| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនា
4. Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanā
១០៩. ឯវំ មេ សុតន្តិ សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តំ។ តត្ថ តញ្ច អញ្ញមញ្ញំ កាយសមាចារន្តិ អញ្ញំ សេវិតព្ពំ កាយសមាចារំ, អញ្ញំ អសេវិតព្ពំ វទាមិ, សេវិតព្ពមេវ កេនចិ បរិយាយេន អសេវិតព្ពន្តិ, អសេវិតព្ពំ វា សេវិតព្ពន្តិ ច ន វទាមីតិ អត្ថោ។ វចីសមាចារាទីសុ ឯសេវ នយោ។ ឥតិ ភគវា សត្តហិ បទេហិ មាតិកំ ឋបេត្វា វិត្ថារតោ អវិភជិត្វាវ ទេសនំ និដ្ឋាបេសិ។ កស្មា? សារិបុត្តត្ថេរស្ស ឱកាសករណត្ថំ។
109.Evaṃme sutanti sevitabbāsevitabbasuttaṃ. Tattha tañca aññamaññaṃ kāyasamācāranti aññaṃ sevitabbaṃ kāyasamācāraṃ, aññaṃ asevitabbaṃ vadāmi, sevitabbameva kenaci pariyāyena asevitabbanti, asevitabbaṃ vā sevitabbanti ca na vadāmīti attho. Vacīsamācārādīsu eseva nayo. Iti bhagavā sattahi padehi mātikaṃ ṭhapetvā vitthārato avibhajitvāva desanaṃ niṭṭhāpesi. Kasmā? Sāriputtattherassa okāsakaraṇatthaṃ.
១១៣. មនោសមាចារេ មិច្ឆាទិដ្ឋិសម្មាទិដ្ឋិយោ ទិដ្ឋិបដិលាភវសេន វិសុំ អង្គំ ហុត្វា ឋិតាតិ ន គហិតា។
113.Manosamācāre micchādiṭṭhisammādiṭṭhiyo diṭṭhipaṭilābhavasena visuṃ aṅgaṃ hutvā ṭhitāti na gahitā.
១១៤. ចិត្តុប្បាទេ អកម្មបថប្បត្តា អភិជ្ឈាទយោ វេទិតព្ពា។
114.Cittuppāde akammapathappattā abhijjhādayo veditabbā.
១១៥. សញ្ញាបដិលាភវារេ អភិជ្ឈាសហគតាយ សញ្ញាយាតិអាទីនិ កាមសញ្ញាទីនំ ទស្សនត្ថំ វុត្តានិ។
115. Saññāpaṭilābhavāre abhijjhāsahagatāya saññāyātiādīni kāmasaññādīnaṃ dassanatthaṃ vuttāni.
១១៧. សព្យាពជ្ឈន្តិ សទុក្ខំ។ អបរិនិដ្ឋិតភាវាយាតិ ភវានំ អបរិនិដ្ឋិតភាវាយ។ ឯត្ថ ច សព្យាពជ្ឈត្តភាវា នាម ចត្តារោ ហោន្តិ។ បុថុជ្ជនោបិ ហិ យោ តេនត្តភាវេន ភវំ បរិនិដ្ឋាបេតុំ ន សក្កោតិ, តស្ស បដិសន្ធិតោ បដ្ឋាយ អកុសលា ធម្មា វឌ្ឍន្តិ, កុសលា ធម្មា ច បរិហាយន្តិ, សទុក្ខមេវ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ នាម។ តថា សោតាបន្នសកទាគាមិអនាគាមិនោ។ បុថុជ្ជនាទយោ តាវ ហោន្តុ, អនាគាមី កថំ សព្យាពជ្ឈំ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ, កថញ្ចស្ស អកុសលា ធម្មា អភិវឌ្ឍន្តិ, កុសលា ធម្មា បរិហាយន្តីតិ។ អនាគាមីបិ ហិ សុទ្ធាវាសេ និព្ពត្តោ ឧយ្យានវិមានកប្បរុក្ខេ ឱលោកេត្វា ‘‘អហោ សុខំ អហោ សុខ’’ន្តិ ឧទានំ ឧទានេតិ, អនាគាមិនោ ភវលោភោ ភវតណ្ហា អប្បហីនាវ ហោន្តិ, តស្ស អប្បហីនតណ្ហតាយ អកុសលា វឌ្ឍន្តិ នាម, កុសលា បរិហាយន្តិ នាម, សទុក្ខមេវ អត្តភាវំ អភិនិព្ពត្តេតិ, អបរិនិដ្ឋិតភវោយេវ ហោតីតិ វេទិតព្ពោ។
