| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ (ဋီကာ) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
၈. ပရောသဟသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ
8. Parosahassasuttavaṇṇanā
၂၁၆. သဟသ္သတော ပရံ အဍ္ဎတေယ္ယဘိက္ခုသတံ တဒာ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပာသတီတိ အာဟ ‘‘ပရောသဟသ္သန္တိ အတိရေကသဟသ္သ’’န္တိ။ နိဗ္ဗာနေ ကုတောစိ ဘယံ နတ္ထီတိ ကုတောစိပိ ကာရဏတော နိဗ္ဗာနေ ဘယံ နတ္ထိ အသင္ခတဘာဝေန သဗ္ဗသော ခေမတ္တာ။ တေနာဟ ဘဂဝာ – ‘‘ခေမဉ္စ ဝော, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မံ ဒေသေသ္သာမိ ခေမဂာမိနိဉ္စ ပဋိပဒ’’န္တိအာဒိ (သံ. နိ. ၄.၃၇၉-၄၀၈)။ န ကုတောစိ ဘယံ ဧတသ္မိံ အဓိဂတေတိ အကုတောဘယံ, နိဗ္ဗာနံ။ တေနာဟ ‘‘နိဗ္ဗာနပ္ပတ္တသ္သာ’’တိအာဒိ။ ဝိပသ္သိတော ပဋ္ဌာယာတိ အမ္ဟာကံ ဘဂဝတော နာမဝသေန ဣသီနံ သတ္တမဘာဝဒသ္သနတ္ထံ ဝုတ္တံ။ တေ ဟိ တတ္ထ တတ္ထ သုတ္တေ ဗဟုသော ကိတ္တိတာ။ ဣသီနန္တိ ဝာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓသာဝကဗာဟိရကဣသီနံ သတ္တမော ဥတ္တရော သေဋ္ဌောတိ အတ္ထော။
216. Sahassato paraṃ aḍḍhateyyabhikkhusataṃ tadā bhagavantaṃ payirupāsatīti āha ‘‘parosahassanti atirekasahassa’’nti. Nibbāne kutoci bhayaṃ natthīti kutocipi kāraṇato nibbāne bhayaṃ natthi asaṅkhatabhāvena sabbaso khemattā. Tenāha bhagavā – ‘‘khemañca vo, bhikkhave, dhammaṃ desessāmi khemagāminiñca paṭipada’’ntiādi (saṃ. ni. 4.379-408). Na kutoci bhayaṃ etasmiṃ adhigateti akutobhayaṃ, nibbānaṃ. Tenāha ‘‘nibbānappattassā’’tiādi. Vipassito paṭṭhāyāti amhākaṃ bhagavato nāmavasena isīnaṃ sattamabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Te hi tattha tattha sutte bahuso kittitā. Isīnanti vā paccekabuddhasāvakabāhirakaisīnaṃ sattamo uttaro seṭṭhoti attho.
အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေနာတိ ကာရဏသမုဋ္ဌာနဝသေန။ တဒသ္သ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘သင္ဃမဇ္ဈေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ။ ပဋိဘာနသမ္ပန္နဝာစာယ အညေ ဤသတိ အဘိဘဝတီတိ ဝင္ဂီသော။ တေနာဟ ‘‘ပဋိဘာနသမ္ပတ္တိ’’န္တိအာဒိ။
Aṭṭhuppattivasenāti kāraṇasamuṭṭhānavasena. Tadassa aṭṭhuppattiṃ vibhāvetuṃ ‘‘saṅghamajjhe’’tiādi vuttaṃ. Paṭibhānasampannavācāya aññe īsati abhibhavatīti vaṅgīso. Tenāha ‘‘paṭibhānasampatti’’ntiādi.
ကိလေသုမ္မုဇ္ဇနသတာနီတိ ရာဂာဒိကိလေသာနံ ရဇ္ဇနဒုသ္သနာဒိနယေဟိ သဝိသယေ အယောနိသော ဥဋ္ဌာနာနိ။ ယဒိ အနေကာနိ သတာနိ, အထ ကသ္မာ ‘‘ဥမ္မဂ္ဂပထ’’န္တိ? ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဝဋ္ဋပထတ္တာ ပန ပထ’’န္တိ။ ရာဂဒောသမောဟမာနဒိဋ္ဌိဝသေန ရာဂခိလာဒီနိ ပဉ္စခိလာနိ။ ဝိဘဇန္တန္တိ ဝိဘဇနဝသေန ကထေန္တံ။ ဝိဘဇိတ္ဝာတိ ဉာဏေန ဝိဝေစေတ္ဝာ။
Kilesummujjanasatānīti rāgādikilesānaṃ rajjanadussanādinayehi savisaye ayoniso uṭṭhānāni. Yadi anekāni satāni, atha kasmā ‘‘ummaggapatha’’nti? Vuttanti āha ‘‘vaṭṭapathattā pana patha’’nti. Rāgadosamohamānadiṭṭhivasena rāgakhilādīni pañcakhilāni. Vibhajantanti vibhajanavasena kathentaṃ. Vibhajitvāti ñāṇena vivecetvā.
အမတေ အက္ခာတေတိ အမတာဝဟေ ဓမ္မေ ဒေသိတေ။ ဓမ္မသ္သ ပသ္သိတာရော သစ္စသမ္ပဋိဝေဓေန။ အသံဟီရာ ဒိဋ္ဌိဝာတေဟိ။
Amateakkhāteti amatāvahe dhamme desite. Dhammassa passitāro saccasampaṭivedhena. Asaṃhīrā diṭṭhivātehi.
အတိဝိဇ္ဈိတ္ဝာတိ ပဋိဝိဇ္ဈိတ္ဝာ။ အတိက္ကမဘူတန္တိ အတိက္ကမနဋ္ဌေန ဘူတံ။ ဒသဒ္ဓာနန္တိ ဒသန္နံ ဥပဍ္ဎာနံ။ တေနာဟ ‘‘ပဉ္စန္န’’န္တိ။ ဇာနန္တေနာတိ ဓမ္မသ္သ သုဒုလ္လဘတံ ဇာနန္တေန။
Ativijjhitvāti paṭivijjhitvā. Atikkamabhūtanti atikkamanaṭṭhena bhūtaṃ. Dasaddhānanti dasannaṃ upaḍḍhānaṃ. Tenāha ‘‘pañcanna’’nti. Jānantenāti dhammassa sudullabhataṃ jānantena.
ပရောသဟသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Parosahassasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
တိပိဋက (မူလ) • Tipiṭaka (Mūla) / သုတ္တပိဋက • Suttapiṭaka / သံယုတ္တနိကာယ • Saṃyuttanikāya / ၈. ပရောသဟသ္သသုတ္တံ • 8. Parosahassasuttaṃ
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / သံယုတ္တနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ၈. ပရောသဟသ္သသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 8. Parosahassasuttavaṇṇanā
