾತಿತೋ।
Idāni tassa attano avisayabhāvaṃ patthanāya ca vighātāvahataṃ dassetuṃ ‘‘natthī’’tiādi vuttaṃ. Tattha rāgo yatthapi dāni me siyāti yattha idāni me rāgo siyā bhaveyya, taṃ ārammaṇaṃ sadevake loke natthi eva. Napi naṃ jānāmi kīrisoti naṃ rāgaṃ kīrisotipi na jānāmi. Atha maggena hato samūlakoti athāti nipātamattaṃ. Ayonisomanasikārasaṅkhātena mūlena samūlako rāgo ariyamaggena hato samugghātito.
ಇಙ್ಗಾಲಕುಯಾತಿ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಯಾ। ಉಜ್ಝಿತೋತಿ ವಾತುಕ್ಖಿತ್ತೋ ವಿಯ ಯೋ ಕೋಚಿ, ದಹನಿಯಾ ಇನ್ಧನಂ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ವಿಸಪತ್ತೋರಿವಾತಿ ವಿಸಗತಭಾಜನಂ ವಿಯ। ಅಗ್ಗಿತೋ ಕತೋತಿ ಅಗ್ಗಿತೋ ಅಙ್ಗಾರತೋ ಅಪಗತೋ ಕತೋ, ವಿಸಸ್ಸ ಲೇಸಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ ಅಪನೀತೋ ವಿನಾಸಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ।
Iṅgālakuyāti aṅgārakāsuyā. Ujjhitoti vātukkhitto viya yo koci, dahaniyā indhanaṃ viyāti attho. Visapattorivāti visagatabhājanaṃ viya. Aggito katoti aggito aṅgārato apagato kato, visassa lesampi asesetvā apanīto vināsitoti attho.
ಯಸ್ಸಾ ಸಿಯಾ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತನ್ತಿ ಯಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಇದಂ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಂ ಞಾಣೇನ ಅಪ್ಪಟಿವೇಕ್ಖಿತಂ ಅಪರಿಞ್ಞಾತಂ ಸಿಯಾ। ಸತ್ತಾ ವಾ ಅನುಸಾಸಿತೋ ಸಿಯಾತಿ ಸತ್ತಾ ವಾ ಧಮ್ಮಸರೀರಸ್ಸ ಅದಸ್ಸನೇನ ಯಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಅನನುಸಾಸಿತೋ ಸಿಯಾ। ತ್ವಂ ತಾದಿಸಿಕಂ ಪಲೋಭಯಾತಿ, ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ತಥಾರೂಪಂ ಅಪರಿಮದ್ದಿತಸಙ್ಖಾರಂ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಂ ಕಾಮೇಹಿ ಪಲೋಭಯ ಉಪಗಚ್ಛ। ಜಾನನ್ತಿಂ ಸೋ ಇಮಂ ವಿಹಞ್ಞಸೀತಿ ಸೋ ತ್ವಂ ಪವತ್ತಿಂ ನಿವತ್ತಿಞ್ಚ ಯಾಥಾವತೋ ಜಾನನ್ತಿಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಸಚ್ಚಂ ಇಮಂ ಸುಭಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಆಗಮ್ಮ ವಿಹಞ್ಞಸಿ, ಸಮ್ಪತಿ ಆಯತಿಞ್ಚ ವಿಘಾತಂ ದುಕ್ಖಂ ಆಪಜ್ಜಸಿ।
Yassā siyā apaccavekkhitanti yassā itthiyā idaṃ khandhapañcakaṃ ñāṇena appaṭivekkhitaṃ apariññātaṃ siyā. Sattā vā anusāsito siyāti sattā vā dhammasarīrassa adassanena yassā itthiyā ananusāsito siyā. Tvaṃ tādisikaṃ palobhayāti, āvuso, tvaṃ tathārūpaṃ aparimadditasaṅkhāraṃ apaccavekkhitalokuttaradhammaṃ kāmehi palobhaya upagaccha. Jānantiṃ so imaṃ vihaññasīti so tvaṃ pavattiṃ nivattiñca yāthāvato jānantiṃ paṭividdhasaccaṃ imaṃ subhaṃ bhikkhuniṃ āgamma vihaññasi, sampati āyatiñca vighātaṃ dukkhaṃ āpajjasi.
