| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၇. ပဝာရဏာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
7. Pavāraṇāsuttavaṇṇanā
၂၁၅. တသ္မိံ အဟူတိ တသ္မိံ အဟနီတိ အာဟ ‘‘တသ္မိံ ဒိဝသေ’’တိ။ အနသနေနာတိ သဗ္ဗသော အာဟာရသ္သ အဘုဉ္ဇနေန။ သာသနိကသီလေန ဗာဟိရကအနသနေန ဝာ ဥပေတာ ဟုတ္ဝာတိ ယောဇနာ။ ဝာ-သဒ္ဒေန ခီရပာနမဓုသာယနာဒီနိပိ သင္ဂဏ္ဟာတိ။ ပကာရေဟိ ဒိဋ္ဌာဒီဟိ ဝာရေတိ ကာယကမ္မာဒိကေ သရာပေတိ ဂာရယ္ဟေ ကရောတိ ဧတာယာတိ ပဝာရဏာ, ပဋိပတ္တိဝိသောဓနာယ အတ္တနော အတ္တနော ဝဇ္ဇသောဓနာယ ဩကာသဒာနံ။ ယသ္မာ ယေဘုယ္ယေန ဝသ္သံဝုဋ္ဌေဟိ ကာတဗ္ဗာ ဧသာ ဝိသုဒ္ဓိဒေသနာ, တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဝသ္သံဝုဋ္ဌပဝာရဏာယ။ ဝိသုဒ္ဓိပဝာရဏာတိပိ ဧတိသ္သာဝ နာမ’’န္တိ။ တဒာ တသ္သ ဘိက္ခုသင္ဃသ္သ တုဏ္ဟီဘာဝသ္သ အနဝသေသတာယပိ ဝဏ္ဏံ ဒသ္သေတုံ ပာဠိယံ ‘‘တုဏ္ဟီဘူတ’’န္တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ယတော ယတော။ပေ.။ နတ္ထီ’’တိ။ ဟတ္ထသ္သ ကုက္ကုစ္စတာ အသံယမော အသမ္ပဇညကိရိယာ ဟတ္ထကုက္ကုစ္စံ။ တထာ ပာဒကုက္ကုစ္စံ ဝေဒိတဗ္ဗံ, ဝာ-သဒ္ဒော အဝုတ္တဝိကပ္ပတ္ထော, တေန တဒညေသမဘာဝော ဝိဘာဝိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။
215.Tasmiṃ ahūti tasmiṃ ahanīti āha ‘‘tasmiṃ divase’’ti. Anasanenāti sabbaso āhārassa abhuñjanena. Sāsanikasīlena bāhirakaanasanena vā upetā hutvāti yojanā. Vā-saddena khīrapānamadhusāyanādīnipi saṅgaṇhāti. Pakārehi diṭṭhādīhi vāreti kāyakammādike sarāpeti gārayhe karoti etāyāti pavāraṇā, paṭipattivisodhanāya attano attano vajjasodhanāya okāsadānaṃ. Yasmā yebhuyyena vassaṃvuṭṭhehi kātabbā esā visuddhidesanā, tasmā vuttaṃ ‘‘vassaṃvuṭṭhapavāraṇāya. Visuddhipavāraṇātipi etissāva nāma’’nti. Tadā tassa bhikkhusaṅghassa tuṇhībhāvassa anavasesatāyapi vaṇṇaṃ dassetuṃ pāḷiyaṃ ‘‘tuṇhībhūta’’nti vuttanti āha ‘‘yato yato…pe…natthī’’ti. Hatthassa kukkuccatā asaṃyamo asampajaññakiriyā hatthakukkuccaṃ. Tathā pādakukkuccaṃ veditabbaṃ, vā-saddo avuttavikappattho, tena tadaññesamabhāvo vibhāvitoti daṭṭhabbaṃ.
