| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / អបទាន-អដ្ឋកថា • Apadāna-aṭṭhakathā |
២. សតរំសិត្ថេរអបទានវណ្ណនា
2. Sataraṃsittheraapadānavaṇṇanā
ឧច្ចិយំ សេលមារុយ្ហាតិអាទិកំ អាយស្មតោ សតរំសិត្ថេរស្ស អបទានំ។ អយម្បិ បុរិមពុទ្ធេសុ កតាធិការោ តត្ថ តត្ថ ភវេ វិវដ្ដូបនិស្សយានិ បុញ្ញានិ ឧបចិនន្តោ បទុមុត្តរស្ស ភគវតោ កាលេ ព្រាហ្មណកុលេ និព្ពត្តោ វិញ្ញុតំ បត្តោ សក្កដព្យាករណេ វេទត្តយេ ច បារង្គតោ ឃរាវាសំ បហាយ អរញ្ញំ បវិសិត្វា ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា ហិមវន្តេ វាសំ កប្បេសិ។ តស្មិំ សមយេ បទុមុត្តរោ ភគវា វិវេកកាមតាយ ឧច្ចំ ឯកំ បព្ពតំ អារុយ្ហ ជលិតគ្គិក្ខន្តោ វិយ និសីទិ។ តំ តថានិសិន្នំ ភគវន្តំ ទិស្វា តាបសោ សោមនស្សជាតោ អញ្ជលិំ បគ្គយ្ហ អនេកេហិ ការណេហិ ថោមេសិ។ សោ តេន បុញ្ញកម្មេន តតោ ចុតោ ឆសុ កាមាវចរទេវេសុ ទិព្ពសម្បត្តិំ អនុភវិត្វា តតោ មនុស្សលោកេ សតរំសី នាម ចក្កវត្តី រាជា ហុត្វា និព្ពត្តិ។ តម្បិ សម្បត្តិំ អនេកក្ខត្តុំ អនុភវិត្វា ឥមស្មិំ ពុទ្ធុប្បាទេ ឯកស្មិំ កុលគេហេ និព្ពត្តោ បុព្ពបុញ្ញសម្ភារវសេន ញាណស្ស បរិបក្កត្តា សត្តវស្សិកោវ បព្ពជិត្វា អរហត្តំ បាបុណិ។
Ucciyaṃ selamāruyhātiādikaṃ āyasmato sataraṃsittherassa apadānaṃ. Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbatto viññutaṃ patto sakkaṭabyākaraṇe vedattaye ca pāraṅgato gharāvāsaṃ pahāya araññaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā himavante vāsaṃ kappesi. Tasmiṃ samaye padumuttaro bhagavā vivekakāmatāya uccaṃ ekaṃ pabbataṃ āruyha jalitaggikkhanto viya nisīdi. Taṃ tathānisinnaṃ bhagavantaṃ disvā tāpaso somanassajāto añjaliṃ paggayha anekehi kāraṇehi thomesi. So tena puññakammena tato cuto chasu kāmāvacaradevesu dibbasampattiṃ anubhavitvā tato manussaloke sataraṃsī nāma cakkavattī rājā hutvā nibbatti. Tampi sampattiṃ anekakkhattuṃ anubhavitvā imasmiṃ buddhuppāde ekasmiṃ kulagehe nibbatto pubbapuññasambhāravasena ñāṇassa paripakkattā sattavassikova pabbajitvā arahattaṃ pāpuṇi.