ಇದಾನಿಸ್ಸ ವಿಘಾತಾಪತ್ತಿತಂ ಕಾರಣವಿಭಾವನೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ। ತತ್ಥ ಹೀತಿ ಹೇತುಅತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ। ಅಕ್ಕುಟ್ಠವನ್ದಿತೇತಿ ಅಕ್ಕೋಸೇ ವನ್ದನಾಯ ಚ। ಸುಖದುಕ್ಖೇತಿ ಸುಖೇ ಚ ದುಕ್ಖೇ ಚ, ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠವಿಸಯಸಮಾಯೋಗೇ ವಾ। ಸತೀ ಉಪಟ್ಠಿತಾತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಯುತ್ತಾ ಸತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಉಪಟ್ಠಿತಾ। ಸಙ್ಖತಮಸುಭನ್ತಿ ಜಾನಿಯಾತಿ ತೇಭೂಮಕಂ ಸಙ್ಖಾರಗತಂ ಕಿಲೇಸಾಸುಚಿಪಗ್ಘರಣೇನ ಅಸುಭನ್ತಿ ಞತ್ವಾ। ಸಬ್ಬತ್ಥೇವಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭವತ್ತಯೇ ಮಯ್ಹಂ ಮನೋ ತಣ್ಹಾಲೇಪಾದಿನಾ ನ ಉಪಲಿಮ್ಪತಿ।
Idānissa vighātāpattitaṃ kāraṇavibhāvanena dassentī ‘‘mayhaṃ hī’’tiādimāha. Tattha hīti hetuatthe nipāto. Akkuṭṭhavanditeti akkose vandanāya ca. Sukhadukkheti sukhe ca dukkhe ca, iṭṭhāniṭṭhavisayasamāyoge vā. Satī upaṭṭhitāti paccavekkhaṇayuttā sati sabbakālaṃ upaṭṭhitā. Saṅkhatamasubhanti jāniyāti tebhūmakaṃ saṅkhāragataṃ kilesāsucipaggharaṇena asubhanti ñatvā. Sabbatthevāti sabbasmiṃyeva bhavattaye mayhaṃ mano taṇhālepādinā na upalimpati.
ಮಗ್ಗಟ್ಠಙ್ಗಿಕಯಾನಯಾಯಿನೀತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಮಗ್ಗಸಙ್ಖಾತೇನ ಅರಿಯಯಾನೇನ ನಿಬ್ಬಾನಪುರಂ ಯಾಯಿನೀ ಉಪಗತಾ। ಉದ್ಧಟಸಲ್ಲಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಾನತೋ ಸಮುದ್ಧಟರಾಗಾದಿಸಲ್ಲಾ।
Maggaṭṭhaṅgikayānayāyinīti aṭṭhaṅgikamaggasaṅkhātena ariyayānena nibbānapuraṃ yāyinī upagatā. Uddhaṭasallāti attano santānato samuddhaṭarāgādisallā.