ပဉ္စပသာဒေဟီတိ ပဉ္စဝဏ္ဏေဟိ ပသာဒေဟိ။ ဝောသ္သဂ္ဂတ္ထော ယထာရုစိ ကိရိယာယ ဝောသ္သဇ္ဇနံ။ ပုစ္ဆနတ္ထေတိ ပဋိက္ခေပမုခေနေဝ ပုစ္ဆနတ္ထေ နကာရော, မေ ကိဉ္စိ ကိရိယံ ဝာ ဝာစသိကံ ဝာ န ဂရဟထ, ကိံ နု ဂရဟထ ကာယဝာစာဟီတိ အတ္ထော။ ကေစိ ‘‘ဒ္ဝာရာနေဝာ’’တိ ဒ္ဝာရသီသေန ဒ္ဝာရပ္ပဝတ္တစရိယံ ဝဒန္တိ။ ဝိသုဒ္ဓိပဝာရဏာယ အဓိပ္ပေတတ္တာ ယေန ပဝာရိတံ, တေနေဝ ဝိသုဒ္ဓီတိ ဉာယတိ, ယေန န ပဝာရိတံ။ ကိံ နု တံ အဝိသုဒ္ဓန္တိ သိယာ ကသ္သစိ ပုထုဇ္ဇနသ္သ အာသင္ကာ? တန္နိဝာရဏတ္ထမာဟ ‘‘နော အပရိသုဒ္ဓတ္တာ’’တိ။ မနောဒ္ဝာရံ ပရိသုဒ္ဓံ အသုစိကာရကဥပက္ကိလေသာနံ ဒူရီကတတ္တာ။ ဣဒာနိ ဧတရဟိ ဗုဒ္ဓကာလေ။ ဧတ္ထာတိ မနောဒ္ဝာရပရိသုဒ္ဓိယံ။
Pañcapasādehīti pañcavaṇṇehi pasādehi. Vossaggattho yathāruci kiriyāya vossajjanaṃ. Pucchanattheti paṭikkhepamukheneva pucchanatthe nakāro, me kiñci kiriyaṃ vā vācasikaṃ vā na garahatha, kiṃ nu garahatha kāyavācāhīti attho. Keci ‘‘dvārānevā’’ti dvārasīsena dvārappavattacariyaṃ vadanti. Visuddhipavāraṇāya adhippetattā yena pavāritaṃ, teneva visuddhīti ñāyati, yena na pavāritaṃ. Kiṃ nu taṃ avisuddhanti siyā kassaci puthujjanassa āsaṅkā? Tannivāraṇatthamāha ‘‘no aparisuddhattā’’ti. Manodvāraṃparisuddhaṃ asucikārakaupakkilesānaṃ dūrīkatattā. Idāni etarahi buddhakāle. Etthāti manodvāraparisuddhiyaṃ.
ကာယဝစီသမာစာရပရိသုဒ္ဓိယာ ပဝေဒိတာယ မနောသမာစာရပရိသုဒ္ဓိ အတ္ထတော ပဝေဒိတာဝ ဟောတီတိ ‘‘ကာယိကံ ဝာ ဝာစသိကံ ဝာ’’ဣစ္စေဝာဟ။ တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘ကာယိကံ ဝာ ဝာစသိကံ ဝာတိ ဣဒံ စတုန္နံ အရက္ခိယတံ သန္ဓာယ ထေရော အာဟာ’’တိ။ ‘‘ဘိက္ခဝေ, ပဝာရေမိ ဝော’’တိ ဘိက္ခုသင္ဃဝိသယတ္တာ ပဝာရဏာယ တတ္ထ ဘိက္ခုသင္ဃေန ဝတ္တဗ္ဗံ ပဋိဝစနံ ဒေန္တော ဓမ္မသေနာပတိ ‘‘ဘိက္ခုသင္ဃသ္သ ဘာရံ ဝဟန္တော’’တိ ဝုတ္တော။ တေနာဟ ‘‘န ခော မယံ, ဘန္တေ’’တိအာဒိ။ အရက္ခိယာနီတိ ပရာနုဝာဒတော န ဘာယိတဗ္ဗာနိ သုပရိသုဒ္ဓဘာဝတော။
Kāyavacīsamācāraparisuddhiyā paveditāya manosamācāraparisuddhi atthato paveditāva hotīti ‘‘kāyikaṃ vā vācasikaṃ vā’’iccevāha. Tathā hi vuttaṃ ‘‘kāyikaṃ vā vācasikaṃ vāti idaṃ catunnaṃ arakkhiyataṃ sandhāya thero āhā’’ti. ‘‘Bhikkhave, pavāremi vo’’ti bhikkhusaṅghavisayattā pavāraṇāya tattha bhikkhusaṅghena vattabbaṃ paṭivacanaṃ dento dhammasenāpati ‘‘bhikkhusaṅghassa bhāraṃ vahanto’’ti vutto. Tenāha ‘‘na kho mayaṃ, bhante’’tiādi. Arakkhiyānīti parānuvādato na bhāyitabbāni suparisuddhabhāvato.
