| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
សវិភង្គសិក្ខាបទវណ្ណនា
Savibhaṅgasikkhāpadavaṇṇanā
១៩៧-១៩៨. យស្មា បនាតិអាទិ ‘‘អសន្តំ អភូតំ អសំវិជ្ជមាន’’ន្តិ ឯតេសំ ការណវចនំ។ តត្ថ យន្តិ យំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ។ អនភិជានន្តិ អត្តនិ អត្ថិភាវំ អជានន្តោ។ សមុទាចរតីតិ ‘‘អត្ថិ មយ្ហំ ឯស ធម្មោ’’តិ កថេតិ ជានាបេតិ វា។ ‘‘អសន្តំ អភូត’’ន្តិ ឥមស្ស ការណវចនំ សន្តានេ អនុប្បន្នោតិ។ ញាណេន ច អសច្ឆិកតោតិ ឥទំ បន ‘‘អសំវិជ្ជមាន’’ន្តិ ឯតស្ស ការណវចនំ។ បកតិមនុស្សេហិ ឧត្តរិតរានំ ពុទ្ធាទិឧត្តមបុរិសានំ អធិគមធម្មោ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោតិ អាហ ‘‘ឧត្តរិមនុស្សាន’’ន្តិអាទិ។ តន្តិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ។ អថ បទភាជនេ ពហុវចននិទ្ទេសោ កស្មា កតោតិ អាហ ‘‘បទភាជនេ បនា’’តិអាទិ។ កិញ្ចាបិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មោ អព្យាកតោបិ ហោតិ, អារោគ្យដ្ឋេន បន ពាហិតិកសុត្តេ វិយ ‘‘កុសលេ ធម្មេ’’តិ វុត្តំ។ អស្សាតិ ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស។ ខណលយមុហុត្ត-សទ្ទា អញ្ញត្ថ ភិន្នត្ថាបិ ហោន្តិ, ឥធ បន ខណបរិយាយវសេនេវ ‘‘តំ ខណំ តំ លយំ តំ មុហុត្ត’’ន្តិ បាឡិយំ វុត្តំ។
197-198.Yasmā panātiādi ‘‘asantaṃ abhūtaṃ asaṃvijjamāna’’nti etesaṃ kāraṇavacanaṃ. Tattha yanti yaṃ uttarimanussadhammaṃ. Anabhijānanti attani atthibhāvaṃ ajānanto. Samudācaratīti ‘‘atthi mayhaṃ esa dhammo’’ti katheti jānāpeti vā. ‘‘Asantaṃ abhūta’’nti imassa kāraṇavacanaṃ santāne anuppannoti. Ñāṇena ca asacchikatoti idaṃ pana ‘‘asaṃvijjamāna’’nti etassa kāraṇavacanaṃ. Pakatimanussehi uttaritarānaṃ buddhādiuttamapurisānaṃ adhigamadhammo uttarimanussadhammoti āha ‘‘uttarimanussāna’’ntiādi. Tanti uttarimanussadhammaṃ. Atha padabhājane bahuvacananiddeso kasmā katoti āha ‘‘padabhājane panā’’tiādi. Kiñcāpi uttarimanussadhammo abyākatopi hoti, ārogyaṭṭhena pana bāhitikasutte viya ‘‘kusale dhamme’’ti vuttaṃ. Assāti uttarimanussadhammassa. Khaṇalayamuhutta-saddā aññattha bhinnatthāpi honti, idha pana khaṇapariyāyavaseneva ‘‘taṃ khaṇaṃ taṃ layaṃ taṃ muhutta’’nti pāḷiyaṃ vuttaṃ.
អធិគន្តព្ពតោ អធិគមោ, ឈានាទិ, អធិគមស្ស បុច្ឆា អធិគមបុច្ឆា។ តេនាហ ‘‘ឈានវិមោក្ខាទីសូ’’តិអាទិ។ ឧបាយបុច្ឆាតិ អធិគមុបាយបុច្ឆា។ កិន្តីតិ កេន បការេន, កេន វិធិនាតិ អត្ថោ។ កតមេសំ ត្វំ ធម្មានំ លាភីតិ ឥទំ បន បុព្ពេ ‘‘កិំ តេ អធិគត’’ន្តិ អនិទ្ធារិតភេទា ឈានាទិវិសេសា បុច្ឆិតាតិ ឥទានិ តេសំ និទ្ធារេត្វា បុច្ឆនាការទស្សនំ។
Adhigantabbato adhigamo, jhānādi, adhigamassa pucchā adhigamapucchā. Tenāha ‘‘jhānavimokkhādīsū’’tiādi. Upāyapucchāti adhigamupāyapucchā. Kintīti kena pakārena, kena vidhināti attho. Katamesaṃ tvaṃ dhammānaṃ lābhīti idaṃ pana pubbe ‘‘kiṃ te adhigata’’nti aniddhāritabhedā jhānādivisesā pucchitāti idāni tesaṃ niddhāretvā pucchanākāradassanaṃ.