ಸುಚಿತ್ತಿತಾತಿ ಹತ್ಥಪಾದಮುಖಾದಿಆಕಾರೇನ ಸುಟ್ಠು ಚಿತ್ತಿತಾ ವಿರಚಿತಾ। ಸೋಮ್ಭಾತಿ ಸುಮ್ಭಕಾ। ದಾರುಕಪಿಲ್ಲಕಾನಿ ವಾತಿ ದಾರುದಣ್ಡಾದೀಹಿ ಉಪರಚಿತರೂಪಕಾನಿ। ತನ್ತೀಹೀತಿ ನ್ಹಾರುಸುತ್ತಕೇಹಿ। ಖೀಲಕೇಹೀತಿ ಹತ್ಥಪಾದಪಿಟ್ಠಿಕಣ್ಣಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಠಪಿತದಣ್ಡೇಹಿ। ವಿನಿಬದ್ಧಾತಿ ವಿವಿಧೇನಾಕಾರೇನ ಬದ್ಧಾ। ವಿವಿಧಂ ಪನಚ್ಚಕಾತಿ ಯನ್ತಸುತ್ತಾದೀನಂ ಅಞ್ಛನವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾದಿನಾ ಪಟ್ಠಪಿತನಚ್ಚಕಾ, ಪನಚ್ಚನ್ತಾ ವಿಯ ದಿಟ್ಠಾತಿ ಯೋಜನಾ।
Sucittitāti hatthapādamukhādiākārena suṭṭhu cittitā viracitā. Sombhāti sumbhakā. Dārukapillakāni vāti dārudaṇḍādīhi uparacitarūpakāni. Tantīhīti nhārusuttakehi. Khīlakehīti hatthapādapiṭṭhikaṇṇādiatthāya ṭhapitadaṇḍehi. Vinibaddhāti vividhenākārena baddhā. Vividhaṃ panaccakāti yantasuttādīnaṃ añchanavissajjanādinā paṭṭhapitanaccakā, panaccantā viya diṭṭhāti yojanā.
ತಮ್ಹುದ್ಧಟೇ ತನ್ತಿಖೀಲಕೇತಿ ಸನ್ನಿವೇಸವಿಸಿಟ್ಠರಚನಾವಿಸೇಸಯುತ್ತಂ ಉಪಾದಾಯ ರೂಪಕಸಮಞ್ಞಾ ತಮ್ಹಿ ತನ್ತಿಮ್ಹಿ ಖೀಲಕೇ ಚ ಠಾನತೋ ಉದ್ಧಟೇ ಬನ್ಧನ್ತೋ ವಿಸ್ಸಟ್ಠೇ, ವಿಸುಂ ಕರಣೇನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವಿಕಲೇ, ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಖಿಪನೇನ ಪರಿಕ್ರಿತೇ ವಿಕಿರಿತೇ। ನ ವಿನ್ದೇಯ್ಯ ಖಣ್ಡಸೋ ಕತೇತಿ ಪೋತ್ಥಕರೂಪಸ್ಸ ಅವಯವೇ ಖಣ್ಡಾಖಣ್ಡಿತೇ ಕತೇ ಪೋತ್ಥಕರೂಪಂ ನ ವಿನ್ದೇಯ್ಯ, ನ ಉಪಲಭೇಯ್ಯ। ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಿಮ್ಹಿ ತತ್ಥ ಮನಂ ನಿವೇಸಯೇ ತಸ್ಮಿಂ ಪೋತ್ಥಕರೂಪಾವಯವೇ ಕಿಮ್ಹಿ ಕಿಂ ಖಾಣುಕೇ, ಉದಾಹು ರಜ್ಜುಕೇ, ಮತ್ತಿಕಾಪಿಣ್ಡಾದಿಕೇ ವಾ ಮನಂ ಮನಸಞ್ಞಂ ನಿವೇಸೇಯ್ಯ, ವಿಸಙ್ಖಾರೇ ಅವಯವೇ ಸಾ ಸಞ್ಞಾ ಕದಾಚಿಪಿ ನಪತೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ।
Tamhuddhaṭe tantikhīlaketi sannivesavisiṭṭharacanāvisesayuttaṃ upādāya rūpakasamaññā tamhi tantimhi khīlake ca ṭhānato uddhaṭe bandhanto vissaṭṭhe, visuṃ karaṇena aññamaññaṃ vikale, tahiṃ tahiṃ khipanena parikrite vikirite. Na vindeyya khaṇḍaso kateti potthakarūpassa avayave khaṇḍākhaṇḍite kate potthakarūpaṃ na vindeyya, na upalabheyya. Evaṃ sante kimhi tattha manaṃ nivesaye tasmiṃ potthakarūpāvayave kimhi kiṃ khāṇuke, udāhu rajjuke, mattikāpiṇḍādike vā manaṃ manasaññaṃ niveseyya, visaṅkhāre avayave sā saññā kadācipi napateyyāti attho.
