| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សុត្តនិបាតបាឡិ • Suttanipātapāḷi |
១៦. សារិបុត្តសុត្តំ
16. Sāriputtasuttaṃ
៩៦១.
961.
‘‘ន មេ ទិដ្ឋោ ឥតោ បុព្ពេ, (ឥច្ចាយស្មា សារិបុត្តោ)
‘‘Na me diṭṭho ito pubbe, (iccāyasmā sāriputto)
ន សុតោ ឧទ កស្សចិ;
Na suto uda kassaci;
ឯវំ វគ្គុវទោ សត្ថា,
Evaṃ vagguvado satthā,
តុសិតា គណិមាគតោ។
Tusitā gaṇimāgato.
៩៦២.
962.
‘‘សទេវកស្ស លោកស្ស, យថា ទិស្សតិ ចក្ខុមា;
‘‘Sadevakassa lokassa, yathā dissati cakkhumā;
សព្ពំ តមំ វិនោទេត្វា, ឯកោវ រតិមជ្ឈគា។
Sabbaṃ tamaṃ vinodetvā, ekova ratimajjhagā.
៩៦៣.
963.
‘‘តំ ពុទ្ធំ អសិតំ តាទិំ, អកុហំ គណិមាគតំ;
‘‘Taṃ buddhaṃ asitaṃ tādiṃ, akuhaṃ gaṇimāgataṃ;
ពហូនមិធ ពទ្ធានំ, អត្ថិ បញ្ហេន អាគមំ។
Bahūnamidha baddhānaṃ, atthi pañhena āgamaṃ.
៩៦៤.
964.
‘‘ភិក្ខុនោ វិជិគុច្ឆតោ, ភជតោ រិត្តមាសនំ;
‘‘Bhikkhuno vijigucchato, bhajato rittamāsanaṃ;
រុក្ខមូលំ សុសានំ វា, បព្ពតានំ គុហាសុ វា។
Rukkhamūlaṃ susānaṃ vā, pabbatānaṃ guhāsu vā.
៩៦៥.
965.
‘‘ឧច្ចាវចេសុ សយនេសុ, កីវន្តោ តត្ថ ភេរវា;
‘‘Uccāvacesu sayanesu, kīvanto tattha bheravā;
យេហិ ភិក្ខុ ន វេធេយ្យ, និគ្ឃោសេ សយនាសនេ។
Yehi bhikkhu na vedheyya, nigghose sayanāsane.
៩៦៦.
966.
‘‘កតី បរិស្សយា លោកេ, គច្ឆតោ អគតំ ទិសំ;
‘‘Katī parissayā loke, gacchato agataṃ disaṃ;
យេ ភិក្ខុ អភិសម្ភវេ, បន្តម្ហិ សយនាសនេ។
Ye bhikkhu abhisambhave, pantamhi sayanāsane.
៩៦៧.
967.
‘‘ក្យាស្ស ព្យប្បថយោ អស្សុ, ក្យាស្សស្សុ ឥធ គោចរា;
‘‘Kyāssa byappathayo assu, kyāssassu idha gocarā;
កានិ សីលព្ពតានាស្សុ, បហិតត្តស្ស ភិក្ខុនោ។
Kāni sīlabbatānāssu, pahitattassa bhikkhuno.
៩៦៨.
968.
‘‘កំ សោ សិក្ខំ សមាទាយ, ឯកោទិ និបកោ សតោ;
‘‘Kaṃ so sikkhaṃ samādāya, ekodi nipako sato;
កម្មារោ រជតស្សេវ, និទ្ធមេ មលមត្តនោ’’។
Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano’’.
៩៦៩.
969.
‘‘វិជិគុច្ឆមានស្ស យទិទំ ផាសុ, (សារិបុត្តាតិ ភគវា)
‘‘Vijigucchamānassa yadidaṃ phāsu, (sāriputtāti bhagavā)
រិត្តាសនំ សយនំ សេវតោ ចេ;
Rittāsanaṃ sayanaṃ sevato ce;
សម្ពោធិកាមស្ស យថានុធម្មំ,
Sambodhikāmassa yathānudhammaṃ,
តំ តេ បវក្ខាមិ យថា បជានំ។
Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ.