តស្មាតិ យស្មា យថាវុត្តេហិ ឆហាការេហិ អធិគមព្យាករណំ សោធេតព្ពំ, តស្មា។ ឯត្តាវតាវាតិ ឯត្តកេន ព្យាករណមត្តេនេវ ន សក្កាតព្ពោ។ ព្យាករណញ្ហិ ឯកច្ចស្ស អយាថាវតោបិ ហោតីតិ។ ឥមេសុ បន ឆសុ ឋានេសុ សោធនត្ថំ វត្តព្ពោតិ យថា នាម ជាតរូបបតិរូបកម្បិ ជាតរូបំ វិយ ខាយតីតិ ជាតរូបំ និឃំសនតាបនច្ឆេទនេហិ សោធេតព្ពំ, ឯវមេវ ឥមេសុ ឥទានេវ វុត្តេសុ ឆសុ ឋានេសុ បក្ខិបិត្វា សោធនត្ថំ វត្តព្ពោ។ វិមោក្ខាទីសូតិ អាទិ-សទ្ទេន សមាធិសមាបត្តិញាណទស្សនមគ្គភាវនាផលសច្ឆិកិរិយាទិំ សង្គណ្ហាតិ។ បាកដោ ហោតីតិ អធិគតវិសេសស្ស សតិសម្មោសាភាវតោ។ សេសបុច្ឆាសុបិ បាកដោ ហោតីតិ បទេ ឯសេវ នយោ។
Tasmāti yasmā yathāvuttehi chahākārehi adhigamabyākaraṇaṃ sodhetabbaṃ, tasmā. Ettāvatāvāti ettakena byākaraṇamatteneva na sakkātabbo. Byākaraṇañhi ekaccassa ayāthāvatopi hotīti. Imesu pana chasu ṭhānesu sodhanatthaṃ vattabboti yathā nāma jātarūpapatirūpakampi jātarūpaṃ viya khāyatīti jātarūpaṃ nighaṃsanatāpanacchedanehi sodhetabbaṃ, evameva imesu idāneva vuttesu chasu ṭhānesu pakkhipitvā sodhanatthaṃ vattabbo. Vimokkhādīsūti ādi-saddena samādhisamāpattiñāṇadassanamaggabhāvanāphalasacchikiriyādiṃ saṅgaṇhāti. Pākaṭo hotīti adhigatavisesassa satisammosābhāvato. Sesapucchāsupi pākaṭo hotīti pade eseva nayo.
សព្ពេសញ្ហិ អត្តនា អធិគតមគ្គេន បហីនកិលេសា បាកដា ហោន្តីតិ ឥទំ យេភុយ្យវសេន វុត្តំ។ កស្សចិ ហិ អត្តនា អធិគតមគ្គវជ្ឈកិលេសេសុ សន្ទេហោ ឧប្បជ្ជតិយេវ មហានាមស្ស សក្កស្ស វិយ។ សោ ហិ សកទាគាមី សមានោបិ ‘‘តស្ស មយ្ហំ, ភន្តេ, ឯវំ ហោតិ ‘កោ សុ នាម មេ ធម្មោ អជ្ឈត្តំ អប្បហីនោ, យេន មេ ឯកទា លោភធម្មាបិ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋន្តិ, ទោសធម្មាបិ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋន្តិ, មោហធម្មាបិ ចិត្តំ បរិយាទាយ តិដ្ឋន្តី’’’តិ (ម. និ. ១.១៧៥) ភគវន្តំ បុច្ឆិ។ អយំ កិរ រាជា សកទាគាមិមគ្គេន លោភទោសមោហា និរវសេសា បហីយន្តីតិ សញ្ញី អហោសិ។ កិំ អរិយសាវកស្ស ឯវំ សន្ទេហោ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាម ឧប្បជ្ជតិ។ កស្មា? បណ្ណត្តិយំ អកោវិទត្តា។ ‘‘អយំ កិលេសោ អសុកមគ្គវជ្ឈោ’’តិ ឥមិស្សា បណ្ណត្តិយា អកោវិទស្ស ហិ អរិយសាវកស្ស ឯវំ ហោតិ។ កិំ តស្ស បច្ចវេក្ខណា នត្ថីតិ? អត្ថិ, សា បន ន សព្ពេសំ បរិបុណ្ណា ហោតិ។ ឯកោ ហិ បហីនកិលេសមេវ បច្ចវេក្ខតិ, ឯកោ អវសិដ្ឋកិលេសមេវ, ឯកោ មគ្គមេវ, ឯកោ ផលមេវ, ឯកោ និព្ពានមេវ។ ឥមាសុ បន បញ្ចសុ បច្ចវេក្ខណាសុ ឯកំ វា ទ្វេ វា នោ លទ្ធុំ ន វដ្ដតិ។ ឥតិ យស្ស បច្ចវេក្ខណា ន បរិបុណ្ណា, តស្ស មគ្គវជ្ឈកិលេសបណ្ណត្តិយំ អកោវិទត្តា ឯវំ ហោតិ។ ឧគ្គហបរិបុច្ឆាកុសលាតិ សជ្ឈាយមគ្គសំវណ្ណនាសុ និបុណា។
