| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၆. သာရိပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
6. Sāriputtasuttavaṇṇanā
၂၁၄. ဝာက္ကရဏစာတုရိယတော ဝစနဂုဏဟေတူနံ ပူရိယာ ပူရေ ဘဝာတိ ပောရီ, တာယ ပောရိယာ။ တေနာဟ ‘‘အက္ခရာဒိပရိပုဏ္ဏာယာ’’တိ။ အဝိဗဒ္ဓာယာတိ ပိတ္တာဒီဟိ န ဝိဗဒ္ဓာယ အနုပဒ္ဒုတာယ။ တေနာဟ ‘‘အပလိဗုဒ္ဓာယာ’’တိအာဒိ။ နိဒ္ဒောသာယာတိ အတ္ထတော ဗ္ယဉ္ဇနတော ဝိဂတဒောသာယ။ အက္ခလိတပဒဗ္ယဉ္ဇနာယာတိ အဂလိတပဒဗ္ယဉ္ဇနာယ, အတ္ထသ္သ ဝိညာပနိယာတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိအတ္ထသ္သ ဗောဓနေ ပရိယတ္တာယ။ ဘိက္ခုနန္တိ ဂာထာသုခတ္ထံ ရသ္သံ ကတ္ဝာ ဝုတ္တံ။
214. Vākkaraṇacāturiyato vacanaguṇahetūnaṃ pūriyā pūre bhavāti porī, tāya poriyā. Tenāha ‘‘akkharādiparipuṇṇāyā’’ti. Avibaddhāyāti pittādīhi na vibaddhāya anupaddutāya. Tenāha ‘‘apalibuddhāyā’’tiādi. Niddosāyāti atthato byañjanato vigatadosāya. Akkhalitapadabyañjanāyāti agalitapadabyañjanāya, atthassa viññāpaniyāti diṭṭhadhammikādiatthassa bodhane pariyattāya. Bhikkhunanti gāthāsukhatthaṃ rassaṃ katvā vuttaṃ.
‘‘သံခိတ္တေနပိ ဒေသေတိ, ဝိတ္ထာရေနပိ ဘာသတီ’’တိ နယိဒံ ပဌမံ ဥဒ္ဒိသိတ္ဝာ တသ္သ အတ္ထသ္သ ကိတ္တနဝသေန ပဝတ္တိတံ ဝစနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ သာ ဟိ ဝိတ္ထာရဒေသနာ ဧဝ ဟောတိ။ ယာ ပန ဒေသနာ ကဒာစိ ဓမ္မပဋိဂ္ဂာဟကာနံ အဇ္ဈာသယဝသေန သံခိတ္တေနေဝ ဒသ္သေတ္ဝာ နိက္ခိပတိ, ယာ စ ကဒာစိ ဝိတ္ထာရေန, တဒုဘယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ။ တေနာဟ ‘‘စတ္တာရိမာနီ’’တိအာဒိ။ သဘာဝမဓုရော ပစ္စယဝသေန မဓုရတရော ဟောတီတိ ဒသ္သေတုံ ‘‘ယထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ ဝိဝိဓာကာရံ ကတ္ဝာ ဓမ္မံ ကထေတုံ ပဋိဘာတီတိ ပဋိဘာနံ, ဒေသနာပကာရဉာဏံ။ တေနာဟ ‘‘သမုဒ္ဒတော’’တိအာဒိ။ ဩဒဟန္တီတိ အဝဇာနနဝသေန ဂမေန္တိ။
‘‘Saṃkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsatī’’ti nayidaṃ paṭhamaṃ uddisitvā tassa atthassa kittanavasena pavattitaṃ vacanaṃ sandhāya vuttaṃ. Sā hi vitthāradesanā eva hoti. Yā pana desanā kadāci dhammapaṭiggāhakānaṃ ajjhāsayavasena saṃkhitteneva dassetvā nikkhipati, yā ca kadāci vitthārena, tadubhayaṃ sandhāya vuttaṃ. Tenāha ‘‘cattārimānī’’tiādi. Sabhāvamadhuro paccayavasena madhurataro hotīti dassetuṃ ‘‘yathā’’tiādi vuttaṃ. Vividhākāraṃ katvā dhammaṃ kathetuṃ paṭibhātīti paṭibhānaṃ, desanāpakārañāṇaṃ. Tenāha ‘‘samuddato’’tiādi. Odahantīti avajānanavasena gamenti.
သာရိပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Sāriputtasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၆. သာရိပုတ္တသုတ္တံ • 6. Sāriputtasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၆. သာရိပုတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 6. Sāriputtasuttavaṇṇanā
