| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៣. សប្បុរិសធម្មសុត្តវណ្ណនា
3. Sappurisadhammasuttavaṇṇanā
១០៥. ឯវំ មេ សុតន្តិ សប្បុរិសធម្មសុត្តំ។ តត្ថ សប្បុរិសធម្មន្តិ សប្បុរិសានំ ធម្មំ។ អសប្បុរិសធម្មន្តិ បាបបុរិសានំ ធម្មំ។ ឯវំ មាតិកំ ឋបេត្វាបិ បុន យថា នាម មគ្គកុសលោ បុរិសោ វាមំ មុញ្ចិត្វា ទក្ខិណំ គណ្ហាតិ។ បឋមំ មុញ្ចិតព្ពំ កថេតិ, ឯវំ បហាតព្ពំ ធម្មំ បឋមំ ទេសេន្តោ កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសប្បុរិសធម្មោតិអាទិមាហ។ តត្ថ ឧច្ចាកុលាតិ ខត្តិយកុលា វា ព្រាហ្មណកុលា វា។ ឯតទេវ ហិ កុលទ្វយំ ‘‘ឧច្ចាកុល’’ន្តិ វុច្ចតិ។ សោ តត្ថ បុជ្ជោតិ សោ ភិក្ខុ តេសុ ភិក្ខូសុ បូជារហោ។ អន្តរំ ករិត្វាតិ អព្ភន្តរំ កត្វា។
105.Evaṃme sutanti sappurisadhammasuttaṃ. Tattha sappurisadhammanti sappurisānaṃ dhammaṃ. Asappurisadhammanti pāpapurisānaṃ dhammaṃ. Evaṃ mātikaṃ ṭhapetvāpi puna yathā nāma maggakusalo puriso vāmaṃ muñcitvā dakkhiṇaṃ gaṇhāti. Paṭhamaṃ muñcitabbaṃ katheti, evaṃ pahātabbaṃ dhammaṃ paṭhamaṃ desento katamo ca, bhikkhave, asappurisadhammotiādimāha. Tattha uccākulāti khattiyakulā vā brāhmaṇakulā vā. Etadeva hi kuladvayaṃ ‘‘uccākula’’nti vuccati. So tattha pujjoti so bhikkhu tesu bhikkhūsu pūjāraho. Antaraṃ karitvāti abbhantaraṃ katvā.
មហាកុលាតិ ខត្តិយកុលា វា ព្រាហ្មណកុលា វា វេស្សកុលា វា។ ឥទមេវ ហិ កុលត្តយំ ‘‘មហាកុល’’ន្តិ វុច្ចតិ។ មហាភោគកុលាតិ មហន្តេហិ ភោគេហិ សមន្នាគតា កុលា។ ឧឡារភោគកុលាតិ ឧឡារេហិ បណីតេហិ ភោគេហិ សម្បន្នកុលា។ ឥមស្មិំ បទទ្វយេ ចត្តារិបិ កុលានិ លព្ភន្តិ។ យត្ថ កត្ថចិ កុលេ ជាតោ ហិ បុញ្ញពលេហិ មហាភោគោបិ ឧឡារភោគោបិ ហោតិយេវ។
Mahākulāti khattiyakulā vā brāhmaṇakulā vā vessakulā vā. Idameva hi kulattayaṃ ‘‘mahākula’’nti vuccati. Mahābhogakulāti mahantehi bhogehi samannāgatā kulā. Uḷārabhogakulāti uḷārehi paṇītehi bhogehi sampannakulā. Imasmiṃ padadvaye cattāripi kulāni labbhanti. Yattha katthaci kule jāto hi puññabalehi mahābhogopi uḷārabhogopi hotiyeva.
១០៦. យសស្សីតិ បរិវារសម្បន្នោ។ អប្បញ្ញាតាតិ រត្តិំ ខិត្តសរា វិយ សង្ឃមជ្ឈាទីសុ ន បញ្ញាយន្តិ។ អប្បេសក្ខាតិ អប្បបរិវារា។
106.Yasassīti parivārasampanno. Appaññātāti rattiṃ khittasarā viya saṅghamajjhādīsu na paññāyanti. Appesakkhāti appaparivārā.
១០៧. អារញ្ញិកោតិ សមាទិន្នអារញ្ញិកធុតង្គោ។ សេសធុតង្គេសុបិ ឯសេវ នយោ។ ឥមស្មិញ្ច សុត្តេ បាឡិយំ នវេវ ធុតង្គានិ អាគតានិ, វិត្ថារេន បនេតានិ តេរស ហោន្តិ។ តេសុ យំ វត្តព្ពំ, តំ សព្ពំ សព្ពាការេន វិសុទ្ធិមគ្គេ ធុតង្គនិទ្ទេសេ វុត្តមេវ។
107.Āraññikoti samādinnaāraññikadhutaṅgo. Sesadhutaṅgesupi eseva nayo. Imasmiñca sutte pāḷiyaṃ naveva dhutaṅgāni āgatāni, vitthārena panetāni terasa honti. Tesu yaṃ vattabbaṃ, taṃ sabbaṃ sabbākārena visuddhimagge dhutaṅganiddese vuttameva.
១០៨. អតម្មយតាតិ តម្មយតា វុច្ចតិ តណ្ហា, និត្តណ្ហាតិ អត្ថោ។ អតម្មយតញ្ញេវ អន្តរំ ករិត្វាតិ និត្តណ្ហតំយេវ ការណំ កត្វា អព្ភន្តរំ វា កត្វា, ចិត្តេ ឧប្បាទេត្វាតិ អត្ថោ។
108.Atammayatāti tammayatā vuccati taṇhā, nittaṇhāti attho. Atammayataññeva antaraṃ karitvāti nittaṇhataṃyeva kāraṇaṃ katvā abbhantaraṃ vā katvā, citte uppādetvāti attho.
និរោធវារេ យស្មា អនាគាមិខីណាសវាវ តំ សមាបត្តិំ សមាបជ្ជន្តិ, បុថុជ្ជនស្ស សា នត្ថិ, តស្មា អសប្បុរិសវារោ បរិហីនោ។ ន កញ្ចិ មញ្ញតីតិ កញ្ចិ បុគ្គលំ តីហិ មញ្ញនាហិ ន មញ្ញតិ។ ន កុហិញ្ចិ មញ្ញតីតិ កិស្មិញ្ចិ ឱកាសេ ន មញ្ញតិ។ ន កេនចិ មញ្ញតីតិ កេនចិ វត្ថុនាបិ តំ បុគ្គលំ ន មញ្ញតិ។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Nirodhavāre yasmā anāgāmikhīṇāsavāva taṃ samāpattiṃ samāpajjanti, puthujjanassa sā natthi, tasmā asappurisavāro parihīno. Na kañci maññatīti kañci puggalaṃ tīhi maññanāhi na maññati. Nakuhiñci maññatīti kismiñci okāse na maññati. Na kenaci maññatīti kenaci vatthunāpi taṃ puggalaṃ na maññati. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
សប្បុរិសធម្មសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sappurisadhammasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៣. សប្បុរិសសុត្តំ • 3. Sappurisasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៣. សប្បុរិសធម្មសុត្តវណ្ណនា • 3. Sappurisadhammasuttavaṇṇanā