Sabbesañhi attanā adhigatamaggena pahīnakilesā pākaṭā hontīti idaṃ yebhuyyavasena vuttaṃ. Kassaci hi attanā adhigatamaggavajjhakilesesu sandeho uppajjatiyeva mahānāmassa sakkassa viya. So hi sakadāgāmī samānopi ‘‘tassa mayhaṃ, bhante, evaṃ hoti ‘ko su nāma me dhammo ajjhattaṃ appahīno, yena me ekadā lobhadhammāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti, dosadhammāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhanti, mohadhammāpi cittaṃ pariyādāya tiṭṭhantī’’’ti (ma. ni. 1.175) bhagavantaṃ pucchi. Ayaṃ kira rājā sakadāgāmimaggena lobhadosamohā niravasesā pahīyantīti saññī ahosi. Kiṃ ariyasāvakassa evaṃ sandeho uppajjatīti? Āma uppajjati. Kasmā? Paṇṇattiyaṃ akovidattā. ‘‘Ayaṃ kileso asukamaggavajjho’’ti imissā paṇṇattiyā akovidassa hi ariyasāvakassa evaṃ hoti. Kiṃ tassa paccavekkhaṇā natthīti? Atthi, sā pana na sabbesaṃ paripuṇṇā hoti. Eko hi pahīnakilesameva paccavekkhati, eko avasiṭṭhakilesameva, eko maggameva, eko phalameva, eko nibbānameva. Imāsu pana pañcasu paccavekkhaṇāsu ekaṃ vā dve vā no laddhuṃ na vaṭṭati. Iti yassa paccavekkhaṇā na paripuṇṇā, tassa maggavajjhakilesapaṇṇattiyaṃ akovidattā evaṃ hoti. Uggahaparipucchākusalāti sajjhāyamaggasaṃvaṇṇanāsu nipuṇā.
យាយ បដិបទាយ យស្ស អរិយមគ្គោ អាគច្ឆតិ, សា បុព្ពភាគបដិបត្តិ អាគមនបដិបទា។ សោធេតព្ពាតិ សុទ្ធា ឧទាហុ ន សុទ្ធាតិ វិចារណវសេន សោធេតព្ពា។ ន សុជ្ឈតីតិ តត្ថ តត្ថ បមាទបដិបត្តិសព្ភាវតោ។ អបនេតព្ពោតិ អត្តនោ បដិញ្ញាយ អបនេតព្ពោ។ ‘‘សុជ្ឈតី’’តិ វត្វា សុជ្ឈនាការំ ទស្សេតុំ ‘‘ទីឃរត្ត’’ន្តិអាទិ វុត្តំ។ បញ្ញាយតីតិ ឯត្ថាបិ ‘‘យទី’’តិ បទំ អានេត្វា យទិ សោ ភិក្ខុ តាយ បដិបទាយ បញ្ញាយតីតិ សម្ពន្ធោ ។ ចតូសុ បច្ចយេសុ អលគ្គត្តា ‘‘អាកាសេ បាណិសមេន ចេតសា’’តិ វុត្តំ។ វុត្តសទិសន្តិ តស្ស ភិក្ខុនោ ព្យាករណំ ឥមស្មិំ សុត្តេ វុត្តេន សទិសំ, សមន្តិ អត្ថោ។
Yāya paṭipadāya yassa ariyamaggo āgacchati, sā pubbabhāgapaṭipatti āgamanapaṭipadā. Sodhetabbāti suddhā udāhu na suddhāti vicāraṇavasena sodhetabbā. Na sujjhatīti tattha tattha pamādapaṭipattisabbhāvato. Apanetabboti attano paṭiññāya apanetabbo. ‘‘Sujjhatī’’ti vatvā sujjhanākāraṃ dassetuṃ ‘‘dīgharatta’’ntiādi vuttaṃ. Paññāyatīti etthāpi ‘‘yadī’’ti padaṃ ānetvā yadi so bhikkhu tāya paṭipadāya paññāyatīti sambandho . Catūsu paccayesu alaggattā ‘‘ākāse pāṇisamena cetasā’’ti vuttaṃ. Vuttasadisanti tassa bhikkhuno byākaraṇaṃ imasmiṃ sutte vuttena sadisaṃ, samanti attho.