៩៧០.
970.
‘‘បញ្ចន្នំ ធីរោ ភយានំ ន ភាយេ, ភិក្ខុ សតោ សបរិយន្តចារី;
‘‘Pañcannaṃ dhīro bhayānaṃ na bhāye, bhikkhu sato sapariyantacārī;
ឌំសាធិបាតានំ សរីសបានំ, មនុស្សផស្សានំ ចតុប្បទានំ។
Ḍaṃsādhipātānaṃ sarīsapānaṃ, manussaphassānaṃ catuppadānaṃ.
៩៧១.
971.
‘‘បរធម្មិកានម្បិ ន សន្តសេយ្យ, ទិស្វាបិ តេសំ ពហុភេរវានិ;
‘‘Paradhammikānampi na santaseyya, disvāpi tesaṃ bahubheravāni;
អថាបរានិ អភិសម្ភវេយ្យ, បរិស្សយានិ កុសលានុឯសី។
Athāparāni abhisambhaveyya, parissayāni kusalānuesī.
៩៧២.
972.
‘‘អាតង្កផស្សេន ខុទាយ ផុដ្ឋោ, សីតំ អតុណ្ហំ 1 អធិវាសយេយ្យ;
‘‘Ātaṅkaphassena khudāya phuṭṭho, sītaṃ atuṇhaṃ 2 adhivāsayeyya;
សោ តេហិ ផុដ្ឋោ ពហុធា អនោកោ, វីរិយំ បរក្កម្មទឡ្ហំ ករេយ្យ។
So tehi phuṭṭho bahudhā anoko, vīriyaṃ parakkammadaḷhaṃ kareyya.
៩៧៣.
973.
‘‘ថេយ្យំ ន ការេ 3 ន មុសា ភណេយ្យ, មេត្តាយ ផស្សេ តសថាវរានិ;
‘‘Theyyaṃ na kāre 4 na musā bhaṇeyya, mettāya phasse tasathāvarāni;
យទាវិលត្តំ មនសោ វិជញ្ញា, កណ្ហស្ស បក្ខោតិ វិនោទយេយ្យ។
Yadāvilattaṃ manaso vijaññā, kaṇhassa pakkhoti vinodayeyya.
៩៧៤.
974.
‘‘កោធាតិមានស្ស វសំ ន គច្ឆេ, មូលម្បិ តេសំ បលិខញ្ញ តិដ្ឋេ;
‘‘Kodhātimānassa vasaṃ na gacche, mūlampi tesaṃ palikhañña tiṭṭhe;
អថប្បិយំ វា បន អប្បិយំ វា, អទ្ធា ភវន្តោ អភិសម្ភវេយ្យ។
Athappiyaṃ vā pana appiyaṃ vā, addhā bhavanto abhisambhaveyya.
៩៧៥.
975.
‘‘បញ្ញំ បុរក្ខត្វា កល្យាណបីតិ, វិក្ខម្ភយេ តានិ បរិស្សយានិ;
‘‘Paññaṃ purakkhatvā kalyāṇapīti, vikkhambhaye tāni parissayāni;
អរតិំ សហេថ សយនម្ហិ បន្តេ, ចតុរោ សហេថ បរិទេវធម្មេ។
Aratiṃ sahetha sayanamhi pante, caturo sahetha paridevadhamme.
៩៧៦.
976.
‘‘កិំសូ អសិស្សាមិ កុវំ វា 5 អសិស្សំ, ទុក្ខំ វត សេត្ថ ក្វជ្ជ សេស្សំ;
‘‘Kiṃsū asissāmi kuvaṃ vā 6 asissaṃ, dukkhaṃ vata settha kvajja sessaṃ;
ឯតេ វិតក្កេ បរិទេវនេយ្យេ, វិនយេថ សេខោ អនិកេតចារី។
Ete vitakke paridevaneyye, vinayetha sekho aniketacārī.