‘‘အနုပ္ပန္နသ္သာ’’တိ ဣဒံ အဓိပ္ပာယိကဝစနန္တိ တဒဓိပ္ပာယံ ဝိဝရန္တော ‘‘ကသ္သပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတော ပဋ္ဌာယာ’’တိအာဒိမာဟ။ ကသ္သပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတောတိ ဝိဘတ္တေ နိသ္သက္ကံ, တသ္မာ ကသ္သပသမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓတော ဩရန္တိ အတ္ထောတိ။ အညေနာတိ ဣတော ဘဂဝတော အညေန။ အနုပ္ပာဒိတပုဗ္ဗသ္သာတိ ပရသန္တာနေ န ဥပ္ပာဒိတပုဗ္ဗသ္သ။ သသန္တာနေ ပန ပစ္စေကဗုဒ္ဓာနံ ဝသေန န ဥပ္ပာဒိတောတိ န သက္ကာ ဝတ္တုံ။ သမနုအာဂတာတိ သမ္မာ အနု ဥပဂတာ။ ဘဂဝတော သီလာဒယော ဂုဏာတိ ဗုဒ္ဓဘူတသ္သ ဂုဏာ အဓိပ္ပေတာတိ အာဟ ‘‘အရဟတ္တမဂ္ဂမေဝ နိသ္သာယ အာဂတာ’’တိ။ သဗ္ဗဂုဏာတိ ဒသဗလဉာဏာဒယော သဗ္ဗေ ဗုဒ္ဓဂုဏာ။ ဘန္တေတိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒော အာဒိအတ္ထော။ တေန ‘‘ဣမေသံ ပန။ပေ.။ ဝာစသိကံ ဝာ’’တိ ယာဝာယံ ပာဠိပဒေသော, တံ သဗ္ဗံ ဂဏ္ဟာတိ။ တေနာဟ ‘‘ဣဒံ ထေရော။ပေ.။ ပဝာရေန္တော အာဟာ’’တိ။
‘‘Anuppannassā’’ti idaṃ adhippāyikavacananti tadadhippāyaṃ vivaranto ‘‘kassapasammāsambuddhato paṭṭhāyā’’tiādimāha. Kassapasammāsambuddhatoti vibhatte nissakkaṃ, tasmā kassapasammāsambuddhato oranti atthoti. Aññenāti ito bhagavato aññena. Anuppāditapubbassāti parasantāne na uppāditapubbassa. Sasantāne pana paccekabuddhānaṃ vasena na uppāditoti na sakkā vattuṃ. Samanuāgatāti sammā anu upagatā. Bhagavato sīlādayo guṇāti buddhabhūtassa guṇā adhippetāti āha ‘‘arahattamaggameva nissāya āgatā’’ti. Sabbaguṇāti dasabalañāṇādayo sabbe buddhaguṇā. Bhanteti ettha itisaddo ādiattho. Tena ‘‘imesaṃ pana…pe… vācasikaṃ vā’’ti yāvāyaṃ pāḷipadeso, taṃ sabbaṃ gaṇhāti. Tenāha ‘‘idaṃ thero…pe… pavārento āhā’’ti.
ယံ အတ္တနော ပုညာနုဘာဝသိဒ္ဓံ စက္ကရတနံ နိပ္ပရိယာယတော တေန ပဝတ္တိတံ နာမ, န ဣတရန္တိ ပဌမနယော ဝုတ္တော။ ယသ္မာ ပဝတ္တိတသ္သေဝ အနုပဝတ္တနံ, ပဌမနယော စ တံသဒိသေ တဗ္ဗောဟာရဝသေန ဝုတ္တောတိ တံ အနာဒိယိတ္ဝာ ဒုတိယနယော ဝုတ္တော။ ဒသဝိဓန္တိ အန္တောဇနသ္မိံ, ဗလကာယေ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိယာ သံဝိဓာနံ, ခတ္တိယေသု အနုယုတ္တေသု, ဗ္ရာဟ္မဏဂဟပတိကေသု, နေဂမဇာနပဒေသု, သမဏဗ္ရာဟ္မဏေသု, မိဂပက္ခီသု အဓမ္မစာရပဋိက္ခေပော, အဓနာနံ ဓနာနုပ္ပဒာနံ, သမဏဗ္ရာဟ္မဏေ ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ပဉ္ဟပုစ္ဆနန္တိ ဧဝံ ဒသဝိဓံ။ တတ္ထ ဂဟပတိကေ ပက္ခိဇာတေ စ ဝိသုံ ကတ္ဝာ ဂဟဏဝသေန ဒ္ဝာဒသဝိဓံ။ စက္ကဝတ္တိဝတ္တန္တိ စက္ကဝတ္တိဘာဝာဝဟံ ဝတ္တံ။ ယသ္မာ ယာထာဝတော ပဝတ္တိတံ, တဒနုရူပကံ ပန ဉာယေန ယုတ္တကေန ပဝတ္တိတံ နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သမ္မာ နယေန ဟေတုနာ ကာရဏေနာ’’တိ။ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တာတိ ဥဘယဘာဂေဟိ ဥဘယဘာဂတော ဝိမုတ္တာတိ အယမေတ္ထ အတ္ထောတိ ဒသ္သေတိ ‘‘ဒ္ဝီဟိ ဘာဂေဟိ ဝိမုတ္တာ, အရူပာ။ပေ.။ နာမကာယတော’’တိ ဣမိနာ။ တေဝိဇ္ဇာဒိဘာဝန္တိ တေဝိဇ္ဇဆဠဘိညစတုပ္ပဋိသမ္ဘိဒဘာဝံ။ ပညာဝိမုတ္တာ ဟိ တံ တိဝိဓံ အပ္ပတ္တာ ကေဝလံ ပညာယ ဧဝ ဝိမုတ္တာ။