ខីណាសវបដិបត្តិសទិសា បដិបទា ហោតីតិ ទីឃរត្តំ សុវិក្ខម្ភិតកិលេសត្តា។ ខីណាសវស្ស នាម…បេ.… ន ហោតីតិ បហីនវិបល្លាសត្តា ជីវិតនិកន្តិយា ច អភាវតោ ន ហោតិ។ បុថុជ្ជនស្ស បន អប្បហីនវិបល្លាសត្តា ជីវិតនិកន្តិសព្ភាវតោ ច អប្បមត្តកេនបិ ហោតិ។
Khīṇāsavapaṭipattisadisā paṭipadā hotīti dīgharattaṃ suvikkhambhitakilesattā. Khīṇāsavassa nāma…pe… na hotīti pahīnavipallāsattā jīvitanikantiyā ca abhāvato na hoti. Puthujjanassa pana appahīnavipallāsattā jīvitanikantisabbhāvato ca appamattakenapi hoti.
តត្រិមានិ វត្ថូនិ – ទីឃភាណកអភយត្ថេរោ កិរ ឯកំ បិណ្ឌបាតិកំ បរិគ្គហេតុំ អសក្កោន្តោ ទហរស្ស សញ្ញំ អទាសិ។ សោ តំ នហាយមានំ កល្យាណីនទីមុខទ្វារេ និមុជ្ជិត្វា បាទេ អគ្គហេសិ។ បិណ្ឌបាតិកោ ‘‘កុម្ភីលោ’’តិ សញ្ញាយ មហាសទ្ទំ អកាសិ, តទា នំ ‘‘បុថុជ្ជនោ’’តិ ជានិំសុ។ ចន្ទមុខតិស្សរាជកាលេ បន មហាវិហារេ សង្ឃត្ថេរោ ខីណាសវោ ទុព្ពលចក្ខុកោ វិហារេយេវ អច្ឆតិ។ តំ រាជា ‘‘ថេរំ បរិគ្គណ្ហិស្សាមី’’តិ ភិក្ខូសុ ភិក្ខាចារំ គតេសុ អប្បសទ្ទោ ឧបសង្កមិត្វា សប្បោ វិយ បាទេ អគ្គហេសិ។ ថេរោ សិលាថម្ភោ វិយ និច្ចលោ ហុត្វា ‘‘កោ ឯត្ថា’’តិ អាហ។ អហំ, ភន្តេ, តិស្សោតិ។ សុគន្ធំ វាយសិ នោ តិស្សាតិ។ ឯវំ ខីណាសវស្ស ភយំ នាម នត្ថិ។ ឯកច្ចោ បន បុថុជ្ជនោបិ អតិសូរោ ហោតិ និព្ភយោ, សោ រជនីយេន អារម្មណេន បរិគ្គណ្ហិតព្ពោ។ វសភរាជាបិ ហិ ឯកំ ថេរំ បរិគ្គណ្ហមានោ ឃរេ និសីទាបេត្វា តស្ស សន្តិកេ ពទរសាឡវំ មទ្ទមានោ និសីទិ។ មហាថេរស្ស ខេឡោ ចលិតោ, ថេរស្ស បុថុជ្ជនភាវោ អាវិភូតោ។ ខីណាសវស្ស ហិ រសតណ្ហា នាម សុប្បហីនា, ទិព្ពេសុបិ រសេសុ និកន្តិ នាម ន ហោតិ។ តស្មា ឥមេហិ ឧបាយេហិ បរិគ្គហេត្វា សចស្ស ភយំ វា ឆម្ភិតត្តំ វា រសតណ្ហា វា ឧប្បជ្ជតិ, ‘‘ន ត្វំ អរហា’’តិ អបនេតព្ពោ។
Tatrimāni vatthūni – dīghabhāṇakaabhayatthero kira ekaṃ piṇḍapātikaṃ pariggahetuṃ asakkonto daharassa saññaṃ adāsi. So taṃ nahāyamānaṃ kalyāṇīnadīmukhadvāre nimujjitvā pāde aggahesi. Piṇḍapātiko ‘‘kumbhīlo’’ti saññāya mahāsaddaṃ akāsi, tadā naṃ ‘‘puthujjano’’ti jāniṃsu. Candamukhatissarājakāle pana mahāvihāre saṅghatthero khīṇāsavo dubbalacakkhuko vihāreyeva acchati. Taṃ rājā ‘‘theraṃ pariggaṇhissāmī’’ti bhikkhūsu bhikkhācāraṃ gatesu appasaddo upasaṅkamitvā sappo viya pāde aggahesi. Thero silāthambho viya niccalo hutvā ‘‘ko etthā’’ti āha. Ahaṃ, bhante, tissoti. Sugandhaṃ vāyasi no tissāti. Evaṃ khīṇāsavassa bhayaṃ nāma natthi. Ekacco pana puthujjanopi atisūro hoti nibbhayo, so rajanīyena ārammaṇena pariggaṇhitabbo. Vasabharājāpi hi ekaṃ theraṃ pariggaṇhamāno ghare nisīdāpetvā tassa santike badarasāḷavaṃ maddamāno nisīdi. Mahātherassa kheḷo calito, therassa puthujjanabhāvo āvibhūto. Khīṇāsavassa hi rasataṇhā nāma suppahīnā, dibbesupi rasesu nikanti nāma na hoti. Tasmā imehi upāyehi pariggahetvā sacassa bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā rasataṇhā vā uppajjati, ‘‘na tvaṃ arahā’’ti apanetabbo.