ತಥೂಪಮಾತಿ ತಂಸದಿಸಾ ತೇನ ಪೋತ್ಥಕರೂಪೇನ ಸದಿಸಾ। ಕಿನ್ತಿ ಚೇ ಆಹ ‘‘ದೇಹಕಾನೀ’’ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ದೇಹಕಾನೀತಿ ಹತ್ಥಪಾದಮುಖಾದಿದೇಹಾವಯವಾ। ಮನ್ತಿ ಮೇ ಪಟಿಬದ್ಧಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ। ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹೀತಿ ತೇಹಿ ಪಥವಿಆದೀಹಿ ಚ ಚಕ್ಖಾದೀಹಿ ಚ ಧಮ್ಮೇಹಿ। ವಿನಾ ನ ವತ್ತನ್ತೀತಿ ನ ಹಿ ತಥಾ ತಥಾ ಸನ್ನಿವಿಟ್ಠೇ ಪಥವಿಆದಿಧಮ್ಮೇ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ದೇಹಾ ನಾಮ ಸನ್ತಿ। ಧಮ್ಮೇಹಿ ವಿನಾ ನ ವತ್ತತೀತಿ ದೇಹೋ ಅವಯವೇಹಿ ಅವಯವಧಮ್ಮೇಹಿ ವಿನಾ ನ ವತ್ತತಿ ನ ಉಪಲಬ್ಭತಿ। ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಿಮ್ಹಿ ತತ್ಥ ಮನಂ ನಿವೇಸಯೇತಿ ಕಿಮ್ಹಿ ಕಿಂ ಪಥವಿಯಂ, ಉದಾಹು ಆಪಾದಿಕೇ ದೇಹೋತಿ ವಾ ಹತ್ಥಪಾದಾದೀನೀತಿ ವಾ ಮನಂ ಮನಸಞ್ಞಂ ನಿವೇಸೇಯ್ಯ। ಯಸ್ಮಾ ಪಥವಿಆದಿಪಸಾದಧಮ್ಮಮತ್ತೇ ಏಸಾ ಸಮಞ್ಞಾ, ಯದಿದಂ ದೇಹೋತಿ ವಾ ಹತ್ಥಪಾದಾದೀನೀತಿ ವಾ ಸತ್ತೋತಿ ವಾ ಇತ್ಥೀತಿ ವಾ ಪುರಿಸೋತಿ ವಾ, ತಸ್ಮಾ ನ ಏತ್ಥ ಜಾನತೋ ಕೋಚಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತೀತಿ।
Tathūpamāti taṃsadisā tena potthakarūpena sadisā. Kinti ce āha ‘‘dehakānī’’tiādi. Tattha dehakānīti hatthapādamukhādidehāvayavā. Manti me paṭibaddhā upaṭṭhahanti. Tehi dhammehīti tehi pathaviādīhi ca cakkhādīhi ca dhammehi. Vinā na vattantīti na hi tathā tathā sanniviṭṭhe pathaviādidhamme muñcitvā dehā nāma santi. Dhammehi vinā na vattatīti deho avayavehi avayavadhammehi vinā na vattati na upalabbhati. Evaṃ sante kimhi tattha manaṃ nivesayeti kimhi kiṃ pathaviyaṃ, udāhu āpādike dehoti vā hatthapādādīnīti vā manaṃ manasaññaṃ niveseyya. Yasmā pathaviādipasādadhammamatte esā samaññā, yadidaṃ dehoti vā hatthapādādīnīti vā sattoti vā itthīti vā purisoti vā, tasmā na ettha jānato koci abhiniveso hotīti.