117.Sabyābajjhanti sadukkhaṃ. Apariniṭṭhitabhāvāyāti bhavānaṃ apariniṭṭhitabhāvāya. Ettha ca sabyābajjhattabhāvā nāma cattāro honti. Puthujjanopi hi yo tenattabhāvena bhavaṃ pariniṭṭhāpetuṃ na sakkoti, tassa paṭisandhito paṭṭhāya akusalā dhammā vaḍḍhanti, kusalā dhammā ca parihāyanti, sadukkhameva attabhāvaṃ abhinibbatteti nāma. Tathā sotāpannasakadāgāmianāgāmino. Puthujjanādayo tāva hontu, anāgāmī kathaṃ sabyābajjhaṃ attabhāvaṃ abhinibbatteti, kathañcassa akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantīti. Anāgāmīpi hi suddhāvāse nibbatto uyyānavimānakapparukkhe oloketvā ‘‘aho sukhaṃ aho sukha’’nti udānaṃ udāneti, anāgāmino bhavalobho bhavataṇhā appahīnāva honti, tassa appahīnataṇhatāya akusalā vaḍḍhanti nāma, kusalā parihāyanti nāma, sadukkhameva attabhāvaṃ abhinibbatteti, apariniṭṭhitabhavoyeva hotīti veditabbo.
អព្យាពជ្ឈន្តិ អទុក្ខំ។ អយម្បិ ចតុន្នំ ជនានំ វសេន វេទិតព្ពោ។ យោ ហិ បុថុជ្ជនោបិ តេនត្តភាវេន ភវំ បរិនិដ្ឋាបេតុំ សក្កោតិ, បុន បដិសន្ធិំ ន គណ្ហាតិ, តស្ស បដិសន្ធិគ្គហណតោ បដ្ឋាយ អកុសលា បរិហាយន្តិ, កុសលាយេវ វឌ្ឍន្តិ, អទុក្ខមេវ អត្តភាវំ និព្ពត្តេតិ, បរិនិដ្ឋិតភវោយេវ នាម ហោតិ។ តថា សោតាបន្នសកទាគាមិអនាគាមិនោ។ សោតាបន្នាទយោ តាវ ហោន្តុ, បុថុជ្ជនោ កថំ អព្យាពជ្ឈអត្តភាវំ និព្ពត្តេតិ, កថញ្ចស្ស អកុសលបរិហានិអាទីនិ ហោន្តីតិ។ បុថុជ្ជនោបិ បច្ឆិមភវិកោ តេនត្តភាវេន ភវំ បរិនិដ្ឋាបេតុំ សមត្ថោ ហោតិ។ តស្ស អង្គុលិមាលស្ស វិយ ឯកេនូនបាណសហស្សំ ឃាតេន្តស្សាបិ អត្តភាវោ អព្យាពជ្ឈោយេវ នាម, ភវំ បរិនិដ្ឋាបេតិយេវ នាម។ អកុសលមេវ ហាយតិ, វិបស្សនមេវ គព្ភំ គណ្ហាបេតិ នាម។
Abyābajjhanti adukkhaṃ. Ayampi catunnaṃ janānaṃ vasena veditabbo. Yo hi puthujjanopi tenattabhāvena bhavaṃ pariniṭṭhāpetuṃ sakkoti, puna paṭisandhiṃ na gaṇhāti, tassa paṭisandhiggahaṇato paṭṭhāya akusalā parihāyanti, kusalāyeva vaḍḍhanti, adukkhameva attabhāvaṃ nibbatteti, pariniṭṭhitabhavoyeva nāma hoti. Tathā sotāpannasakadāgāmianāgāmino. Sotāpannādayo tāva hontu, puthujjano kathaṃ abyābajjhaattabhāvaṃ nibbatteti, kathañcassa akusalaparihāniādīni hontīti. Puthujjanopi pacchimabhaviko tenattabhāvena bhavaṃ pariniṭṭhāpetuṃ samattho hoti. Tassa aṅgulimālassa viya ekenūnapāṇasahassaṃ ghātentassāpi attabhāvo abyābajjhoyeva nāma, bhavaṃ pariniṭṭhāpetiyeva nāma. Akusalameva hāyati, vipassanameva gabbhaṃ gaṇhāpeti nāma.