៩៧៧.
977.
‘‘អន្នញ្ច លទ្ធា វសនញ្ច កាលេ, មត្តំ សោ ជញ្ញា ឥធ តោសនត្ថំ;
‘‘Annañca laddhā vasanañca kāle, mattaṃ so jaññā idha tosanatthaṃ;
សោ តេសុ គុត្តោ យតចារិ គាមេ, រុសិតោបិ វាចំ ផរុសំ ន វជ្ជា។
So tesu gutto yatacāri gāme, rusitopi vācaṃ pharusaṃ na vajjā.
៩៧៨.
978.
‘‘ឱក្ខិត្តចក្ខុ ន ច បាទលោលោ, ឈានានុយុត្តោ ពហុជាគរស្ស;
‘‘Okkhittacakkhu na ca pādalolo, jhānānuyutto bahujāgarassa;
ឧបេក្ខមារព្ភ សមាហិតត្តោ, តក្កាសយំ កុក្កុច្ចិយូបឆិន្ទេ។
Upekkhamārabbha samāhitatto, takkāsayaṃ kukkucciyūpachinde.
៩៧៩.
979.
‘‘ចុទិតោ វចីភិ សតិមាភិនន្ទេ, សព្រហ្មចារីសុ ខិលំ បភិន្ទេ;
‘‘Cudito vacībhi satimābhinande, sabrahmacārīsu khilaṃ pabhinde;
វាចំ បមុញ្ចេ កុសលំ នាតិវេលំ, ជនវាទធម្មាយ ន ចេតយេយ្យ។
Vācaṃ pamuñce kusalaṃ nātivelaṃ, janavādadhammāya na cetayeyya.
៩៨០.
980.
‘‘អថាបរំ បញ្ច រជានិ លោកេ, យេសំ សតីមា វិនយាយ សិក្ខេ;
‘‘Athāparaṃ pañca rajāni loke, yesaṃ satīmā vinayāya sikkhe;
រូបេសុ សទ្ទេសុ អថោ រសេសុ, គន្ធេសុ ផស្សេសុ សហេថ រាគំ។
Rūpesu saddesu atho rasesu, gandhesu phassesu sahetha rāgaṃ.
៩៨១.
981.
‘‘ឯតេសុ ធម្មេសុ វិនេយ្យ ឆន្ទំ, ភិក្ខុ សតិមា សុវិមុត្តចិត្តោ;
‘‘Etesu dhammesu vineyya chandaṃ, bhikkhu satimā suvimuttacitto;
កាលេន សោ សម្មា ធម្មំ បរិវីមំសមានោ,
Kālena so sammā dhammaṃ parivīmaṃsamāno,
ឯកោទិភូតោ វិហនេ តមំ សោ’’តិ។
Ekodibhūto vihane tamaṃ so’’ti.
សារិបុត្តសុត្តំ សោឡសមំ និដ្ឋិតំ។ អដ្ឋកវគ្គោ ចតុត្ថោ
Sāriputtasuttaṃ soḷasamaṃ niṭṭhitaṃ. Aṭṭhakavaggo catuttho
និដ្ឋិតោ។
Niṭṭhito.
តស្សុទ្ទានំ –
Tassuddānaṃ –
កាមំ គុហញ្ច ទុដ្ឋា ច, សុទ្ធញ្ច បរមា ជរា;
Kāmaṃ guhañca duṭṭhā ca, suddhañca paramā jarā;
មេត្តេយ្យោ ច បសូរោ ច, មាគណ្ឌិ បុរាភេទនំ។
Metteyyo ca pasūro ca, māgaṇḍi purābhedanaṃ.
ឥតិ ឯតានិ សុត្តានិ, សព្ពានដ្ឋកវគ្គិកាតិ។
Iti etāni suttāni, sabbānaṭṭhakavaggikāti.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / សុត្តនិបាត-អដ្ឋកថា • Suttanipāta-aṭṭhakathā / ១៦. សារិបុត្តសុត្តវណ្ណនា • 16. Sāriputtasuttavaṇṇanā
