| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
១០៩. សត្តាហករណីយានុជាននកថា
109. Sattāhakaraṇīyānujānanakathā
១៨៧. សត្តាហករណីយេសុ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា។ ‘‘សត្តាហករណីយេនា’’តិ បទស្ស សត្តមីសមាសញ្ច អនីយសទ្ទស្ស កម្មត្ថញ្ច ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សត្តាហព្ភន្តរេ យំ កត្តព្ព’’ន្តិ ។ តត្ថ ‘‘សត្តាហព្ភន្តរេ’’តិ ឥមិនា សត្តមីសមាសំ ទស្សេតិ, ‘‘កត្តព្ព’’ន្តិ ឥមិនា កម្មត្ថំ។ ‘‘សត្តាហព្ភន្តរេ’’តិ ឥមិនា សត្តាហស្ស អព្ភន្តរំ សត្តាហន្តិ ឧត្តរបទលោបំ ទស្សេតិ។ បហិតេ គន្តុន្តិ ឯត្ថ បហិតេសទ្ទស្ស កត្តុកម្មានិ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ភិក្ខុអាទីហិ ទូតេ’’តិ។ តត្ថ ‘‘ភិក្ខុអាទីហី’’តិ ឥមិនា កត្តារំ ទស្សេតិ, ‘‘ទូតេ’’តិ ឥមិនា កម្មំ។ សត្តាហន្តិ ឯត្ថ ឧត្តរបទលោបញ្ច ភុម្មត្ថេ ឧបយោគវចនញ្ច ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘អន្តោសត្តាហេយេវា’’តិ។ តត្ថេវាតិ តស្មិំ បហិតដ្ឋានេយេវ។ ‘‘ន ឧដ្ឋាបេតព្ពោ’’តិ ឥមិនា ‘‘សត្តាហេយេវា’’តិ ឯត្ថ ឯវសទ្ទស្ស ផលំ ទស្សេតិ។
187. Sattāhakaraṇīyesu evaṃ vinicchayo veditabboti yojanā. ‘‘Sattāhakaraṇīyenā’’ti padassa sattamīsamāsañca anīyasaddassa kammatthañca dassento āha ‘‘sattāhabbhantare yaṃ kattabba’’nti . Tattha ‘‘sattāhabbhantare’’ti iminā sattamīsamāsaṃ dasseti, ‘‘kattabba’’nti iminā kammatthaṃ. ‘‘Sattāhabbhantare’’ti iminā sattāhassa abbhantaraṃ sattāhanti uttarapadalopaṃ dasseti. Pahite gantunti ettha pahitesaddassa kattukammāni dassetuṃ vuttaṃ ‘‘bhikkhuādīhi dūte’’ti. Tattha ‘‘bhikkhuādīhī’’ti iminā kattāraṃ dasseti, ‘‘dūte’’ti iminā kammaṃ. Sattāhanti ettha uttarapadalopañca bhummatthe upayogavacanañca dassento āha ‘‘antosattāheyevā’’ti. Tatthevāti tasmiṃ pahitaṭṭhāneyeva. ‘‘Na uṭṭhāpetabbo’’ti iminā ‘‘sattāheyevā’’ti ettha evasaddassa phalaṃ dasseti.
១៨៩. រសោ ឯតស្មិំ អត្ថីតិ រសវតីតិ វុត្តេ ភត្តគេហំ គហេតព្ពន្តិ អាហ ‘‘ភត្តគេហំ វុច្ចតី’’តិ។ ភត្តគេហន្តិ ភត្តបចនគេហំ។ បុរាយំ សុត្តន្តោតិ ឯត្ថ បុរា អយន្តិ បទច្ឆេទំ កត្វា បុរាសទ្ទោ យាវបរិយាយោតិ អាហ ‘‘យាវ អយំ សុត្តន្តោ’’តិ។ ន បលុជ្ជតីតិ ឯត្ថ លុជធាតុ វិនាសត្ថោតិ អាហ ‘‘ន វិនស្សតី’’តិ។ បរិសង្ខតន្តិ បរិសង្ខរិតព្ពំ។ សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ បហិតេសុ។ ឥមិនាវ កប្បិយវចនេនាតិ ឥមិនា ឯវ កប្បិយេន តិវាក្យសង្ខាតេន វចនេន។ ឯតេសន្តិ ឯតេសំ តិណ្ណំ វាក្យានំ។ វេវចនេនាតិ ‘‘យញ្ញញ្ច យជិតុំ, សុត្តញ្ច ឧគ្គណ្ហិតុំ, សមណេ ច ទស្សិតុ’’ន្តិ បរិយាយេន។ សត្តសូតិ ឧបាសក ឧបាសិក ភិក្ខុភិក្ខុនី សិក្ខមាន សាមណេរ សាមណេរី សង្ខាតាសុ សត្តសុ។
189. Raso etasmiṃ atthīti rasavatīti vutte bhattagehaṃ gahetabbanti āha ‘‘bhattagehaṃ vuccatī’’ti. Bhattagehanti bhattapacanagehaṃ. Purāyaṃ suttantoti ettha purā ayanti padacchedaṃ katvā purāsaddo yāvapariyāyoti āha ‘‘yāva ayaṃ suttanto’’ti. Na palujjatīti ettha lujadhātu vināsatthoti āha ‘‘na vinassatī’’ti. Parisaṅkhatanti parisaṅkharitabbaṃ. Sabbatthāti sabbesu pahitesu. Imināva kappiyavacanenāti iminā eva kappiyena tivākyasaṅkhātena vacanena. Etesanti etesaṃ tiṇṇaṃ vākyānaṃ. Vevacanenāti ‘‘yaññañca yajituṃ, suttañca uggaṇhituṃ, samaṇe ca dassitu’’nti pariyāyena. Sattasūti upāsaka upāsika bhikkhubhikkhunī sikkhamāna sāmaṇera sāmaṇerī saṅkhātāsu sattasu.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១០៩. សត្តាហករណីយានុជាននា • 109. Sattāhakaraṇīyānujānanā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / សត្តាហករណីយានុជាននកថា • Sattāhakaraṇīyānujānanakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / សត្តាហករណីយានុជាននកថាវណ្ណនា • Sattāhakaraṇīyānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / សត្តាហករណីយានុជាននកថាវណ្ណនា • Sattāhakaraṇīyānujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / វស្សូបនាយិកអនុជាននកថាទិវណ្ណនា • Vassūpanāyikaanujānanakathādivaṇṇanā