ಯಥಾ ಹರಿತಾಲೇನ ಮಕ್ಖಿತಂ, ಅದ್ದಸ ಚಿತ್ತಿಕಂ ಭಿತ್ತಿಯಾ ಕತನ್ತಿ ಯಥಾ ಕುಸಲೇನ ಚಿತ್ತಕಾರೇನ ಭಿತ್ತಿಯಂ ಹರಿತಾಲೇನ ಮಕ್ಖಿತಂ ಲಿತ್ತಂ ತೇನ ಲೇಪಂ ದತ್ವಾ ಕತಂ ಆಲಿಖಿತಂ ಚಿತ್ತಿಕಂ ಇತ್ಥಿರೂಪಂ ಅದ್ದಸ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ। ತತ್ಥ ಯಾ ಉಪಥಮ್ಭನಖೇಪನಾದಿಕಿರಿಯಾಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮಾನುಸಿಕಾ ನು ಖೋ ಅಯಂ ಭಿತ್ತಿ ಅಪಸ್ಸಾಯ ಠಿತಾತಿ ಸಞ್ಞಾ, ಸಾ ನಿರತ್ಥಕಾ ಮನುಸ್ಸಭಾವಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅತ್ಥಸ್ಸ ತತ್ಥ ಅಭಾವತೋ, ಮಾನುಸೀತಿ ಪನ ಕೇವಲಂ ತಹಿಂ ತಸ್ಸ ಚ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನಂ, ಯಾಥಾವತೋ ಗಹಣಂ ನ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಪುಞ್ಜಮತ್ತೇ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾದಿಗಹಣಮ್ಪಿ ಏವಂ ಸಮ್ಪದಮಿದಂ ದಟ್ಠಬ್ಬನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ।
Yathā haritālena makkhitaṃ, addasa cittikaṃ bhittiyā katanti yathā kusalena cittakārena bhittiyaṃ haritālena makkhitaṃ littaṃ tena lepaṃ datvā kataṃ ālikhitaṃ cittikaṃ itthirūpaṃ addasa passeyya. Tattha yā upathambhanakhepanādikiriyāsampattiyā mānusikā nu kho ayaṃ bhitti apassāya ṭhitāti saññā, sā niratthakā manussabhāvasaṅkhātassa atthassa tattha abhāvato, mānusīti pana kevalaṃ tahiṃ tassa ca viparītadassanaṃ, yāthāvato gahaṇaṃ na hoti, dhammapuñjamatte itthipurisādigahaṇampi evaṃ sampadamidaṃ daṭṭhabbanti adhippāyo.
ಮಾಯಂ ವಿಯ ಅಗ್ಗತೋ ಕತನ್ತಿ ಮಾಯಾಕಾರೇನ ಪುರತೋ ಉಪಟ್ಠಾಪಿತಂ ಮಾಯಾಸದಿಸಂ। ಸುಪಿನನ್ತೇವ ಸುವಣ್ಣಪಾದಪನ್ತಿ ಸುಪಿನಮೇವ ಸುಪಿನನ್ತಂ, ತತ್ಥ ಉಪಟ್ಠಿತಸುವಣ್ಣಮಯರುಕ್ಖಂ ವಿಯ। ಉಪಗಚ್ಛಸಿ ಅನ್ಧ ರಿತ್ತಕನ್ತಿ ಅನ್ಧಬಾಲ ರಿತ್ತಕಂ ತುಚ್ಛಕಂ ಅನ್ತೋಸಾರರಹಿತಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ‘‘ಏತಂ ಮಮಾ’’ತಿ ಸಾರವನ್ತಂ ವಿಯ ಉಪಗಚ್ಛಸಿ ಅಭಿನಿವಿಸಸಿ। ಜನಮಜ್ಝೇರಿವ ರುಪ್ಪರೂಪಕನ್ತಿ ಮಾಯಾಕಾರೇನ ಮಹಾಜನಮಜ್ಝೇ ದಸ್ಸಿತಂ ರೂಪಿಯರೂಪಸದಿಸಂ ಸಾರಂ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಂ, ಅಸಾರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ।
Māyaṃ viya aggato katanti māyākārena purato upaṭṭhāpitaṃ māyāsadisaṃ. Supinanteva suvaṇṇapādapanti supinameva supinantaṃ, tattha upaṭṭhitasuvaṇṇamayarukkhaṃ viya. Upagacchasi andha rittakanti andhabāla rittakaṃ tucchakaṃ antosārarahitaṃ imaṃ attabhāvaṃ ‘‘etaṃ mamā’’ti sāravantaṃ viya upagacchasi abhinivisasi. Janamajjheriva rupparūpakanti māyākārena mahājanamajjhe dassitaṃ rūpiyarūpasadisaṃ sāraṃ viya upaṭṭhahantaṃ, asāranti attho.