Yaṃ attano puññānubhāvasiddhaṃ cakkaratanaṃ nippariyāyato tena pavattitaṃ nāma, na itaranti paṭhamanayo vutto. Yasmā pavattitasseva anupavattanaṃ, paṭhamanayo ca taṃsadise tabbohāravasena vuttoti taṃ anādiyitvā dutiyanayo vutto. Dasavidhanti antojanasmiṃ, balakāye rakkhāvaraṇaguttiyā saṃvidhānaṃ, khattiyesu anuyuttesu, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu adhammacārapaṭikkhepo, adhanānaṃ dhanānuppadānaṃ, samaṇabrāhmaṇe upasaṅkamitvā pañhapucchananti evaṃ dasavidhaṃ. Tattha gahapatike pakkhijāte ca visuṃ katvā gahaṇavasena dvādasavidhaṃ. Cakkavattivattanti cakkavattibhāvāvahaṃ vattaṃ. Yasmā yāthāvato pavattitaṃ, tadanurūpakaṃ pana ñāyena yuttakena pavattitaṃ nāma hotīti āha ‘‘sammā nayena hetunā kāraṇenā’’ti. Ubhatobhāgavimuttāti ubhayabhāgehi ubhayabhāgato vimuttāti ayamettha atthoti dasseti ‘‘dvīhi bhāgehi vimuttā, arūpā…pe… nāmakāyato’’ti iminā. Tevijjādibhāvanti tevijjachaḷabhiññacatuppaṭisambhidabhāvaṃ. Paññāvimuttā hi taṃ tividhaṃ appattā kevalaṃ paññāya eva vimuttā.
ဝိသုဒ္ဓတ္ထာယာတိ ဝိသုဒ္ဓိပဝာရဏတ္ထာယ။ သံယောဇနဋ္ဌေန သံယောဇနသင္ခာတေ စေဝ ဗန္ဓနဋ္ဌေန ဗန္ဓနသင္ခာတေ စ။ ဝိဇိတသင္ဂာမန္တိ ယထာ ရာဂာဒယော ပုန န သီသံ ဥက္ခိပန္တိ, ဧဝံ အရိယမဂ္ဂသေနာယ ဝသေန ဝိဇိတသင္ဂာမံ။ တေနာဟ ‘‘ဝိဇိတရာဂဒောသမောဟသင္ဂာမ’’န္တိ။ မာရဗလသ္သာတိ မာရသေနာယ, မာရသ္သ ဝာ သာမတ္ထိယသ္သ။ ဝေနေယ္ယသတ္ထန္တိ ဝိနေတဗ္ဗဇနသမူဟံ။ သကဋာဒိသတ္ထသဘာဂတော ဝိနေယ္ယောဝ သတ္ထောတိ တံ ဝေနေယ္ယသတ္ထံ။ သီလသာရာဒိအဘာဝတော အန္တောတုစ္ဆော။
Visuddhatthāyāti visuddhipavāraṇatthāya. Saṃyojanaṭṭhena saṃyojanasaṅkhāte ceva bandhanaṭṭhena bandhanasaṅkhāte ca. Vijitasaṅgāmanti yathā rāgādayo puna na sīsaṃ ukkhipanti, evaṃ ariyamaggasenāya vasena vijitasaṅgāmaṃ. Tenāha ‘‘vijitarāgadosamohasaṅgāma’’nti. Mārabalassāti mārasenāya, mārassa vā sāmatthiyassa. Veneyyasatthanti vinetabbajanasamūhaṃ. Sakaṭādisatthasabhāgato vineyyova satthoti taṃ veneyyasatthaṃ. Sīlasārādiabhāvato antotuccho.
ပဝာရဏာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Pavāraṇāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၇. ပဝာရဏာသုတ္တံ • 7. Pavāraṇāsuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၇. ပဝာရဏာသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 7. Pavāraṇāsuttavaṇṇanā