អសន្តគុណសម្ភាវនលក្ខណា បាបិច្ឆាតិ អាហ – ‘‘យា សា ឥធេកច្ចោ…បេ.… អាទិនា នយេនា’’តិ។ អាទិ-សទ្ទេន ‘‘អស្សទ្ធោ សមានោ ‘សទ្ធោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, អប្បស្សុតោវ សមានោ ‘ពហុស្សុតោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, សង្គណិការាមោវ សមានោ ‘បវិវិត្តោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, កុសីតោវ សមានោ ‘អារទ្ធវីរិយោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, មុដ្ឋស្សតីវ សមានោ ‘ឧបដ្ឋិតស្សតីតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, អសមាហិតោវ សមានោ ‘សមាហិតោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, ទុប្បញ្ញោវ សមានោ ‘បញ្ញវាតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, អខីណាសវោវ សមានោ ‘ខីណាសវោតិ មំ ជនោ ជានាតូ’តិ ឥច្ឆតិ, យា ឯវរូបា ឥច្ឆា ឥច្ឆាគតា បាបិច្ឆតា រាគោ សារាគោ ចិត្តស្ស សារាគោ, អយំ វុច្ចតិ បាបិច្ឆតា’’តិ (វិភ. ៨៥១) ឯវំ វុត្តំ បាឡិបទេសំ សង្គណ្ហាតិ។ បាបិកាយាតិ លាមិកាយ ឥច្ឆាយ។ អបកតោតិ បាបិកាយ ឥច្ឆាយ សម្មាអាជីវតោ អបេតោ កតោតិ ឥច្ឆាយ អបកតោ។ តថាភូតោ ច មិច្ឆាជីវេន អភិភូតោ បរាជិតោ នាម ហោតីតិ អាហ ‘‘អភិភូតោ បរាជិតោ’’តិ។
Asantaguṇasambhāvanalakkhaṇā pāpicchāti āha – ‘‘yā sā idhekacco…pe… ādinā nayenā’’ti. Ādi-saddena ‘‘assaddho samāno ‘saddhoti maṃ jano jānātū’ti icchati, appassutova samāno ‘bahussutoti maṃ jano jānātū’ti icchati, saṅgaṇikārāmova samāno ‘pavivittoti maṃ jano jānātū’ti icchati, kusītova samāno ‘āraddhavīriyoti maṃ jano jānātū’ti icchati, muṭṭhassatīva samāno ‘upaṭṭhitassatīti maṃ jano jānātū’ti icchati, asamāhitova samāno ‘samāhitoti maṃ jano jānātū’ti icchati, duppaññova samāno ‘paññavāti maṃ jano jānātū’ti icchati, akhīṇāsavova samāno ‘khīṇāsavoti maṃ jano jānātū’ti icchati, yā evarūpā icchā icchāgatā pāpicchatā rāgo sārāgo cittassa sārāgo, ayaṃ vuccati pāpicchatā’’ti (vibha. 851) evaṃ vuttaṃ pāḷipadesaṃ saṅgaṇhāti. Pāpikāyāti lāmikāya icchāya. Apakatoti pāpikāya icchāya sammāājīvato apeto katoti icchāya apakato. Tathābhūto ca micchājīvena abhibhūto parājito nāma hotīti āha ‘‘abhibhūto parājito’’ti.