ವಟ್ಟನಿರಿವಾತಿ ಲಾಖಾಯ ಗುಳಿಕಾ ವಿಯ। ಕೋಟರೋಹಿತಾತಿ ಕೋಟರೇ ರುಕ್ಖಸುಸಿರೇ ಠಪಿತಾ। ಮಜ್ಝೇ ಪುಬ್ಬುಳಕಾತಿ ಅಕ್ಖಿದಲಮಜ್ಝೇ ಠಿತಜಲಪುಬ್ಬುಳಸದಿಸಾ। ಸಅಸ್ಸುಕಾತಿ ಅಸ್ಸುಜಲಸಹಿತಾ। ಪೀಳಕೋಳಿಕಾತಿ ಅಕ್ಖಿಗೂಥಕೋ। ಏತ್ಥ ಜಾಯತೀತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅಕ್ಖಿಮಣ್ಡಲೇ ಉಭೋಸು ಕೋಟೀಸು ವಿಸಗನ್ಧಂ ವಾಯನ್ತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ। ಪೀಳಕೋಳಿಕಾತಿ ವಾ ಅಕ್ಖಿದಲೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತನಕಾ ಪೀಳಕಾ ವುಚ್ಚತಿ। ವಿವಿಧಾತಿ ಸೇತನೀಲಮಣ್ಡಲಾನಞ್ಚೇವ ರತ್ತಪೀತಾದೀನಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಪಟಲಾನಞ್ಚ ವಸೇನ ಅನೇಕವಿಧಾ। ಚಕ್ಖುವಿಧಾತಿ ಚಕ್ಖುಭಾಗಾ ಚಕ್ಖುಪ್ಪಕಾರಾ ವಾ ತಸ್ಸ ಅನೇಕಕಲಾಪಗತಭಾವತೋ। ಪಿಣ್ಡಿತಾತಿ ಸಮುದಿತಾ।
Vaṭṭanirivāti lākhāya guḷikā viya. Koṭarohitāti koṭare rukkhasusire ṭhapitā. Majjhe pubbuḷakāti akkhidalamajjhe ṭhitajalapubbuḷasadisā. Saassukāti assujalasahitā. Pīḷakoḷikāti akkhigūthako. Ettha jāyatīti etasmiṃ akkhimaṇḍale ubhosu koṭīsu visagandhaṃ vāyanto nibbattati. Pīḷakoḷikāti vā akkhidalesu nibbattanakā pīḷakā vuccati. Vividhāti setanīlamaṇḍalānañceva rattapītādīnaṃ sattannaṃ paṭalānañca vasena anekavidhā. Cakkhuvidhāti cakkhubhāgā cakkhuppakārā vā tassa anekakalāpagatabhāvato. Piṇḍitāti samuditā.