៨-៩. សោ ‘‘អហំ កេន កម្មេន សត្តវស្សិកោវ សន្តិបទំ អនុប្បត្តោស្មី’’តិ សរមានោ បុព្ពកម្មំ ញាណេន បច្ចក្ខតោ ទិស្វា សោមនស្សជាតោ បុព្ពចរិតាបទានំ ឧទានវសេន បកាសេន្តោ ឧច្ចិយំ សេលមារុយ្ហាតិអាទិមាហ។ តត្ថ ឧច្ចិយន្តិ ឧច្ចំ សេលមយំ បព្ពតំ អារុយ្ហ និសីទិ បទុមុត្តរោតិ សម្ពន្ធោ។ បព្ពតស្សាវិទូរម្ហីតិ ភគវតោ និសិន្នស្ស បព្ពតស្ស អាសន្នដ្ឋានេតិ អត្ថោ។ ព្រាហ្មណោ មន្តបារគូតិ មន្តសង្ខាតស្ស វេទត្តយស្ស បារំ បរិយោសានំ កោដិំ គតោ ឯកោ ព្រាហ្មណោតិ អត្ថោ, អញ្ញំ វិយ អត្តានំ និទ្ទិសតិ អយំ មន្តបារគូតិ។ ឧបវិដ្ឋំ មហាវីរន្តិ តស្មិំ បព្ពតេ និសិន្នំ វីរវន្តំ ជិនំ, កិំ វិសិដ្ឋំ? ទេវទេវំ សកលឆកាមាវចរព្រហ្មទេវានំ អតិទេវំ នរាសភំ នរានំ អាសតំ សេដ្ឋំ លោកនាយកំ សកលសត្តលោកំ នយន្តំ និព្ពានំ បាបេន្តំ អហំ អញ្ជលិំ ទសនខសមោធានញ្ជលិបុដំ សិរសិ មុទ្ធនិ បគ្គហេត្វាន បតិដ្ឋបេត្វា សន្ថវិំ សុដ្ឋុំ ថោមេសិន្តិ សម្ពន្ធោ។
8-9. So ‘‘ahaṃ kena kammena sattavassikova santipadaṃ anuppattosmī’’ti saramāno pubbakammaṃ ñāṇena paccakkhato disvā somanassajāto pubbacaritāpadānaṃ udānavasena pakāsento ucciyaṃ selamāruyhātiādimāha. Tattha ucciyanti uccaṃ selamayaṃ pabbataṃ āruyha nisīdi padumuttaroti sambandho. Pabbatassāvidūramhīti bhagavato nisinnassa pabbatassa āsannaṭṭhāneti attho. Brāhmaṇo mantapāragūti mantasaṅkhātassa vedattayassa pāraṃ pariyosānaṃ koṭiṃ gato eko brāhmaṇoti attho, aññaṃ viya attānaṃ niddisati ayaṃ mantapāragūti. Upaviṭṭhaṃ mahāvīranti tasmiṃ pabbate nisinnaṃ vīravantaṃ jinaṃ, kiṃ visiṭṭhaṃ? Devadevaṃ sakalachakāmāvacarabrahmadevānaṃ atidevaṃ narāsabhaṃ narānaṃ āsataṃ seṭṭhaṃ lokanāyakaṃ sakalasattalokaṃ nayantaṃ nibbānaṃ pāpentaṃ ahaṃ añjaliṃ dasanakhasamodhānañjalipuṭaṃ sirasi muddhani paggahetvāna patiṭṭhapetvā santhaviṃ suṭṭhuṃ thomesinti sambandho.
១២. អភាសថាតិ ‘‘យេនាយំ អញ្ជលី ទិន្នោ…បេ.… អរហា សោ ភវិស្សតី’’តិ ព្យាកាសិ។ សេសំ ឧត្តានត្ថមេវាតិ។
12.Abhāsathāti ‘‘yenāyaṃ añjalī dinno…pe… arahā so bhavissatī’’ti byākāsi. Sesaṃ uttānatthamevāti.
សតរំសិត្ថេរអបទានវណ្ណនា សមត្តា។
Sataraṃsittheraapadānavaṇṇanā samattā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / អបទានបាឡិ • Apadānapāḷi / ២. សតរំសិត្ថេរអបទានំ • 2. Sataraṃsittheraapadānaṃ