សាមញ្ញំ ទុប្បរាមដ្ឋំ និរយាយុបកឌ្ឍតីតិ យថា កុសោ យេន ទុគ្គហិតោ, តស្ស ហត្ថំ អនុកន្តតិ ផាលេតិ, ឯវមេវ សមណធម្មសង្ខាតំ សាមញ្ញម្បិ ខណ្ឌសីលាទិតាយ ទុប្បរាមដ្ឋំ និរយាយ ឧបកឌ្ឍតិ, និរយេ និព្ពត្តាបេតីតិ អត្ថោ។ សិថិលោតិ ឱលីយិត្វា ករណេន សិថិលគ្គាហេន កតោ។ បរិព្ពាជោតិ ខណ្ឌាទិភាវប្បត្តោ សមណធម្មោ។ ភិយ្យោ អាកិរតេ រជន្តិ អព្ភន្តរេ វិជ្ជមានំ រាគរជាទិំ ឯវរូបោ សមណធម្មោ អបនេតុំ ន សក្កោតិ, អថ ខោ តស្ស ឧបរិ អបរម្បិ រាគរជាទិំ អាកិរតីតិ អត្ថោ។ ភិក្ខុភាវោតិ បារាជិកំ អាបជ្ជិត្វា ‘‘សមណោ អហ’’ន្តិ បដិជាននតោ វោហារមត្តសិទ្ធោ ភិក្ខុភាវោ។ អជានមេវាតិ បាឋេ ឯវាតិ អវធារណត្ថេ និបាតោ។ អជានមេវន្តិ បាឋេ បន ឯវំ ជានាមិ ឯវំ បស្សាមីតិ អវចន្តិ យោជេតព្ពំ។
Sāmaññaṃ dupparāmaṭṭhaṃ nirayāyupakaḍḍhatīti yathā kuso yena duggahito, tassa hatthaṃ anukantati phāleti, evameva samaṇadhammasaṅkhātaṃ sāmaññampi khaṇḍasīlāditāya dupparāmaṭṭhaṃ nirayāya upakaḍḍhati, niraye nibbattāpetīti attho. Sithiloti olīyitvā karaṇena sithilaggāhena kato. Paribbājoti khaṇḍādibhāvappatto samaṇadhammo. Bhiyyo ākirate rajanti abbhantare vijjamānaṃ rāgarajādiṃ evarūpo samaṇadhammo apanetuṃ na sakkoti, atha kho tassa upari aparampi rāgarajādiṃ ākiratīti attho. Bhikkhubhāvoti pārājikaṃ āpajjitvā ‘‘samaṇo aha’’nti paṭijānanato vohāramattasiddho bhikkhubhāvo. Ajānamevāti pāṭhe evāti avadhāraṇatthe nipāto. Ajānamevanti pāṭhe pana evaṃ jānāmi evaṃ passāmīti avacanti yojetabbaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវិភង្គ • Mahāvibhaṅga / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវិភង្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvibhaṅga-aṭṭhakathā / ៤. ចតុត្ថបារាជិកំ • 4. Catutthapārājikaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សវិភង្គសិក្ខាបទវណ្ណនា • Savibhaṅgasikkhāpadavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / សវិភង្គសិក្ខាបទវណ្ណនា • Savibhaṅgasikkhāpadavaṇṇanā