ಏವಂ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಸಾರಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಚಕ್ಖುನೋ ಅಸುಭತಂ ಅನವಟ್ಠಿತತಾಯ ಅನಿಚ್ಚತಞ್ಚ ವಿಭಾವೇಸಿ । ವಿಭಾವೇತ್ವಾ ಚ ಯಥಾ ನಾಮ ಕೋಚಿ ಲೋಭನೀಯಂ ಭಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚೋರಕನ್ತಾರಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೋ ಚೋರೇಹಿ ಪಲಿಬುದ್ಧೋ ತಂ ಲೋಭನೀಯಭಣ್ಡಂ ದತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಏವಮೇವ ಚಕ್ಖುಮ್ಹಿ ಸಾರತ್ತೇನ ತೇನ ಪುರಿಸೇನ ಪಲಿಬುದ್ಧಾ ಥೇರೀ ಅತ್ತನೋ ಚಕ್ಖುಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅದಾಸಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಉಪ್ಪಾಟಿಯ ಚಾರುದಸ್ಸನಾ’’ತಿಆದಿ। ತತ್ಥ ಉಪ್ಪಾಟಿಯಾತಿ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಚಕ್ಖುಕೂಪತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ। ಚಾರುದಸ್ಸನಾತಿ ಪಿಯದಸ್ಸನಾ ಮನೋಹರದಸ್ಸನಾ। ನ ಚ ಪಜ್ಜಿತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಗಂ ನಾಪಜ್ಜಿ। ಅಸಙ್ಗಮಾನಸಾತಿ ಕತ್ಥಚಿಪಿ ಆರಮ್ಮಣೇ ಅನಾಸತ್ತಚಿತ್ತಾ। ಹನ್ದ ತೇ ಚಕ್ಖುನ್ತಿ ತಯಾ ಕಾಮಿತಂ ತತೋ ಏವ ಮಯಾ ದಿನ್ನತ್ತಾ ತೇ ಚಕ್ಖುಸಞ್ಞಿತಂ ಅಸುಚಿಪಿಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹ, ಗಹೇತ್ವಾ ಹರಸ್ಸು ಪಸಾದಯುತ್ತಂ ಇಚ್ಛಿತಂ ಠಾನಂ ನೇಹಿ।
Evaṃ cakkhusmiṃ sārajjantassa cakkhuno asubhataṃ anavaṭṭhitatāya aniccatañca vibhāvesi . Vibhāvetvā ca yathā nāma koci lobhanīyaṃ bhaṇḍaṃ gahetvā corakantāraṃ paṭipajjanto corehi palibuddho taṃ lobhanīyabhaṇḍaṃ datvā gacchati, evameva cakkhumhi sārattena tena purisena palibuddhā therī attano cakkhuṃ uppāṭetvā tassa adāsi. Tena vuttaṃ ‘‘uppāṭiya cārudassanā’’tiādi. Tattha uppāṭiyāti uppāṭetvā cakkhukūpato nīharitvā. Cārudassanāti piyadassanā manoharadassanā. Na ca pajjitthāti tasmiṃ cakkhusmiṃ saṅgaṃ nāpajji. Asaṅgamānasāti katthacipi ārammaṇe anāsattacittā. Handa te cakkhunti tayā kāmitaṃ tato eva mayā dinnattā te cakkhusaññitaṃ asucipiṇḍaṃ gaṇha, gahetvā harassu pasādayuttaṃ icchitaṃ ṭhānaṃ nehi.