១១៩. ចក្ខុវិញ្ញេយ្យន្តិអាទីសុ យស្មា ឯកច្ចស្ស តស្មិំយេវ រូបេ រាគាទយោ ឧប្បជ្ជន្តិ, អភិនន្ទតិ អស្សាទេតិ, អភិនន្ទន្តោ អស្សាទេន្តោ អនយព្យសនំ បាបុណាតិ, ឯកច្ចស្ស នុប្បជ្ជន្តិ, និព្ពិន្ទតិ វិរជ្ជតិ, និព្ពិន្ទន្តោ វិរជ្ជន្តោ និព្ពុតិំ បាបុណាតិ, តស្មា ‘‘តញ្ច អញ្ញមញ្ញ’’ន្តិ ន វុត្តំ។ ឯស នយោ សព្ពត្ថ។
119.Cakkhuviññeyyantiādīsu yasmā ekaccassa tasmiṃyeva rūpe rāgādayo uppajjanti, abhinandati assādeti, abhinandanto assādento anayabyasanaṃ pāpuṇāti, ekaccassa nuppajjanti, nibbindati virajjati, nibbindanto virajjanto nibbutiṃ pāpuṇāti, tasmā ‘‘tañca aññamañña’’nti na vuttaṃ. Esa nayo sabbattha.
ឯវំ វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានេយ្យុន្តិ ឯត្ថ កេ ភគវតោ ឥមស្ស ភាសិតស្ស អត្ថំ អាជានន្តិ, កេ ន អាជានន្តីតិ? យេ តាវ ឥមស្ស សុត្តស្ស បាឡិញ្ច អដ្ឋកថញ្ច ឧគ្គណ្ហិត្វា តក្ករា ន ហោន្តិ, យថាវុត្តំ អនុលោមបដិបទំ ន បដិបជ្ជន្តិ, តេ ន អាជានន្តិ នាម។ យេ បន តក្ករា ហោន្តិ, យថាវុត្តំ អនុលោមបដិបទំ បដិបជ្ជន្តិ, តេ អាជានន្តិ នាម។ ឯវំ សន្តេបិ សបដិសន្ធិកានំ តាវ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ហោតុ, អប្បដិសន្ធិកានំ កថំ ហោតីតិ។ អប្បដិសន្ធិកា អនុបាទានា វិយ ជាតវេទា បរិនិព្ពាយន្តិ, កប្បសតសហស្សានម្បិ អច្ចយេន តេសំ បុន ទុក្ខំ នាម នត្ថិ។ ឥតិ ឯកំសេន តេសំយេវ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ហោតិ។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Evaṃ vitthārena atthaṃ ājāneyyunti ettha ke bhagavato imassa bhāsitassa atthaṃ ājānanti, ke na ājānantīti? Ye tāva imassa suttassa pāḷiñca aṭṭhakathañca uggaṇhitvā takkarā na honti, yathāvuttaṃ anulomapaṭipadaṃ na paṭipajjanti, te na ājānanti nāma. Ye pana takkarā honti, yathāvuttaṃ anulomapaṭipadaṃ paṭipajjanti, te ājānanti nāma. Evaṃ santepi sapaṭisandhikānaṃ tāva dīgharattaṃ hitāya sukhāya hotu, appaṭisandhikānaṃ kathaṃ hotīti. Appaṭisandhikā anupādānā viya jātavedā parinibbāyanti, kappasatasahassānampi accayena tesaṃ puna dukkhaṃ nāma natthi. Iti ekaṃsena tesaṃyeva dīgharattaṃ hitāya sukhāya hoti. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តំ • 4. Sevitabbāsevitabbasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៤. សេវិតព្ពាសេវិតព្ពសុត្តវណ្ណនា • 4. Sevitabbāsevitabbasuttavaṇṇanā