ತಸ್ಸ ಚ ವಿರಮಾಸಿ ತಾವದೇತಿ ತಸ್ಸ ಧುತ್ತಪುರಿಸಸ್ಸ ತಾವದೇವ ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಿ ಉಪ್ಪಾಟಿತಕ್ಖಣೇ ಏವ ರಾಗೋ ವಿಗಚ್ಛಿ। ತತ್ಥಾತಿ ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಿ, ತಸ್ಸಂ ವಾ ಥೇರಿಯಂ। ಅಥ ವಾ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ। ಖಮಾಪಯೀತಿ ಖಮಾಪೇಸಿ। ಸೋತ್ಥಿ ಸಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀತಿ ಸೇಟ್ಠಚಾರಿನಿ ಮಹೇಸಿಕೇ ತುಯ್ಹಂ ಆರೋಗ್ಯಮೇವ ಭವೇಯ್ಯ। ನ ಪುನೋ ಏದಿಸಕಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಇತೋ ಪರಂ ಏವರೂಪಂ ಅನಾಚಾರಚರಣಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
Tassa ca viramāsi tāvadeti tassa dhuttapurisassa tāvadeva akkhimhi uppāṭitakkhaṇe eva rāgo vigacchi. Tatthāti akkhimhi, tassaṃ vā theriyaṃ. Atha vā tatthāti tasmiṃyeva ṭhāne. Khamāpayīti khamāpesi. Sotthi siyā brahmacārinīti seṭṭhacārini mahesike tuyhaṃ ārogyameva bhaveyya. Na puno edisakaṃbhavissatīti ito paraṃ evarūpaṃ anācāracaraṇaṃ na bhavissati, na karissāmīti attho.
ಆಸಾದಿಯಾತಿ ಘಟ್ಟೇತ್ವಾ। ಏದಿಸನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವೀತರಾಗಂ। ಅಗ್ಗಿಂ ಪಜ್ಜಲಿತಂವ ಲಿಙ್ಗಿಯಾತಿ ಪಜ್ಜಲಿತಂ ಅಗ್ಗಿಂ ಆಲಿಙ್ಗೇತ್ವಾ ವಿಯ।
Āsādiyāti ghaṭṭetvā. Edisanti evarūpaṃ sabbattha vītarāgaṃ. Aggiṃ pajjalitaṃva liṅgiyāti pajjalitaṃ aggiṃ āliṅgetvā viya.
ತತೋತಿ ತಸ್ಮಾ ಧುತ್ತಪುರಿಸಾ। ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀತಿ ಸಾ ಸುಭಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ। ಅಗಮೀ ಬುದ್ಧವರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕನ್ತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ। ಪಸ್ಸಿಯ ವರಪುಞ್ಞಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಉತ್ತಮೇಹಿ ಪುಞ್ಞಸಮ್ಭಾರೇಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಂ ದಿಸ್ವಾ। ಯಥಾ ಪುರಾಣಕನ್ತಿ ಪೋರಾಣಂ ವಿಯ ಉಪ್ಪಾಟನತೋ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಚಕ್ಖು ಪಟಿಪಾಕತಿಕಂ ಅಹೋಸಿ। ಯಮೇತ್ಥ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ನ ವುತ್ತಂ, ತಂ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ।
Tatoti tasmā dhuttapurisā. Sā bhikkhunīti sā subhā bhikkhunī. Agamī buddhavarassa santikanti sammāsambuddhassa santikaṃ upagacchi upasaṅkami. Passiya varapuññalakkhaṇanti uttamehi puññasambhārehi nibbattamahāpurisalakkhaṇaṃ disvā. Yathā purāṇakanti porāṇaṃ viya uppāṭanato pubbe viya cakkhu paṭipākatikaṃ ahosi. Yamettha antarantarā na vuttaṃ, taṃ vuttanayattā suviññeyyameva.
ಸುಭಾಜೀವಕಮ್ಬವನಿಕಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Subhājīvakambavanikātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ತಿಂಸನಿಪಾತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Tiṃsanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಥೇರೀಗಾಥಾಪಾಳಿ • Therīgāthāpāḷi / ೧. ಸುಭಾಜೀವಕಮ್ಬವನಿಕಾಥೇರೀಗಾಥಾ • 1. Subhājīvakambavanikātherīgāthā
